2024-0412 Strategienota duurzame jeugdzorg_V3

56

INHOUD

5. H O E W E V E R D E R G A A N Een strategie op papier is mooi, maar cruciaal is de uitwerking in en met de praktijk!

VOORWOORD

INLEIDING

H1

H2

H3

H4

H5

BIJLAGE

MET UITVOEREND PROFESSIONALS, MET OUDERS EN JEUGDIGEN EN WAAR MOGELIJK GEBIEDSGERICHT De aanjagers bepalen met betrokken partijen in de uitvoering en waar mogelijk ook

ORGANISATIE

met ouders/jeugdigen hoe een maatregel het best vorm kan krijgen en hoe we dit gaan

Om te borgen dat we alle maatregelen uit deze strategie ook plannen, uitvoeren en

monitoren. En als het niet werkt, passen we onze werkwijze aan. Voor iedere maatregel

monitoren en dat verschillende betrokkenen op de hoogte blijven van wat er speelt,

gaan we na of het relevant is om hier gebiedsgericht mee aan de slag te gaan.

richten we hier een programmastructuur voor in. Een programmamanager stelt

Dit betekent dat we kijken of de kenmerken van een gebied of van de inwoners van

een uitvoeringsplan op, met daarin verder uitgewerkt het wie, wat en wanneer.

een gebied van invloed zijn op hoe we een maatregel het best kunnen inzetten.

Elke maatregel heeft een eigen aanjager.

We sluiten hiermee aan op het advies van de Bewoners Advies Commissie Sociaal om onze aanpak meer af te stemmen op de verschillen tussen Enschedese wijken.

De aanjagers zorgen met de betrokkenen uit de praktijk ook voor de daadwerkelijke

Gemeenteraad

uitvoering, waarbij we het samen vormgeven en klein beginnen, schaven en opschalen.

College

Soms kan één aanjager meerdere samenhangende maatregelen oppakken. Voor maatregelen gerelateerd aan de invoering van de inkoop, trekken we een

Stuurgroep

implementatiemanager aan. Het aanjagen van de overige maatregelen is deels mogelijk

SamenTwente

uit reguliere inzet van het programma- en bedrijfsbureau, wijkteams, team beleid en zal deels wat tijdelijke extra inzet vragen.

Programmamanager met programmateam

De programmamanager houdt met het programmateam het overzicht op alle maatregelen en monitoring hiervan, volgt de planning, zorgt voor de communicatie binnen het programma en daarbuiten. Een stuurgroep is verantwoordelijk voor het bewaken van de

AANJAGER MAATREGELEN 7, 8, 9, 12 (INKOOP)

AANJAGER MAATREGEL 4, 5

AANJAGER MAATREGEL 36

AANJAGER MAATREGEL 8

Inkoop en contractmanagement Jeugd Samenwerkingsagenda Jeugd

voortgang en het bijsturen op het programma waar nodig. De raad reflecteert halverwege het programma op de tussenevaluatie en na vier jaar op de eindevaluatie en geeft kaders voor het vervolg.

AANJAGER MAATREGEL 3

AANJAGER MAATREGEL 12

AANJAGER MAATREGELE N

AANJAGER MAATREGEL 1, 2

ONZE JEUGD ONZE ZORG

57

INHOUD

VOORWOORD

INLEIDING

H1

H2

H3

H4

H5

INNOVATIEBUDGET

PROCES EN MIJLPALEN

We begeven ons in een dynamische wereld. Het is een zekerheid dat er in de komende

We hebben een communicatieplan opgesteld voor de ‘lancering’ van deze strategie.

jaren nieuwe kansen en ideeën ontstaan die die we nu nog niet voorzien. Hier willen we

Ook voor de uitvoeringsfase van de strategie maken we een communicatieplan om

ruimte voor houden! Verbeterideeën die vanuit de praktijk ontstaan en die aansluiten bij

inwoners, raadsleden en partners te blijven informeren en betrekken bij de uitvoering

een van onze strategielijnen, verdienen de ruimte. We stellen daarom voor om ook wat

van de strategie. Voor de communicatie met de raad presenteren we hieronder alvast de

innovatiebudget te reserveren om deze goede ideeën vanuit de praktijk te testen. De

contactmomenten die we ons nu voorstellen:

stuurgroep kan deze ideeën wegen.

▬ Juni 2024 Strategienota vaststellen in de raad

BIJLAGE

▬ Jan 2025 Kpi’s, nulmeting en uitvoering – informeren van de raad

SUBSIDIES

▬ Juni 2025 Opbrengsten tot heden – informeren van de raad ▬ Jan 2026 Tussenevaluatie met de raad – informeren van de raad

Het programmateam gaat na of er voor de incidentele (opstart/pilot)kosten van

▬ Juni 2026 Opbrengsten tot heden – informeren van de raad

maatregelen ook subsidies zijn te verkrijgen, bijvoorbeeld vanuit ZonMW of vanuit

▬ Jan 2027 Opbrengsten tot heden – informeren van de raad

regionale programma’s. Vooralsnog is hier niet mee gerekend.

▬ Juni 2027 Evaluatie met de raad, vervolgstappen – kaders ophalen vanuit de raad

MONITOREN, KPI’S

1

Een belangrijk onderdeel van het programma is dat we gaan monitoren en meten:

Vaststellen strategienota in de raad, juni

uitgebreid in de pilotfase, op hoofdlijnen in de implementatiefase. We stellen indicatoren op om de doelstellingen uit hoofdstuk 3 van het brede programma te kunnen meten. Daarnaast vragen we iedere aanjager om per maatregel proces- en effectindicatoren te benoemen. Het programmabureau sociaal domein gaat samen met het bedrijfsbureau

2024

3

Advies deskundigencommissie over Hervormingsagenda, begin 2025

2025 2

wijkteams de programmamanager en de aanjagers ondersteunen om goede indicatoren

Ingang nieuwe inkoopmodel, 1 jan

te definiëren en deze te monitoren.

5

Aanscherpen kaders jeugdhulpplicht in Jeugdwet

2026 4

Tussenevaluatie strategienota, eind 2025

2027 6

Evaluatie met de raad, vervolgstappen, juni

Dit proces beschrijft de periode 2024-2027. We hebben niet de illusie dat alle maatregelen dan al maximaal renderen. Zoals ook al in de discussienota beschreven vragen veranderingen echt een lange adem. Het advies aan de raad is om koers te houden en de beweging een kans te geven.

ONZE JEUGD ONZE ZORG

58

INHOUD

VOORWOORD

INLEIDING

H1

H2

H3

H4

H5

BIJLAGE

OVER DE GRENZEN VAN JEUGDZORG In deze nota hebben we naar oplossingen gezocht binnen het wettelijke kader van de

We hebben in deze nota al wel initiatieven of plannen genoemd uit andere beleidsvelden.

jeugdzorg. Deze afbakening hebben we vooraf gekozen om het behapbaar te houden en

Initiatieven die vanuit een andere invalshoek of andere beleidsdoelen zijn opgestart,

binnen de mogelijkheden van de Jeugdwet de mogelijkheden uit te kammen. We

maar die ook een bijdrage kunnen leveren aan het voorkómen van jeugdzorg. Mogelijk

verwachten dat we met de genoemde maatregelen een deel van het financiële tekort

kunnen we nog meer doen om te voorkómen dat jeugdigen jeugdzorg nodig hebben als

kunnen terugdringen (zie hoofdstuk 4) en kunnen bijdragen aan het voorkómen van zorg

we de krachten bundelen op het gebied van kansengelijkheid, bestaanszekerheid en

en het bieden van beter passende zorg.

wijkwelzijnswerk. Een gebiedsgerichte aanpak helpt hierbij. Als we besluiten samen een boost te geven aan een sterke basis voor gezinnen, komt het college met een opdracht.

Mogelijk zit er meer in het vat om te voorkómen dat jeugdzorg nodig is, maar hiervoor is de samenwerking met andere beleidsvelden een must. Via twee lijnen zien we kansen: 1. Zorgen dat we zo’n sterke opgroei- en opvoedbasis hebben dat kleine problemen, of hobbels in het opgroeien, worden voorkómen of opgelost op school, in de buurt, op de sportvereniging etc. De specialistische jeugdzorg is dan alleen nodig bij complexere problematiek. Dit noemen we in vakjargon het versterken van de pedagogische basis, onderdeel van de sociale basis. Daarvoor hebben we partners en inwoners in wijken en buurten nodig. Onderwijs en wijkwelzijnswerk spelen hierbij een belangrijke rol. 2. Zorgen dat ouders veerkrachtig zijn en niet te veel stress ervaren van allerlei problemen, waardoor ook hun kinderen uit balans raken. Wat kunnen we doen om stress rondom bestaanszekerheid, woon- en relatieproblematiek en gezondheidsproblemen bij ouders te verminderen?

ONZE JEUGD ONZE ZORG

59

INHOUD

VOORWOORD

INLEIDING

H1

H2

H3

H4

H5

BIJLAGE

B I JL A G E M A AT R E G EL E N O P G E S O M D VERTROUWEN OP DE KRACHT VAN OUDERS

STEVIGE TEAMS VOOR HULP AAN JEUGD EN GEZIN

1. Jeugdzorg als het nodig is

15. Meer duidelijkheid rondom regie en hulp bieden voor het hele gezin

2. Met ouders, jongeren en professionals in gesprek over wat normaal is

16. Inzet verklarende analyse in de toegang voor beter passende zorg

3. Trainen wijkteams, scholen en praktijkondersteuners voor het betere oudergesprek

17. Wijkteams en gecertificeerde instellingen monitoren strikt of verblijf nodig is 18. Complexe situaties sneller opschalen naar experttafels

INVESTEREN IN OPGROEIEN EN OPVOEDEN

19. Onnodige doorbehandeling voorkómen met ‘waakvlam’ hulp

4. Investeren in activiteiten gericht op kansengelijkheid,

20. Echt luisteren naar jongeren en hun ouders

bestaanszekerheid en gezondheid

21. Meer expertise bij wijkteams en zelf hulp bieden

5. Investeren in een samenhangend programma rondom complexe scheidingen

22. Pilot in Boswinkel: meer zelf doen en minder beschikken

6. Meer verbinding tussen jeugdgezondheidszorg en de toegang

23. Extra ondersteuning in de huisartsenpraktijken

7. Onderwijs en jeugdzorg dichter bij elkaar

24. Scherpere afspraken met externe verwijzers voor goede afstemming en

8. Uitbreiden inzet wijkcoaches op alle basisscholen in Enschede

kostenbewust indiceren

9. Uitbreiding succesvolle Onderwijs Jeugdhulp Arrangement op scholen (OJA) 10. Vrijwillige hulpgezinnen beschikbaar voor iedereen in de stad (Kind aan huis) 11. Meer laagdrempelige hulp bij opgroeien en opvoeden in de wijken 12. Opbouw van een netwerk van familiehuizen voor betere samenwerking rond het gezin 13. Vaker doorverwijzen naar algemene voorzieningen in plaats van jeugdzorg 14. Gezinnen met zorgen eerder in beeld krijgen

ONZE JEUGD ONZE ZORG

60

INHOUD

VOORWOORD

INLEIDING

H1

H2

H3

JEUGDIGEN MEER THUIS IN EIGEN OMGEVING LATEN OPGROEIEN

TOEGANKELIJKE EN BETAALBARE ZORG

25. Aanbieders van verblijfszorg verplichten om minimaal

34. Extra controle op kwaliteit en integriteit van zorgaanbieders bij inkoop

één ambulant alternatief aan te bieden 26. Aanbieders van verblijfszorg verplichten om het aantal bedden voor verblijf af te bouwen 27. Aanbieders van verblijfszorg verplichten om de gemiddelde verblijfsduur ieder jaar te verkorten 28. Verblijf en wonen alleen vergoeden als dit is toegewezen via het nieuwe coördinatiepunt Wonen en Verblijf

H4

H5

BIJLAGE

35. Achterdeur voor nieuwe aanbieders sluiten 36. Einde tariefdiscussie door vereenvoudiging inkoop 37. Kostenbeheersingsmaatregelen bij de overgang naar nieuw inkoopmodel 38. Gebiedsgericht werken 39. Sneller passende hulp door regionale aanpak wachttijden 40. Medewerkers uitwisselen om personeelstekorten tegen te gaan 41. Aandringen op landelijke standaarden voor inkoop

29. Lokaal netwerk voor werving en ondersteuning van pleeggezinnen

42. Datagestuurd verbeteren van de jeugdzorg

30. Meer tussenvoorzieningen voor meer uitstroom uit verblijfshulp

43. Lobbyagenda voor eerlijke financiën en betere Jeugdwet

31. Nieuwe aanpak kwetsbare gezinnen gericht op vroegtijdiger praktische hulp

44. Stoppen met projecten die dubbelen of onvoldoende bijdragen

32. De steun van een goede vriend of familielid meer benutten in hulpverlening 33. Dreigende uithuisplaatsingen voorkómen met Team Anders

GOEDE SAMENWERKING 45. Opzetten van netwerk ‘Onze jeugd onze zorg’ 46. Minder marktwerking, meer strategisch partnerschap 47. Jongeren en ouders krijgen een vaste plek aan tafel

ONZE JEUGD ONZE ZORG

61