Zienswijze principebesluit voormalige vuilstort Westwoud- raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Zienwijze principebesluit ABWF voormalige vuilstort 761726

Commissie: 2 februari 2026 Raadsvergadering: 17 februari 2026 Nr. 20260107 Portefeuillehouder: Programma:

W.P.J. Bijman Ruimte

Karakter: Bijlagen:

1a. ABWF aanbiedingsbrief principebesluit 1b. ABWF Raadsbrief Zienswijze principebesluit 1c. Afkoopvoorstel Bodemzorg d.d. 30 januari 2025 2. Beantwoording vragen Bodemzorg d.d. 25 april 2025 3a. Beantwoording vragen Bodemzorg d.d. 14 oktober 2025 3b. Overzicht kosten 4. Juridisch advies Vijverberg d.d. 6 juni 2025 5. Second opinion afkoopvoorstel Sweco d.d. 19 juni 2025 6a. Managementsamenvatting second onderzoeken Westwoud 2020 – 2025 6b. Rapport onderzoeken Westwoud 2020 - 2025 7. Memo businesscase afkoopvoorstel d.d. 5 november 2025 8. Memo Uitlijning proces Buiten Organisatieadvies d.d. 30 oktober 2025

Voorgesteld besluit: Een positieve zienwijze af te geven op het principebesluit van het ABWF d.d. 26 november 2025 inzake de afkoop van het beheer en nazorg van de voormalige vuilstort te Westwoud. Inleiding In 2024 is door Afvalbeheer Westfriesland (hierna: ABWF) de voorkeursrichting uitgesproken om het beheer en de nazorg van voormalig stortplaats Westwoud over te dragen aan een derde partij. Bodemzorg heeft vervolgens op verzoek van het ABWF een afkoopvoorstel opgesteld. Op 26 november 2025 heeft het Algemeen Bestuur (hierna: AB) een principebesluit genomen met betrekking tot de afkoop en vraagt de deelnemende gemeenten een zienswijze af te geven alvorens over te gaan tot een definitief besluit. Beoogd effect Het principebesluit betreft instemming met het afkoopvoorstel van Bodemzorg, waarbij tot en met 2056 het beheer en de nazorg van de voormalige vuilstort te Westwoud wordt overgenomen. Daarbij neemt Bodemzorg eveneens de risico’s over met betrekking tot de ondergrond en water (incl. PFAS, ZZS en ammonium). Mocht er een waterzuiveringsinstallatie of schermwand aangelegd moeten worden, dan voert Bodemzorg deze werken gedurende de afkooptermijn van 30 jaar voor eigen rekening en risico uit. Risico’s met betrekking tot de nazorg en eventuele gezondheidsclaims binnen deze periode zijn eveneens voor Bodemzorg. Het eigendom van de grond wordt niet overgenomen.

De totale afkoopsom voor de overdracht van de nazorgverplichtingen bedraagt anno 2025 € 7.038.765 exclusief 21% btw. Met de voorgenomen afkoop wordt de komende jaren op professionele wijze vormgegeven aan het beheer en de nazorg en wordt een oplossing geboden voor de huidige kwetsbare organisatiestructuur. Voor een verdere uiteenzetting van de inhoud van afkoopvoorstel en de extra ingewonnen informatie, zie bijgesloten raadsbrief van het ABWF en bijbehorende bijlagen. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) De taak voor het beheer en nazorg van de voormalige vuilstort is geregeld in de tekst van de gemeenschappelijke regeling ABWF. De nazorg dient te geschieden binnen de geldende vergunningen en milieuwetgeving. Onder meer de wet Bodembeheer en de Kaderrichtlijn Water zijn van toepassing. Bij het beheer zijn het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) en de Omgevingsdienst Noord-

1

Holland Noord betrokken vanuit hun rol als toezichthouder op respectievelijk het oppervlaktewater en de ondergrond. Gelet op hetgeen is bepaald in de tekst van de gemeenschappelijke regeling, is het ABWF bevoegd om zelfstandig over te gaan tot afkoop. Gezien de ingrijpende gevolgen van een dergelijk besluit is het echter wenselijk om de deelnemende raden in de gelegenheid te stellen een zienswijze naar voren te brengen. Dit sluit aan bij artikel 10, vijfde en zesde lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Hoewel aan deze bepalingen in de tekst van de gemeenschappelijke regeling geen nadere uitwerking is gegeven, past deze werkwijze wel binnen de geest en systematiek van de Wgr. Argumenten Een businesscase is opgesteld om een vergelijking te maken tussen het scenario om de nazorgwerkzaamheden in eigen beheer uit te blijven voeren (zelf doen) en het scenario de nazorgwerkzaamheden via een 30-jarige afkoop over te dragen aan Bodemzorg (uitbesteden). De businesscase laat zien dat uitbesteden een voordeel oplevert van circa € 2 miljoen ten opzichte van het zelf blijven uitvoeren van het beheer over de looptijd van 30 jaar. Ook op basis van het uitgevraagde juridisch advies en de second opinion ontstaat een positief beeld. In de huidige situatie berust de inhoudelijke kennis hoofdzakelijk bij één ambtenaar.

Dit maakt de bestaande organisatievorm kwetsbaar, zowel in continuïteit als in kwaliteit van uitvoering. Met het overdragen van de nazorgwerkzaamheden vindt een professionaliseringsslag plaats. Bodemzorg heeft de continue beschikking over kwalitatief hoogwaardige ondersteuning op alle relevante gebieden die bij de nazorg van stortplaatsen noodzakelijk zijn. De voorgestelde overdracht aan Bodemzorg biedt een structurele oplossing door het borgen van expertise, capaciteit en continuïteit voor de lange termijn. Bodemzorg is een dochteronderneming van NV Afvalzorg Holding. NV Afvalzorg Holding is een structuurvennootschap. De aandelen zijn geplaatst bij de provincie Noord-Holland (90%) en provincie Flevoland (10%). NV Afvalzorg Holding heeft voor Bodemzorg een zogenaamde 403 verklaring afgegeven. Met een 403 verklaring stelt NV Afvalzorg Holding zich hoofdelijk aansprakelijk voor verplichtingen voortvloeiend uit aangegane rechtshandelingen. Hiermee is Bodemzorg een betrouwbare en stabiele partij voor de overdracht. Met de afkoop wordt de komende jaren op professionele wijze vormgegeven aan het beheer en de nazorg en wordt een oplossing geboden voor de huidige kwetsbare organisatiestructuur. In de raadsbrief van het ABWF (bijlage 1b) kunt u een verdere onderbouwing vinden, evenals een samenvatting van de ingewonnen informatie.

Kanttekeningen / alternatieven Het eigendom van de gronden gaat niet over naar Bodemzorg. Hierover heeft na ontvangst van het afkoopvoorstel een gesprek plaatsgevonden met Bodemzorg. Bodemzorg geeft aan dat de ontwikkelingen m.b.t. de economie, wetgeving en (wereld)politiek te onzeker zijn om een voorstel te doen voor eeuwigdurende nazorg. Daarnaast is het in het land gebruikelijk dat het eigendom van een voormalige stort niet wordt overgenomen en zou een eventuele wijziging van het gebruik van de locatie als golfterrein gevolgen hebben voor de jaarlijkse kosten met betrekking tot het groenonderhoud. Voor het eigendom blijft een entiteit met rechtspersoonlijkheid, zoals een gemeenschappelijke regeling, nodig. Dit kan het huidige ABWF blijven, maar er zijn ook andere mogelijkheden. Een gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam kent verplichtingen zoals de P&C cyclus en vereist dat er een dagelijks en algemeen bestuur actief is. Aangezien geen actief beheer meer uitgevoerd hoeft te worden, zal begin 2026 worden verkend of het mogelijk is om de locatie over te dragen aan de gemeente Drechterland en of er andere organisatievormen mogelijk zijn als alternatief voor de huidige gemeenschappelijke regeling. Het is tevens mogelijk om de vuilstort, inclusief beheer en nazorg, volledig in eigen beheer te houden.

Hierbij dient rekening gehouden te worden met dezelfde investeringen en risico’s als in het afkoopvoorstel. Omdat het ABWF over beperkte ambtelijke capaciteit beschikt, dient hierbij eveneens rekening gehouden te worden met extra kosten voor onder andere advies en projectleiding. Draagvlak Het door het algemeen bestuur op 26 november jl. genomen principebesluit is gebaseerd op het afkoopvoorstel van Bodemzorg d.d. 31 januari 2025, inclusief de aanvullende informatie, waaronder een

2

juridische beoordeling, een second opinion en een businesscase. De financiële consequenties zijn verwerkt in de Kadernota ABWF 2027. Daarbij wordt onderkend dat het besluit ingrijpende financiële en bestuurlijke consequenties heeft voor de deelnemende gemeenten. Om die reden wordt het principebesluit expliciet, los van de kadernota, ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. De zienswijzen op het principebesluit en de zienswijzen op kadernota worden door het ABWF betrokken bij de definitieve besluitvorming. Planning, evaluatie en verantwoording Parallel aan de zienswijzeprocedure en de besluitvorming wordt in het eerste kwartaal van 2026 het afkoopvoorstel in lijn gebracht met de extra verkregen informatie en de gewenste datum van overdracht per 1 januari 2027. Eveneens wordt de overeenkomst met Bodemzorg voorbereid, uitgewerkt hoe de restrisico’s worden opgepakt en welke zaken er geregeld moeten worden op het moment dat de afkooptermijn afloopt. In het tweede kwartaal van 2026 zal (onder meer) worden verkend waar het eigendom van de vuilstort kan komen te liggen en welke alternatieven er zijn voor de huidige gemeenschappelijk regeling. Gelet op bovenstaande wordt uw raad verzocht uw zienswijze uiterlijk 1 maart 2026 kenbaar te maken aan het algemeen bestuur.

Na afloop van deze termijn worden alle ontvangen zienswijzen gebundeld en betrokken bij de definitieve besluitvorming. Financiën De totale afkoopsom voor de overdracht van de nazorgverplichtingen bedraagt anno 2025 € 7.038.765 exclusief 21% btw. Ter dekking van dit bedrag kan de bestaande reserve, per 2025 begroot op € 1.513.000, worden aangewend. De resterende bijdrage van de gemeenten bedraagt daarmee € 5.525.765. De eenmalige bijdrage voor de afkoop bedraagt voor Enkhuizen € 451.930. Aangezien het afkoopvoorstel uitgaat van een overdracht medio 2025 en de overdracht thans is gepland per 1 januari 2027, zal het afkoopvoorstel dienovereenkomstig worden aangepast. De definitieve kosten worden opgenomen in de concept begroting ABWF 2027. Enkhuizen, 13 januari 2026, Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

R. van Reijswoud

J. Hoekstra-Sikkema

3