Wijziging Gemeenschappelijke Regeling GGD HN - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Wijziging Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD Hollands Noorden in verband met de onderbrenging van de uitvoering Wet verplichte GGZ (Wvggz) 590716

4 november 2025 Commissie: Raadsvergadering: 25 november 2025

Portefeuillehouder: Programma:

W. Hoogervorst 5: Samenleving

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. Aanbiedingsbrief wijziging GR GGD HN i.v.m. Wvggz 2. Gemeenschappelijke Regeling GGD HN integrale tekst na 7e wijziging

Voorgesteld besluit: Geen zienswijze af te geven op de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Hollands Noorden. Inleiding Het algemeen bestuur van GGD Hollands Noorden (GGD HN) heeft in de bestuursvergadering van 12 maart 2025 besloten de deelnemende gemeenten een voorstel te doen om de taken die GGD HN uitvoert op het gebied van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) structureel onder te brengen in de gemeenschappelijke regeling GGD HN. Het betreft een technische wijziging, die bijdraagt aan het verminderen van administratieve lasten en het borgen van structurele taken in de reguliere begroting van de GGD HN. Beoogd effect Met dit voorstel borgt de gemeente – in samenwerking met maatschappelijke organisaties en zorgaanbieders – doelmatige, effectieve en toegankelijke ondersteuning voor inwoners die dit nodig hebben. De GGD Hollands Noorden bewaakt, beschermt en bevordert hierbij de gezondheid van onze inwoners. Door de Wvggz-taken structureel op te nemen in de gemeenschappelijke regeling, worden administratieve lasten voor zowel de GGD als de gemeenten verminderd. De jaarlijkse verlenging van de dienstverleningsovereenkomst en de afzonderlijke vaststelling van de Wvggz-begroting komen te vervallen; deze taken worden voortaan integraal opgenomen in de reguliere begroting van de GGD.

Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) De Wgr stelt gemeenten, provincie en waterschappen in staat om samen te werken in publiekrechtelijke constructies. De Wgr bepaalt dat het college vooraf toestemming moet vragen aan de raad om een GR aan te gaan of te kunnen wijzigen. Toestemming kan alleen geweigerd worden als de wijziging in strijd is met de wet of het algemeen belang. Gemeenschappelijke regeling GGD HN De GGD is een gemeenschappelijke regeling van 16 gemeenten in Noord-Holland Noord. De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van inwoners in Noord-Holland Noord. De GGD voert gemeentelijke taken uit die vermeld staan in de Wet publieke gezondheid (Wpg) en taken die bij of krachtens andere wetten zijn opgedragen. Daarnaast voert de GGD aanvullende diensten uit. Wet verplichte ggz (Wvggz) De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) regelt de rechten van mensen die te maken hebben met verplichte zorg vanwege een psychische aandoening.

1

Argumenten Sinds 1 januari 2020 voert het meldpunt Vangnet & Advies van GGD HN namens de deelnemende gemeenten een aantal taken in het kader van de Wvggz uit. Deze taken, waaronder het aannemen van meldingen en het uitvoeren van verkennend onderzoek, zijn vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst (DVO Wvggz). Omdat de Wvggz destijds een nieuwe wetgeving betrof en nog onduidelijk was welke partij het beste de uitvoering kon organiseren en op welke wijze dit het meest doelmatig geregeld kon worden, is er in eerste instantie gekozen voor een DVO in plaats van opname in de GR. In de regio is de afgelopen periode bestuurlijk en ambtelijk verkend op welke wijze de Wvggz-taken het best structureel kunnen worden geborgd. Daarbij is ook bezien of, net als bij de OGGZ, meerdere taken in de GR konden worden ondergebracht. Op advies is ervoor gekozen dit te beperken tot de Wvggz. Dit traject heeft de nodige tijd gevergd, maar met het voorliggende voorstel wordt nu een bestendige oplossing geboden. Voorgesteld wordt deze taken structureel op te nemen in de GR GGD HN, waardoor de jaarlijkse verlenging van de DVO en afzonderlijke vaststelling van een Wvggz-begroting komen te vervallen. De hoorplicht, die wettelijk is belegd bij de burgemeester, kan juridisch niet in de GR worden opgenomen en blijft via een aparte DVO geregeld.

Deze DVO vervalt zodra de wettelijke verplichting tot horen wordt afgeschaft. Hoorplicht Wanneer een aanvraag wordt gedaan voor een crisismaatregel (acute situatie), verloopt dit via de burgemeester. In de Wvggz is vastgelegd dat de burgemeester de betrokkene in staat moet stellen om te worden gehoord: dit is de zogeheten hoorplicht. De hoorplicht is een wettelijke bevoegdheid van de burgemeester. Deze bevoegdheid kan op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen niet worden overgedragen aan een gemeenschappelijke regeling. Het is daarom juridisch niet mogelijk om de hoorplicht in de GR op te nemen. Wel kan de uitvoering van de hoorplicht worden ondersteund via een dienstverleningsovereenkomst (DVO). Daarmee blijft de burgemeester formeel en juridisch verantwoordelijk, maar kan de feitelijke uitvoering (zoals het plannen van gesprekken of verslaglegging) door de GGD worden verzorgd. Het voorliggende voorstel voorziet niet in een uitwerking van deze DVO; de regie hiervoor ligt bij de GGD HN in samenwerking met de gemeenten. Het Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport heeft in 2023 aangegeven voornemens te zijn om de hoorplicht uit de wet te schrappen. We adviseren daarom om de GGD op te roepen een artikel in de DVO op te nemen dat stelt dat dit beëindigd wordt zodra de hoorplicht wettelijk afgeschaft wordt.

Dan vervalt zowel de DVO als de beschikbare middelen voor uitvoering van de hoorplicht. Bij het amendement dat op 12 maart in het AB van de GGD is aangenomen, is opgeroepen dat er een artikel moest worden toegevoegd aan de voorgestelde artikelen over de Wvggz in de GR: Bij een meerjarige dalende trend van het aantal meldingen in het kader van de Wvggz en/of bij het vervallen van de wettelijke verplichting van de hoorplicht, wordt de begroting van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Hollands Noorden naar beneden bijgesteld. Dit amendement blijft van kracht op twee manieren:  Het deel over de hoorplicht: bij afschaffing hoorplicht vervalt het DVO en de beschikbare middelen dan dus ook. Dit hoeft echter niet in een artikel van de GR opgenomen worden.  Het deel over aantal meldingen: ‘Bij een meerjarige dalende trend van het aantal meldingen in het kader van de Wvggz’ wordt de begroting van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Hollands Noorden naar beneden bijgesteld moet opgenomen worden in de GR. Kanttekeningen - Hoorplicht buiten de GR De voorgestelde wijziging vermindert de administratieve lasten, maar de hoorplicht wordt via een aparte dienstverleningsovereenkomst geregeld. Hierdoor blijft een deel van de administratieve

2

handelingen noodzakelijk. -

Afhankelijkheid wetswijziging De verwachte afschaffing van de hoorplicht is nog niet wettelijk vastgesteld. Bij uitstel of afstel van deze wetswijziging blijft de aparte dienstverleningsovereenkomst in stand, waardoor de beoogde vereenvoudiging slechts gedeeltelijk wordt gerealiseerd.

-

Financiële bijstelling bij dalende meldingen Het mechanisme om de begroting van de GR te verlagen bij een meerjarige daling van meldingen vereist nadere uitwerking van criteria, zoals de duur en omvang van de daling, om eenduidige toepassing te waarborgen. De GGD Hollands Noorden zal dit mechanisme verder uitwerken. Eventuele aanpassingen van de begroting worden, conform de bestaande werkwijze, meegenomen in de reguliere P&C-cyclus.

Alternatieven - Handhaven huidige DVO-constructie – Geen wijziging in de GR, maar voortzetting van de bestaande jaarlijkse DVO. Dit geeft weliswaar iets meer mogelijkheid tot jaarlijkse sturing, maar betekent ook blijvende administratieve lasten. -

Volledige integratie inclusief hoorplicht – Niet juridisch haalbaar onder huidige wetgeving.

Draagvlak De voorgestelde wijziging is tot stand gekomen in nauwe afstemming met de Westfriese gemeenten en in bovenregionaal verband met alle deelnemende gemeenten in Noord-Holland Noord. Door deze gezamenlijke voorbereiding wordt geborgd dat de wijziging van de gemeenschappelijke regeling uniform wordt doorgevoerd, met een eenduidige uitvoeringspraktijk en regionaal draagvlak. Planning, evaluatie en verantwoording Na vaststelling van de zienswijze door de raad wordt de zienswijze van de deelnemende gemeenten teruggekoppeld aan het algemeen bestuur van de GGD HN. Op basis hiervan wordt een definitief voorstel tot wijziging opgesteld. Na besluitvorming door het algemeen bestuur wordt het gewijzigde ontwerp van de gemeenschappelijke regeling ter zienswijze voorgelegd aan de raden van de deelnemende gemeenten. Voor het indienen van een zienswijze geldt conform de procedure een termijn van acht weken. De raad kan ervoor kiezen eerder te reageren; dit versnelt het besluitvormingsproces. Conform artikel 40, lid 4, van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Hollands Noorden treedt de voorgestelde wijziging in werking zodra ten minste twee derde van de deelnemende gemeenten daarmee heeft ingestemd, met terugwerkende kracht tot en met 1 januari 2025. Financiën Het voorstel is budgettair neutraal.

De totale bijdrage Wvggz in 2025 bedraagt € 255.062 voor alle deelnemende gemeenten, waarvan €7674 voor de gemeente Enkhuizen. Na wijziging van de GR wordt deze bijdrage onderdeel van de reguliere deelnemersbijdrage. In de GR wordt vastgelegd dat bij een meerjarige daling van het aantal Wvggz-meldingen de begroting van de GGD naar beneden wordt bijgesteld. Enkhuizen, 14 oktober 2025. Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

R. van Reijswoud

J. Hoekstra-Sikkema

3