Vragen en antwoorden Algemene Politieke Beschouwingen Begroting 2023 na college

Vragen Algemene Politieke Beschouwingen Begroting 2023 SP Geen vragen. D66 In het algemeen vinden we dat er nog veel gedeeltes open zijn terwijl het wel een sluitende begroting wordt genoemd. Wat is de reden van deze open einden? Hoe kunnen we daar in de discussie op 8 november het meest constructief mee omgaan? Als met “open einden” wordt bedoeld de onderwijshuisvesting en/of budgetten voor het CUP voor 2024 en volgende jaren, dan geven wij daarbij aan dat voor onderwijshuisvesting een separaat voorstel naar de raad komt. Voor de CUP 2024 en volgende jaren wordt in de Kadernota 2024 budget vrijgemaakt, al naar gelang de financiële positie van dat moment. Ook wij willen graag dat de financiën bij Enkhuizen op orde zijn. Onze zorgen betreffen de inrichting van de pilot dagbesteding en de effecten hiervan op de gemeentelijke financiën. Het risico op een open einde regeling is groot, en is niet ingebed in de pilot. Is het college bereid dit alsnog in de pilot te onderzoeken? Voor uitvoering van de pilot dagbesteding wordt € 29.000 geraamd. Onderdeel van de pilot is het onderzoeken van de financiële consequenties van een algemene voorziening dagbesteding voor de toekomst. Zie ook het raadsvoorstel d.d. 27 september 2022 nr. 986809. Een goede huisvesting voor ouderen kan de vraag naar zorg voorkomen of beperken.

Goede huisvesting biedt meer mogelijkheden om langer zelfstandig te blijven wonen. En het is ons beeld dat er, gezien de vergrijzing, - te weinig huizen voor ouderen zijn en - dat nu meerdere huizen voor ouderen verbeterd dient te worden naar de huidige maatstaven. Onze vragen: - Wordt in de woonvisie gekeken naar huisvesting voor ouderen? Het college stelt begin 2023 een startnotitie op waarin procesmatig en inhoudelijk (thema’s) op hoofdlijnen de voorgestelde insteek van de woonvisie wordt weergegeven. De raad kan wat van deze startnotitie vinden en wordt bij het verdere proces van de totstandkoming van de visie (startnotitie) betrokken. De gemeenteraad stelt de woonvisie vast. - Wordt de demografische ontwikkeling meegenomen: meer ouderen in de toekomst? Zie ons antwoord hierboven op de eerste vraag over de woonvisie. Aanvullend geven we mee dat een woonvisie normaliter mede wordt gebaseerd op prognoses ten aanzien van de ontwikkeling van de woningbehoeften. Deze prognoses worden gebaseerd op demografische ontwikkelingen. - Wordt hierbij gekeken naar zowel bestaande bouw als nieuwbouw? Zie ons antwoord hierboven op de eerste vraag over de woonvisie. Daarnaast geven we mee dat een woonvisie vaak op beide aspecten in gaat. - Wordt rekening gehouden met de huidige kwaliteit van woningen? Zie ons antwoord hierboven op de eerste vraag over de woonvisie.

Een woonvisie geeft veelal op hoofdlijnen een beeld van de woningmarkt in de gemeente. Voor de kwaliteit van de woningen is het bouwjaar van woningen/wijken normaliter een belangrijke globale pijler. - Wordt gekeken naar een evenwicht in sociale huur, midden huur/koop en duurdere huur/koop? Zie ons antwoord hierboven op de eerste vraag over de woonvisie. Gemeenten kiezen doorgaans om een nieuwbouwprogramma op te nemen met hierin de gewenste

-

verhoudingen tussen de verschillende woningsegmenten (bijv. koop/huur, betaalbaar, middelduur en duur). Deze verhoudingen zijn vaak gebaseerd op wat er al is qua aanbod (samenstelling huidige woningmarkt), hoe de woonbehoeften zich ontwikkelen en hoe de gemeente zich wil ontwikkelen. Wordt in de woonvisie gekeken naar de mogelijkheden voor meer woningbouw voor alleenstaanden? Zie onze antwoorden hierboven op de eerste en de vijfde vraag over de woonvisie.

We willen graag van het college weten op welke wijze zij inwoners bij de tot stand komen van de visie gaan betrekken. We hopen dat het college gebruik wil maken van de aanbevelingen uit het rapport van de commissie toekomst zorg thuiswonende ouderen. De boodschap van dit rapport is: Regie bij inwoner, Eenvoudig, Integraal en Samen. Het onderwerp participatie (proces) komt terug in de startnotitie zoals bedoeld in ons antwoord hierboven op vraag 1 over de woonvisie. Het verzoek aan het college is om te leren en gebruik te maken van de aanknopingspunten van de pilot buurtwarmte. Het biedt aanknopingspunten op welke wijze Enkhuizen verder vorm kan geven aan de warmtetransitie. Een actieve betrokkenheid bij de project maakt dat we snel en adequaat kunnen reageren op wat op ons afkomt. We denken hierbij aan het aanleggen van warmtenetten in nieuwe wijken, maar ook eigenaarschap van het warmtenet, omgaan met de risico’s wanneer restwarmte van een particulier wordt ingewonnen. De gemeente is actief betrokken bij de uitvoering van het project. In de bestuurlijke opdracht voor Buurtwarmte Enkhuizen is opgenomen dat we van de pilot willen leren en een aanpak willen ontwikkelen voor de verdere uitvoering van de warmtetransitie. In de uitwerking van het plan met Buurtwarmte Enkhuizen ontwikkelen we de rol en positie van de gemeente die past bij de behoefte van de participatie.

We leren door het project uit te voeren en vraagstukken zoals het eigenaarschap van warmtenetten komen aan de orde en worden beantwoord. De leerpunten over rol van de gemeente is voor ons een belangrijk vraagstuk. Deze zullen we begin 2023 ook op de bestuurlijke tafel brengen om de leerpunten te delen en de rol van de gemeente te bespreken. D66 wil graag dat de raad kaders stelt over de randvoorwaarden inzake huisvesting onderwijs. Dat we samen met het onderwijs kijken wat de invulling van het gebouw in de toekomst gaat vragen. - Kan in het gebouw gewerkt worden volgens de bouwkundige en onderwijskundige normen anno 2023 en verder. - Biedt de huisvesting voldoende mogelijkheden voor optimale samenwerking tussen kinderopvang en basisonderwijs (doorlopende leerlijn)? - Is er voldoende buitenspeelruimte voor de kinderen tijdens en na schooltijd. Graag horen we van het college op welke wijze zij tot dusver rekening hebben gehouden met deze ontwikkelingen. Wat mogen we wanneer aan informatie verwachten? We horen ook graag of de Sprong onderdeel is van de huisvestingsplannen onderwijs of dat dit bij de sportlocaties wordt betrokken. In het College uitvoeringsprogramma staat het Huisvestingsplan Onderwijs voor 2023 op de agenda. Antwoorden op de gestelde vragen zullen onderdeel zijn van dit plan.

Waar het buitenspeelruimte betreft hebben wij de bestaande situatie getoetst aan de modelverordening van de VNG. De Sprong is geen onderdeel van het Huisvestingsplan Onderwijs. Participatie, autonomie, regie bij inwoners zijn belangrijke waarden voor D66. Hetgeen in de begroting en de CUP roept bij ons vragen op. Is er een link gelegd met verwachtingenmanagement, communicatie, transparantie in werkzaamheden ? Het college zal in de voorbereiding en uitvoering van de begrotingen en het CUP deze aspecten meenemen.

2/6

Voor zover wij weten heeft de raad van Enkhuizen niet met het manifest burgerparticipatie ingestemd. Niet omdat we het niet willen maar omdat we het te onduidelijk vonden. Wanneer krijgen we hier een nieuw voorstel voor? Het manifest is begin 2022 door twee van de drie SED gemeenten aangenomen. Het doel van het manifest is een gezamenlijke ambitie uit te spreken en eenduidige afspraken te maken over de werkwijze en randvoorwaarden rondom het thema burgerparticipatie. De gemeenteraad van Enkhuizen heeft het manifest in de vergadering van 1 maart 2022 niet vastgesteld maar voor kennisgeving aangenomen, omdat de raad de ruimte wil houden om een eigen invulling te geven aan dit thema. Het is aan de (op te richten) raadswerkgroep Bestuurlijke Vernieuwing om dit te agenderen en hier richting aan te geven. VVD Helaas moeten wij constateren dat er nog steeds weinig tot niets is gedaan met punten als parkeren, woningbouw en sportpark Immerhorn. Graag zouden wij als VVD zien dat deze onderdelen spoedig worden opgepakt. Inmiddels zijn de laatste onderdelen voor het Herziene parkeer- en verkeersontwikkelplan uitgewerkt. Het college is voornemens de herziene versie van het parkeer- en verkeersontwikkelplan eind 2022 aan te bieden aan de gemeenteraad. Planvorming voor woningbouwplannen kost veel tijd. Hierin nemen ook bestuursrechtelijke processen helaas vaak veel tijd in beslag.

Een aantal woningbouwplannen gaan deze raadsperiode ook daadwerkelijk de uitvoering in, zoals flexwoningen, Vijzeltuin, Zilverstraat, Reigerweg en Gommerwijk West west. Inzake voortgang herontwikkeling Sportpark Immerhorn: Vanaf november 2021 zijn we in overleg met de gebruikers (Commissie Herinrichting Sportpark Immerhorn) om de herontwikkeling van Sportpark Immerhorn vorm te geven. De eerste fase van de herontwikkeling bestaat uit de aanleg van een nieuw kunstgrasveld en realisatie van een parkeerterrein op het sportpark. Hierbij worden we ondersteund door een gespecialiseerd adviesbureau. Naast de sloop van de oude kantine van West Frisia en de tribune van het oude hoofdveld, zijn ook verschillende voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, zoals een gedeeltelijke herstructurering van de nutsvoorzieningen. Verder moest er een onderzoek uitgevoerd worden naar de aanwezigheid van vleermuizen (i.v.m. het kappen van bomen). Dit onderzoek loopt van 15 april t/m 15 oktober, waardoor er geen werkzaamheden konden worden uitgevoerd. De uitkomsten van het onderzoek worden binnenkort bekend. Afhankelijk hiervan kan een concrete planning worden gemaakt. Als geen extra maatregelen nodig, dan kan in het voorjaar gestart worden met de aanleg van het nieuwe veld. Moeten er wel extra maatregelen getroffen worden, dan wordt de planning opgeschoven.

Wij vragen ons af of de vrijval van de reservering Onderuitputting een verstandige keuze is, daar we geconfronteerd lijken te worden met tekorten in het “Ravijnjaar 2026”. Het Rijk is met de VNG overeengekomen dat accressen 2023 t/m 2025 worden gegarandeerd. Daarmee komt de reden van reservering voor onderuitputting wat ons betreft te vervallen.

Piratenpartij Wij zien graag de toenemende loonkosten van de SED terugkomen in de cijfers. De begroting van de gemeente Enkhuizen wordt op dit onderdeel aangepast als de SED Begroting in dit kader wordt aangepast. Dat laatste is (nog) niet het geval. De raad heeft bij de Voorjaarsnota 2022 in dit kader al wel een reservering van 1,5 ton in 2023 opgenomen, cumulatief oplopend tot ruim 6 ton in 2026.

3/6

Wij zien graag de verplichte ZZP indicator terug in de Indicatoren, inclusief meer inzicht in de opbouw van deze kosten, zoals de verhouding medewerker in vaste dienst t.o.v. ZZP, in personen als FTE als wel de kosten in euro ‘s. De formatie is bijna geheel in dienst van de SED Organisatie en ook inhuur wordt geregeld in de SED Organisatie en SED Begroting. De gemeente Enkhuizen heeft zelf bijna geen formatie en/of inhuur. Presentatie van deze kengetallen geeft dan voor Enkhuizen een zeer vertekend beeld en is niet vergelijkbaar met andere Nederlandse gemeenten. Graag zien we een oplossing voor het achterstallig onderhoud van straten en voetpaden. De afgelopen drie jaar zijn we bezig om met de huidige middelen zoveel mogelijk wegen die een achterstand in onderhoud hebben te herstraten c.q. te herasfalteren. Dit geldt ook voor de voetpaden en hiermee gaan wij in de aankomende periode verder. Nu zijn we de Vissersdijk aan het herstraten en de Oude Gracht wordt in de aankomende maanden ook verder herstraat. Graag zien we nog wat toelichtingen over de wegen die in beheer van de gemeente zijn gekomen. Deze “HHNK wegen” (de buitenwegen) worden door de gemeente in 2023 in het wegen-areaal opgenomen. Deze wegen worden door ons in samenwerking met het HHNK geïnspecteerd. In het raadsvoorstel van 28 september 2021 is een uitgebreide algemene toelichting verstrekt.

Het Enkhuizer Alternatief Waarom is in de huidige crisissituatie zo weinig rekening mee gehouden met de huidige crisissituatie? Gelet op de beperkt beschikbare financiële middelen zijn wij van mening dat we een goeie balans hebben gevonden in dekking van gevolgen van de crisis en uitvoering van het CUP 2023. Waarom zijn de budgetten voor duurzaamheid niet gewoon in stand gehouden zoals opgenomen? De raad heeft in het kader van duurzaamheid het uitgangspunt geformuleerd dat alleen middelen voor duurzaamheid worden opgenomen als het Rijk daarvoor compensatie biedt. Kan aangegeven worden in hoeverre de huidige reservering voor onderwijshuisvesting voor de komende 4 jaar voldoende is? De reservering voor onderwijshuisvesting zal slechts een klein deel van de te verwachten investeringen dekken, maar –gelet op de financiële ruimte in 2024 en 2025- zal deze reservering de te verwachten kapitaallasten van onderwijshuisvesting in ieder geval iets dempen. Nieuw beleid 2023-2026 In het nieuw beleid 2023 worden een aantal zaken aangegeven, welke deels het gevolg zijn van de normale bedrijfsvoering en het staande beleid. Echter er staan ook een aantal zaken genoemd waarover geen overleg via de geldende procedures met de Raad en Commissie is geweest: 1. Beweegbare hydraulische palen kernwinkelgebied. Onduidelijk is om hoeveel palen dit gaat en welke locaties dit betreffen.

Lopen we niet het risico dat bij verdere uitwerking van het parkeer- en verkeersplan we wederom aan de slag moeten. Combineren met uitvoering van (delen van) het Parkeer- en Verkeersplan is zinvoller en efficiënter. De hydraulische palen worden aangebracht in het westelijke deel van het kernwinkelgebied, in de binnenstad, het winkelgebied blijft onveranderd. We lopen hier geen risico: deze werkzaamheden staan los van het parkeer- en verkeersplan. 2. Inpeiling havens. In de havens zijn de afgelopen tijd (o.a. sluis en oude haven) werkzaamheden uitgevoerd. Waarom is de inpeiling in het kader van het uitvoeren van werk met werk niet gelijk uitgevoerd? Dit kan naar onze mening in één keer. Werk met Werk!! Genoemde werkzaamheden zijn uitgevoerd door het HHNK en konden niet in combinatie met het inpeilen worden gedaan, ze staan geheel los van elkaar.

4/6

3. Ook de renovatie van Skatepark “Kadijker Arena” is (nog) niet langs de commissie en Raad geweest. Waarom op deze wijze besluitvorming? Het betreft hier een renovatie om het geheel weer op orde te brengen. Besluitvorming via Kadernota en/of begroting is een reguliere procedure. 4. Hekwerk Hertenkamp. Dit Hertenkamp blijft maar geld kosten. Is dit geen activiteit die (deels) in het kader van dagbesteding en onderhoud door Het Hertenkamp zelf kan worden uitgevoerd? Na de renovatie van het hertenkamp is een beheerplan opgesteld waarin is afgesproken welke werkzaamheden door het MEC zouden worden uitgevoerd en welke door de gemeente. Hier is een demarcatielijst voor opgesteld. Hierin is vastgelegd dat het grootonderhoud van het terrein (verhardingen, riool, hekwerken, etc.) door de gemeente dient te worden uitgevoerd. Ziet de portefeuillehouder vanuit het sociaal oogpunt geen mogelijkheden om de OZB-verhoging 2023 te beperken? Gelet op het huidig financieel meerjarenperspectief en gelet op datgene wat nog op ons af komt (onderwijshuisvesting, CUP 2024-2026, etc.) zien wij geen mogelijkheden om de eerder besloten verhoging in 2023 te beperken.

Is de verhoging van Toeristenbelasting inzake erfgoedbeleid van 2,15 naar 2,50 inclusief de 10% vanuit de ombuigingen ? En is de controle op de inning en handhaving daarvan in orde ? Inclusief ombuigingen, indexatie en ophoging Erfgoedbeleid loopt het tarief op tot € 2,80. Gelet op het gevoelen bij de raad stellen we voor het tarief 2023 te bepalen op € 2,60 en de financiële consequenties bij de Voorjaarsnota 2023 te regelen. Inzake controle en handhaving wordt nog een memo naar de raad gezonden. Kan de verhoging van de havenrechten van 10% in 2023 worden terug gebracht naar 8% zoals bij de OZB? Zie de beantwoording bij de OZB-verhoging. Door uitbreiding van terrassen zou de opbrengst daarvan moeten stijgen, waarom zien we dat niet terug in de begroting ? Er zijn maar 5 vergunningen verstrekt voor tijdelijk uitbreiding van terrassen. Deze vergunningen gelden tot 1 november 2022 waarbij er een mogelijkheid is tot verlenging voor volgend jaar. Het besluit tot verlenging is nog niet genomen, waarbij het dus nog niet duidelijk is wat dat betekent voor de begroting 2023, maar de impact op de begroting zal –naar verwachting- gering zijn. De stijging van vermakelijkheden retributie is beperkt, dit is het gevolg van meerjarige afspraken.

Hoe lang lopen deze afspraken nog en op welke verhoging wordt voor de komende jaren ingezet? Er is een convenant met Sprookjeswonderland en met het Zuiderzeemuseum. In deze convenanten is vastgelegd dat het tarief voor 6 jaar geldt (2018 t/m 2023) en geen inflatiecorrectie wordt toegepast. Dus ook voor komend jaar kan geen verhoging worden doorgevoerd. Er zullen nieuwe convenanten moeten worden opgesteld met beide partijen die ingaan per 2024. Hiervoor zal eerst een evaluatie met partijen plaatsvinden (ook dit ligt in de convenanten vast), waarna afspraken over een nieuw convenant, de duur van de nieuwe afspraken en de tarieven zullen worden gemaakt. Deze evaluatie zal ook afgestemd worden op een kostenevaluatie. Er kan gesteld worden dat er weer veel studies, visies en onderzoeken gepland worden die mogelijk ondergebracht worden bij niet goedkope bureaus. HEA vraagt zich hierbij het volgende af: - Is in alle gevallen de aangegeven investering wel noodzakelijk en is er behoefte aan? - Zo ja is dat afgestemd met betrokkenen? - Wordt er voldoende gebruik gemaakt van bestaande informatie?

5/6

-

Wordt er voldoende gebruik gemaakt van de eigen (SED) organisatie om dit zo efficiënt mogelijk te doen? Wordt de verkregen info adequaat snel opgepakt en uitgewerkt en daarna ingevoerd zodat later niet weer een onderzoek, visie etc. nodig is? Wordt er zoveel mogelijk samengewerkt met andere organisaties (gemeentes, GR ’en etc)?

Vraag: Kan het college deze vragen volmondig met “ja” beantwoorden en toelichten? HEA beschrijft hier in feite de werkwijze die wij hanteren bij de uitvoering van door de raad vastgesteld beleid, dus kunnen we deze vragen met een volmondig “ja” beantwoorden. Bij veel onderwerpen staat PM aangegeven? Hoe moet HEA dit uitleggen? Als we weten dat bepaalde ontwikkelingen gaan spelen, maar we weten nog niet wat dit in financiële zin gaat betekenen, dan nemen we een “PM-post” op. Bedoeling daarvan is de raad al in kennis te stellen van het feit dat dit op ons pad komt en dat hiervoor op termijn voorstellen aan de raad zullen worden voorgelegd. Wanneer komt er duidelijkheid over al dan niet vervallen van de spoorwegovergang bij de vesting alsmede de eventuele oplossing? De NABO (niet actief bewaakte overgang) zal worden opgeheven en daarvoor in de plaats komt een "omleidende wandelpassage". Dit houdt in dat er onder de bestaande spoorbrug een vlonderconstructie komt te hangen boven het water met toe leidende paden in de spoordijk. Deze toe leidende paden zullen bestaan uit brug elementen en sluiten weer aan op de Omgelegde Burgwal om vervolgens de wandelroute te vervolgen. De uitvoering van het werk zal starten in Q4 2023 omdat dat een eis is van het HHNK en omdat het werkgebied midden in een recreatieve vaarroute ligt, die niet zomaar in de zomer kan worden afgesloten.

Nu er begrotingswijzigingen ingediend en besproken worden, wordt niet aangegeven welke consequenties doorvoering van deze wijzigingen met zich mee brengen. HEA mist daardoor het inzicht in de consequenties van de wijzigingen. Bijvoorbeeld wat zijn de gevolgen voor de S ratio? Vraag: Kan dit alsnog vermeld worden? De begroting en de Jaarstukken zijn de documenten waarin we deze ratio ’s actualiseren. We achten het –gelet op de ambtelijke capaciteit- niet wenselijk om dat ook bij wijzigingen van de begroting te doen. CDA Dempen stijging OZB conform onze inbreng in het coalitie akkoord. In de begroting staat naast een inflatie correctie van 4.3% , ook i.v.m. ombuigingen eerder door de raad aangenomen, een extra stijging van de tarieven met 8% in 2023. Wij stellen voor deze te halveren. Een structurele verlaging van de geraamde OZB-opbrengst zal –is samenhang met nog te realiseren budgetten voor onderwijshuisvesting en CUP 2024 en volgende jaren- naar verwachting resulteren in een structureel begrotingstekort. Wij zien daarom geen mogelijkheden om de eerder besloten verhoging in 2023 structureel te halveren. Het is niet uit te leggen dat in bepaalde scholen klassen half leeg zijn en andere scholen er lokalen bij willen.

Een wachtlijst instellen binnen de wettelijke kaders waarbij eerst de lege plekken dienen te worden gevuld is een mogelijke oplossing hiervoor? Een wachtlijst instellen, oftewel beperken van het aantal leerlingen dat een school toelaat, kan het beschreven probleem deels kunnen oplossen. Dit gaat echter in tegen het principe van vrije schoolkeuze. Ook zijn op dit moment geen afspraken op dit gebied gemaakt met de basisscholen. Omdat sommige scholen de NPO (nationaal programma onderwijs) gelden gebruiken om kleinere klassen te draaien zullen scholen met kleinere klassen op dit moment blijven bestaan. Dit is één van de interventies die wordt ondersteund door het ministerie van OCW.

6/6