* Vaststellen Visiedocument Mooi Gaan - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Mooi Gaan, laagdrempelige steunpunten voor dagactiviteit in Enkhuizen 647495

Commissie: 2 december 2025 Raadsvergadering: 16 december 2025 Portefeuillehouder: Programma:

W. Hoogervorst 5: Samenleving

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Visiedocument Begroting Subsidieregeling Mooi Gaan Projectplan Mooi Gaan Advies Participatieraad

Voorgesteld besluit: 1. Het visiedocument ‘Mooi Gaan’ vast te stellen; 2. De voorziening Mooi Gaan wordt per 1 januari 2026 ingericht als algemene voorziening binnen de gemeente Enkhuizen; 3. Voor de uitvoering van de voorziening structureel € 322.000 beschikbaar stellen en deze kosten voor de periode 2026, 2027 en 2028 voor 1/3e deel ten laste brengen van de cliëntgebonden kosten, voor 1/3 deel te onttrekken aan de reserves sociaal domein ad € 107.000 en voor 1/3 deel ad € 107.000 ten laste te brengen van het begrotingsresultaat. 4. Vanaf 2029 wordt € 214.000 structureel ten laste van de begrotingsruimte gebracht. 5. De begroting te wijzigen overeenkomstig dit besluit.

Inleiding Op 4 juni 2025 heeft uw raad besloten de pilot ‘Dagbesteding als algemene voorziening’ te stoppen per 1 januari 2026. Met de pilot is een doelgroep bereikt die eerder grotendeels nog niet in beeld was en voor wie toegankelijkheid en een gemakkelijke instap essentieel zijn. Tegelijkertijd heeft deze doelgroep baat bij enige vorm van professionele begeleiding, zij het in mindere mate dan de geïndiceerde reguliere dagbesteding. Om continuïteit te kunnen bieden aan de inwoners die thans deelnemen aan de pilot (35 personen) en om ook andere inwoners die behoefte hebben aan laagdrempelige dagactiviteiten, de gelegenheid te bieden om deel te nemen aan deze voorziening, is er in overleg met de huidige aanbieders een alternatief plan opgesteld. Onder de naam “Mooi Gaan’: laagdrempelige steunpunten worden plaatsen gerealiseerd met beperkte professionele begeleiding en het is toegankelijk zijn zonder indicatie. Vervolgens is een onderzoek uitgevoerd om te komen tot realistische tarieven waarvan wordt verwacht dat de aanbieders de voorziening binnen die kaders kunnen aanbieden. Op basis van een subsidieregeling zullen maximaal zes aanbieders de mogelijkheid krijgen om deel te nemen aan ‘Mooi Gaan’. De verkenning van samenwerking met de SED-gemeenten wordt op basis van de eerste resultaten van ‘Mooi Gaan’ verder vormgegeven.

Het onderzoeken en afstemmen van de wensen en ideeën van de andere gemeenten zal langere tijd in beslag nemen. Beoogd effect 1. Toegankelijke voorziening: inwoners die geen beroep doen op maatwerkvoorzieningen, maar wel ondersteuning nodig hebben, krijgen een toegankelijke en laagdrempelige vorm van daginvulling; 2. Voorkomen van zwaardere zorg: door structuur en lichte begeleiding wordt voorkomen dat mensen sneller uitvallen of aangewezen raken op duurdere maatwerkvoorzieningen;

1

3. Betaalbaarheid; door Mooi Gaan als laagdrempelige voorziening te organiseren, wordt de druk op de cliëntgebonden kosten en maatwerkvoorzieningen gedempt; 4. Flexibiliteit in de keten: inwoners kunnen zonder indicatie starten en -als dat nodig blijktdoorstromen naar maatwerkvoorzieningen, of juist terugschakelen naar ‘Mooi Gaan’; 5. Lokale verankering met regionale potentie: de voorziening kan starten in Enkhuizen, maar biedt perspectief richting SED-gemeenten en mogelijk heel Westfriesland; 6. Met de structurele inrichting van ‘Mooi Gaan’ wordt de continuïteit voor de huidige cliënten geborgd. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader)  Het besluit van 4 juni 2025 van uw raad is de basis geweest voor het onderzoek naar een goede basisvoorziening voor daginvulling voor onze kwetsbare inwoners.  De Wmo 2015 (art. 2.1.2, lid 2 sub e) verplicht gemeenten om ondersteuning te bieden aan inwoners die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn. Gemeenten hebben beleidsvrijheid om te bepalen of dit gebeurt via een algemene of maatwerkvoorziening.  Mooi Gaan kwalificeert als algemene voorziening. De raad is bevoegd om de voorziening en het subsidieplafond vast te stellen. Het vaststellen van de subsidieregeling zelf is een collegebevoegdheid. Argumenten 1.

Doelgroep gebaat bij laagdrempelige ondersteuning Zoals beschreven in het rapport rondom de evaluatie van de Pilot Dagbesteding als Algemene voorziening voorziet ‘Mooi Gaan’ in een behoefte van inwoners die niet vanzelfsprekend hulp zoeken via formele kanalen. Zij hebben wel behoefte hebben aan ondersteuning, maar accepteren deze pas als het laagdrempelig en informeel wordt aangeboden. Verder wordt deze doelgroep eerder bereikt via informele netwerken, zoals praktijkondersteuners, familie of bekenden 2. Duidelijk onderscheid met maatwerkvoorziening Het begeleidingsniveau (1:10 met ondersteuning door vrijwilligers) is lichter dan de maatwerkdagbesteding (1:6 à 1:8 met intensievere zorg). Daarmee is er geen sprake van verdringing. 3. Financieel doelmatig De voorziening is substantieel goedkoper dan maatwerkdagbesteding en voorkomt snellere doorstroom naar zwaardere zorg. 4. Opschalen en afschalen mogelijk Deelnemers kunnen zonder indicatie starten en indien nodig doorstromen naar maatwerk. Of omgekeerd terugvallen op ‘Mooi Gaan’. Dit geeft flexibiliteit in de keten. Kanttekeningen  Bij grote toeloop bestaat de mogelijkheid dat er een wachtlijst ontstaat.  Mooi Gaan is nu berekend op een beperkte capaciteit professionele inzet.

Wanneer vanuit kostenoverweging alleen met vrijwilligers gewerkt gaat worden ontbreekt de signaleringsfunctie wanneer mogelijk meer ondersteuning nodig zal zijn voor een kwetsbare cliënt. Enige mate van professionaliteit is gewenst in deze setting aangezien gewerkt wordt met mensen met een beperking, chronisch psychische of psychosociale problemen, zijnde de doelgroep van de Wmo 2015. Alternatieven  Een alternatief voor ‘Mooi Gaan’ is dat de huidige 35 cliënten een keukentafelgesprek krijgen en dat degenen die daarvoor in aanmerking komen een indicatie voor een maatwerkvoorziening ontvangen. Dit zal echter voor veel cliënten niet het geval zijn omdat zij slechts te maken hebben met lichte problematiek en geen intensieve zorg en ondersteuning nodig hebben.  Voor een algemene voorziening mag een eigen bijdrage worden gevraagd. Dit moet worden geregeld in de verordening. Als de algemene voorziening echter een langdurige ondersteuning betreft valt het weer onder de eigen bijdrage/abonnementstarief Wmo.  Mooi Gaan is nu berekend op een beperkte capaciteit professionele inzet. Wanneer vanuit kostenoverweging alleen met vrijwilligers gewerkt gaat worden ontbreekt de signaleringsfunctie wanneer mogelijk meer ondersteuning nodig zal zijn voor een kwetsbare cliënt.

Enige mate van professionaliteit is gewenst in deze setting aangezien gewerkt wordt met mensen met een beperking, chronisch psychische of psychosociale problemen, zijnde de doelgroep van de Wmo 2015. Aanbieders krijgen in een vergoeding in de range van € 6,50 tot € 8,00 per uur voor een dagdeel van 3 uur. Een hogere bijdrage kan worden toegekend mits daar een transparante

2

kostprijsberekening bij de subsidieaanvraag gevoegd is waaruit blijkt dat de hogere vergoeding noodzakelijk is. Draagvlak Het visiedocument ‘Mooi Gaan’ is opgesteld in samenspraak met aanbieders, Participatieraad en maatschappelijke partners. Er is afstemming geweest met consulenten en de financiële afdeling. Alle betrokken partijen onderschrijven de noodzaak van een structurele voorziening. De tarifering is los van de ontwikkeling van het visiedocument bepaald. De Participatieraad heeft aangegeven in te kunnen stemmen met het voorstel. Planning, evaluatie en verantwoording Startdatum: 1 januari 2026 (Enkhuizen). Communicatie: via Stadsteam, huisartsen, Geriant, sociale media en aanbieders. Monitoring door uitvoering: de deelnemende aanbieders zullen 1 à 2 x per kwartaal bezocht worden door consulenten om te bespreken welke cliënten (geanonimiseerd) gebruikmaken van de voorziening. Er is dan een mogelijkheid om direct op locatie een keukentafelgesprek te voeren. Dit is een laagdrempelige variant op een hulpvraag op grond van de Wmo. Een cliënt waarvan de professional op locatie inschat dat er meer ondersteuning nodig is kan op een eenvoudige manier met een consulent in contact komen. Monitoring via de P&C cyclus wordt uw raad op de hoogte gehouden van de voortgang van de algemene voorziening Mooi Gaan.

Uitbreiding van de algemene voorziening richting Stede Broec en Drechterland: Als Mooi Gaan in januari 2026 van start gaat zal in het tweede kwartaal met de opgedane ervaring een verkenning gedaan worden om de algemene voorziening uit te breiden in de collega-gemeenten Stede Broec en Drechterland. Ook zal verder gekeken worden om dagbesteding waar nu een indicatie voor nodig is om te zetten in een algemene voorziening. Momenteel zijn gemeenten bezig met het implementeren van de nieuwe inkoop Wmo/Jeugd. Het voornemen uit de beleidsuitgangspunten om meer te ontwikkelen in het voorveld zal in de komende jaren verder onderzocht en uitgevoerd worden. Uitbreiding richting Westfriesland: In het tweede halfjaar van 2026 zullen resultaten gedeeld worden met de overige gemeenten in Westfriesland waarna een oriëntatie kan plaatsvinden op uitbreiding van de algemene voorziening in de andere gemeenten van Westfriesland. Financiën De structurele kosten bedragen maximaal € 322.100 per jaar. Voorgesteld wordt om voor een periode van drie jaar (totaal € 966.300) de kosten voor 1/3 te betalen uit de cliëntgebonden kosten, 1/3 uit de reserve sociaal domein en 1/3 ten laste van de begrotingsruimte. Hierbij gaan wij ervan uit dat er een 1/3 besparing is op de reguliere dagbesteding.

Voor het andere deel wordt voor 1/3 een beroep gedaan op de reserves van het sociaal domein en 1/3 deel komt ten laste van de begrotingsruimte. Op dit moment bedraagt de reserve sociaal domein € 371.000. Bij een structureel beroep op de reserves resteert op 31-12-2028 resteert dan nog afgerond € 50.000. Na deze drie jaar, vanaf 2029, kan het bedrag van 2/3 (€ 214.000 per jaar) ten laste van het begrotingsresultaat worden gebracht. Omschrijving Directe kosten, maximaal Monitoring/ Coördinatie Overige kosten Totaal

Bedrag € 279.600 € 30.000 € 12.500 € 322.100

De voorziening is aanzienlijk goedkoper dan reguliere dagbesteding. Verder wordt beoogd dat cliënten hier langer gebruik van maken. Dit heeft een dempende invloed op de ieder jaar stijgende duurdere maatwerkvoorzieningen. Wij verwachten hierdoor -op termijn- een demping in de kostenstijging van de cliëntgebonden kosten.

3

Enkhuizen, 11 november 2025. Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

R. van Reijswoud

J. Hoekstra-Sikkema

4