2_Energievisie_bijlage 1_vastgestelde versie.pdf

21 december 2021

23 Figuur 0.1 Voorkeurslocaties windenergie (bron: gemeente Enschede, 2020)

Bij de facilitering van kleine windturbines zal onderscheid worden gemaakt tussen: a. grondgebonden windturbines, uitgerust met rotorbladen; b. overige grondgebonden windturbines; c. gebouwgebonden windturbines. Voor de plaatsing van de onder a bedoelde windturbines worden mogelijkheden gezien op bedrijfsterreinen en - in aansluiting op woningen en bedrijfsgebouwen - in het landelijk gebied, met dien verstande dat de aanvaardbaarheid van de plaatsing van een kleine windturbine in gebieden met een zeer hoge kwaliteit (volgens de Waarderingskaart buitengebied Enschede), van geval tot geval wordt beoordeeld. Voor de onder b bedoelde turbines geldt hetzelfde. Dit type windturbine kan echter ook in de openbare ruimte worden toegestaan, als de plaatsing van de turbine voor de betreffende locatie toegevoegde waarde heeft en andere belangen niet onevenredig worden benadeeld. Gebouwgebonden windturbines worden in beginsel op alle gebouwen toegestaan.

2. Zonne-energie Het beoogde ruimtelijk beleid voor het opwekken van zonne-energie gaat uit van een voorkeursvolgorde. De voorkeurlocaties voor het plaatsen van zonnepanelen in Enschede bestaan uit: a. daken, parkeerterreinen en andere onbebouwde ruimtes in de bouwde kom; b. langs de RW35 gelegen gronden, voor zover deze voor het opwekken van zonneenergie worden aangewezen in het kader van het project Energielandschap RW35; c. grote wateroppervlakten, voor zover deze niet voor de scheepvaart worden benut, de instandhouding van soorten en habitattypen zich daartegen niet verzet en het gebruik

21 december 2021

24 voor het opwekken van zonne-energie geen overwegende bezwaren van recreatieve aard ontmoet; d. de Technology Base (bedrijventerrein vliegveldlocatie).

De voorkeur voor deze locaties sluit het gebruik van andere, in de groene ruimte gelegen locaties niet uit. Ook impliceert het noemen van deze voorkeurslocaties niet een volgtijdelijkheid. De voorkeur voor de benutting van onder a t/m d genoemde locaties zal tot uitdrukking komen in de vorm van stimuleringsmaatregelen. Niet alle gronden in het landelijk gebied lenen zich even goed voor het opwekken van zonne-energie. In het Natuurnetwerk Nederland wordt de aanleg van zonnevelden uitgesloten. De beoordeling van initiatieven voor andere locaties vindt plaats aan de hand van de Waarderingskaart Buitengebied Enschede en de daaraan gekoppelde ontwikkelingsstrategieën. Uitgangspunt daarbij is dat de kwaliteit van het landschap bepalend is voor de omvang van zonnevelden en de mate waarin er al dan niet mogelijkheden zijn voor het clusteren van die zonnevelden. Aan de beslissing om ook op gronden met een hoge of zeer hoge kwaliteit zonnevelden toe te staan liggen drie redenen ten grondslag, namelijk: a. de exploitatie van een zonneveld kan bijdragen aan het beheer en onderhoud van het landschap; b. de wens gebruik te maken van de bestaande aansluit- en transportcapaciteit van HS/MSstations van Enexis; c. de door bewoners van het landelijk gebied tijdens de campagne ‘Enschede wekt op’ uitgesproken voorkeur voor kleinschalige zonnevelden.

Bij zonnevelden met een oppervlakte van meer dan 2 ha wordt de energie-opgave gecombineerd met andere maatschappelijke opgaven (zoals klimaatadaptatie, circulaire landbouw, biodiversiteit). De aanleg van grote zonnevelden, c.q. de clustering van zonnevelden in gebieden met een basiskwaliteit wordt geprioriteerd. In de periode 2020 – 2030 richten we ons op de gebieden die hieronder met de kleur geel zijn geaccentueerd.

21 december 2021

25 Figuur 0.2 Voorkeurslocatie grootschalige opwek zonne-energie (bron: gemeente Enschede, 2020)

3. Biomassa In de Energievisie houden we rekening met een beperkte toename van de productie van energie uit biomassa.

4. Geothermie Geothermie draagt in de periode 2020 – 2030 niet bij aan de klimaatdoelstellingen van de gemeente.

Beoordeling voorkeursalternatief door Pondera consult BV Het voorkeursalternatief is door Pondera consult BV als volgt beoordeeld: Tabel Samenvatting beoordeling alternatieven 1 tot en met 5 op Basisniveau en het VKA Alternatief 1 Aspect

Natuur en landschap centraal

Alternatief 2 Netaansluiting centraal

Alternatief 3 Leefomge-

Alternatief 4

Alternatief 5

Landbouw centraal

Evenredige verdeling

ving centraal

VKA

Leefomgeving

-

--

0

-

0

-

Natuur

0

-

-

-

-

0

Landschap

-

---

---

---

--

--

Ruimtegebruik

-

-

-

0

-

-

Energieproductie

+

+

+

+

+

+

Netaansluiting

+

+++

0

0

--

+

De kleuren en – en + aanduidingen hebben de volgende betekenis.

21 december 2021

26

Tabel Beoordelingsschaal Score

Oordeel ten opzicht van de referentiesituatie +++

Zeer sterk positief

Het voornemen leidt tot een zeer sterke positieve verandering

++

Sterk positief

Het voornemen leidt tot een sterke positieve verandering

+

Licht positief

Het voornemen leidt tot een positieve verandering

Neutraal

Het voornemen onderscheidt zich niet van de

0

referentiesituatie

-

Licht negatief

Het voornemen leidt tot een negatieve verandering

--

Sterk negatief

Het voornemen leidt tot een sterk negatieve verandering

Zeer sterk negatief

Het voornemen leidt tot een zeer sterk negatieve

---

verandering

Conclusies uit het MER Uit het MER kan het volgende worden afgeleid: • Het aandeel hernieuwbare energie kan in de periode 2020 – 2030 toenemen tot maximaal 35 procent. Reëler is het om een ambitie na te streven van 20 tot 22%. Dit ambitieniveau is haalbaar binnen de alternatieven 1 t/m 4. • De locatiekeuze voor zonneparken wordt sterk bepaald door het antwoord op de vraag door welke belangen (landschap, landbouw, leefomgeving of netaansluiting) de gemeente zich primair laat leiden. • Zonneparken kunnen gespreid of geconcentreerd worden aangelegd. Bij een nadruk op de belangen van natuur en landschap of leefomgeving ligt spreiding voor de hand. Bij een focus op de kenmerken van het elektriciteitsnet en de mogelijkheden om dat net uit te breiden en te verzwaren past beter een strategie van concentratie. • In Enschede zijn kleine (bijvoorbeeld tot ca. 20 meter) en grote (190 tot 230 meter) windturbines het meest logisch. • Bij de locatiekeuze voor grote windturbines zijn wettelijke beperkingen sterk bepalend. • Windturbines zijn op de bedrijventerreinen Boeldershoek, de Groote Plooy, Havengebied en Marssteden niet of moeilijk inpasbaar. • Het VKA scoort relatief goed ten opzichte van de beschreven alternatieven. Alleen het alternatief natuur en landschap scoort nog net even wat beter op het aspect landschap.

En dat verbaast niet, omdat de windturbinelocaties vanuit een landschappelijk oogpunt beter gekozen zijn en alleen de minst kwetsbare landschappen (basiskwaliteit in nieuwe veldontginningen) worden benut voor zonnevelden.

21 december 2021

27

Bijlage G

Feedback gemeenteraad

De gemeenteraad heeft op verschillende momenten gedebatteerd over het -te ontwikkelentoetsingskader voor zonne- en windenergie. Dat leidde op 10 april 2017 tot de opdracht een structuurvisie Energie (Energievisie) te ontwikkelen, op 10 december 2018 tot de vaststelling van de Notitie reikwijdte en detailniveau voor de Energievisie en op 7 september 2020 tot de vaststelling van de nota Uitgangspunten Energievisie. Meer dan eens resulteerde dat in moties en amendementen. Relevant voor de inhoud van dit beleidskader is ook de vergadering van de Stedelijke commissie van 24 juni 2019, waarin de discussienota ‘Voorbereiding Energievisie en Visie landelijk gebied’ werd besproken. Het voert te ver om van al die besprekingen op deze plaats gedetailleerd verslag te doen. Het onderstaande overzicht noemt besluiten die (al dan niet in samenspraak met andere relevante omstandigheden) bepalend zijn geweest voor de inhoud van dit toetsingskader voor zonne-energie. Nr. 1

2

Besluit Motie ‘Zonnepanelen op wateroppervlakten’, d.d. 10 december 2018. Vaststelling nota Uitgangspunten Energievisie.

Omschrijving Zonne-energie op (grote) wateroppervlakten mee te nemen bij het opstellen van de voorkeursscenario's. Vastgestelde uitgangspunten: e. De voorkeurslocaties voor zonnepanelen bestaan uit daken, onbebouwde delen bebouwde kom, zone langs RW35/N18, Technology Base en grote wateroppervlakten. f. De Energievisie voorziet niet in de aanleg van zonnevelden binnen het Natuurnetwerk Nederland (hierna: NNN). g. In het landelijk gebied worden zonnevelden alleen toegestaan, wanneer: a. het verlies van ecologische en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving; b. er voldoende maatregelen zijn getroffen om de impact op de omgeving te beperken en/of te compenseren. Hierbij wordt aangesloten op de bestaande karakteristieken van het landschap en wordt rekening te worden gehouden met de bestaande kwaliteiten van dit landschap. h. Om substantieel aan de nationale klimaatdoelen te kunnen bijdragen wijzen we locaties aan waar de aanleg van grotere zonnevelden is toegestaan. i. Bij de inpassing van zonnevelden onderscheid maken tussen gebieden met een zeer hoge, een hoge en een basiskwaliteit, door verschillende ontwikkelingsstrategieën toe te passen. j.

Aan de plaatsing van zonnepanelen binnen een zakelijk rechtstrook voor een hoogspanningsleiding, of een hoge druk aardgastransportleiding wordt niet meegewerkt,

21 december 2021

28 tenzij er een positief advies van de beheerder kan worden overlegd. k. Over de situering, de begrenzing, de omvang en de inpassing op de locatie blijven aanvullend afspraken nodig met de initiatiefnemer. Daarbij wordt aandacht besteed aan de manier waarop overlast voor de omgeving wordt voorkomen. 3

4

5

6

Amendement ‘Vergroten bruto-omvang zonnevelden buitengebied D66’, d.d. 7 september 2020. Amendement ‘Realiseren minimale ambitie duurzame energie per 2022’, d.d. 7 september 2020.

Amendement ‘Verplichte deelname inwoners’, d.d. 7 september 2020. Motie ‘Daken ontzien het buitengebied’, d.d. 7 september 2020.

Dit amendement verhoogt de maximale oppervlakte van een zonneveld van 6 naar 10 hectare.

Dit amendement strekt er oa toe dat:  De zonneladder is richtinggevend maar niet leidend bij de beoordeling van locaties.  Essen niet bij voorbaat worden uitgesloten van de aanleg van een zonneveld.  Locaties voor zonnevelden niet worden beperkt tot de stadsranden. Bij de uitvoering van projecten moet opbrengst van de verduurzaming, door middel van deelname, voor ten minste 50% ten goede van de gemeenschap komen. Deze motie roept op binnen de kaders van de wet bij de bouw van nieuwe bedrijfsgebouwen de plaatsing van zonnepanelen of andere klimaatadaptieve maatregelen te stimuleren.

21 december 2021

Legenda

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

Aamsveen - 'zeer hoog' Boslandschap - 'zeer hoog' Oude hoeven landschap - 'zeer hoog' Oude hoeven landschap - 'hoog' Oude hoeven landschap - 'basis'

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

Jonge ontginningsgronden - 'zeer hoog' Jonge ontginningsgronden - 'hoog' Jonge ontginningsgronden - 'basis'

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

!

Natuur op voormalige veldontginning/vliegveldterrein Bijzondere gebieden gemeentegrens

bronnen: Gem. Enschede Geo-informatie Formaat

A0

Schaal

1:18.000

0

400

800 Meter

´

Landschapsvisie 12 april 2021

Aan deze tekening kunnen geen rechten ontleend worden

21 december 2021

Esri Nederland, Community Map Contributors

Bijlage H Beleidsregels zonne-energie

DV-BO-GB GI