Zendtijdtoewijzing - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Zendtijdtoewijzing 971976/ 14124

Commissie: Raadsvoorstel:

7 februari 2023 21 februari 2023, nr. 2023006

Portefeuillehouder: Programma:

Wim Hoogervorst Samenleving

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. 2. 3. 4. 5.

Advies aanwijzing lokale publieke mediainstelling KvK uittreksel en bestuurssamenstelling Radio Bontekoe Notariële statuten Radio Bontekoe Waarom HoornRadio en Beleidsplan 2023 Vernieuwingsconvenant gemeenten lokale omroepen

Voorgesteld besluit: 1. Vereniging Bontekoe aan het Commissariaat van de media voor te dragen als voorkeursadvies voor de zendtijdtoewijzing streekomroep West-Friesland 2023-2027; 2. Te bevestigen dat Vereniging Bontekoe: a. een rechtspersoon naar Nederlands recht is met volledige rechtsbevoegdheid; b. zich ten doel stelt op lokaal niveau de publieke mediaopdracht uit te voeren door mediaaanbod te verzorgen dat is gericht op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in de gemeente leven; c. volgens de statuten een orgaan heeft dat het beleid voor het media aanbod bepaalt; d. het programmabeleidbepalend orgaan (pbo) conform beleidsplan representatief voor gemeente Enkhuizen zal worden samengesteld. Inleiding Het Commissariaat voor de Media neemt iedere vijf jaar een besluit over de aanwijzing van een lokale omroep. Dit proces van zendtijdtoewijzing speelt momenteel in zeven gemeenten in West-Friesland. Voor de nieuwe periode (2023 – 2027) zijn er vier gegadigde partijen, waarvan één partij alleen de zendtijd in de gemeente Hoorn aanvraagt. De andere drie partijen vragen de zendtijd aan in alle zeven Westfriese gemeenten. De gemeenteraden moeten vóór 3 maart 2023 een voorkeursadvies via een raadsbesluit doorgeven aan het Commissariaat voor de Media.

Het belang van de gemeenten is om op een zorgvuldige manier tot een voorkeurspartij te komen en deze keuze deugdelijk te onderbouwen. Iedere gemeente kan en mag hierin een eigen keuze maken, dus er hoeft niet door alle zeven gemeenten voor één partij gekozen te worden. Beoogd effect Met dit voorstel wordt beoogd dat het Commissariaat voor de Media voor de gemeente Enkhuizen een herkenbare, professionele, onafhankelijke en representatieve lokale omroep voor de komende vijf jaar aan kan wijzen. Het is van belang dat het lokale nieuws inwoners goed bereikt, maar ook dat inwoners zich in een lokale omroep kunnen herkennen. Bovendien is de functie van een lokale omroep als waakhond van de lokale democratie van groot belang. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) - Raadsbrief zendtijdtoewijzing: via deze raadsbrief is de raad geïnformeerd over het proces van de zendtijdtoewijzing en het plan van aanpak dat door het college is vastgesteld. - Raadsbrief presentaties vier omroepen: via deze brief zijn de vier presentaties (online of schriftelijk) kenbaar gemaakt aan de raadsleden. - Mediawet 2008: de wet waarin is vastgelegd aan welke eisen de publieke en de commerciële omroepen moeten voldoen. - Vernieuwingsconvenant gemeenten – lokale omroepen 2015 – 2018: een convenant tussen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Organisatie van Lokale Omroepen in Nederland

1

(OLON), maar ook in samenwerking met het ministerie van OCW en het Commissariaat voor de Media. Als gemeente hebben we de informatie uit dit convenant gebruikt voor het plan van aanpak. Argumenten Proces Partijen doen een aanvraag bij het Commissariaat. Als de deadline verstreken is krijgen de gemeenten de stukken toegestuurd ter beoordeling. De gemeenteraad brengt een voorkeursadvies uit door middel van een raadsbesluit. Vervolgens wijst het Commissariaat de zendtijd toe. Bij de aanvraag vraagt het Commissariaat de partijen om aan te tonen dat zij aan de drie wettelijke voorwaarden voldoen: het hebben van een rechtspersoonlijkheid met volledige rechtsbevoegdheid, de juiste statutaire doelstelling en een pbo (programmabeleidsbepalend orgaan). Het insturen van een beleidsplan en begroting is niet verplicht. De ene partij heeft dan ook een oud jaarplan van twee a4tjes ingediend, de andere partij een compleet beleidsplan van 15 pagina’s. Om toch een solide en onderbouwde keuze te kunnen maken is de beoordeling van de aanvragende partijen gebaseerd op twee zaken: 1. De bij de aanvraag (bij het Commissariaat) ingediende stukken; 2. De presentaties van de partijen (online, dan wel schriftelijk), die ook naar de raadsleden zijn gestuurd. Andere informatie, die bijvoorbeeld op een later moment beschikbaar is gesteld, is niet meegenomen in de beoordeling.

Ook zijn de huidige of recente prestaties van de partijen niet meegenomen in de beoordeling. Er is beoordeeld op de criteria uit het vernieuwingsconvenant en gekeken naar het productaanbod, de kwaliteit van de organisatie en de exploitatie. Gezamenlijke voorkeurspartij Op die manier is Vereniging Radio Bontekoe unaniem als voorkeurspartij naar voren gekomen voor de zes Westfriese gemeenten. Hoorn heeft gekozen voor een partij die zich alleen op Hoorn richt. Radio Bontekoe Radio Bontekoe heeft het meest uitgebreide plan ingediend waarin ze laten zien dat ze goed hebben nagedacht over de invulling van de zendtijd de komende vijf jaar. Uit de beoordeling op criteria uit het vernieuwingsconvenant blijkt dat Radio Bontekoe zich richt op de volledige leefomgeving van bewoners met evenredig aandacht voor alle gemeenten en dorpen. Dit doet ze door met een diverse programmering voor veel verschillende doelgroepen en door elke gemeente minstens één lokale redactie te geven. Ook krijgt elke gemeente een eigen pbo (programmabeleidbepalend orgaan) en een eigen digitaal platform. Radio Bontekoe voldoet aan de ICE norm die stelt dat 50% van de mediaproducties informatief, cultureel en/of educatief moet zijn. Radio Bontekoe heeft 10 jaar ervaring als HoornRadio in Hoorn, Blokker en Zwaag en wil nu de volgende stap zetten.

Radio Bontekoe wil de uitdaging aangaan om met vrijwilligers in de zes Westfriese gemeenten een lokaal media aanbod te verzorgen. Er staat een duidelijke visie waarin de verbinding met de bewoners en organisaties centraal staat. Kanttekening is dat alhoewel er een mooie ambitie is, er voor de zes West-Friese gemeenten nog geen lokale inrichting staat. Het beleidsplan met doordachte wijze om lokaal ogen en oren te creëren, de kritische blik op de nieuwskanalen en de toelichting op programma’s wekt echter wel vertrouwen. OnsWestFriesland Stichting Lokale Media Westfriesland (OnsWestFriesland) heeft ook een goed plan ingediend, maar het is iets minder gedegen en uitgebreid dan Radio Bontekoe. Stichting Lokale Media Westfriesland heeft met haar sociale redactie (bestaande uit vrijwilligers en statushouders) een sterk punt, maar qua programmering en bijvoorbeeld exploitatie (er is geen begroting aangeleverd) is de beoordeling moeilijker te maken. Ook de uitrol van de organisatie op korte, middellange en langere termijn is niet duidelijk omschreven, waardoor er wat minder zicht is op de haalbaarheid. WeeFF Stichting Streekomroep West-Friesland (WeeFF) heeft de afgelopen vijf jaar de zendtijdtoewijzing in WestFriesland gekregen en heeft zich daarin neergezet als professioneel, kundig en betrouwbaar.

De ingezonden stukken voor de komende vijf jaar waren echter beperkt en omvatten wel een summier jaarplan 2022 met bijgaande begroting maar geen beleidsplan voor de komende jaren. Hierdoor is de beoordeling slecht te onderbouwen. 2

In januari heeft WeeFF alsnog een actueel beleidsplan ingestuurd. Deze kon niet meer worden meegenomen omdat de procedure al te ver gevorderd was. WeeFF benoemt in haar plan en presentatie de stelselwijziging die voor 2025 is aangekondigd. Het Commissariaat geeft aan dat daar op dit moment nog niets over vast staat en dat de stelselwijziging dus niet van invloed is op de huidige zendtijdtoewijzing. Representatief pbo (programmabeleidsbepalend orgaan) Belangrijk om op te merken is dat bij alle drie de partijen sprake is van een representatief pbo. Uiteraard zijn er nuance verschillen, maar bij alle partijen: - Zijn de belangrijkste maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen in de gemeente vertegenwoordigd in het pbo; - Zijn de vertegenwoordigers representatief voor hun stroming door hun (werk)ervaring; - Is onze inschatting dat de leden zichtbaar en benaderbaar zijn; - Kent het pbo een evenredige vertegenwoordiging naar leeftijd, geslacht en etnische afkomst. Kanttekeningen / alternatieven Alternatieven Er kan ook voor Stichting Streekomroep West-Friesland (WeeFF) of Stichting Lokale Media Westfriesland (OnsWestFriesland) gekozen worden. Er wordt echter aangeraden om als regio zoveel mogelijk voor dezelfde partij te kiezen om zo voor een sterke lokale omroep te zorgen.

Kanttekeningen Het is van belang om als gemeente richting het Commissariaat voor de Media een opmerking te maken over het proces van de zendtijdtoewijzing. - Tijdens de aanvraagperiode vraagt het Commissariaat de gemeenten om beoordelingscriteria op te stellen op basis van het Vernieuwingsconvenant Gemeenten - Lokale Omroepen 2015 – 2018. Deze beoordelingscriteria zijn echter niet door het Commissariaat gedeeld met de aanvragende partijen waardoor zij niet weten waar ze op getoetst zullen worden. De partijen hebben overigens vooraf wel kennis kunnen nemen van het convenant waar deze criteria in staan. De aanvragende partijen hebben de beoordelingscriteria niet opgevraagd en als gemeenten waren we in de veronderstelling dat het commissariaat de criteria zou delen met de aanvragende partijen; - Het Commissariaat geeft aan dat gemeenten – indien zij dit nodig vinden – aanvullende informatie op kunnen/mogen vragen bij de aanvragende partijen, daar is echter in de procedure niet in voorzien en er is ook onvoldoende tijd om deze aanvullende informatie nog op te vragen. Het commissariaat heeft immers de deadline op 3 maart gesteld. Draagvlak Omdat gemeenten op grond van artikel 2:63 lid 1 Mediawet 2008 verplicht zijn om te pogen partijen te laten fuseren is er voorafgaand aan deze adviesstukken contact geweest met alle vier de partijen.

Artikel 2:63 lid 1 Mediawet luidt als volgt: bij twee of meer gegadigden bevordert het college van burgemeester en wethouders voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is het samengaan van die instellingen. Op woensdag 23 november jl. zijn de vier gegadigde partijen samen gekomen. De betrokken ambtenaren waren daar ook bij aanwezig. Onder begeleiding van een gespreksleider zijn in goede sfeer de mogelijkheden tot samenwerken, dan wel samengaan verkend. Uit deze avond bleek dat alle partijen bereid zijn om samen te werken, maar dat samengaan in dit stadium te vroeg is en daarmee niet haalbaar. Naderhand hebben Vereniging Radio Bontekoe en Stichting Lokale Media Westfriesland wel een intentieverklaring ondertekend om na het proces van de zendtijdtoewijzing samen te werken als één van beide partijen aangewezen wordt als lokale of regionale omroep. Planning, evaluatie en verantwoording Nadat alle betrokken gemeenteraden advies aan het Commissariaat hebben uitgebracht, toetst het Commissariaat of de adviezen zorgvuldig tot stand zijn gekomen en deugdelijk gemotiveerd zijn. Is dat het geval, dan maakt het Commissariaat een voornemen tot besluit aan de gegadigde partijen kenbaar. De aanvragers van wie het Commissariaat het voornemen heeft om de aanvraag (geheel of gedeeltelijk) af te wijzen, worden dan in de gelegenheid gesteld om een zienswijze bij het Commissariaat in te dienen.

Na het verstrijken van de termijn voor het indienen van een eventuele zienswijze beoordeelt het Commissariaat of tot besluitvorming kan worden overgegaan of dat een andere vervolgstap in de aanwijzingsprocedure voor zorgvuldige besluitvorming noodzakelijk is.

3

Financiën De gemeenten hebben sinds 2010 een wettelijke zorgplicht voor een lokale omroep. Het gaat om een bedrag van € 1,39 per huishouden (VNG 2022). Om de wettelijk verplichte functie te kunnen vervullen ontvangt de gemeente deze middelen jaarlijks (geoormerkt) via het Gemeentefonds. Er zijn dus geen extra middelen nodig voor het gevraagde besluit.

Enkhuizen, , waarin dit voorstel is vastgesteld Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

N.A. Hellingman-Kuiper

E.A. van Zuijlen

4