Vaststellingsovereenkomst Recreatieoord Enkhuizerzand raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Vaststellingsovereenkomst Recreatieoord Enkhuizerzand Djuma 80176

Commissie: Raadsvoorstel:

N.v.t.

Portefeuillehouder: Programma:

J. Franx Ruimte & Samenleving

Karakter:

Besluitvormend

, 2023066.

Bijlagen:

1. Hoofdlijnenakkoord d.d. 13-01-2023 met bijlage (definitie publieke voorziening). 2. Rapport Gloudemans d.d. 15-11-2022 3. Aanvulling rapport Gloudemans d.d. 7-12-2022 4. Vaststellingsovereenkomst met bijlagen en voorbereidende stukken: - Bijlage 1: Koop- en exploitatieovereenkomst zwembad - Bijlage 2: Leveringsakte zwembad - Bijlage 3: Definitie publieke voorziening - Bijlage 4: Aanwijzingsbesluit - Bijlage 5: Werknemers zwembad ( Vertrouwelijk conform Algemene Verordening Gegevensbescherming) - Bijlage 6: Zekerheden (volgt) - Bijlage 7: Taxatierapport zwembad - Bijlage 8: Berekeningswijze naar aanleiding van Rapport Gloudemans 5. Financieel overzicht komende 20 jaar. 6. Eindrapportage quick scan exploitatiesubsidie Recreatiebad Enkhuizerzand (2020)

Voorgesteld besluit: 1.

De geheimhouding op te heffen – opgelegd door het college van burgemeester en wethouders op d.d. 5 december 2023 – van voorliggend raadsvoorstel en raadsbesluit, het hoofdlijnenakkoord van 13 januari 2023 met bijlagen en de vaststellingsovereenkomst met bijlagen;

2.

De volgende begrotingsposten, ter wijziging van de begroting 2024 en meerjarenraming 2025 – 2028, vast te stellen: A. Van Europarcs Enkhuizer Strand BV. wordt een bedrag van € 2.500.000 ontvangen in verband met herstel van een evenwichtige verdeling van rechten en plichten; B. Aan Europarcs Enkhuizer Strand BV wordt de kwaliteitsbijdrage voor investeringen in het openbaar gebied van € 1.364.000 – opgenomen in de Anterieure Overeenkomst (getekend op 20 november 2018) – gesaldeerd met het onder A genoemde bedrag. C. Aan Recreatiebad Europarcs Enkhuizer Strand BV wordt ten behoeve van exploitatie van de publieke voorziening voor het zwembad aan de Kooizandweg 12 te Enkhuizen (kadastraal bekend Gemeente Enkhuizen, sectie B, nummer 2972) voor een periode van tien jaar een eenmalige bijdrage van maximaal € 4.940.000 verleend, gebaseerd op tien jaar € 562.600 per jaar, contant gemaakt. D. Per saldo kan – met betrekking tot de onderdelen A. t/m C – aan Recreatiebad Europarcs Enkhuizer Strand B.V. op basis van deze begroting ten behoeve van de exploitatie van de

1

publieke voorziening voor het zwembad aan de Kooizandweg 12 te Enkhuizen (kadastraal bekend Gemeente Enkhuizen, sectie B, nummer 2972) een subsidie van maximaal een bedrag van € 3.804.000 worden verleend; E. Aan Recreatiebad Europarcs Enkhuizer Strand B.V. kan op basis van deze begroting ten behoeve van verduurzamingsmaatregelen voor het zwembad aan de Kooizandweg 12 te Enkhuizen (kadastraal bekend Gemeente Enkhuizen, sectie B, nummer 2972) een subsidie van maximaal een bedrag van € 1.000.000 worden verleend. F. Voor 2034 tot en met 2044 jaarlijks een bedrag bij te ramen ad € 562.600 (prijspeil 2023) geïndexeerd met de consument prijsindex per jaar. G. Voor 2044 en verder jaarlijks een indicatief bedrag bij te ramen ad € 562.600 (prijspeil 2023) geïndexeerd met de consument prijsindex per jaar. H. Voor financiering van de te verrekenen subsidies ad € 4.805.000 wordt een lineaire lening met een looptijd van tien jaar afgesloten, waarvoor als rentepercentage 4% wordt geraamd; I.

De resterende boekwaarde van het zwembad per 31-12-2023 ad € 140.000 wordt in 2024 ineens ten laste van de exploitatie afgeboekt;

3.

De geraamde exploitatielasten en exploitatiebaten van het zwembad aframen in de begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2028;

4.

De batige saldi als gevolg van het voorgaande ad € 69.000 in 2024; € 103.000 in 2025; € 143.000 in 2026; € 183.000 in 2027 en € 209.000 in 2028 toevoegen aan de financiële ruimte in die jaren. *In dit raadsvoorstel komen de afzonderlijke rechtspersonen Recreatiebad Europarcs Enkhuizer Strand BV (REES) en Europarcs Enkhuizer Strand BV (EES) voor. Voor een nadere uitleg hierover, zie de kadertekst op pagina 5.

Inleiding Het voor u liggende raadsvoorstel heeft betrekking op een van de meest heikele kwesties in het bestaan van de gemeente Enkhuizen: het dossier ‘herontwikkeling Enkhuizerzand’. Een kwestie die de gemoederen in onze gemeente jarenlang danig bezighield en waarover veel is gezegd en geschreven. Met een projectgeschiedenis van meer dan twee decennia aan planvoorbereiding en planvorming is dat ook niet verwonderlijk. Met het op 13 januari 2023 (getekend) bereikte hoofdlijnenakkoord tussen de gemeente Enkhuizen en Europarcs Enkhuizer Strand BV en de daaropvolgende vaststellingsovereenkomst is nu een gedegen oplossing bereikt en staan alle afspraken op papier. Daarmee kunnen we de blik weer vooruit richten en kan de herontwikkeling van Enkhuizerzand eindelijk van start. Een herontwikkeling waar iedereen mee gebaat zal zijn en die een sterke, positieve impuls zal geven aan onze gemeente en de omliggende regio. Samen met de aanleg van een modern vakantiepark zal er een sterk verbeterd recreatiegebied inclusief strand ontstaan, dat voor iedereen toegankelijk is en blijft. Het in het gebied gelegen zwembad wordt overgenomen door REES. De overname leidt tot een betere benutting van het zwembad en levert een aanzienlijk financieel voordeel op voor de gemeente.

Cruciaal hierbij en misschien wel het belangrijkste, is de gemaakte afspraak dat onze inwoners en verenigingen naar hartenlust kunnen blijven zwemmen in het zwembad. Dit in een context waarin op landelijk niveau al meer publieke zwembaden verdwijnen. Met dit raadsvoorstel vragen wij uw raad de geheimhouding op te heffen van het voorliggende raadsvoorstel en raadsbesluit, het hoofdlijnenakkoord van 13 januari 2023 inclusief bijlagen en de

2

vaststellingsovereenkomst met bijlagen. Ook vragen we uw raad een besluit te nemen over de financiële afspraken die voortvloeien uit de vaststellingsovereenkomst. Het voorliggende raadsvoorstel heeft daarnaast tot doel om de samenleving op een heldere manier te informeren over de gemaakte afspraken tussen partijen. Daarom hebben we ook een terugblik op de belangrijkste momenten in dit dossier opgenomen, evenals een toelichting op de afspraken in het hoofdlijnenakkoord en de vaststellingsovereenkomst. De opheffing van de geheimhouding die de afgelopen jaren zo’n veelbesproken rol speelde in dit dossier, vormt het afsluitende hoofdstuk van een bewogen geschiedenis. Die geheimhouding was noodzakelijk vanwege de economische belangen van de gemeente en de bedrijfseconomische belangen van EES. Dat neemt niet weg dat wij, samen met de gemeenteraad, deze geheimhouding vaak haaks vonden staan op ons streven tot transparantie over alles wat wij als gemeente voor en namens de samenleving doen. Regelmatig moesten we op onze tanden bijten, bijvoorbeeld als inwoners vragen stelden over contractuele zaken waarover we nog geen informatie konden verstrekken. Kortom, zowel voor gemeenteraad als college was het werken onder geheimhouding een worsteling, en we zijn blij dat hieraan nu een einde komt.

Wij denken vandaag ook terug aan wijlen Chris Segerius, die altijd heeft gestreefd naar openbaarheid in dit dossier. Het is bijzonder spijtig dat we hem nooit over de redenen voor de geheimhouding hebben kunnen informeren en geen kennis meer kunnen nemen van zijn mening over het besluit dat vandaag voorligt. Terugblik Vanaf het eerste begin: problemen door afkalvende oever Recreatieoord Enkhuizerzand is in de jaren ‘50 van de vorige eeuw aangelegd en is zo’n 35 hectare groot. Het recreatiegebied heeft zich nadien verder ontwikkeld en biedt plek aan een camping, het gemeentelijke zwembad, een strand en Sprookjeswonderland. In het verleden bood het ook plaats aan enkele tennisvelden. Naast het gebied ligt het Zuiderzeemuseum, een rijksmuseum. Al sinds de aanleg van het recreatieoord blijkt dat het IJsselmeerwater afslag van de oever veroorzaakt, waardoor slechts een smalle strook strand overblijft, het terrein zompig is en het water ondiep is. 2008: tekort aan middelen noopt tot samenwerking met marktpartijen In 2005 draagt het Samenwerkingsorgaan Westfriesland het recreatieoord over aan de gemeente. Nadat het Rijk in de jaren daarop kortingen doorvoert op het gemeentefonds, zijn er onvoldoende middelen voor de gemeente om het achterstallige onderhoud van het recreatieoord weg te werken. In 2008 besluit de gemeente over te gaan tot samenwerking met marktpartijen.

De gedachte ontstaat om naar kostendragers te zoeken voor het opwaarderen van de openbare buitenruimte – waaronder ook een oplossing voor de afkalving van de oever – en het onderhoud gedurende tenminste tien jaar van het openbare gebied. De ontwikkeling van een bungalowpark is hierbij een belangrijke voorwaarde (als kostendrager) om het gebied te herontwikkelen. Om dit idee verder uit te werken stelt de gemeente in 2009 het zogenaamde vlekkenplan vast. Na een uitgebreid participatietraject volgt in 2015 vaststelling van het beeldkwaliteitsplan door de gemeenteraad. 2015: mislukte aanbesteding In 2013/2014 voert de gemeente een marktconsulatie uit om een eventuele aanbesteding scherp te kunnen formuleren. Deze aanbesteding vindt plaats in 2015, maar de markt was in deze periode erg moeilijk en de waarborgen die de gemeente eiste bleken voor veel partijen niet haalbaar. De aanbesteding mislukte daardoor en leidde niet tot een oplossing. 2020: EuroParcs Enkhuizer Strand BV als uiteindelijke herontwikkelingspartij Na de mislukte aanbesteding richtte de gemeente haar blik op de meest gerede partij, wat in 2017 leidde tot een gunning van de herontwikkeling aan de ontwikkelingscombinatie Ontwikkeling Recreatieoord Enkhuizer Zand BV (OREZ).

Na verdere invulling van de ruimtelijke en juridische kaders voor de ontwikkeling, sloten partijen in 2018 vervolgens een zogeheten ‘anterieure overeenkomst’ (een overeenkomst waarbij geen sprake is van een vaststaand exploitatieplan). In 2019 nam Droomparken de herontwikkeling van het recreatieoord over van OREZ, en in 2020 kondigt EuroParcs op zijn beurt aan om Droomparken over te nemen. De herontwikkeling van Recreatieoord Enkhuizerzand berust sinds deze laatste overname bij EuroParcs Enkhuizer Strand BV (hierna: EES). Uit de anterieure overeenkomst van 2018 volgt onder meer dat EES verplicht is tot opwaardering van het openbaar gebied. De kosten voor deze opwaardering zijn gewaardeerd op een bedrag van ruim € 4.000.000 (prijspeil 2018). Op basis van de anterieure overeenkomst onderhoudt en beheert EES tien jaar lang het openbaar gebied. Daarnaast moet EES een aantal bijdragen betalen aan de gemeente.

3

2021: besluit tot besprekingen onder geheimhouding In de periode 2018 tot en met 2022 is intensief gewerkt aan de planologische uitwerking van de herontwikkeling van het recreatieoord. Er was veel weerstand tegen het ontwerp bestemmingsplan (2019), dat te maken kreeg met een reactieve aanwijzing door de provincie Noord-Holland. In 2022 is – na een uitgebreide zienswijzeprocedure en beroepsprocedure – het aangepaste bestemmingsplan vastgesteld en onherroepelijk geworden. Het bestemmingsplan leidde tot twee zogenaamde ‘allonges’ (wijzigingen) op de anterieure overeenkomst van 2018. Die waren voor de gemeente aanleiding om in gesprek te gaan met EES over het herstellen van de evenwichtige verdeling van rechten en plichten tussen partijen. Dit betekende dat de gemeente en EES opnieuw in gesprek moesten gaan over eerder gemaakte contractuele afspraken. In 2021 besloot de gemeente om dit onder geheimhouding te doen, gezien de economische belangen van de gemeente en de bedrijfseconomische belangen van EES. 2022: waardering bestaande overeenkomsten De gesprekken tussen de gemeente en EES over het herstel van de evenwichtige verdeling van rechten en plichten begonnen in het derde kwartaal van 2021. De standpunten over dat herstel liepen daarbij uiteen.

Om de gesprekken vlot te trekken besloten de gemeente en EES in het eerste kwartaal van 2022 om een gezamenlijke waardering te laten uitvoeren van de bestaande overeenkomsten (waaronder de anterieure overeenkomst van 2018 en de allonges daarop) tussen gemeente en EES. Die waardering werd uitgevoerd door de firma Gloudemans, adviesbureau op het gebied van vastgoed en grondzaken. De opdracht aan Gloudemans bestond eruit om de bestaande overeenkomsten te waarderen, inclusief de wijzigingen daarop sinds de leidraad uit de aanbesteding in 2015. In het derde kwartaal van 2022 leverde Gloudemans de waardering op (zie bijlage 2 en 3 ). Die vormde de basis voor de overeenstemming die gemeente en EES bereikten over de waarde van het verschil in de verdeling van rechten en plichten, waarbij de gemeente nog een bedrag van € 2.500.000 van EES zou moeten krijgen. Eind 2022: hoe de evenwichtige verdeling van rechten en plichten te herstellen? Nadat overeenstemming was bereikt over dit bedrag, gingen partijen eind 2022 verder met het in beeld brengen van de mogelijkheden om de evenwichtige verdeling van rechten en plichten te herstellen. Het lag voor de hand – in samenspraak met de gemeenteraad – om daarbij het zwembad te betrekken.

Dit onder meer gezien een rapport van september 2020 (bijlage 6), dat kort gezegd concludeerde dat het zwembad eigenlijk te groot is voor de gemeenschap van Enkhuizen. De bezettingsgraad van het zwembad was te laag, en de personeelskosten, het energieverbruik en de onderhoudslasten te hoog. Belangrijk in dit verband is ook dat in de anterieure overeenkomst van 2018 de inspanningsverplichting is opgenomen om de overname van het zwembad door (de voorganger van) EES te onderzoeken. 16 december 2022: vaststelling hoofdlijnenakkoord Vooral de energie- en onderhoudslasten voor het zwembad zijn de afgelopen jaren fors gestegen. Indien het zwembad betrokken zou worden bij het herstel van de evenwichtige verdeling van rechten en plichten zouden, naast de inwoners van Enkhuizen, drie partijen daar baat bij kunnen hebben, namelijk de gemeente, EES en de Stichting Recreatie Voorzieningen Enkhuizen (hierna: SRVE). Daarom is door partijen aan taxatie- en makelaarskantoor Van der Loosdrecht gevraagd om een waardering (kostenbenadering) uit te voeren van het zwembad (zie bijlage 2.7 ). Op basis van deze waardering hebben partijen onderzocht of het zwembad en de exploitatie daarvan betrokken konden worden bij het herstel van de evenwichtige verdeling van rechten en plichten.

Uiteindelijk bereikten gemeente en EES op basis van de waarderingen van Gloudemans en Van der Loosdrecht overeenstemming in het hoofdlijnenakkoord dat op 16 december 2022 is vastgesteld en getekend op 13 januari 2023. Hieronder geven we de inhoud van het hoofdlijnenakkoord kort samengevat weer. Voor de volledige tekst van het hoofdlijnenakkoord verwijzen we u naar bijlage 1 van dit raadsvoorstel. Korte inhoud van het hoofdlijnenakkoord: A. Overname zwembad en personeel Exploitatiesubsidie en DAEB-aanwijzingsbesluit EES neemt het zwembad en de exploitatie over van respectievelijk de gemeente Enkhuizen en SRVE, onder de voorwaarde dat inwoners en verenigingen op dezelfde manier gebruik kunnen

4

blijven maken van het zwembad, als publieke voorziening. Hiertoe zal de gemeente een besluit nemen waarbij zij deze publieke voorziening aanwijst als dienst van algemeen economisch belang (DAEB). De gemeente zal EES belasten met het beheer van de DAEB. SRVE kreeg van de gemeente een jaarlijkse vergoeding (in de vorm van subsidie) voor de exploitatie van het zwembad (€ 712.000, prijspeil 2024). De gemeente is voornemens om aan EES jaarlijks een vergoeding van € 562.600 te betalen (prijspeil 1 januari 2023, te indexeren op basis van de consumentenprijsindex). De jaarlijkse vaste bijdrage van € 562.600 wordt voor de eerste tien jaar van de DAEB gekapitaliseerd en in één keer als subsidie verleend. Na aftrek van € 1.136.000 (zie onderdeel B hierna) in verband met de evenwichtige verdeling van de rechten en plichten tussen de gemeente en EES in het kader van de herontwikkeling van het recreatieoord, betekent dit dat EES aanspraak maakt op een subsidie van € 3.804.000 (gekapitaliseerd). Tegenover deze eenmalige betaling door de gemeente stelt EES zekerheden (een concerngarantie en hypotheken op het zwembad en percelen van het vakantiepark). Subsidie voor verduurzaming zwembad Ons zwembad is gebouwd in de periode 1995-1996. Sindsdien zijn de onderhouds- en energielasten sterk gestegen.

De rijksoverheid heeft zwembaden (als energiegrootverbruikers) daarom gevraagd om het verbruik van vooral gas te verminderen. Daarvoor zijn forse investeringen in verduurzaming noodzakelijk, ook voor ons zwembad. Partijen hebben daarom afgesproken dat EES een investering van € 3.700.000 doet om het zwembad te verduurzamen. Omdat ook de gemeente een verantwoordelijkheid heeft voor deze verduurzaming en de gemeenschap van Enkhuizen gebruik blijft maken van het zwembad, is afgesproken dat de gemeente hiervoor maximaal € 1.000.000 subsidie ter beschikking stelt. Daarbij gelden de relevante subsidievoorwaarden. In dit raadsvoorstel stellen we voor om via een wijziging van de begroting voor 2024 een maximum subsidiebedrag van € 1.000.000 op te nemen voor de verduurzaming, uitgaande van subsidiabele verduurzamingsinvesteringen door EES van minimaal € 3.700.000. B. Financieel In verband met het herstel van een evenwichtige verdeling van rechten en plichten is de waarde van het vastgoed en de exploitatierechten die EES van de gemeente heeft gekregen, opnieuw vastgesteld. Die bedraagt nu € 2.830.000 (opgebouwd uit de koopsom uit 2018 van € 330.000 plus een bedrag van € 2.500.000 voor het herstel van de evenwichtige verdeling van rechten en plichten).

Na aftrek van de reeds eerder betaalde koopsom en het vervallen van de kapitaalinjectie (door de gemeente) van € 1.364.800 voor de kwaliteitsbijdrage in het openbaar gebied, blijft er een te ontvangen bedrag over van € 1.135.200. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we u naar bijlage 2.8. C. Fasering In de anterieure overeenkomst van 2018 staat dat EES eerst het openbaar gebied (inclusief kustboog) aanlegt en daarna het vakantiepark. In het hoofdlijnenakkoord is deze fasering aangepast. EES kan nu tegelijk starten – indien de omgevingsvergunningen zijn verleend – met de bouw van het vakantiepark en de aanleg van het openbaar gebied, voordat de aanleg van de kustboog begint. EES geeft zekerheid als waarborg voor de daadwerkelijke aanleg van de kustboog. Op verzoek van EES is een clausule opgenomen die bepaalt wat er gebeurt als Rijkswaterstaat de aanleg van de kustboog onverhoopt toch niet toestaat. In dat geval zal EES een voorstel doen om hetzelfde investeringsbedrag (minus de al gemaakte kosten) op een andere manier te investeren in het openbaar gebied. Dit dan met instemming van de gemeente en met inachtneming van de doelstellingen voor het openbaar gebied zoals vastgelegd in de anterieure overeenkomst van 2018.

December 2023: afspraken uitgewerkt in vaststellingsovereenkomst In 2023 hebben partijen het hoofdlijnenakkoord verder uitgewerkt en vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. De overname van het zwembad en de exploitatie daarvan is vormgegeven in nauwe samenwerking met alle betrokken partijen, waaronder ook SRVE. Er is door alle partijen veel werk verzet om de overname mogelijk te maken. Daarbij hadden alle partijen nadrukkelijk oog voor de belangen van het huidige personeel van het zwembad.

5

Aparte rechtspersoon voor zwembad: REES De vaststellingsovereenkomst introduceert naast EES nog een andere rechtspersoon, namelijk Recreatieoord Europarcs Enkhuizer Strand BV (hierna: REES). Het zwembad inclusief de exploitatie daarvan worden in REES ondergebracht. Daar waar in het hoofdlijnenakkoord nog EES vermeld stond als subsidieverkrijger, is dat in de vaststellingsovereenkomst REES geworden. Om deze reden wordt hierna in dit raadsvoorstel onderscheid gemaakt tussen EES en REES. De rechtspersoon REES maakt onderdeel uit van de holding waar ook EES onder valt. Voor de volledige vaststellingsovereenkomst verwijzen wij uw raad naar bijlage 4. Hieronder noemen we in het kort enkele belangrijke onderdelen: -

Overname zwembad en exploitatie Partijen hebben rond het beschikbaar stellen van het zwembad afspraken gemaakt die nog niet in het hoofdlijnenakkoord stonden, met name in het licht van de praktische exploitatietermijn van het zwembad (ten minste 30 jaar). Het zwembad dateert van 1995 en zal in 2053 dus 58 jaar oud zijn. Hoe zit het tegen die tijd? Heeft de gemeente dan nog behoefte aan een zwembad om de publieke voorziening te borgen, mede gelet op regionale ontwikkelingen? Is er dan wellicht een nieuw zwembad nodig? Welke trends en ontwikkelingen zijn er dan als het gaat om het zwemmen, zowel voor het publiek als voor gasten van Europarcs? Omdat hierover nu geen uitspraken mogelijk zijn, zullen partijen in jaar 25 van de overeenkomst overleg voeren over de eventuele voortzetting van de publieke voorziening na jaar 30 van de overeenkomst (zie artikel 4.2 voor de exacte tekst).

-

Zekerheden De zekerheden waren nog niet in de hoofdlijnenakkoord uitgewerkt. Deze bestaan uit een mix van hypotheekzekerheden, een bankgarantie en een concerngarantie. Voor de concerngarantie is ook een zogenaamde ‘legal opinion’ gegeven over de rechtsgeldigheid daarvan. De zekerheden tellen op tot de upfrontbetaling voor de DAEB en krijgen een looptijd die aansluit op de periode waarvoor de DAEB upfrontbetaling is voldaan. De zekerheden worden (Bijlage 4.6) de komende weken verder uitgewerkt. Uitgangspunt is dat gelijktijdig met de verlening van de subsidie de zekerheden zijn geborgd.

Kader en grondslag voor de subsidieverlening Zowel voor de verduurzaming van het zwembad als de exploitatie van de publieke voorziening kan REES subsidie krijgen. Voor de verduurzaming is een maximaal bedrag afgesproken van € 1.000.000. Voor de exploitatiebijdrage voor de eerstkomende tien jaar blijft na aftrek van de nog te ontvangen € 1.136.200 een bedrag over van € 3.804.000. Omdat beide bedragen niet zijn opgenomen in de begroting van 2024 leggen we deze middels een begrotingswijziging via dit raadsvoorstel voor aan uw raad. De grondslag lichten we hieronder toe. Artikel 4:23 lid 1 jo. 3 aanhef en onder c Algemene wet bestuursrecht (Awb) bepaalt dat een bestuursorgaan slechts subsidie verstrekt op grond van een wettelijk voorschrift dat regelt voor welke activiteiten subsidie kan worden verstrekt. Dat vereiste is niet van toepassing indien de begroting de subsidieontvanger en het bedrag waarop de subsidie ten hoogste kan worden vastgesteld vermeldt. Met het opnemen van de genoemde bedragen en de beoogde ontvanger van de subsidies in de begroting wordt de vervangende wettelijke grondslag gegeven, zoals bedoeld in artikel 4:23 lid 3 aanhef onder c Awb. Op grond van de koop- en exploitatieovereenkomst tussen de gemeente Enkhuizen en REES wordt REES eigenaar van het Zwembad aan de Kooizandweg 12 in Enkhuizen.

Door het DAEB-aanwijzingsbesluit van 18 december 2023 met nummer 2023065 zijn het beheer van de publieke voorziening en de verduurzaming van het zwembad aangewezen als DAEB en is REES met de DAEB belast. Voor beide in de begroting op te nemen maximum subsidiebedragen geldt dat deze pas tot uitbetaling komen nadat REES aanvragen heeft ingediend tot subsidieverlening, zoals bedoeld in de subsidietitel uit de Awb en de geldende subsidieverordening van de gemeente Enkhuizen. Na beoordeling van een

6

subsidieaanvraag volgt een door het college van Burgemeester en Wethouders van Enkhuizen af te geven subsidieverleningsbeschikking met bijbehorende voorschriften en voorwaarden. De subsidieontvanger (REES) moet vervolgens conform de in de verleningsbeschikking vastgelegde voorschriften tijdig een verzoek om subsidievaststelling indienen. Pas daarna kunnen de subsidies definitief op het juiste bedrag worden vastgesteld. Voor beide in de voorgestelde wijziging voor de begroting van 2024 opgenomen maximum subsidiebedragen geldt dat namens REES zekerheden zullen worden gesteld dan wel zekerheid biedende subsidievoorwaarden worden gesteld, en dat in de subsidiebeschikkingen ook voorschriften komen om overcompensatie tegen te gaan. Opheffing geheimhouding Via een motie van 25 mei 2021 zijn al veel stukken van dit dossier openbaar gemaakt, maar partijen hebben de laatste jaren onder geheimhouding gesproken over het herstel van de evenwichtige verdeling van rechten en plichten. Nu partijen overeenstemming bereikt hebben, is afgesproken om het hoofdlijnenakkoord (inclusief bijlage) en de vaststellingsovereenkomst (inclusief bijlagen) openbaar te maken. Door de contractstukken openbaar te maken vertrouwen wij erop dat de vragen uit de samenleving kunnen worden beantwoord.

Wij stellen de raad middels ontwerpbesluit nummer één voor om de geheimhouding op te heffen van de volgende documenten: 1. 2. 3. 4.

Hoofdlijnenakkoord d.d. 16-12-2022 met bijlage (definitie publieke voorziening). Rapport Gloudemans d.d. 15-11-2022 Aanvulling rapport Gloudemans d.d. 7-12-2022 Vaststellingsovereenkomst met bijlagen en voorbereidende stukken: - Bijlage 1: Koop- en exploitatieovereenkomst zwembad - Bijlage 2: Leveringsakte zwembad - Bijlage 3: Definitie publieke voorziening - Bijlage 4: Aanwijzingsbesluit - Bijlage 5: Werknemers zwembad ( Vertrouwelijk conform Algemene Verordening Gegevensbescherming) - Bijlage 6: Zekerheden - Bijlage 7: Taxatierapport zwembad - Bijlage 8: Berekeningswijze naar aanleiding van Rapport Gloudemans 5. Financieel overzicht komende 20 jaar. 6. Eindrapportage Quick scan exploitatiesubsidie Recreatiebad Enkhuizerzand (2020) Het raadsvoorstel en raadsbesluit, welke nu voorliggen, hebben een directe relatie met het hoofdlijnenakkoord en de vaststellingsovereenkomst waarop geheimhouding rust. Deze geheimhouding is nog actueel indien de raad niet heeft ingestemd met het ontwerpbesluit inzake de vaststellingsovereenkomst, ter besluitvorming aangeboden op 18 december 2023. Om die reden is – door het college van burgemeester en wethouders – op het onderhavige voorstel, besluit, de bijlagen en de beraadslaging, geheimhouding opgelegd volgens artikel 87 van de Gemeentewet juncto artikel 5.1 lid 2 onder b en f van de Woo.

Voorstel aan de raad is om de geheimhouding van dit voorstel op te heffen die door het college van burgemeester en wethouders is opgelegd op 5 december 2023.

Beoogd effect 1. Een toeristische en economische impuls voor Enkhuizen en een kwalitatief hoogwaardig openbaar gebied voor onze inwoners, de regio en de toeristen. 2. Op basis van de vaststellingsovereenkomst wordt de evenwicht in de rechten en plichten van de gemeente en EES hersteld.. 3. Het zwembad wordt gemoderniseerd en verduurzaamd en blijft in de toekomst voor ten minstens 30 jaar onverkort toegankelijk voor onze inwoners en verenigingen. Het wordt ook beter benut.

7

Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader)   



 

In artikel 189 Gemeentewet ligt het budgetrecht bij de gemeenteraad middels het vaststellen en wijzigen van de begroting. In artikel 4:23 Algemene wet bestuursrecht zijn regels opgenomen over de benodigde wettelijke, dan wel alternatieve, grondslag voor subsidies. Artikel 87 Gemeentewet regelt dat een gemeenteorgaan (gemeenteraad, college, burgemeester) bevoegd is om een verplichting tot geheimhouding op te leggen ten aanzien van informatie die bij dat orgaan berust. Deze geheimhouding kan alleen gestoeld zijn op de uitzonderingen van artikel 5.1, eerste of tweede lid, van de Wet open overheid. Dit betekent ook dat alleen het orgaan dat de geheimhouding heeft opgelegd, deze ook weer kan opheffen. In dit geval is de gemeenteraad bevoegd de geheimhouding op te heffen. Artikel 5.1 van de Wet open overheid geeft de uitzonderingsgronden weer op basis waarvan openbaarmaking van informatie achterwege blijft of het belang van openbaarheid niet opweegt tegen de in de wet opgenomen belangen. Hoofdlijnenakkoord d.d. getekend op 13 januari 2023, zie bijlage 1. Vaststellingsovereenkomst , zie bijlage 4.

Draagvlak De vaststellingsovereenkomst is afgestemd tussen de gemeente, EES en REES. Met het bestuur van SRVE zijn afspraken gemaakt over de beëindiging van de exploitatie van het zwembad. De gemeenteraad is de afgelopen jaren periodiek geïnformeerd en geadviseerd over de te nemen stappen/besluiten. De contractstukken zijn door een team van specialisten van de gemeente en EES vormgeven en opgesteld.

Planning Op 1 januari 2024 neemt REES het zwembad en de exploitatie over. Indien uw raad instemt met de ontwerpbesluiten en de overdracht van het zwembad en van de exploitatie heeft plaatsgevonden, dan kunnen de subsidieaanvragen door REES worden ingediend. Wij kunnen ons voorstellen dat inwoners of verenigingen vragen hebben over de overname door REES. Partijen hebben dan ook afspraken gemaakt over de communicatie hierover. Wij benadrukken nogmaals dat het zwembad als publieke voorziening (conform het huidige rooster) onder REES hetzelfde blijft als tijdens de exploitatie door SRVE.

Financiën De afspraken in de vaststellingsovereenkomst hebben financiële gevolgen voor de gemeente. In de onderstaande tabel zijn de financiële mutaties voor de komende tien jaar weergegeven met betrekking tot de exploitatie van het zwembad. Daarbovenop komt de investering van circa € 3.700.000 voor het verduurzamen van het zwembad door EES. Zoals eerder aangegeven en toegelicht in dit raadsvoorstel (zie pagina 4, Subsidie voor verduurzaming zwembad) verleent de gemeente aan EES hiervoor een subsidie € 1.000.000. Daardoor bedraagt de besparing op verduurzaming voor de gemeente per saldo dus € 2.700.000. De verwachting is dat – na verduurzaming van het zwembad – een eventueel voordeel in de exploitatielasten gering zal zijn, omdat het onderhoud van de nieuwe installaties ook tot hogere exploitatielasten leidt ten opzichte van de huidige situatie. Op basis van de financiële doorrekening ( op basis van een index van 2 procent) voor de komende tien jaar is het voordeel voor de gemeente circa € 240.000,- per jaar. Hierbij zijn de sterk stijgende onderhoudslasten – van naar verwachting 40% voor hogere prijzen voor materiaal, grondstoffen en personeel – zoals aangegeven in de Kadernota 2024 niet meegenomen. Doordat REES het zwembad overneemt houdt de SVRE op te bestaan, in notariële termen een zogenaamde ‘liquidatie’. De na liquidatie overblijvende

8

financiële middelen gaan naar de gemeente (voor de publieke voorziening onder REES). Het is nu nog niet bekend om hoeveel geld dit gaat, hierover zullen wij de raad bij de jaarrekening 2023 informeren. Naast de opbrengsten zijn er ook kosten gemaakt om het herstel van een evenwichtige verdeling van rechten en plichten te realiseren. Het gaat met name om kosten voor juridische en financiële dienstverlening. De totale kosten hiervan bedragen circa € 783.000 en zijn via een dotatie uit de Algemene Reserve gedekt en voor 2021 en 2022 verantwoord via de jaarrekeningen. Voor de juridische borging van de uitvoering van de vaststellingsovereenkomst is € 150.000 beschikbaar gesteld. Wij rapporteren de gemeenteraad via de voorjaars- en najaarsnota over de actuele stand van het beschikbare budget. In bijlage 5 van dit raadsvoorstel zijn de financiële gevolgen voor de gemeentelijke begroting inzichtelijk gemaakt.

Slotsom Zoals we in het begin van dit raadsvoorstel hebben aangeven, kan de herontwikkeling van Recreatiegebied Enkhuizerzand eindelijk van start. Voor alle betrokken partijen was het bereiken van de gemaakte afspraken een complexe opgave, die veel van hun inzet vergde. Die inzet heeft geleid tot de vandaag openbaar gemaakte vaststellingsovereenkomst. Een vaststellingsovereenkomst waar de samenleving reikhalzend naar uit heeft gekeken en die ongetwijfeld veel besproken zal worden. In het toewerken naar de vaststellingsovereenkomst heeft het algemeen belang van Enkhuizen en haar inwoners en verenigingen voortdurend voorop gestaan voor raad en college, en dat werpt nu zijn vruchten af. Want met de vaststellingsovereenkomst kan Enkhuizen: 

  

 

Starten met de uitvoering van Recreatieoord Enkhuizerzand, zodat de openbare ruimte zichtbaar verbetert, terwijl onze inwoners onverkort toegang blijven houden tot het strand en de wandelpaden en daarvan kunnen blijven genieten. Profiteren van de spin-off die het vakantiepark voor de ondernemers van de stad zal opleveren. Blijven genieten van de faciliteiten die het zwembad biedt aan onze inwoners en verenigingen, voor nu én in de toekomst. Kennisnemen van het herstel van een evenwichtige verdeling van rechten en plichten, waardoor een additionele € 2.500.000 wordt betaald voor de gronden en exploitatierechten die in 2018 als gevolg van de anterieure overeenkomst werden verkocht. Kennisnemen van de gemaakte afspraken tussen partijen door openbaarmaking van het hoofdlijnenakkoord van 13 januari 2023 en de vaststellingsovereenkomst. Meer en beter recreëren dan met het huidige aanbod, terwijl tegelijk vandalisme wordt teruggedrongen, doordat er meer sociale controle is.

Enkhuizen, 5 december 2023 Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

N.A. Hellingman-Kuiper

E.A. van Zuijlen

9