Voorjaarsnota 2022

Voorjaarsnota 2022

1

1.

Inleiding

Voor u ligt de Voorjaarsnota 2022. Vorig jaar was de Voorjaarsnota een onderdeel van de Kadernota. Dit jaar heeft het college besloten géén Kadernota aan de raad voor te leggen maar een Kaderbrief. In die kaderbrief wordt in hoofdlijnen de financiële positie in meerjarenperspectief geduid en zijn uitgangspunten voor het opmaken van de begroting 2023 opgenomen. In de Kaderbrief zijn geen budgetten voor nieuw beleid opgenomen, maar worden wel enkele nieuwe beleidsvoornemens aangekondigd. Het college wijkt van de gebruikelijke procedure af omdat het de nieuwe raad in de gelegenheid wil stellen de beleidsvoornemens voor 2023 te formuleren. Nieuw beleid 2023 wordt dan bij de Begroting 2023 vastgesteld. Hoewel het niet gebruikelijk is in tussenrapportages nieuw beleid op te nemen, zijn in deze voorjaarsnota –naast de autonome mutaties- ook enkele voorstellen voor nieuw beleid 2022 geformuleerd: daar de Kaderbrief géén budgetten voor nieuw beleid bevat (ook niet voor dienstjaar 2022) heeft het college in dit geval de Voorjaarsnota 2022 daarvoor aangewend. Daar er dit jaar geen Kadernota wordt vastgesteld is in deze Voorjaarsnota 2022 ook het voorstel inzake het subsidieplafond 2023 opgenomen. Bij behandeling van de begroting 2022 is door de raad een amendement aangenomen waarbij –ingaande Voorjaarsnota 2022- een nadere onderverdeling van het programma Samenleving is opgenomen.

Deze onderverdeling is nog niet gerealiseerd in deze Voorjaarsnota. De reden daarvoor is dat er momenteel –in overleg met de auditcommissiesin SED-verband wordt gewerkt aan een nieuw format van de begroting. Dit nieuwe format – waarin het amendement wordt verwerkt- zal naar verwachting bij de begroting 2023 zijn intrede doen. In deze Voorjaarsnota 2022 zijn in het financieel totaaloverzicht de doorrekening van het Regeerakkoord en de Meicirculaire 2022 in meerjarenperspectief opgenomen en toegelicht. In 2021 is voor gederfde inkomsten 2020 als gevolg van Corona een aanvullende compensatie van het Rijk ad € 402.000 ontvangen in de Decembercirculaire 2021. Omdat we hier in september 2021 al over zijn geïnformeerd hebben we deze inkomst kunnen bijramen in de Najaarsnota 2021. Hoewel het Rijk deze compensatie waarschijnlijk ook voor 2021 zal toekennen (in dienstjaar 2022) hebben we hiervoor nog geen inkomsten geraamd: deze zullen worden meegenomen in de Najaarsnota 2022. Tot slot: In deze Voorjaarsnota wordt gevraagd in te stemmen met een gelijke verdeling over de SEDgemeenten van kosten van opvang van Oekraïense vluchtelingen en compensatie daarvan.

Leeswijzer: In Hoofdstuk 2 treft u de beslispunten van de Voorjaarsnota 2022 aan; In Hoofdstuk 3 treft u de Voorjaarsnota 2022/Autonome ontwikkelingen aan; In Hoofdstuk 4 treft u de voorstellen voor nieuw beleid 2022 aan; In Hoofdstuk 5 treft u de geraamde ontwikkeling van de reserves aan; In Hoofdstuk 6 treft u het voorstel inzake het Subsidieplafond 2023 aan.

2

3

Financieel totaaloverzicht:

totaaloverzicht actuele financiële inzichten financiële ruimte na de raad van mei 2022 Voorjaarsnota 2022: autonome mutaties Voorjaarsnota 2022: nieuw beleid 2022 aanvragen nieuw beleid 2023 (KN) Kapitaallasten IHP Onderwijs Nieuwe indexatie 3% gemiddeld (was 1,4%) doorrekening Regeerakkoord: Opschorten Opschalingskorting Overige effecten doorrekening Meicirculaire 2022: Herijking gemeentefonds Overige effecten (voornamelijk accress) reservering voor bijdrage SED (indexatie) reservering voor onderuitputting

2022 258 -2.110 -235

225

888

-974

2023 330 -2.273 -194 pm -298

2024 211 -2.169 -194 pm pm -298

2025 431 -2.231 -194 pm pm -298

2026 279 -2.431 -194 pm pm -298

439 556

584 1.288

731 1.511

0 164

140 2.729 -152 -550 727

340 2.251 -306 -450 1.258

340 3.375 -458 -650 2.557

340 3.392 -610 -650 -8

Toelichting op onderdelen: De financiële ruimte na de raad van Mei 2022 betreft de ruimte in meerjarenperspectief tot en met besluitvorming in de raad van mei 2022; De financiële gevolgen Voorjaarsnota 2022 betreffen de financiële mutaties 2022 in Hoofdstuk 3; De financiële gevolgen nieuw beleid 2022 betreffen de mutaties nieuw beleid 2022 zoals opgenomen in Hoofdstuk 4; De aanvragen nieuw beleid 2023 en Kapitaallasten IHP Onderwijs zijn de ontwikkelingen die in de Kaderbrief 2023 – 2026 zijn opgenomen en bij de Begroting 2023 eventueel tot toewijzing van budget zullen leiden; Nieuwe indexatie: Gelet op ontwikkelingen inzake inflatie is de indexatie 2023 opgehoogd van 1,4% naar 3% structureel. Deze is niet cumulatief doorgevoerd, daar de verwachting is dat de inflatie zich in de jaren na 2022-2023 zal normaliseren. In de Najaarsnota 2022 worden de ontwikkelingen op het gebied van inflatie wederom beoordeeld. Doorrekening Regeerakkoord: Door PAUW (adviesbureau algemene uitkering) zijn de gevolgen van het regeerakkoord voor gemeenten in meerjarenperspectief doorgerekend. Deze geven –vanwege het opschorten van de Opschalingskorting en stijgende rijksuitgaveneen financieel positief effect voor de gemeenten te zien. Meicirculaire 2022: Aanvullend op doorrekening van het Regeerakkoord geeft de Meicirculaire 2022 een aanzienlijke plus te zien, ook in meerjarenperspectief.

Deze is vooral een gevolg van kostenstijging binnen rijksbegrotingen (accres) en de trap-op-trap-af systematiek.

4

Reserveringen: In de SED Meerjarenraming is rekening gehouden met een loonindexatie van 2% cumulatief. Het Rijk rekent in de Meicirculaire met 3,6% voor loonontwikkelingen. Vooruitlopend op besluitvorming inzake bijstelling van de SED Meerjarenraming worden door ons middelen gereserveerd die een stijging van de loonbudgetten in de SED Begrotingen van 2% naar 3,6% dekken. Bij de begroting 2023 wordt dit onderdeel als apart besluitpunt aan uw raad voorgelegd. Daar de laatste jaren is gebleken dat geraamde kostenstijgingen bij het rijk niet altijd volledig worden gerealiseerd (onderuitputting) wordt ca. 20% van de toename van de Algemene Uitkering onder Overige effecten (voornamelijk accres) gereserveerd voor eventuele neerwaartse bijstelling van de algemene uitkeringen, conform advies daarover van PAUW. Bij de begroting 2023 wordt dit onderdeel als apart besluitpunt aan uw raad voorgelegd. Het voorgaande resulteert in een raming van financiële ruimte in meerjarenperspectief.

5

2.

Beslispunten

Wij stellen u voor: 1. In te stemmen met de voorgestelde autonome mutaties in de Voorjaarsnota 2022 en de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 conform te wijzigen, waarbij de uitgaven voor actualisatie van de Woonvisie in 2023 ad € 30.000 worden gedekt uit de reserve Volkshuisvestingsfonds; 2. In te stemmen met de voorstellen voor nieuw beleid 2022 en deze opnemen in de begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2026, waarbij de uitgaven voor aanpak van de wachtlijsten voor specialistische jeugdzorg in 2022, 2023 en 2024 (totaal € 45.000) worden gedekt uit de reserve Sociaal Domein; 3. In te stemmen met de hoogte van de subsidieplafonds per werksoort, zoals opgenomen in deze Voorjaarsnota; 4. In te stemmen met de gelijke verdeling van de kosten en opbrengsten tussen de drie gemeenten betreffende de opvang van Oekraïense vluchtelingen.

6

3.

Autonome ontwikkelingen: Voorjaarsnota 2022

Dit onderdeel van de Voorjaarsnota bevat 'autonome' mutaties en géén nieuw beleid. Autonome mutaties zijn in het algemeen ontwikkelingen die vooral 'van buiten komen' en die een onvermijdelijke kostenstijging tot gevolg hebben. Dit kunnen kostenontwikkelingen zijn, regelgeving van (hogere) overheden, aanbestedingsresultaten, open einde regelingen, wijzigingen in de algemene uitkering etc. In de financiële overzichten in deze nota zijn de bedragen in duizendtallen aangegeven. Een negatief bedrag in rood betekent een beperking van de financiële ruimte (hogere uitgaven en/of lagere inkomsten); de zwarte bedragen betreffen een verruiming van de financiële ruimte (lagere uitgaven en/of hogere inkomsten).

Mutaties autonome ontwikkelingen/Voorjaarsnota 2022

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

Programma 1 Bestuur en ondersteuning Lasten: Griffie Verkiezingen Juridische bijstand bezwaarprocedure verdeelsleutel Uitkering ASR pensioenkapitaal wethouders Storting ASR pensioenkapitaal naar voorziening Hogere bijdrage VNG Congres Westfriesland

-60 -39 -50 428 -428 p.m.

-60

-60

-60

-60

-90 -31 -5

-90 -31

-90 -31

-90 -31

-82 -7 -6 -3 -1 -1 -3

-82 -7 -6 -3 -1 -1 -3

-82 -7 -6 -3 -1 -1 -3

-82 -7 -6 -3 -1 -1 -3

Programma 3 Beheer openbare ruimte Lasten: Noodherstel skatepark 'Kadijker Arena' typegoedkeuringsplaatjes speelvoorzieningen Groot en klein onderhoud wegen Bijdrage aan SED inzake coörd. ondergrondse infra vervangen portalen bebouwde kom Overdracht wegen: Asfalt groot onderhoud Asfalt klein onderhoud Gladheidsbestrijding Vegen en onkruidbestrijding Kunstwerken bruggen klein onderhoud Kunstwerken reservering groot onderhoud Bomen

7

-10 -4 -90 -31

2022 vervolg overdracht wegen Extra voor essentaksterfte Bermenonderhoud Lichtmasten Lichtmasten energie Verkeersborden Verkeersveiligheid Wegsloot baggeren Wegsloot maaien Beschoeiing Watersysteemheffing verhard Watersysteemheffing onverhard Personeelskosten (direct) (0.74 fte) Verhoging bestemmingsreserve wegen Kapitaallast Boekwaarden Kapitaallast Afkoop Kapitaallast implementatie Gewenningsbijdrage Westfriesland Bijdrage HHNK overdracht wegen Rentekosten voorfinanciering nadeelgemeenten Baten: Coördinator Ondergrondse Infrastructuur Programma 5 Samenleving Lasten: Kosten gemeentelijke collectie Kosten inburgeringsvoorzieningen Uitvoeringskosten WI Kosten ICT-voorzieningen en ondertussengroep Woonlastenfonds WMO Clientgebonden Jeugd clientgebonden Aanbesteding WMO en jeugdhulp SPUK Sportakkoord Kapitaallasten uitvoering IHP basisonderwijs incidentele besparing peuterspeelzalen baanbreker Ondersteuning oud-bewoners Begoniastraat Energietoeslag Doelgroepenvervoer Subsidie Enkhuizerzand Subsidie Jongerencentrum Cayen Bijdrage aan het Hertenkamp Noodfonds Corona Baten SPUK inburgeringsvoorzieningen Regeling sportakkoord

8

31

-20 -121 -58 -11 -37 -165 -858 -25 -10 180 -10 -50 -976 -73

-66 -46

121 10

2023

2024

2025

2026

-2 -19 -3 -2 -3 -3 -4 -2 -1 -3 -1 -55 -10 -7 -22 -3 -287 91 -60

-2 -19 -3 -2 -3 -3 -4 -2 -1 -3 -1 -55 -10 -7 -22 -3 -287 91 -55

-2 -19 -3 -2 -3 -3 -4 -2 -1 -3 -1 -55 -10 -7 -22 -3 -287 91 -50

-2 -19 -3 -2 -3 -3 -4 -2 -1 -3 -1 -55 -10 -7 -22 -3 -287 91 -45

31

31

31

31

-57 -377 -858

-62 -377 -858

-45 -377 -858

-15 -377 -858

-5

-5

-5

-5

-73 -90 -9

-73 -90 -9

-73 -90 -9

-73 -90 -9

-63

2022 Programma 6 Milieu Lasten: Update zonemodellen Programma 7 Volkshuisvesting en RO Lasten: Programma Omgevingswet Omgevingsvisie Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging Gemeentebreed Omgevingsplan Actualisatie woonvisie dekking uit de reserve volkshuisvestingsfonds

2025

2026

-125 -30 30

-63

-62

496 200

491 200

486 204

481 215

-78

-78

-78

-78

-8 -70 -755 755

-8 0 -755 755

-8 0 -755 755

-8 0 -755 755

-505

-596

-680

-983

-325 -180 -15

280 976 -78 60

Overhead Lasten: Gemeentesecretaris Beveiliging Bijdrage DeSom Doorberekening bijdrage DeSom Archief bijdrage SED Organisatie

-8 -70 -755 755 -20 -257

b aten: Compensatie inkomstenderving 2021 a.g.v. Corona

p.m.

9

2024

-6

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Baten OZB verhoging overdracht wegen Algemene Uitkering: Decembercirculaire 2021 Algemene uitkering: compensatie energietoeslag Lager dividend aandelen BNG Lagere rentelasten

Saldo mutaties

2023

-2.110 -2.273 -2.169 -2.231 -2.431 nadelig nadelig nadelig nadelig nadelig

Toelichting autonome ontwikkelingen Programma 1 Bestuur en ondersteuning Griffie (structureel nadeel € 60.000 vanaf 2022) Op 1 maart 2022 heeft de gemeenteraad besloten om de formatie van de griffie uit te breiden met 0,89 fte (32 uur). Tevens is besloten om de structurele kosten van 60K op te nemen in de programmabegroting en de meerjarenraming (2023-2025) en de financiële gevolgen te verwerken in de voorjaarsnota. Verkiezingen (incidenteel nadeel € 39.000 in 2022) In de decembercirculaire 2021 is 39k uitgekeerd voor extra kosten verkiezingen, in de vorm van een decentralisatie-uitkering en verdeeld op basis van het aantal kiesgerechtigden per gemeente. Naar verwachting zal het totale bedrag nodig zijn voor de extra kosten die –als gevolg van de Coronamaatregelen- gemaakt zijn voor de verkiezingen. Juridische kosten verdeelsleutel SED Organisatie (incidenteel nadeel € 50.000 in 2022) Voor juridische ondersteuning van deze procedure heeft de raad op 28 februari jl. € 50.000 gevoteerd, welke begrotingstechnisch wordt verwerkt in de Voorjaarsnota 2022. Pensioenvoorziening wethouders (budgettair neutraal) Per 1 januari 2022 heeft ASR haar activiteiten rondom de kapitaalopbouw pensioenen voor wethouders gemeenten gestaakt. De pensioenopbouw/-voorziening voor de betreffende wethouders wordt voortgezet in de pensioenvoorziening die reeds wordt aangehouden binnen de gemeente.

Uitgangspunt van de toegenomen pensioenvoorziening is de kapitaaloverdracht door ASR. Het door ASR opgebouwde saldo voor pensioenen ad € 428k is gestort naar de gemeente en wordt vervolgens gestort in de gemeentelijke pensioenvoorziening wethouders. Zoals elk jaar zal per 31-12 een herberekening van de voorziening plaatsvinden die gebaseerd is op de dan geldende wettelijke eisen en berekeningsmethode.

Programma 3 Beheer Openbare ruimte Noodherstel skatepark 'Kadijker Arena' (incidenteel nadeel € 10.000 in 2022) Uit recente inspecties blijkt dat het skatepark niet meer voldoet aan huidige veiligheidsnormen. Diverse skate aanleidingen vertonen grote beschadigingen waardoor deze niet meer veilig zijn. Deze elementen dienen op korte termijn hersteld te worden. Gelet op de technische kwaliteit van de skatetoestellen en de asfaltondergrond is het geheel aan grootschalige renovatie c.q. vervanging toe hiervoor wordt bij het onderdeel nieuw beleid een voorstel gedaan. Speelvoorzieningen (incidenteel nadeel € 3.500 in 2022) Elk speeltoestel dient een uniek typegoedkeuring nummer en het wettelijk verplichte identificatieplaatje te hebben. Bij de plaatsing van nieuwe toestellen wordt het identificatieplaatje met typegoedkeuringsnummer direct aangebracht. Bij oudere toestellen moet dit alsnog gebeuren.

10

Onderhoud wegen (structureel nadeel € 90.000 vanaf 2022) In november 2021 heeft een wegeninspectie plaatsgevonden door een extern bureau om de kwaliteit van verhardingen te bepalen voor de aankomende vijf jaar. De inspectie-resultaten zijn volgens de landelijke norm CROW- systematiek voor wegbeheer vastgelegd in een rapportage. Hierbij is geconstateerd dat er sprake is van 24% achterstallig onderhoud. Om in een periode van vijf jaar het percentage verharding dat onvoldoende is te verlagen van 24% naar 5% is het huidige budget niet toereikend en moet € 210.000 worden bijgeraamd. In de meerjarenbegroting is daarvoor eerder al € 120.000 opgenomen. Voorgesteld wordt in deze rapportage structureel € 90.000 bij te ramen en de reeds opgenomen € 120.000 structureel toe te voegen aan het budget onderhoud wegen, zodat totaal structureel € 210.000 beschikbaar komt. Coördinator Ondergrondse Infrastructuur (structureel € 31.000 ; budgettair neutraal) De Coördinator Ondergrondse Infrastructuur is op strategisch en tactisch niveau verantwoordelijk voor alle relevante zaken op beleidsmatig, juridisch, technisch en financieel gebied, die met kabels en leidingen te maken hebben. Dit is zowel het ondergrondse als het bovengronds netwerk zoals 5G.

Daarnaast draagt de coördinator zorg voor het instemmingsen vergunningentraject en zorgt op tactisch niveau voor de interne en externe coördinatie (bijvoorbeeld het reguliere coördinatieoverleg met netbeheerders en projectontwikkelaars). Momenteel is een dergelijke functie niet aanwezig binnen de SED-Organisatie. De coördinatorfunctie is een wettelijke taak en is vastgesteld in de Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren (AVOI) van de gemeenten. Met een coördinator kan de uitvoering van het huidige beleid, als zowel de regie op ontwikkelingen als glasvezelaanleg, 5G, grootschalige onderhoudsvervangingen en verzwaring van energienetwerken door bijvoorbeeld gasloos bouwen, goed worden vormgegeven. Vervangen KOM portalen (incidenteel nadeel € 4.500 in 2023) Een deel van de portalen die op de gemeentegrens staan en de bebouwde kom aangeven voldoen niet meer aan de norm en zijn aan vervanging toe. Overdacht wegen vanuit HHNK (vanaf 2023 € 496.000 structureel, budgettair neutraal) Op 28 september 2021 heeft uw raad ingestemd met de 'Overdracht van de wegen' van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier aan de gemeente. Aan het beheer van de wegen zijn onderhoudskosten verbonden. De onderhoudskosten bedragen jaarlijks € 527.000 waarmee het beheer vanaf 1 januari 2023 kan worden uitgevoerd.

De kosten voor het beheer worden gedekt uit de vrijvallende post uitkering Wet herverdeling ad € 91.000 wegenbeheer en een verhoging van de OZB van € 436.000. In het besluit van september 2021 is meegenomen dat de zogenaamde voordeelgemeenten de nadeelgemeenten gedurende een periode van 12 jaar financieel compenseren. Voor Enkhuizen (voordeelgemeente) is dit € 287.000 maal 12 jaar is totaal € 3,444 miljoen. Deze compensatie wordt –conform overeenkomst- door de voordeelgemeenten ineens afgekocht. De rentelasten daarvan ad € 60.000 (die vanwege aflossing met € 5.000 per jaar afnemen) worden geraamd op het programma algemene dekkingsmiddelen, maar worden –vanwege het totaaloverzicht- in deze rapportage in dit hoofdstuk gepresenteerd. De rentelasten worden gecompenseerd door een verhoging van de OZB. Met deze verhoging neemt de totale lastendruk voor huishoudens in Enkhuizen per saldo –vanwege het wegvallen van de heffing van het HHNK- in zijn totaliteit af met € 144.000. 11

Baten: Dekking Coördinator Ondergrondse Infrastructuur (€ 31.000 structureel, budgettair neutraal) De structurele lasten worden gedekt door extra inkomsten van leges en degeneratievergoeding van de drie gemeenten. De doorbelasting vanuit SED naar de gemeenten vindt plaats aan de hand van de verdeelsleutel.

Programma 5 Samenleving Gemeentelijke collectie (incidenteel nadeel in 2022 € 20.000) De gemeentelijke collectie Enkhuizen is verhuisd naar een nieuwe depotruimte met betere omstandigheden. De kosten van opslag stijgen. Het college heeft besloten om met de huidige aanbieder een contract aan te gaan voor 3 jaar om daarna mogelijk een aanbesteding te starten. Kosten inburgeringsvoorzieningen (€ 121.000 budgettair neutraal in 2022) Bij beschikking van 30 september 2021 is de specifieke uitkering van € 120.990 ten behoeve van de kosten van de inburgeringsvoorzieningen vastgesteld. Dit moet worden opgenomen aan zowel de baten als lasten kant. Dit is een budgettair neutrale wijziging: de inburgering wordt vanuit de rijksmiddelen bekostigd. Uitvoeringskosten Wet inburgering (incidenteel nadeel € 58.000 in 2022 en € 63.000 in 2023) Deze uitvoeringsmiddelen waren opgenomen in de begroting, maar zijn recent ten onrechte afgeroomd. Op deze manier wordt dat hersteld. Zie ook raadsvoorstel d.d. 15 december 2020.

Kosten ICT-voorzieningen en Wet inburgering (incidenteel nadeel in 2022 € 11.000) In de decembercirculaire 2021 is een vergoeding van € 8.686 opgenomen die gemeenten ontvangen voor de kosten die zij maken voor de ICT-voorzieningen en de bijbehorende werkzaamheden zoals het opleiden van medewerkers, het aanpassen van werkprocessen en de noodzakelijke aanpassing of aanschaf van een softwaresysteem. In de decembercirculaire 2021 is een vergoeding van € 1.749 opgenomen om het taalniveau van de zogeheten "ondertussengroep" te verbeteren. Hiermee kan een extra (taal)aanbod worden gedaan aan statushouders die nog onder de huidige inburgeringswet hun inburgerings-examens moeten halen. Deze bedragen worden toegevoegd aan de invoeringsmiddelen voor inburgering. De kosten worden gemaakt in 2022. Tegenover deze kosten staan dus inkomsten. Woonlastenfonds (incidenteel nadeel € 216.000 in 2022 t/m 2026) Het Woonlastenfonds is een minimaregeling voor huurders in Enkhuizen. De gemeenteraad heeft bij de ombuigingen in november 2020 besloten om het Woonlastenfonds –in een afbouwperiode van vier jaar- te beëindigen. Het woonlastenfonds wordt toegekend over de periode van juli tot juli. De gemeenteraad heeft op 31 mei 2022 besloten dat de

12

afbouwperiode niet per 1 juli 2022 ingaat maar per 1 juli 2023. Dit betekent een bijstelling van de geraamde ombuigingen (meer lasten) in de volgende jaren: 2022: € 37.000; 2023: € 57.000; 2024: € 62.000 2025: € 45.000 en 2026: € 15.000. Wmo cliëntgebonden lasten (structureel nadeel € 165.000 in 2022, € 377.000 vanaf 2023) Uitgaande van de werkelijke lasten 2021 is op basis van het landelijke Wmo-voorspelmodel van de VNG de begroting voor 2022 en 2023 aangepast. Deze prognose is meerjarig en houdt rekening met de bevolkingsgroei, vergrijzijg etc. Hierdoor wordt op basis van de huidige zorgvraag verder gerekend. Het model, en de aanpassing van de begroting houdt geen rekening met indexen, tarief- of cao-wijzigingen. Deze worden jaarlijks bijgesteld en geprognotiseerd. Daarom stelt het college voor om het Wmo voorspelmodel vanaf 2023 te bevriezen. Dit in afwachting van het nieuwe verdeling van de Algemene Uitkering, de ontwikkelingen rondom abonnementstarieven Wmo en Jeugd en de nieuwe aanbesteding Wmo en Jeugd die in 2024 ingaat. In de decembercirculaire zijn gemeenten deels gecompenseerd (€ 48.000) voor de stijging van de zorgsalarissen in het Sociaal Domein. Jeugd cliëntgebonden lasten (structureel nadeel € 858.000 vanaf 2022) Op basis van de werkelijke lasten 2021 is de begroting voor 2022 structureel aangepast.

Hierbij is rekening gehouden met de prijsstijgingen in 2022, nadeel € 359.000. Vanaf 1-1-2022 is het nieuwe woonplaatsbeginsel van kracht. De oorspronkelijke gemeente waar het kind of een jongere stond ingeschreven volgens het Basisregistratie Personen, voorafgaand aan de start van aaneengesloten verblijf, is nu financieel verantwoordelijk. Voor de gemeente Enkhuizen resulteert dat in een voordeel (€ 189.000). In de begroting 2022 was rekening gehouden met een taakstelling (€ 688.000), gelijk aan de korting in de Meicirculaire 2021 vanaf 2022 op de maatstaf Voogdij 18+ als gevolg van een wetswijziging in het woonplaatsbeginsel. Per saldo een nadeel van € 499.000. Met een mogelijke stijging van de lasten jeugd als gevolg van corona (uitstel van zorgvraag / toename aantal cliënten / zwaardere zorgvraag) is vooralsnog geen rekening gehouden. Uit diverse rapportages blijkt dat corona een effect op het welbevinden van jongeren heeft gehad en dat het een negatief effect op de fysieke leefstijl en schoolprestaties heeft gehad en dat mentale problemen zijn verergerd. In 2020 daalde landelijk het aantal jongeren met jeugdzorg als gevolg van een lagere instroom in de beginmaanden van de pandemie, maar in 2021 nam het gebruik van jeugdzorg weer toe. Er moet rekening mee worden gehouden dat de behoefte aan jeugdzorg verder zal stijgen. Deze lasten zijn op dit moment niet in te schatten.

In de decembercirculaire zijn gemeenten deels gecompenseerd (€ 51.000) voor de stijging van de zorgsalarissen in het Sociaal Domein. We hebben onderzocht of we in aanmerking komen voor de compensatieregeling voogdij 18+. Helaas komen we niet in aanmerking. Dit omdat wij onder het drempelbedrag uitkomen. Aanbesteding Wmo en Jeugdhulp (incidenteel nadeel € 25.000 in 2022) De aanbesteding voor Wmo en jeugd 2024 gaat starten. Vanuit de SED Organisatie wordt er op basisniveau uitvoering gegeven aan deze aanbesteding. De verwachting is dat het aanbestedingstraject veel tijd zal kosten. Ook wil het college regionaal beter vertegenwoordigd zijn in deze aanbesteding om de belangen van de gemeente goed te kunnen behartigen. Deze aanbesteding is namelijk een belangrijke ‘knop’ in het beheersbaar

13

houden van de kosten. Dit budget wordt aan alle drie de gemeenten gevraagd (In Stede Broec, Enkhuizen en in Drechterland). Verlening uitkering Regeling Sportakkoord (€ 10.000 budgettair neutraal in 2022) In 2022 wordt € 10.000 ontvangen voor uitvoering van een lokaal Sportakkoord (zie baten). Dit zijn specifieke middelen die we aan het rijk moeten terugbetalen als we ze niet uitgeven.

Expertise onderwijshuisvesting (structureel nadeel € 5.000 vanaf 2023) Voor de jaarlijkse evaluatie conform het IHP is inhuur van specifieke onafhankelijke expertise nodig. Dit is niet opgenomen in de begroting. Uitvoering peuterspeelzaalwerk-Subsidie/bijdrage (incidenteel voordeel € 180.000 in 2022). Dit betreft het budget voor de bekostiging van het regulier peuterwerk. Reguliere peuters mogen sinds kort ook bekostigd worden vanuit de onderwijs achterstandsmiddelen (OABmiddelen). In Enkhuizen is er voor het jaar 2022 een hoog bedrag aan OAB-middelen toegekend. Hierdoor kunnen we een groot gedeelte van de kosten rondom de reguliere en doelgroep peuters betalen uit het OAB budget. Omdat de plan periode 2019-2022 afloopt en we in 2023 een nieuwe planperiode in gaan, komen de middelen voor een deel incidenteel vrij te vallen. In 2023 wordt de hoogte van de OAB middelen op nieuw berekend door het Rijk. Op basis hiervan wordt voor de opvolgende jaren een nieuwe inschatting gemaakt. Baanbreker (incidenteel nadeel € 10.000 in 2022) De inloopvoorziening GGZ van De Baanbreker wordt gefinancierd uit regionale middelen MO/BW. Door een nieuwe herverdeling van middelen, is het budget voor 2022 lager dan verwacht. Om te voorkomen dat de activiteiten worden gestaakt, heeft de gemeente Enkhuizen tijd gekocht door het 1e kwartaal tegemoet te komen.

Oud Begoniastraat bewoners (incidenteel nadeel € 50.000 in 2022) De raad heeft het college opdracht gegeven de oud-bewoners van de Begoniastraat onderdak te bieden, los van de Centrale Toegang in Hoorn. Verblijf in het vakantiepark en op de camping tot en met september 2022 en de begeleiding van het stadsteam kosten € 50.000. Energietoeslag € 900.000 en € 76.000 uitvoeringskosten (€ 976.000 budgettair neutraal). Vanwege de energiecrisis stijgen energieprijzen en komen steeds meer huishoudens in finan-ciële problemen. Het kabinet heeft maatregelen getroffen om de gevolgen te verminderen. Een van deze maatregelen is het verstrekken van een eenmalige energietoeslag van € 800 aan mensen met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Het betreft € 900.000 voor de energietoeslag en € 76.000 uitvoeringskosten. In programma 8 is rekening gehouden met een volledige compensatie van € 976.000 (zie ook hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen). Het college heeft vooruitlopend op dit besluit de regeling vastgesteld en uitgevoerd. Doelgroepenvervoer (structureel nadeel € 73.000 vanaf 2022)

14

De jaren pré-corona zijn structureel te laag begroot op het onderdeel Regiotaxi van het doelgroepenvervoer. Omdat de Regiotaxi feitelijk een cliëntgebonden voorziening is, zijn deze kosten doorgaans intern verrekend binnen de cliëntgebonden kosten van de Wmo. Vanwege de compensatie als gevolg van de corona-maatregelen is gebleken dat het structureel te laag begroten, gevolgen had voor het uitbetalen van de benodigde compensatie. Om problemen in de toekomst te voorkomen wordt voorgesteld om het budget wat beschikbaar is voor de Regiotaxi op te hogen naar het niveau van de uitgaven in 2019 en rekening te houden met een jaarlijkse prijscorrectie. In verband met de sterk verhoogde brandstofprijzen wordt een prijscorrectie verwacht van 6% voor 2023. Aan de andere kant is het gebruik van de Regiotaxi door de cliënten nog niet op het oude niveau van 2019.” Deze bijstelling van de begroting is in lijn met de begrotingssystematiek dat er ‘realistisch’ begroot wordt conform de verwachte uitgaven. Subsidie Zwembad Enkhuizerzand en ombuiging (structureel nadeel € 90.000 vanaf 2023) Voor een toelichting op dit onderdeel wordt verwezen naar de toelichting op het subsidieplafond op bladzijde 24 van deze nota.

Subsidie huur Jongerencentrum Cayen (structureel nadeel € 9.000 vanaf 2023) Voor een toelichting op dit onderdeel wordt verwezen naar de toelichting op het subsidieplafond op bladzijde 24 van deze nota. Hertenkamp (€ 66.000 incidenteel nadeel in 2022) Vanwege vertraagde besluitvorming (als gevolg van de verkiezingen) met betrekking tot de toekomst van het Hertenkamp is vooruitlopend of deze besluitvorming een maximaal bedrag van € 66.000 nodig. Dit bedrag is noodzakelijk ter dekking van onvermijdbare exploitatie lasten in het 2e halfjaar van 2022. Subsidieregeling corona noodfonds (incidenteel nadeel € 46.000 in 2022) inzake de subsidieregeling Corona wordt € 46.000 gedekt uit de decembercirculaire 2021. Baten Spuk inburgeringsvoorzieningen (€ 121.000 budgettair neutraal in 2022) Bij beschikking van 30 september 2021 is de specifieke uitkering van € 120.990 t.b.v. kosten van de inburgeringsvoorzieningen vastgesteld. Dit moet worden opgenomen aan zowel de baten als lasten kant (budgettair neutraal). Verlening uitkering Regeling Sportakkoord (€ 10.000 budgettair neutraal in 2022) In 2022 wordt een bedrag van € 10.000 ontvangen voor de uitvoering van een lokaal Sportakkoord deze worden dan ook in 2022 uitgegeven en via de SISA verantwoord.

Programma 6 Milieu Update zonemodellen (incidenteel nadeel € 5.700 in 2022) Met de komst van de Omgevingswet moeten de huidige zonemodellen (geluid) van de bedrijventerreinen Krabbersplaat en Ketenwaal worden overgezet naar een nieuw

15

zonemodel. Door dit tijdig te doen wordt voorkomen dat het industrieterrein 'onbewust' geluid-technisch op slot wordt gezet.

Programma 7 Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling Programma Omgevingswet (incidenteel nadeel € 325.000 in 2022) In 2021 hebben wij onder het programma Omgevingswet een belangrijke eerste stap gezet met het vaststellen van de bouwstenen voor de omgevingsvisie, het adviesrecht, de verordening ruimtelijke kwaliteit en de verordening nadeelcompensatie. Vanaf 2022 gaan wij verder met de verplichte instrumenten als de omgevingsvisie, het gemeentebreed omgevingsplan en aanpassen van het proces van de omgevingsvergunning. Wij gaan verder met het opstellen van een verordening fysieke leefomgeving en met de trainingen van onze medewerkers in het gebruik van de VTH-applicatie, de applicatie voor de toepasbare regels en de plansoftware. Voor de begeleiding van deze projecten onder het programma Omgevingswet worden medewerkers vrijgemaakt van hun reguliere werkzaamheden. Deze reguliere werkzaamheden dienen wel uitgevoerd te worden. Met name bij woningbouw vinden wij vertraging niet wenselijk. Daarom wordt er extra inzet toegevoegd om geen ongewenste vertraging op te lopen. De Rijksoverheid gaat/ging uit van een kostenneutrale invoering van de Omgevingswet. Via een motie is nu aan de VNG verzocht om zich in 2022 maximaal in te zetten voor een financiële compensatie voor de stijgende invoeringskosten.

De minister heeft geen toezeggingen gedaan voor een compensatie maar heeft aangegeven het verzoek mee te nemen naar de onderhandeling rond de Rijksbegroting 2022 en heeft meegenomen tijdens de formatie van het nieuwe kabinet. Omgevingsvisie (incidenteel nadeel € 180.000 in 2022) Op 21 december 2021 heeft de raad de Bouwstenen omgevingsvisie Enkhuizen vastgesteld. Met het vaststellen van deze bouwstenen heeft de raad een belangrijke stap gezet richting de verdere ontwikkeling van de omgevingsvisie die voldoet aan de eisen van de Omgevingswet. Daarbij is ook aangegeven dat voor de verdere uitwerking extra inzet van de ambtelijke organisatie en de expertise van een gespecialiseerd bureau nodig is. Voor het opstellen van de omgevingsvisie zullen een aantal stappen worden gezet. Wij brengen de kwaliteit van de fysieke leefomgeving in beeld in relatie tot de ambities en opgaven uit de omgevingsvisie. In de daaropvolgende omgevingseffectrapportage (OER) wordt bepaald hoe de kwaliteit van de omgeving minimaal behouden of zelfs versterkt kan worden. Hiervoor zal een afwegingskader worden opgesteld. Verder worden de ambities en opgaven uit de Bouwstenen uitgewerkt in beleid en plannen. Wij werken aan gebiedsgerichte uitwerking en daarbij bieden wij ruimte aan initiatiefnemers om voorstellen en plannen aan te dragen die in lijn zijn met de doelstellingen uit de visie.

We hebben tot 2025 om een omgevingsvisie vast te stellen, maar wij verwachten deze in de tweede helft van 2024 ter vaststelling aan te bieden. Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging (Wkb) (incidenteel nadeel €15.000 in 2022) De regels van de Wet kwaliteitsborging zullen worden overgenomen in een AMvB onder de Omgevingswet: het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de opvolger van het Bouwbesluit 2012. Met deze wet verschuift de toets op de technische bouwkwaliteit en het toezicht hierop voor eenvoudige bouwwerken (gevolgklasse 1) naar een private kwaliteitsborger. Dit geldt niet direct voor alle bouwwerken, maar gaat in fases. De gemeente 16

blijft hierin wel bevoegd gezag en dus moet de initiatiefnemer verantwoording afleggen aan de gemeente. De werkprocessen worden hierop aangepast en de medewerkers worden opgeleid in deze nieuwe werkwijze en rol. Gemeentebreed omgevingsplan (incidenteel nadeel € 125.000 in 2023; € 63.000 in 2024 en € 62.000 in 2025) Een omgevingsplan is één van de verplichte kerninstrumenten onder de Omgevingswet. Gemeenten moeten uiterlijk op 1 januari 2030 een gemeentebreed omgevingsplan hebben. Het vaststellen van het omgevingsplan plan is de bevoegdheid van de raad. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet (naar verwachting 1-1-2023) ontstaat van rechtswege een tijdelijk omgevingsplan. In het tijdelijk omgevingsplan worden alle ruimtelijke regels uit bestaande instrumenten (onder meer bestemmingsplannen en beheersverordeningen) samengevoegd. Het Rijk voegt regels toe aan het tijdelijk omgevingsplan. Dit heet de bruidsschat. In de jaren daarna moet de gemeente zelf aan de slag met het omzetten van het tijdelijk omgevingsplan naar een gemeente-dekkend omgevingsplan. Parallel aan de nog uit te werken Omgevingsvisie Enkhuizen gaan wij vanaf 2023 aan de slag met het uitwerken van de ambities uit de omgevingsvisie in regels die bijdragen aan deze ambities of in ieder geval deze ambities niet in de weg staan.

Wij verwachten in de eerste helft van 2026 een gemeentebreed omgevingsplan ter vaststelling aan te bieden. Met het vaststellen van dit document zijn we er nog niet. Het is pas het startsein voor de verdere ontwikkeling van de omgevingsvisie die voldoet aan de eisen van de Omgevingswet. De OER brengt in kaart wat de effecten zijn van de beleidsvoornemens uit dit document. De uitkomst van de OER vormt de basis voor het monitorings- en evaluatieplan. Daarmee kan iedereen volgen wat de plannen zijn en hoe deze bijdragen aan de uitgangspunten en ambities van de uiteindelijke omgevingsvisie. Ook wordt er met andere beleidsvoorbereidingen afgestemd. Zo kunnen we beoordelen of we op koers liggen met alle activiteiten. Vormen de vele acties één gezamenlijke beweging? Vergeten we zaken? Waar zitten spanningen en wrijving? Moeten we bepaalde initiatieven meer gaan stimuleren en andere juist afremmen? Hoe beoordelen inwoners en organisaties de ontwikkeling van de gemeente? We hebben tot 2025 de tijd om een omgevingsvisie te maken. En tegelijkertijd gaan we aan de slag met de uitvoering. Niet alle activiteiten kunnen tegelijkertijd worden opgepakt. Er komt een uitvoerings-programma en een planning voor de komende jaren.

Actualisatie woonvisie (2022; € 30.000 incidenteel en budgettair neutraal) Met de inwerkingtreding van de aangepaste Woningwet per 1 januari 2022 is het voor gemeenten verplicht om een actuele woonvisie te hebben (maximaal 5 jaar oud). De woonvisie van de gemeente Enkhuizen dateert uit 2014. Het is daarom noodzakelijk om incidenteel 30.000 euro ter beschikking te stellen in 2023 voor de actualisatie van de woonvisie. Daarnaast zien wij een toenemend verzoek voor de inzet van bepaalde instrumenten zoals de opkoopbescherming, de zelfbewoningsplicht, flexwonen en het met voorrang kunnen toewijzen aan doelgroepen. De huidige woonvisie biedt geen ruimte om deze instrumenten in te zetten. Een actuele woonvisie kan daar wel aan bijdragen. Voorgesteld wordt deze eenmalige kosten te dekken uit de reserve Volkshuisvestingsfonds.

17

Programma 8 Algemene dekkingsmiddelen Baten OZB verhoging overdracht wegen vanaf 2023 (€ 496.000 structureel budgettair neutraal). Voor de dekking van het beheer en onderhoud voor de ‘Overdracht wegen’ van het HHNK naar de gemeente wordt met ingang van 2023 de onroerendzaakbelasting voor eigenaren en gebruikers verhoogd. Hierbij vervalt met ingang van 2023 de heffing van het HHNK. Per saldo word bij huishoudens in Enkhuizen een afname van lastendruk gerealiseerd van € 144.000 Algemene uitkering: (voordeel € 280.000 in 2022; € 200.000 structureel vanaf 2023). De financiële gevolgen van de Decembercirculaire 2021 konden niet meer in de begroting 2021 worden verwerkt, daarvoor komt de circulaire te laat. De gevolgen voor 2021 vloeien in het jaarresultaat 2021 en voor de jaren na 2021 wordt via deze Voorjaarsnota 2022 de begroting 2022 en meerjarenraming bijgewerkt. De financiële gevolgen zijn eerder al via raadsbrief ter kennis van de raad gebracht. Algemene uitkering compensatie energietoeslag (€ 976.000, budgettair neutraal ten opzichte van raming energietoeslag op programma 5). Door het Rijk is toegezegd dat de door de gemeente verstrekte energietoeslag volledig wordt gecompenseerd. Lager dividend aandelen BNG (structureel nadeel ad € 78.000 vanaf 2022) Uit de huidige dividenduitkeringen blijkt een afname van dividend BNG.

De interne beleidsregel is aanpassingen in dividend als structureel te beoordelen. Lagere rentelasten (incidenteel voordeel 2022 ad € 60.000) Als gevolg van de lage rente kan van de geraamde rente € 60.000 worden afgeraamd.

Overhead Gemeentesecretaris (structureel nadeel € 7.500 vanaf 2022) De verhoging met € 7.500 vloeit voort uit algemene salarismaatregelen. Beveiliging (structureel nadeel € 70.000 vanaf 2022). Door toenemende agressie-incidenten en vermindering van de personele bezetting in het stadskantoor, is gekozen voor permanente beveiliging ter bescherming van de aanwezige medewerkers bij de balie van Burgerzaken. Tijdens de openingstijden wordt een beveiliger ingehuurd. Bijdrage DeSom (€ 754.600 budgettair neutraal 2022) De bijdrage van de drie gemeenten aan DeSom zit in de SED begroting, daar bijna alle gebruikers in de SED Organisatie werken. Echter, omdat een klein deel van de gebruikers in de gemeentebegroting zit (wethouders; griffier; gemeentesecretarissen) wordt een klein deel van de bijdrage ten laste van de gemeente gebracht. Hiervoor is € 40.000 in de begroting opgenomen. Daar DeSom de bijdrage aan de gemeenten in rekening brengt moet het restant van de bijdrage ad € 754.600 (= de gemeentelijke bijdrage ad € 794.600 minus het 18

reeds geraamde deel ad € 40.000) nog in de gemeentebegroting worden geraamd. Vanuit de SED Begroting wordt dan weer € 754.600 doorgesluisd naar de gemeente, zodat een en ander voor de gemeentebegroting verder budgettair neutraal blijft. Dit is een omslachtige manier van verwerking van de bijdrage aan DeSom, maar vanwege BTW-aspecten wel noodzakelijk. Archief (incidenteel nadeel € 20.000 in 2022) Conform Collegebesluit wordt het in 2021 niet uitgegeven budget archief opgevoerd in 2022. Bijdrage SED organisatie (structureel nadeel € 257.000 in 2022, oplopend naar € 983.000 in 2026 De bijdragen aan de SED Organisatie zijn gebaseerd op de Voorjaarsnota 2022 en ontwerp Begroting 2023 van de SED Organisatie. Deze stukken worden aan de raden voor zienswijze voorgelegd en vervolgens -met inachtneming van de zienswijze- door het algemeen bestuur op 12 juli 2022 behandeld.

Compensatie inkomstenderving Corona 2021 (p.m.) In 2021 is over dienstjaar 2020 een aanvullende compensatie verstrekt van € 402.000. Naar verwachting wordt in 2022 over 2021 wederom aanvullende compensatie verstrekt. Omdat dit nog niet is bevestigd en bovendien de eventuele compensatie qua hoogte nog onbekend is hebben we nu een p.m. post opgenomen. In de Najaarsnota 2022 zal een eventuele compensatie worden bijgeraamd

19

4.

Nieuw beleid

In dit hoofdstuk onze voorstellen voor nieuw beleid ingaande dienstjaar 2022.

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

2026

Versterking stadsteam

-90

-90

-90

-90

-90

Aanpak wachttijden specialistische jeugdzorg

-15

-15

-15

Onttrekking reserve sociaal domein

15

15

15

versterken dienstverlening gemeente

-36

-36

-36

-36

-36

Organisatie Programma duurzaamheid

-60

-60

-60

-60

-60

Algemeen en projecten

-13

-12

-12

-12

-12

Ondernemersloket

-8

-8

-8

-8

-8

Klimaatadaptatie

-8

-8

-8

-8

-8

Baten: Subsidies klimaat en duurzaamheid

0

40

40

40

40

-20

-20

-20

-20

-20

-235

-194

-194

-194

-194

Programma 5 Samenleving

Programma 6 Milieu Klimaat en duurzaamheid

Programma 7 Volkshuisvesting en Ruimtelijke ontw. Kustvisie IJsselmeerkust Saldo mutaties

nadelig nadelig nadelig nadelig nadelig

Toelichting nieuw beleid Programma 5 Samenleving Lasten Versterking Stadsteam (structureel nadeel € 90.000 vanaf 2022) Het Stadsteam wordt ingezet als “anderhalfde-lijns” voorziening en is gericht op het voorkomen van tweedelijns beschikkingen. Wanneer een medewerker wordt ingezet op een casus wordt een tweedelijns beschikking voorkomen. In de decembercirculaire 2021 zijn middelen beschikbaar gesteld om ondersteuning van kwetsbaren structureel te verbeteren (€ 43.113). Dit betekent dat voor de sociale wijkteams extra uitvoeringscapaciteit beschikbaar komt om de hulpverlening in het sociaal domein te verbeteren. Omdat het aantal aanmeldingen van complexere problematieken stijgt -zowel bij het Stadsteam als bij onze partners- wordt naast de inzet van deze extra middelen gevraagd om een extra toevoeging zodat een full-time medewerker kan worden aangetrokken die kan worden ingezet op deze problematiek in het team, maar ook meer kan worden ingezet op onze advies en consultfunctie voor onze partners. Wachttijden specialistische jeugdzorg (€ 45.000 van 2022 t/m 2024; budgettair neutraal) 20

Bij de najaarsnota 2021 is € 234.000 aan de reserve sociaal domein toegevoegd in afwachting van maatregelen. De Rijksmiddelen zijn in 2021 aan gemeenten beschikbaar gesteld om gemeenten in staat te stellen extra inzet en regie te kunnen voeren op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van (regionaal) ingekochte specialistische jeugdzorg. Lokaal wordt een deel van deze middelen in 2022 ingezet voor de beschikbaarheidswijzer. Dit is een van de adviezen uit het inspectierapport ‘kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd’. Regionaal worden diverse projecten ontwikkeld waaronder het ICT scheidingsplein (vanuit de regio visie ‘geweld hoort nergens thuis’), de inkoop van Jeugdzorgplus en de transformatie van Jeugdzorgplus (Thuis voor Noordje). Voorgesteld wordt de aanpak wachttijden specialistische zorg 2022 t/m 2024 ad € 45.000 te dekken uit de reserve sociaal domein. Versterking dienstverlening gemeente (structureel nadeel € 36.000 vanaf 2022) In de reactie van het kabinet van 15 januari 2021 op het rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) is toegelicht dat naast de hersteloperatie voor getroffen ouders en kinderen, ook maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden.

Onderdeel hiervan is het versterken van de dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid, waaronder de gemeenten. Om gemeenten in staat te stellen om, samen met juridische partners, meer robuuste rechtsbescherming voor hun inwoners te organiseren, stelt het kabinet tot 2025 middelen beschikbaar. Deze middelen worden ingezet voor beleidscapaciteit om de rechtsbescherming voor inwoners te verbeteren. Baten Onttrekking reserve sociaal domein (€ 45.000 van 2022 t/m 2024; budgettair neutraal) Betreft de onttrekking uit de reserve voor aanpak wachttijden specialistische jeugdzorg.

Programma 6 Milieu Programma Duurzaamheid (structureel nadeel € 88.500 vanaf 2022, vanaf 2023 dekking door subsidies ad € 40.000) Enkele programmaonderdelen worden uitgevoerd met middelen van het Rijk vanuit de meicirculaire 2022. Het programma voor duurzaamheidsopgave is tot nu toe uitgevoerd met incidentele middelen. De groeiende activiteiten van programma hebben de laatste jaren steeds meer structurele kosten met zich mee gebracht. Om deze kosten in de begroting en kadernota inzichtelijk te maken zijn deze als structurele uitgaven opgevoerd. Het betreft kosten voor de organisatie van het duurzaamheidsprogramma, planvorming en uitvoering van de Regionale Energie Strategie (RES) en Transitievisie Warmte (TVW), bewustwordingsprogramma's en uitvoering van de duurzaamheidstaken vanuit het Pact van WF. De -in de uitvoeringkosten opgenomen- uitvoeringen van het Energieloket en Ondernemersloket kennen meerjarige contracten. Daarnaast kennen de uitvoeringen van bewustwordingscampagnes zoals de 'Westfriesche openhuizendag', de 'Wij Doen Wat' en de energiebesparingscampagnes voor woningen een meerjarig karakter. Het Rijk heeft aangegeven dat zij voor de uitvoering van het Klimaatakkoord de gemeenten zal voorzien van middelen. Voor de jaren 2023 en verder wordt van het Rijk verwacht dat zij 21

een groot deel van de kosten voor de verschillende programma onderdelen beschikbaar stelt. Naast bijdragen voor de uitvoering van het klimaatakkoord komt het Rijk ook regelmatig met specifieke uitkeringen zoals bijvoorbeeld de uitkering om de energie armoede te bestrijden. De uitvoering van deze gedelegeerde Rijkstaken vraagt steeds meer aan ambtelijke capaciteit. Adviesbureau Berenschot heeft een onderzoek gedaan naar de capaciteitsvraag voor alle 7 WF gemeenten. Daaruit blijkt dat de SED tot 2023 ongeveer groeit van 4,5 fte naar 9,3 fte en na 2023 doorgroeit naar 15,3 fte door de klimaatopgave. Deze capaciteitsvraag zal lastig in te vullen worden omdat alle gemeenten in West Friesland uit dezelfde vijver vissen en dus concurrenten worden op de arbeidsmarkt. Dat vraagt om samenwerking en samen zoeken naar oplossingen. In 2021 is de klimaatambitie met de bijbehorende strategie vastgesteld. Deze luidt: we zetten actief in op het meegroeien met klimaatverandering. Zo zijn we in 2050 evengoed beschermd als nu. De strategie om de ambitie te realiseren is, om tot 2050, bij elke ingreep in de openbare ruimte, deze ruimte klimaatadapatief in te richten. Om de juiste dingen te doen wanneer ‘de schop de grond ingaat’ hebben we ook een uitvoeringsagenda opgesteld met procesacties. Deze procesacties staan gepland tot en met 2025 en zijn uitgewerkt in een uitvoeringsagenda.

Die agenda bestaat uit gezamenlijke, regionale acties en zelfstandige, lokale acties. Baten: Subsidies klimaat en duurzaamheid (structureel voordeel € 40.000 vanaf 2023) De afgelopen jaren is door het Rijk regelmatig een bijdrage voor de uitvoering de klimaattaken uitgekeerd en zijn voor het stimuleren van de verduurzaming subsidies ter beschikking gesteld. Verwacht wordt dat dit jaarlijks zal gebeuren. Voor de komende jaren is hiervoor een voorzichtige inschatting van € 40.000 gemaakt.

Programma 7 Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ontwikkelingen Kustvisie IJsselmeerkust (structureel nadeel vanaf 2022: € 20.000) In de raad van 31 mei 2022 is besloten tot bijraming van een structurele budget ad € 20.000 en verwerking daarvan in de Voorjaarsnota 2022-2025.

22

8. Geraamde ontwikkeling Reserves In onderstaand overzicht wordt de geraamde ontwikkeling van de reserves weergegeven.

Omschrijving ALGEMENE RESERVE: Algemene reserve Reserve Weerstandscapaciteit Bouwgrondexploitatie BESTEMMINGSRESERVES: Verkiezingen Parkeerfonds Onderhoud kapitaalgoederen Stadsuitleg Huisvestingsvoorzieningen onderwijs Sociaal Domein Kunst- en museumbeleid Volkshuisvestingfonds Dekking afschrijvingslasten TOTAAL RESERVES

Mutaties Algemene Reserve 2022 saldo 1-1-2022 Toevoeging Jaarresultaat 2021 Overheveling 2021-2022 Naar reserve weerstandsvermogen Naar reserve weerstandsvermogen Voorbereidingskrediet bouw woningen Voetgangersoversteekplaats NS Subsidie Sailwise

23

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

31-12-2026

3.905 2.030 250 6.185

3.905 2.030 250 6.185

3.905 2.030 250 6.185

3.905 2.030 250 6.185

3.905 2.030 250 6.185

26 11 2.836 199 36 628 73 378 727 4.914 11.099

26 11 2.834 199 36 613 46 348 656 4.769 10.954

26 11 2.813 199 36 598 39 348 585 4.655 10.840

26 11 2.791 199 36 598 32 348 514 4.555 10.740

26 11 2.770 199 36 598 25 348 443 4.456 10.641

3.141 2.181 -847 -430 -47 -75 -8 -10 3.905

9.

Subsidieplafonds

Door de subsidieplafonds bij de Kadernota vast te stellen bereiken we dat de subsidies correct in de Begroting van 2023 worden opgenomen en dat de gemeente een argument heeft om subsidies eventueel op financiële gronden af te kunnen wijzen. Het moment van vaststelling van de Begroting is daarvoor te laat.

Overzicht subsidieplafonds gemeente Enkhuizen 2023

Subsidieregeling 1. Onderwijsbegeleiding 2. Voorschoolse Voorzieningen 3. Jeugd in Enkhuizen 4. Cultuureducatie en –participatie Jeugd 5. Vrijwilligersondersteuning 6. Enkhuizers voor Elkaar 7. Openbaar bibliotheekwerk 8. Projecten Amateuristische Kunstbeoefening 9. Podiumfunctie en programmering 10.Beheer maatschappelijke accommodaties 11. Geestelijke gezondheid 12. Enkhuizen Sociaal 13. Sport en Bewegen 14. Overstijgende coordinatie mantelzorgondersteuning 15. Kwetsbare inwoners met licht verstandelijke beperking, sociale en/of psychische problematiek 16. (School)maatschappelijk werk 17. Stadspromotie 18. Evenementen Totaal

24

Subsidieplafond Subsidieplafonds 2022 2023 20.252 20.252 69.525 69.525 483.814 483.814 182.172 182.172 40.305 40.305 7.600 7.600 297.966 297.966 12.241 12.241 66.549 826.305

66.549 885.305

27.156 154.230 83.517 10.455

27.156 154.230 83.517 10.455

31.058

31.058

238.609 112.047 55.500

238.609 112.047 55.500

2.719.301

2.778.301

Toelichting mutaties subsidieplafonds 1. Geen indexatie subsidies jaren 2021, 2022 en 2023 (raadsbesluit 10-11-2020) Voor de bovengenoemde jaren wordt er bij subsidies –als gevolg van ombuigingen conform raadbesluit van 10 november 2020- geen indexatie toegepast. 2. Regeling 10: Verhogen subsidie € 50.000 aan Zwembad Enkhuizerzand i.v.m. vaststellen vast subsidiebedrag per 1-1-2023 (verzoek gemeenteraad) Sinds 1995 (opening zwembad) is de subsidieverlening aan de Stichting Recreatie Voorzieningen Enkhuizen (Zwembad Enkhuizerzand) gebaseerd op een zogenaamde risicoloze subsidieverlening, waarbij jaarlijks achteraf het begrotingstekort automatisch wordt aangevuld (officieel: de subsidie wordt jaarlijks hoger vastgesteld). Deze (risicoloze) vorm van subsidieverlening is onwenselijk, omdat er jaarlijks een groot bedrag moet worden bijgeraamd en de hoogte van dit bedrag jaarlijks aanzienlijk kan verschillen. Verder ligt het risico van het exploitatietekort op deze wijze alleen maar bij de gemeente en op geen enkele wijze bij de stichting. Om af te stappen van deze systematiek en om te komen tot een realistisch vast subsidiebedrag is een extern bureau (Synarchis) gevraagd hierover een rapport uit te brengen. Dit is gedeeld is met het bestuur van het zwembad. De eindconclusie van het rapport is dat de vaste exploitatiebijdrage aan het zwembad verhoogd moet worden.

Enerzijds omdat de onderhoudspost van het zwembad aanzienlijk verhoogd moet worden (op basis van ons eigen MJOP) en anderzijds door wordt het jaarlijks nabetaalde bedrag aan het zwembad nu vast opgenomen in de subsidielijst. Op de subsidielijst staat momenteel een plafond van € 606.000. De vaste (exploitatie) bijdrage zou volgens het externe advies opgetrokken moeten worden naar € 729.000. Derhalve een structureel verschil van €123.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag te overbrugging door enerzijds de subsidie structureel per 2023 op te hogen met € 50.000 (gemiddeld nabetaalde bedrage over de jaren 2015 tm 2019) en anderzijds door het verlagen van de huur vanaf 2023 met € 73.000, van € 218.000 naar € 145.000 per jaar. Dit omdat de verhoging van de subsidiebijdrage met name betrekking heeft op het onderhoud van het vastgoed en die post dus ook aangewend dient te worden voor het overbruggen van de verhoging. De eerdere bezuinigingsstaakstelling van € 40.000 komt hiermee logischerwijs te vervallen. 3. Regeling 10: Huur t.b.v. Jongerencentrum Cayen (Peperstraat 2): € 9.000 Het 15-jarige huurcontract voor Cayen is geëindigd op 26-09-2021.

In de periode 2006-2021 is het pand volgens afspraak door de Stichting Woondiensten “om niet” verhuurd aan de Stichting Welzijnswerk; Nu dit contract is afgelopen, wordt het pand via een nieuw contract blijvend verhuurd aan de stichting Welzijnswerk, waarvoor een maatschappelijke huurprijs in rekening wordt gebracht, te weten € 9.000 per jaar. Op basis van de regels voor het modelmatig waarderen van de huurprijs voor het maatschappelijk vastgoed dient de Stichting Woondiensten een huurbedrag in rekening te brengen. Subsidieplafond 2023

25

Inclusief bovenstaande wijzigingen (besluitvorming moet op sommige onderdelen nog plaatsvinden) komt het subsidieplafond voor 2023 voor uit op € 2.778.301. Het plafond in 2022 was € 2.719.301

26