Visie sociaal domein - BIJLAGE

Thuis in onze gemeente

Een meerjaren visie voor de samenleving

Inhoudsopgave 1.

2.

Inleiding ................................................................................................................................... 3 1.1

Aanleiding ...................................................................................................................... 3

1.2

Missie en thema’s .......................................................................................................... 3

Missie: Sterke samenleving ..................................................................................................... 5 a. Wat willen we bereiken?............................................................................................ 5 b. Wat gaan we ervoor doen? ....................................................................................... 5 2.1

Thema 1 ‘Samen Leven’ ................................................................................................ 5 a. Wat willen we bereiken?............................................................................................ 5 b. Wat gaan we ervoor doen? ....................................................................................... 6

2.2

Thema 2 ‘Regie op ons eigen leven’ .............................................................................. 7 a. Wat willen we bereiken?............................................................................................ 7 b. Wat gaan we ervoor doen? ....................................................................................... 7

2.3

Thema 3 ‘Kansen voor iedereen’ ................................................................................... 8 a. Wat willen we bereiken?............................................................................................ 8 b. Wat gaan we ervoor doen? ....................................................................................... 8

2.4

Maatschappelijke resultaten van het beleid.................................................................... 9

2.5

In de praktijk ................................................................................................................ 10

3.

Nieuwe werkwijze gemeente ................................................................................................. 11

4.

Beleidsafbakening ................................................................................................................. 12

5.

Planning en uitvoering ........................................................................................................... 12

6.

Evaluatie................................................................................................................................ 13

Bijlage 1 ........................................................................................................................................ 14 Bijlage 2 ........................................................................................................................................ 15 Bijlage 3 ........................................................................................................................................ 16 a. Een samenleving waarin iedereen meedoet ............................................................ 16 b. Ontwikkelingen in de bevolkingssamenstelling ........................................................ 16 c. Samenhang in beleid .............................................................................................. 16 d. Taak gemeenteraad en haar uitvoeringsprogramma ............................................... 17 e. Een veranderende samenleving .............................................................................. 17

2/17

1.

Inleiding

1.1 Aanleiding In de gemeente Enkhuizen streven we ernaar dat iedereen mee doet. Het grootste deel van de inwoners redt zichzelf en kan tegenslagen opvangen. Waar inwoners dit niet kunnen, biedt de gemeente ondersteuning. Deze ondersteuning richt zich op zelfredzaamheid, mee doen en het behoud van regie. Verder spelen we in op ideeën van inwoners zelf en stimuleren we een actieve deelname aan en betrokkenheid bij de samenleving. Deze nota heeft daarom de titel ‘Thuis in onze gemeente’ gekregen. De inzet op het meedoen en de regie vergroot de betrokkenheid en verbinding met elkaar (sociale cohesie). Dit zorgt voor een prettige samenleving, waarin iedereen zich thuis voelt. Sinds 2015 hebben gemeenten meer taken en verantwoordelijkheden op het gebied van zorg, ondersteuning en participatie, ook bekend als het sociaal domein. Deze ontwikkelingen staan niet op zichzelf, maar passen binnen de ontwikkeling naar een samenleving waar meer van de inwoners wordt verwacht. Bijvoorbeeld in het nemen van eigen verantwoordelijkheid en het aanspreken van het zelf oplossend vermogen. Daarnaast wordt er van bestaande organisaties in de professionele ondersteuning een grotere effectiviteit van en samenhang in het aanbod, de dienstverlening en betaalbaarheid verwacht. Een veranderende rol van de samenleving en haar inwoners vraagt ook een veranderde rol van de gemeente.

Als aan de samenleving meer verantwoordelijkheid en regie wordt gegeven, zal de gemeentelijke overheid los moeten laten en meer een ondersteunende rol moeten zoeken. Daarnaast is het zo dat de taken en ambities van de gemeente niet langer als op zichzelf staande taken moet worden gezien en uitgevoerd, maar juist in samenhang. Zo kunnen sport en cultuur bijvoorbeeld heel goed een bijdrage leveren aan het onderwijs of eenzaamheidspreventie. Daarom is het van belang om een integrale visie te ontwikkelen op alle taken en ambities van de gemeente, die een bijdrage moet leveren aan de samenleving. Dit zorgt voor samenhang tussen het sociaal domein en welzijn, onderwijs, sport, cultuur, etc. Het geheel is daarin meer dan de som der delen. In deze visie staan de inwoners centraal. Inwoners moeten bij vragen of een ondersteuningsbehoefte vanuit een ‘plan op maat’ geholpen worden en niet via verschillende ‘loketten’ binnen de gemeente. Bij de voorbereiding van de peilnota over deze visie hebben we de participatieraad om advies gevraagd. De adviezen van de participatieraad zijn meegenomen in deze visie. In bijlage 3 staat puntsgewijs een toelichting op de verschillende punten die de aanleiding vormen voor deze kapstoknota.

1.2

Missie en thema’s

Om de visie op het sociaal domein weer te geven, is gewerkt met een overkoepelende missie (sterke samenleving) en drie thema’s (samen leven, regie op ons eigen leven en kansen voor iedereen). Deze zijn bedoeld om aan te geven waar we naar toe willen.

3/17

Deze beleidsnota dient als kapstok en moet breed gecommuniceerd worden als uitgangspunt van de gemeente voor het beleid, de wetgeving en de uitvoering daarvan die gericht is op de samenleving. Vervolgens kunnen er verschillende jasjes (beleid- en uitvoeringsnota’s) aan deze kapstok gehangen worden. Zowel binnen als buiten de gemeente moet de visie een document zijn dat ‘onder de arm’ mee gaat, richting geeft en samenhang aanbrengt in de taken en verschillende beleidsvelden die we uitvoeren.

4/17

2.

Missie: Sterke samenleving

Om deze brede visie sociaal domein toch zo concreet mogelijk te maken, gaan we in dit hoofdstuk in op wat we gaan doen om vorm te geven aan de missie. Dit doen we middels de drie thema’s ‘Samen Leven’, ‘Regie op ons eigen leven’ en ‘Kansen voor iedereen’. Om te beginnen wordt omschreven wat we met de missie ‘Sterke samenleving’ willen bereiken en wat we ervoor gaan doen. Daarna zullen de bijbehorende thema’s worden toegelicht. Bij elk thema wordt een overzicht gegeven van de concrete acties die daar bij horen.

a.

Wat willen we bereiken? In onze sterke samenleving groeien alle kinderen veilig, kansrijk en gezond op. Naast kinderen hebben ook volwassenen de mogelijkheid om hun talent te ontwikkelen en mee te doen. Verder is er sprake van sociaaleconomische zelfredzaamheid naar vermogen. Hiermee wordt bedoeld dat iedereen regie heeft over het eigen leven (met of zonder ondersteuning) en diegene die wil, mee kan doen. Er is een sociaalmaatschappelijke infrastructuur met een diversiteit aan verenigingen, wijken, hulpverlening en toegankelijke maatschappelijke instellingen, zoals een bibliotheek, wijkcentrum, zwembad of sporthal. Er is geen sociale uitsluiting en iedereen heeft oog voor een ander; we leven niet in anonimiteit, maar juist in sociale netwerken. Dit uit zich ook in een positieve vorm van handhaving (van normen en regels) en het kunnen krijgen en geven van feedback van en aan elkaar. Het klimaat is veilig, zodat mensen zich durven te uiten, maar daarbij respect hebben voor elkaars mening en opvattingen. Dit alles maakt dat mensen graag wonen, werken en verblijven in de gemeente Enkhuizen.

b.

Wat gaan we ervoor doen? Deze sterke samenleving wordt niet door de gemeente gemaakt, maar juist dóór en met de inwoners zelf. De gemeente haakt zoveel mogelijk aan op eigen initiatieven van inwoners en organisaties, omdat er in die gevallen sprake is van draagvlak en energie. De rol van de gemeente is om deze energie waar mogelijk te versterken, zonder de regie over te nemen. Niet organiseren, maar faciliteren en stimuleren. En daar waar dit niet vanzelf gebeurt, kan er meer ondersteund worden vanuit de gemeente.

2.1

Thema 1 ‘Samen Leven’

a.

Wat willen we bereiken? In onze gemeente zijn voldoende voorzieningen en gelegenheden die ontmoeting en onderlinge verbinding stimuleren en versterken. Er is sprake van een levendige gemeente met inwoners die (naar eigen vermogen) meedoen, bijvoorbeeld in verenigingen. Dit wordt de jeugd al vroeg ‘met de paplepel’ ingegoten. Sociale betrokkenheid tijdens de jeugd resulteert in sociale betrokkenheid tijdens volwassenheid. Omdat vrijwilligers in de samenleving zo belangrijk zijn worden ze door de gemeente zichtbaar gewaardeerd. Eigen initiatieven van inwoners, die het ‘Samen Leven’ en ontmoeten versterken, worden omarmd en waar mogelijk ondersteund. Ook waar samenwerking, bijvoorbeeld tussen organisaties, leidt tot een meerwaarde voor inwoners en samenleving, wordt ondersteuning geboden door onze gemeente.

5/17

Onze gemeente wordt gekenmerkt door inwoners die oog hebben voor elkaar en zich op een prettige manier om elkaar bekommeren (bijvoorbeeld nabuurschap, vrijwilligerswerk en mantelzorg).

b.

Wat gaan we ervoor doen? We ondersteunen, waar nodig, mantelzorgers van inwoners uit de gemeente, zodat zij hun taak als mantelzorger volhouden zo lang als dit nodig is. We faciliteren maatschappelijke voorzieningen (verenigingen, wijken, hulpverlening, bibliotheken, wijkcentra, zwembaden, e.d.) en initiatieven, die ontmoeting stimuleren, aansluiten bij de behoefte en vraag van inwoners en die bovendien laagdrempelig en goed (fysiek) toegankelijk zijn;

We stimuleren dat maatschappelijke voorzieningen, organisaties, verenigingen, vrijwilligers e.d. elkaar kennen, gebruik maken van elkaars expertise en elkaar versterken waar mogelijk. Dit vanuit het principe ‘dichtbij de inwoners en integraal/gezamenlijk’; We waarderen en faciliteren vrijwilligers; We bevorderen de sociale betrokkenheid van jeugd door ze actief te laten participeren in het verenigingsleven en op school; We hebben oog voor elkaar (gemeente voor haar inwoners en inwoners onderling) en pakken signalen (waaruit bijvoorbeeld blijkt dat het even iets minder gaat) tijdig op Samen met inwoners stimuleren we een samenlevingsklimaat, waarin men begrip en respect heeft voor elkaar, men verdraagzaam en tolerant is; We investeren in leefbaarheid en veiligheid in kernen, buurten en wijken; Samen leven houdt (ook) in: mee doen met de samenleving. Een belangrijke voorwaarde is dat er een goede fysieke toegankelijkheid door de gemeente wordt geregeld. Denk

Staat al beschreven* Subsidieregelingen Enkhuizen

Wordt beschreven** -Wmo-beleidsplan -Uitvoeringsregels Wmo-verordening

-Kadernota sport en bewegen 2030; -Subsidieregelingen Enkhuizen -Nota visie binnensport gemeente Enkhuizen, 2018

-Beleidsnota cultuur

Wordt meegenomen***

Subsidieregelingen

Subsidieregelingen Wmo-beleidsplan Subsidieregelingen

Wmo-beleidsplan

Peilnota inclusie

Richtlijn Fysieke Toegankelijkheid

6/17

hierbij aan de buitenruimte met bijvoorbeeld stoepen en invalideparkeerplaatsen, of de fysieke toegankelijkheid van vastgoed in eigendom van de gemeente. Staat al beschreven*: dit resultaat staat al beschreven in bestaand beleid of uitvoeringsplan Wordt beschreven**: dit resultaat wordt binnen 2 jaar beschreven in nieuw beleid of uitvoeringsplan. Wordt meegenomen***: dit resultaat wordt meegenomen in al het te ontwikkelen beleid en uitvoeringsplannen; hier zit ook vaak een relatie met OOV, de omgevingswet, etc.

2.2 Thema 2 ‘Regie op ons eigen leven’ a.

Wat willen we bereiken? In onze gemeente maken inwoners tijdig afgewogen keuzes om zoveel mogelijk voorbereid te zijn op de toekomst en de regie op het eigen leven te kunnen behouden. En waar ondersteuning nodig is bij het maken van die keuzes, wordt deze geboden door de gemeente. De ondersteuning is zoveel mogelijk gericht op het bieden van (preventieve) tijdelijke hulp en handvatten, zodat er geen leunrelatie ontstaat en problemen waar mogelijk worden voorkomen. Het hebben van regie kan alleen als een persoon veerkrachtig, weerbaar en creatief is en ook zicht heeft op perspectief. Onze gemeente wordt gekenmerkt door inwoners die zelfstandig zijn en verantwoordelijkheid nemen. Alleen waar nodig wordt aanspraak gemaakt op individuele voorzieningen. Uitgangspunt is dat ook bij een ondersteuningsbehoefte de regie zoveel mogelijk bij de inwoner of zijn/haar directe omgeving zelf blijft.

b.

Wat gaan we ervoor doen? We stimuleren inwoners om eigen verantwoordelijkheid te nemen in de gezondheid en zelfstandigheid door voldoende informatie en een integrale dienstverlening aan te bieden. Bij een hulpvraag moet duidelijk zijn welke mogelijkheden er zijn binnen én buiten de gemeente, om tot een oplossing te komen. Bij deze oplossing staat niet het oplossen van de beperking centraal, maar het zo lang mogelijk kunnen behouden van de eigen regie en zelfstandigheid; We faciliteren preventieve voorzieningen om de gezondheid en vitaliteit van inwoners te beschermen, bevorderen en te bewaken; We stimuleren en activeren sociale netwerken, waarmee het behoud van de regie en zelfstandigheid centraal staan;

Staat al beschreven*

Wordt beschreven**

Wordt meegenomen***

-Regionale beleidsnotitie Zorg voor Jeugd 20202024; -Wmo-beleidsplan

Gezondheidsbeleid, 2020-2024

subsidie-regelingen

-Wmo-nota

7/17

We zijn transparant in onze werkwijze en aanpak. Maatwerkoplossingen zijn mogelijk en kunnen worden uitgelegd en/of toegelicht;

Regionaal transitie Arrangement Niet Vrij Toegankelijke Jeugdzorg;

We bieden maatschappelijke opvang- en beschermde woonvoorzieningen en stimuleren hierbij de door- en uitstroom;

Herstel en participatie: toekomstvisie kwetsbare inwoners regio WestFriesland 20182023

-Wmo- beleidsplan - Regionaal beleidsplan Zorg voor Jeugd -Uitvoeringsplan lokale schuldhulpverlening -Regionale kaderplan schulddienstverlening Westfriesland

We staan dicht bij onze inwoners door goed te luisteren en signalen op te pakken; We zorgen, waar mogelijk, ervoor dat er bij een ondersteuningsbehoefte sprake is van één integrale aanpak en één aanspreekpunt voor de desbetreffende inwoner. Staat al beschreven*: dit resultaat staat al beschreven in bestaand beleid of uitvoeringsplan Wordt beschreven**: dit resultaat wordt binnen 2 jaar beschreven in nieuw beleid of uitvoeringsplan. Wordt meegenomen***: dit resultaat wordt meegenomen in al het te ontwikkelen beleid en uitvoeringsplannen; hier zit ook vaak een relatie met OOV, de omgevingswet, etc.

2.3 Thema 3 ‘Kansen voor iedereen’ a.

Wat willen we bereiken? Onze inwoners kunnen, op alle fronten, meedoen aan de samenleving: financieel, sociaal, emotioneel, fysiek, mentaal, sportief, cultureel, etc. De focus ligt daarbij altijd op iemands sterke kanten en niet de zwakke. Kwaliteiten, talenten en interesses worden benut en ontwikkeld. De sterke kanten worden zo benadrukt en gewaardeerd en waar nodig of gewenst wordt men geholpen om de minder sterke kanten te verbeteren. Op die manier is opgroeien, wonen en leven in de gemeente veilig, kansrijk, gezond en vitaal voor iedereen, omdat er sprake is van een positieve denkwijze over ‘het zelf en de ander’. Daarnaast streven we ernaar dat iedereen een gepaste en zinvolle dag invulling heeft.

b.

Wat gaan we ervoor doen? We faciliteren aanbod voor de jeugd op het gebied van sport en bewegen, educatie, cultuur, gezondheid, etc. om

-Deelnameverklaring Impuls Combinatiefunctionaris Sport, Cultuur en Onderwijs;

-Beleidsnota cultuur

8/17

talentontwikkeling mogelijk te maken;

In het kader van levenslang ontwikkelen faciliteren we aanbod voor volwassenen;

We versterken de opvoed- en opgroeiomgeving, waarin opvoeders samenwerken, elkaar aanvullen en versterken. Van ouders tot leerkrachten, van buren tot vrijwilligers;

We ondersteunen initiatieven van inwoners die bijdragen aan het doel van dit thema en aanvullend zijn op het reguliere aanbod van activiteiten; We zorgen ervoor dat geen kind thuis zit, maar gewoon op school. Als voor de resterende groep kinderen passend onderwijs niet voldoet, dan is er goede dagbesteding met educatieve mogelijkheden.

-Kadernota sport en bewegen 2030; -subsidieregelingen. -Sportakkoord, 2020 -vastgelegd in gemeenschappelijke regeling Werksaam (bestrijden laaggeletterdheid) -Subsidieregelingen -regionaal platform arbeidsmarktbeleid (inclusief taalakkoord) -Subsidieregelingen -gemeenschappelijke regeling GGD; jeugdgezondheidszorg, waaronder het consultatiebureau -Preventie en handhavingsplan Alcohol en drugs 20192023; - Nota toezicht en handhaving Kinderopvang 2018; -Startnotitie Integraal Huisvestingsprogramma. Subsidieregelingen

-Regionaal beleidsnotitie Zorg voor Jeugd 2020-2024; -Integraal Huisvestingsprogramma PO.

Regionale notitie onderwijszorgarrangementen

Staat al beschreven*: dit resultaat staat al beschreven in bestaand beleid of uitvoeringsplan Wordt beschreven**: dit resultaat wordt binnen 2 jaar beschreven in nieuw beleid of uitvoeringsplan. Wordt meegenomen***: dit resultaat wordt meegenomen in al het te ontwikkelen beleid en uitvoeringsplannen; hier zit ook vaak een relatie met OOV, de omgevingswet, etc.

2.4 Maatschappelijke resultaten van het beleid Met het in te zetten beleid streven we naar de volgende maatschappelijke resultaten: Inwoners: • doen mee en streven naar (groeiende) zelfredzaamheid; • dragen naar eigen vermogen bij aan het functioneren van de samenleving en zijn economisch zelfredzaam;

9/17

• • • • • •

ondersteunen elkaar en zetten zich in voor hun omgeving. Krijgen waar nodig ondersteuning om succesvol te participeren; kiezen voor een gezonde leefstijl en voelen zich vitaal; kunnen zich optimaal ontwikkelen en groeien gezond en veilig op; verlaten het onderwijs met een startkwalificatie; kunnen gebruik maken van een breed aanbod aan voorzieningen voor vrije tijd, ontwikkeling, ontplooiing en ontmoeting; krijgen volop ruimte voor het nemen van maatschappelijke initiatieven, waar goed van gebruik wordt gemaakt.

2.5 In de praktijk Om structuur en herkenbaarheid aan te brengen in deze beleidsnota (en daarmee het beleid dat gericht is op de samenleving) wordt gewerkt met één missie en drie thema’s. De missie en thema’s zijn zo geformuleerd dat ze betrekking hebben op alle beleidsterreinen en deze in uitvoeringsnotities en aanverwante gemeentelijke stukken (bijv. de begroting en jaarrekening) terug kunnen komen. In de missie en de drie thema ‘s wordt beschreven wat we willen bereiken, ofwel de maatschappelijke resultaten, en wat we daarvoor gaan doen, ofwel hoe we als gemeente denken deze maatschappelijke resultaten te behalen. Dit wordt in hoofdstuk 3 beschreven.

10/17

3.

Nieuwe werkwijze gemeente

Een veranderende samenleving betekent een veranderende gemeente. De rol van de gemeente bestuurlijk, ambtelijk en uitvoerend- moet zich aanpassen aan wat wij vragen van de samenleving en haar inwoners. Was de rol van de gemeente voorheen vooral ondersteunend en oplossend, bijvoorbeeld via de inzet van subsidies, nu zijn er meerdere rollen tegelijk en naast elkaar mogelijk. Soms als ondersteuner, dan weer als regievoerder en soms ook als uitvoerder van de wet, bijvoorbeeld als het gaat om het bieden van de juiste zorg en ondersteuning. Als gemeente, die inzet op een samenleving waarin iedereen mee doet en de eigen kracht van inwoners, zal er meer naar buiten getreden worden. Plannen worden niet meer achter een bureau geschreven, maar in samenspraak met de inwoners of andere betrokkenen. We hanteren een aantal uitgangspunten, te weten: -

-

We zetten in op een integrale aanpak, zowel binnen als buiten de gemeente; We gaan uit van meer deelname en input van inwoners, bij beleid en uitvoering; We zorgen voor een goede en efficiënte ondersteuningsstructuur voor die inwoners die het nodig hebben, de dienstverlening staat hierbij centraal; Hiervoor is een laagdrempelige toegang, zowel fysiek als digitaal, noodzakelijk; We gaan daarbij eerst uit van eigen mogelijkheden, eigen regie. En daarnaast algemeen toegankelijk en voorliggende voorzieningen. Daarvoor bieden we preventieve activiteiten. Pas als het niet anders kan bieden we ondersteuningen of hulp door middel van een indicatie in de vorm van maatwerk; Daar waar mogelijk realiseren we schaalvoordelen door lokale en/of (boven)regionale samenwerking tussen gemeenten (SED, West-Friesland of bovenregionaal); We meten de effecten van het beleid en uitvoering op resultaten en maken hierover duidelijke afspraken met onze partners.

Deze nieuwe werkwijze van ons als gemeente heeft ook gevolgen voor de medewerkers. De ambtenaar zit niet meer achter zijn bureau, maar trekt de wijk en is breed inzetbaar. Dit is nodig om flexibel in te kunnen spelen op nieuwe taken en het samenwerken met maatschappelijke organisaties en inwoners.

11/17

4.

Beleidsafbakening

-

-

We gaan niet meer versnipperde stukjes beleid of uitvoering oppakken; maar kijken integraal, zowel binnen als buiten het brede sociale domein; we gaan geen beleid of uitvoering naar de regio opschalen als dit lokaal goed georganiseerd is en vica versa; alleen beleidsnota’s en uitvoeringsplannen kunnen worden vastgesteld als het onderwerp preventie en inclusie hierin aan de orde komen; alle nota’s en uitvoeringsplannen passen onder de missie en thema’s van deze kapstoknota en refereren daar ook aan; een actief maatschappelijk middenveld staat hoog in het vaandel en stimuleren we; bij alle beleidsontwikkeling en de uitvoering hiervan betrekken we de samenleving actief; in beleid en uitvoering wordt rekening gehouden met digitalisering en duurzaamheid.

5.

Planning en uitvoering

-

Deze visie op het sociaal domein bestaat uit drie thema’s, namelijk ‘samen leven’, ‘regie op ons eigen leven’ en ‘kansen voor iedereen’. Deze thema’s worden opgenomen in het programma Samenleving in (de financiële stukken) van de planning & control cyclus. In de jaarlijkse programmabegroting worden indicatoren opgenomen die passen binnen de thema’s. Om het meerjarig kader voor het te voeren beleid – deze visie sociaal domein – nader invulling te geven, worden voor de te onderscheiden opgaven jaarlijks dan wel voor meerdere jaren gemeentelijke uitvoeringsplannen gemaakt. Hieronder staan enkele aanvullende uitgangspunten voor de uitvoeringsplannen: De beoogde resultaten en effecten worden zo veel mogelijk SCHERP 1 geformuleerd, zodat er goed geëvalueerd kan worden; de uitvoeringsplannen zijn eenvoudig en leesbaar, zodat iedereen hier kennis van kan nemen; de uitvoeringsplannen worden gekoppeld aan de begroting en verdere planning &control cyclus in het kader van de transparantie over de voortgang en de resultaten. Ook krijgen specifieke gemeentelijke doelstellingen en lokale accenten hun uitwerking binnen de uitvoeringsplannen. Een overzicht van huidige uitvoeringsplannen staat in bijlage 1. Bijlage 2 geeft de uitvoeringsplannen weer die dit jaar of komende jaren worden ontwikkeld.

1

SCHERP staat voor Samen, Concreet, Haalbaar, Enthousiast, Realistisch en Persoonlijk.

12/17

6.

Evaluatie

Elke beleidsnota die voortvloeit uit deze visie sociaal domein wordt geëvalueerd. Dit houdt in dat gemeten wordt of de resultaten, benoemd in de nota’s, ook daadwerkelijk bereikt zijn. Op deze manier kan aangetoond worden wat het effect van het gemeentelijk beleid en de uitvoeringsplannen is. De beoogde resultaten en effecten worden zo veel mogelijk SCHERP geformuleerd, zodat er goed geëvalueerd kan worden. Bij elke evaluatie is de tevredenheid van deelnemers/gebruikers in ieder geval van belang. Er kunnen tussentijdse evaluaties uitgevoerd worden, maar iedere uitvoeringsnota wordt in ieder geval binnen drie maanden na afloop van de nota zelf geëvalueerd en in ieder geval via de planning & control cyclus gecommuniceerd richting gemeenteraad.

13/17

Bijlage 1 Overzicht huidige (beleids)nota’s.            

Regionaal transitie Arrangement Niet Vrij Toegankelijke Jeugdzorg; Beleidsplan Zorg voor Jeugd; Notitie regiovisie Gedwongen kader Startnotitie Integraal Huisvestingsprogramma; Nota toezicht en handhaving Kinderopvang 2018 Deelnameverklaring Impuls Combinatiefunctionaris Sport, Cultuur, Onderwijs; Herstel en participatie: toekomstvisie kwetsbare inwoners regio West-Friesland 2018-2023; Beleidsregels lijkbezorging Uitvoeringsplan lokale schuldhulpverlening Regionale kaderplan schulddienstverlening Westfriesland 2017-2020 Preventie en handhavingsplan Alcohol en drugs 2019-2023; Gezondheidsmonitor GGD; Nota lokaal gezondheidsbeleid 2020-2023;

14/17

Bijlage 2 Ambities Raadsuitvoeringsprogramma 2018-2022. De wensen en ambities van de gemeenteraad en het college zijn vertaald in een uitvoeringsprogramma 2018-2020. De hierin opgenomen ambities voor 2020 worden hieronder puntsgewijs herhaald. Daarnaast zijn er veel reguliere taken (going concern) die worden uitgevoerd. • De gemeente Enkhuizen heeft het predicaat Dementievriendelijke Gemeente; • Het proces rondom de verstrekking en verantwoording van zorgverlening of ondersteuning is transparant; • Het huidige beleid op het gebied van schulphulpverlening wordt doorontwikkeld, vooral op het onderdeel preventie; • De gemeente Enkhuizen heeft extra aandacht voor de begeleiding naar (passend) werk en/of dagbesteding; • Er is een doorontwikkeling van beleid nodig, zowel qua aanbod van cultuur (infrastructuur), alsook afname (cultuureducatie en participatie); • Monumenten bewaren zoveel mogelijk hun historische en wetenschappelijke waarden; • Monumenten worden of blijven zoveel mogelijk levend en beleefbaar; • De gemeente weegt de menselijke maat (als factor), bij een aanbesteding van de zorg en de kwaliteit van zorgverlening, zwaarder dan de factor financiën; • De gemeente bereikt met een integraal sport- en sportaccommodatiebeleid een goede balans in de behoefte aan en het aanbod van sportaccommodaties; • Het preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs, inclusief handhaving,

wordt doorontwikkeld. Het project ‘in control of alcohol en drugs’ wordt herijkt. Overige beleidsnota’s die het komende jaar ontwikkeld worden:  Regionaal beleidsnotitie Zorg voor Jeugd 2020-2024;  Beleidsnota cultuur;  Kadernota sport en bewegen 2030;  Uitvoeringsnota sport en bewegen 2020-2021.

15/17

Bijlage 3 In deze bijlage puntsgewijs een toelichting op de verschillende punten die de aanleiding vormen voor deze kapstoknota.

a.

Een samenleving waarin iedereen meedoet Aan de opgaven in het sociaal domein ligt een maatschappijvisie ten grondslag die wordt gekenschetst met de term ‘participatiesamenleving’. Daarmee wordt gedoeld op een samenleving waarin iedereen meedoet, een inclusieve2 samenleving. Daarbij wordt van inwoners van een gemeente verwacht dat zij zelfredzaam zijn op de belangrijkste levensgebieden. Aan hen die dat niet zijn, of in beperktere mate, kunnen vormen van ondersteuning worden geboden door of via de overheid. Daarbij is wel het uitgangspunt dat kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen voor de ondersteuning die zij nodig hebben allereerst een beroep doen op hun eigen sociale omgeving. En er zo veel mogelijk gebruik wordt gemaakt van algemene, voor iedereen toegankelijke, voorzieningen.

b.

Ontwikkelingen in de bevolkingssamenstelling Ontwikkelingen in de bevolkingssamenstelling zijn bepalend voor veranderingen in de samenleving en daarmee voor aanpassingen in het beleid van de gemeente. Actuele en bepalende ontwikkelingen in West-Friesland zijn dat mensen steeds ouder worden en deze groep sneller groeit, en daarmee het aantal mensen met dementie. Ook wordt de groep kinderen steeds kleiner en is er een toename van statushouders. Daarnaast is er een toename in de behoefte aan beschermd wonen of maatschappelijke opvang. Ook deze ontwikkelingen brengen met zich mee dat een integrale visie en uitvoering vanuit de gemeente noodzakelijk is. De groter wordende groep ouderen zal de vraag naar leeftijdsbestendige woonvormen bijvoorbeeld vergroten, maar ook de wens om lokale voorzieningen toegankelijk te houden. En de kleiner wordende groep kinderen is juist weer van invloed op het volume aan onderwijsinstellingen en bijbehorende huisvesting. Het is aan te bevelen om deze ontwikkelingen niet als ‘op zichzelf staand’ te beschouwen, maar juist in samenhang, net als de mogelijke oplossingen. Soms kunnen voorzieningen of ontmoetingsgelegenheden voor senioren bijvoorbeeld juist gekoppeld worden aan voorzieningen voor kinderen of jeugd.

c.

Samenhang in beleid Voor de inrichting van de openbare ruimte past het om de samenwerking tussen gemeente en gebruikers van de openbare ruimte te versterken. Dat betekent bijvoorbeeld dat inwoners niet alleen mee mogen denken over de inrichting van hun woonomgeving, maar daarin desgewenst ook een beheerrol krijgen, bijvoorbeeld als het gaat om een gemeenschappelijke speel- of moestuin. Dergelijke initiatieven zorgen ervoor dat in een woonbuurt meer mensen elkaar leren kennen en dat daar mogelijk een gezamenlijke verantwoordelijkheid uit voortkomt: daarmee ontstaat het ‘samen leven’. Voor specifieke opgaven in de fysieke omgeving is het daarom belangrijk om vanuit het sociaal perspectief keuzen te maken bij de planvorming en realisatie van fysieke projecten. Het is dan ook vanzelfsprekend dat op talloze onderwerpen intensief moet worden samengewerkt tussen het sociaal en fysieke domein. Dit geldt in ieder geval bij de voorbereiding van de omgevingswet, de woonvisie, en plannen voor verkeer en vervoer. Ook is het van belang om binnen het sociaal domein goed met elkaar af te stemmen.

2

In 2006 heeft de VN het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap opgesteld. Dit verdrag is een belangrijke erkenning van de gelijkwaardigheid, zelfstandigheid en waardigheid van mensen met een beperking of chronische ziekte. Het Verdrag benoemt een duidelijk einddoel: een inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen.

16/17

d.

Taak gemeenteraad en haar uitvoeringsprogramma De taak van de gemeenteraad is om periodiek een plan vast te stellen voor het door het gemeentebestuur te voeren beleid op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp, participatie en publieke gezondheidszorg. Tussen de verschillende wettelijke kaders en ook de wijze waarop de invulling van de taken gestalte is een grote mate van samenhang. De gemeenteraad heeft dan ook in haar uitvoeringsprogramma staan dat de beleidskaders voor de verschillende taken in één nota moet worden opgenomen: de meerjaren visie samenleving 20202024.

e.

Een veranderende samenleving Mensen zijn mondiger en zelfbewuster, ze handelen vanuit eigen mogelijkheden en zelfredzaamheid. Langdurige en traditionele verbanden nemen af. Voor veel mensen is er sprake van een netwerksamenleving, waarbij inwoners, al dan niet via burgerinitiatieven zelf bepalen aan welk netwerk ze deelnemen, hoe lang en op welk moment. Daarnaast hebben we te maken met digitalisering. Bijna iedereen maakt tegenwoordig gebruik van digitale informatie en apparaten. Ook sociale contacten verlopen vaak via internet, social media. De komende jaren zal dit verder toenemen en zich blijven ontwikkelen. Verder staat duurzaamheid hoog in het vaandel. We streven ernaar de aarde zo te gebruiken dat toekomstige generaties er ook nog plezier van kunnen hebben. Bij duurzaamheid kan de aarde ook op langere termijn het totaal van ons verbruik dragen.

17/17