Verlengen pilot algemene voorziening dagbesteding - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Verlengen Pilot algemene voorziening dagbesteding 262924

Commissie: Raadsvoorstel:

8 april 2024 Nr. 2024016

Portefeuillehouder: Programma:

W. Hoogervorst 5: Samenleving

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. Raadsbesluit 2. Tussenevaluatie april 2023.

Voorgesteld besluit: 1) De pilot algemene voorziening dagbesteding te verlengen tot en met 31 december 2024; 2) Voor de verlenging van de pilot het budget €369.930,- uit de reserve Sociaal Domein beschikbaar te stellen. Inleiding In de eerste helft van 2022 is er een onderzoek (Onderzoeksrapport dagbesteding in Enkhuizen) uitgevoerd naar de mogelijkheden om dagbesteding in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) als algemene voorziening te organiseren. In de raadsbehandeling van 27 september 2022 werd bij amendement de opdracht verbreed: onderzoek doen (gemeente breed) naar de mogelijkheden om dagbesteding als algemene voorziening te organiseren. In september 2022 heeft u besloten de pilot ‘dagbesteding als algemene voorziening Enkhuizen’ uit te voeren. De pilot wordt afgesloten met een eindevaluatie en (beleids)advies. Met u was afgesproken dat eind 2023 een eindevaluatie en (beleids)advies over een eventueel vervolg van de pilot opgeleverd zou worden. Met de raadsbrief van 6 feruari 2024 hebben wij u geïnformeerd dat de eindevaluatie en het (beleids)advies vertraagd zijn. Daarnaast hebben wij u laten weten dat de aanbieders geïformeerd zijn over de verlenging van de pilot, onder voorbehoud van instemming door uw raad. Dit in verband met de continuiteit. Zoals beloofd ontvangt u hierbij het raadsvoorstel, inclusief de benodigde middelen voor o.a.

de projectleiding en uitvoering van de pilot. Beoogd effect U wordt gevraagd om de pilot periode – welke per 1 januari 2024 eindigde – te verlengen tot en met 31 december 2024 zodat de eindevaluatie goed kan worden afgerond en onderbouwd een besluit over een eventuele voortzetting kan worden vormgegeven. Het doel is het realiseren van algemene voorziening dagbesteding die passend is voor de gemeente Enkhuizen zodat haar inwoners laagdrempelig kunnen participeren in de samenlevering. Dagbesteding als algemene voorziening geeft daarmee ook concreet invulling aan concreter aanbod in het voorliggend veld. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) De pilot algemene voorziening dagbesteding is in strijd met de regels zoals deze zijn opgenomen in de door de raad vastgestelde Verordening maatschappelijke ondersteuning Enkhuizen 2020. Diezelfde raad is ook bevoegd om te besluiten om af te wijken van de regels die zijn opgenomen in deze Verordening om zo deze pilot mogelijk te maken. Wet- en regelgeving: Wet maatschappelijke ondersteuning Algemene Subsidieverordening Enkhuizen 2016 Subsidieregeling ‘Pilot dagbesteding als algemene voorziening Enkhuizen’ Artikel 189 Gemeentewet – Budgetrecht gemeenteraad. Aanbestedingswet – Bepalingen die gaan over de inkoop van bijvoorbeeld diensten zoals dagbesteding.

1

Argumenten Een algemene voorziening dagbesteding maakt maatwerk binnen de Wmo mogelijk en brengt “hulpverlening” dichterbij de inwoner. Dit betekent mogelijk dat hiermee op termijn minder zorg geïndiceerd wordt en ook dat de inwoner meer op zelfredzaamheid gestuurd wordt. Dit is ook wat de Wmo beoogt. Het voortzetten van de pilot dient daarmee een breed maatschappelijk belang en veronderstelt een besparing op cliëntgebonden kosten op termijn. Meerdere gemeenten in Nederland hebben reeds algemene voorzieningen binnen de Wmo ingericht. De pilot onderzoekt of de algemene voorziening dagbesteding passend is voor de gemeente Enkhuizen. Het doel van de pilot zoals beschreven in het raadsvoorstel uit 2022 is het verkrijgen van meer informatie over de mogelijkheden en onmogelijkheden van het overgaan naar een algemene voorziening. Gezien de manier van inkopen in arrangementen, kan nu niet ingeschat worden wat de financiële gevolgen zijn. Met de pilot krijgen we daar inzicht in en wordt ervaren wat de voor- en nadelen zijn voor cliënten, zorgorganisaties en de gemeente. Voortzetting van de pilot streeft deze overwegingen na. Op basis van de inzichten kan uw raad over een (eventueel) vervolg goed geadviseerd worden. In 2023 is één tussenevaluatie uitgevoerd en afgerond. Voor de tweede tussenevaluatie zijn gesprekken gevoerd en is een voorlopige rapportage opgemaakt.

De voorlopige bevindingen uit de tussenevaluaties zijn tot dusver: 1. Aanbieders zijn positief. 2. De subsidieregeling kan beter aansluiten op de praktijk en kan op onderdelen concreter. 3. Deelnemers in de pilot zijn tevreden en vinden het fijn zonder tussenkomst van de gemeente dagbesteding te kunnen doen. 4. De Hertenkamp heeft geen deelnemers voor de pilot ontvangen. In het hoofdstuk hierna worden de risico’s die tot dusver opgemerkt zijn toegelicht. Kanttekeningen / alternatieven Hierna worden kort ingegaan op de risico’s in het geval dat de pilot stopt en in het geval dat de pilot wordt verlengd. Verlenging van de pilot geeft risico’s. Hieronder wordt hierop puntsgewijs ingegaan. • Wanneer de pilot voorgezet wordt, gebeurt dat zonder volledige eindevaluatie. Dit betekent dat risico’s niet volledig in beeld zijn en mogelijke gevolgen van deze risico’s niet of onvoldoende beheersbaar zijn. • Aanbieders dagbesteding die buiten de pilot blijven kunnen een rechtelijke procedure starten omdat zij langer dan vooraf besloten geen/ minder deelnemers ontvangen voor dagbesteding Terwijl zij wel op grond van bestaande inkoopafspraken wel deelnemers dagbesteding mogen verlangen en kunnen afdwingen. • Het aanbod dagbesteding als algemene voorziening blijft beperkt met 4 aanbieders in deze pilot.

Indien deze wordt voortgezet zal via aanbestedingsprocedure het aantal aanbieders kunnen groeien of afnemen. Het stoppen met de pilot is een alternatief maar geeft risico’s. Hieronder wordt hierop puntsgewijs ingegaan • Evenwel betekent stoppen met de pilot dat geen inzicht wordt verkregen over de voor- en nadelen van een algemene voorziening dagbesteding. • Door nu te stoppen worden de aanbieders – zonder zich daarop te kunnen voorbereiden – geconfronteerd met bijvoorbeeld (vaste) kosten voor o.a. begeleiding waar geen vergoeding tegenover staat. Dit kan leiden tot geschillen die via de rechter moeten worden beslecht. • De uitvoering (Wmo) dient – indien de deelnemers de dagbesteding willen voortzetten – de deelnemer van de pilot te (her)indiceren.

2

Draagvlak De aanbieders binnen de pilot pleiten voor verlenging. Zij zien voldoende gronden om de pilot voort te zetten en menen dat op dit moment stoppen geen recht doet aan ieders inspanningen. Het college deelt deze opvatting. De participatieraad is niet betrokkene geweest in de totstandkoming van dit raadsvoorstel. Voortzetting van de pilot kan als ten gunste van aanbieders en deelnemers worden beschouwd. Planning, evaluatie en verantwoording Voor afronding/ het compleet maken van het onderzoek is het nodig om over een volledige en behoorlijke evaluatie te beschikken. Hiervoor wordt een externe partij aangetrokken die de eindevaluatie voltooid. Oplevering wordt verwacht in kwartaal 3 2024. Financiën De kosten voor de regeling 2022-2023 zijn uit het budget cliëntgebonden kosten Wmo betaald. Een verlenging van de pilot betekent ook dat de aanbieders opnieuw een subsidieverstrekking nodig hebben om te voorzien in de kosten van de pilot. Opnieuw verstrekken van de subsidie uit de cliëntgebonden kosten Wmo vraagt extra dekking, in het budget 2024 is met de subsidie geen rekening gehouden. Uw raad wordt daarom gevraagd budget beschikbaar te stellen voor de verlenging van de subsidie en de uitvoering van de evaluatie door middel van een onttrekking uit de Reserve Sociaal Domein.

De totale pilotsubsidie over 2024 bedraagt €319.930,- De subsidie bestaat uit een dagdeeltarief per persoon omgerekend naar een periode van 12 maanden inclusief overheadkosten. Met de subsidie worden aanbieders voorzien in de kosten die zij maken voor de pilot; het plaatsen en begeleiden van deelnemers. De subsidieverstrekking gebeurt op basis van een subsidiebeschikking en gaat over de volgende aanbieders: • • • •

Baanbreker €121.680 De Huiskamer €70.200 De Hertenkamp €29.380 Wings of Chance €98.670,-

De subsidievaststelling volgt begin 2025 op basis van de eindverantwoording door de aanbieders. De subsidieverstrekkingen over 2024 zijn gebaseerd op berekeningen zoals deze bij aanvang van de pilot zijn beschikt en afgestemd met de aanbieders. Het budget is taakstellend. Indien aanvulling nodig blijkt wordt hiervoor een apart raadsvoorstel opgemaakt. Bij afwijzing van het raadsvoorstel zal een cliëntenstop volgen. Schatting kosten (maximaal) evaluatie door extern bureau: • €40.000 - €50.000 Dit budget is voor de uitvoering eindevaluatie door een extern bureau. De stand van de reserve sociaal domein is op dit moment € 475.000. Na bekostiging van de pilot komt de reserve op een bedrag van € 105.070. Enkhuizen, 26 maart 2024 Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

R. van Reijswoud

E.A. van Zuijlen

3