Verruiming zonnepanelenbeleid- raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Verruiming zonnepanelen beleid 0388533198

Commissie: Raadsvergadering:

8 september 2025 23 september 2025

Portefeuillehouder: Programma:

J. Franx Ruimte

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

-

Bijlage 1 Voorstel verruiming zonnepanelen Bijlage 2 Zoneringskaart nieuw Bijlage 3 Huidig beleid Bijlage 4 Zoneringskaart bestaand Bijlage 5 Motie van Gangelen Bijlage 6 Toelichting voorstel Bijlage 8 Voorbeeld bestaand en nieuw

Voorgesteld besluit: Vastellen van het besluit tot wijziging van de beleidsregels voor welstand (Welstandsnota 2013), conform bijgevoegd Voorstel verruiming zonnepanelen beleid met bijlagen (Zoneringskaart nieuw en Toelichting voorstel). Inleiding In 2023 heeft de gemeenteraad nieuw beleid voor het plaatsen van zonnepanelen in het beschermde stadsgezicht van Enkhuizen vastgesteld. Deze vaststelling ging gepaard met een motie om tot een nog verdere verruiming te komen dan werd voorgesteld. Afgelopen jaar heeft een werksessie met de gemeenteraad plaatsgevonden over deze verdere verruiming. Voorts is in een aantal werksessies met gemeenteambtenaren (op het gebied van erfgoed, ruimtelijke ordening, vergunningen, handhaving, duurzaamheid) gezocht naar hoe deze verdere verruiming vorm kan krijgen in heldere en werkbare criteria. De mogelijkheden voor verruiming zijn onderzocht en worden in de toelichting uiteengezet. Verruiming wordt onder andere bereikt door zonnepanelen dichter bij de voorgevel te mogen plaatsen, het hele dak te kunnen gebruiken voor het plaatsen van zonnepanelen in plaats van slechts de helft en het herzien van de eerder voorgestelde zonering. Motie Van Gangelen Loslaten van de “3 meter achter de voorgevel” Loslaten van het percentage van maximaal 50% van de breedte van het dak Loslaten van de eis van aaneensluiting en regelmatige rangschikking,

Vergunningsvrij plaatsen in de nu reeds groen aangemerkte gebieden,

voorstel college Hierbij is in Zone 1 gekozen om deze grens te verruimen naar 2 meter achter de voorgevel en in Zone 2 deze regel geheel weg te laten. Dit criterium is in het nieuwe voorstel weggelaten Dit criterium is blijven bestaan. Hiermee voorkomen we verrommeling van het straatbeeld. In Bijlage 1 is een impressie aanwezig die aangeeft hoe aaneengesloten en gerangschikt het beeld beschermd. Vergunningsvrij plaatsen is in Rijksbeschermd stadsgezicht niet mogelijk. Waar vergunningsvrij plaatsen wel is toegepast leert de ervaring dat dit achteraf veel werk oplevert voor ambtenaren en rompslomp voor initiatiefnemers.

1

Aanhaken bij kennisdocument Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed,

Heroverweging rode gebieden,

Een beleid van “in principe toestaan tenzij….”

Het kennisdocument van de RCE gaat uit van het zorgvuldig analyseren waar zonnepanelen wel/niet/ een beetje zichtbaar geplaatst kunnen worden. Het document geeft handvaten om te analyseren op welke plekken in een beschermd gezicht zonnepanelen een grote impact hebben op de beleving van het monument en waar minder. Het kennisdocument benoemt bijvoorbeeld het idee van een zonering en gaat uit van het niet storend/zorgvuldig plaatsen van de zonnepanelen in de meest waardevolle gebieden. Het nieuwe beleid maakt hiervan gebruik. Er is een heroverweging gemaakt van de rode gebieden waarbij Spijtbroeksburgwal en Burgwal zijn opgenomen in Zone 1, voor een toelichting wordt verwezen naar Bijlage 6 Het beleid is zo aangepast dat zonnepanelen overal in het beschermde stadsgezicht zichtbaar geplaatst kunnen worden, mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. De beschermde monumenten zijn hiervan uitgezonderd.

Uw raad wordt voorgesteld om de mogelijkheden om zonnepanelen te plaatsen op monumenten in het beschermd stadsgezicht te verruimen, rekening houdende met de bijzondere erfgoedwaarden van de historische binnenstad. Het ontwerpbeleid bestaat uit nieuwe criteria voor het plaatsen van zonnepanelen, de toelichting op deze criteria en de zoneringskaart. Huiseigenaren willen hun panden graag verduurzamen. Het huidige beleid is erop gericht dat in het gehele beschermde stadsgezicht zonnepanelen alleen geplaatst mogen worden als ze niet zichtbaar zijn vanuit het openbare gebied. Hierdoor wordt de verduurzaming beperkt. De binnenstad heeft een bijzondere historische waarde. Het is een rijksbeschermd stadsgezicht en één van de grootste monumentengemeenten van Nederland in verhouding tot het aantal inwoners. Voor bewoners en bezoekers vormt deze historie een belangrijke reden dat deze stad aantrekkelijk wordt gevonden. Enkhuizen heeft zowel de ambitie om te verduurzamen als ook om de belangrijke historische waarden van de stad te behouden. Het nu voorgestelde beleid maakt beide mogelijk. Beoogd effect Dit beleid maakt het verder verduurzamen van het beschermd stadsgezicht mogelijk met respect voor de erfgoedwaarden van de historische binnenstad. Eigenaren van panden in het beschermd stadsgezicht hebben nu betere mogelijkheden om de energielasten te reduceren.

Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Uw raad heeft de bevoegdheid en de beleidsvrijheid tot het vaststellen van een wijziging van de beleidsregels (Welstandnota 2013) op basis van de volgende wet- en regelgeving: - artikel 4.114, lid 1 van de Invoeringswet Omgevingswet - artikel 4.19 van de Omgevingswet - artikel 22.7 en 22.29 van het Omgevingsplan (Bruidschat) Argumenten In de huidige tijd waar verduurzaming van de gebouwde omgeving prioriteit heeft, wordt het huidige beleid met betrekking tot zonnepanelen voor het rijksbeschermd stadsgezicht als te beperkend ervaren. Het huidige beleid voor het plaatsen van zonnepanelen is erop gericht dat op monumenten en in het gehele beschermde stadsgezicht zonnepanelen alleen geplaatst mogen worden als ze niet zichtbaar zijn vanuit het openbare gebied. Het vast te stellen beleid houdt een verruiming in van de mogelijkheden om zonnepanelen te plaatsen in het beschermde stadsgezicht, rekening houdende met de bijzondere erfgoedwaarden van de historische binnenstad. Met dit voorstel wordt tevens invulling gegeven aan de motie die uw raad heeft aangenomen over de verruiming van het zonnepanelenbeleid.

2

Kanttekeningen / alternatieven Uw raad kan er voor kiezen de wijziging van de welstandsnota niet vast te stellen, dan wel gewijzigd vast te stellen. Echter, het niet vaststellen van de wijziging van de welstandsnota houdt in dat huiseigenaren geen ruimere mogelijkheden krijgen om met zonnepanelen hun panden te verduurzamen en mogelijk met hoge energielasten blijven zitten. Draagvlak Het voorstel voor verruiming is voor het ophalen van adviezen gedeeld met de Jongeren Advies Raad Enkhuizen en de historische vereniging Oud Enkhuizen. Planning, evaluatie en verantwoording Als uw raad de verruiming van het beleid en de bijbehorende toelichting heeft vastgesteld, wordt het gewijzigde beleid gepubliceerd. Financiën De kosten voor het opstellen van het beleid zijn reeds gedekt uit het reguliere budget Erfgoed. Met het nemen van dit besluit zijn geen financiële middelen gemoeid. Enkhuizen, 13 mei 2025. Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

R. van Reijswoud

J. Hoekstra-Sikkema

3