Vaststellen Strategisch Vastgoedplan - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Vaststellen Strategisch Vastgoedplan 725259

Commissie: 2 februari 2026 Raadsvergadering: 17 februari 2026 Nr. 20260202 Portefeuillehouder: Programma:

W.P.J. Bijman 7: Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Strategisch Vastgoedplan HEVO

Voorgesteld besluit: 1. Het Strategisch Vastgoedplan vast te stellen; 2. Incidenteel € 36.720 beschikbaar stellen voor een projectleider; 3. Deze kosten ten laste brengen van het begrotingsresultaat 2026; 4. De investeringslasten van maximaal verduurzamen, nieuwbouw, instandhouden en in eigendom houden niet noodzakelijk, mee te nemen en te betrekken bij de integrale afweging bij de kadernota 2027, waaronder: A. Voor de periode 2027-2030 een krediet van € 2.280.000 reserveren; B. Voor de periode 2031-2034 een krediet van € 3.860.000 te reserveren. Inleiding Enkhuizen heeft een brede vastgoedportefeuille in haar bezit. Deze objecten brengen kosten met zich mee voor het beheer en onderhoud. De panden in deze portefeuille zijn grotendeels in dezelfde periode gerealiseerd. Door de leeftijd van de objecten en de beperkte onderhoudsinvesteringen in het verleden, zien we nu een piek in de onderhoudsbehoefte. Dat betekent dat de financiële middelen voor het onderhoud de komende jaren aanzienlijk stijgen. Hierbij speelt de gemiddelde hoge leeftijd van het maatschappelijk vastgoed een rol, maar daarnaast zijn er ook opgaven bijgekomen op het gebied van duurzaamheid, leefbaarheid, toerisme, cultuur en toegankelijkheid.

Door de groot onderhoudswerkzaamheden en verduurzamingsopgaves te koppelen en integraal aan te vliegen kan dat soms betekenen dat nieuwbouw voor sommige objecten financieel voordeliger en efficiënter uitkomen. Deze integrale en grootschalige opgave biedt de gemeente de kans om, met een doordacht meerjarenplan, de kwaliteit en waarde van de portefeuille structureel te verbeteren. Op 22 oktober 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd om een Strategisch Vastgoedplan op te laten stellen om het gemeentelijk vastgoed effectief en transparant te kunnen beheren en onderhouden. Dit Strategisch Vastgoedplan wordt SED-breed vastgesteld. Het afgelopen jaar is inhoud gegeven aan het Strategisch Vastgoedplan en ligt met dit voorstel ter vaststelling voor aan de Raad. Beoogd effect Het doel van het Strategisch Vastgoedplan is het in positie brengen van de gemeente om strategisch keuzes te maken in de vastgoedportefeuille. Deze keuzes zorgen ervoor dat de vastgoedportefeuille afgestemd wordt op de accommodatiebehoefte en de financiële mogelijkheden van de gemeente Enkhuizen. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Voor het beheren, onderhouden en verbeteren van vastgoed zijn verschillende wettelijke kaders van toepassing. Het Strategisch Vastgoedplan is opgesteld met een analyse van wettelijke taken en verschillende beleidsdocumenten.

Deze kaders worden nader toegelicht in het Strategisch Vastgoedplan. De belangrijkste wettelijke taken worden hieronder uitgelicht: De gemeente heeft een wettelijke taak als het gaat om het beheer en onderhoud van gemeentelijk vastgoed. Dit is vastgelegd in de Arbowetgeving: de gemeente moet haar eigen medewerkers een veilige en geschikte werkomgeving bieden. Het college van Enkhuizen verleent ook activiteiten met een maatschappelijk karakter

1

huisvesting. Dit betekent dat er wordt gestreefd naar het faciliteren van voorzieningen die een positieve bijdrage leveren aan de lokale gemeenschap, denk hierbij aan sportverenigingen, muziekverenigingen en andere vrijetijdsbestedingen. Daarnaast geldt de Wet Markt en Overheid (WM&O). Op grond van deze wet dient een gemeente bij het aanbieden van vastgoed voor economische activiteiten minimaal een marktconforme huur te vragen. Bepaalde activiteiten kunnen echter van algemeen belang worden aangemerkt, waardoor de gedragsregels van de wet niet van toepassing zijn. Dit vereist een expliciet raadsbesluit waarin de betreffende activiteit als zodanig wordt benoemd. Met de Klimaatwet, die in 2019 is aangenomen, heeft het Rijk als doel gesteld dat alle gebouwen in 2050 bijna energieneutraal (BENG) moeten zijn en gebruikmaken van duurzame energie. In het Pact van Westfriesland is het doel gesteld om dit resultaat te behalen in 2040. Argumenten De gemeente Enkhuizen beschikt over een breed palet aan maatschappelijk vastgoed variërend van culturele voorzieningen, sportaccommodaties tot aan welzijnslocaties en monumenten. Om transparant en toekomstbestendig het vastgoed te onderhouden is het Strategisch Vastgoedplan opgesteld. In de gemeenteraad van oktober 2024 is hiertoe de opdracht gegeven.

Afgelopen januari is onderzoeksbureau HEVO begonnen met het in kaart brengen van de organisatie, huidige beleidsstukken en de vastgoedportefeuille. Parallel daaraan is een brede participatieaanpak opgezet om input op te halen over de huidige situatie en toekomstige behoeften. Niet alleen intern, maar ook de externe stakeholders zijn betrokken met interviews. Op basis van de opgehaalde informatie is een inventarisatie uitgevoerd van alle vastgoedobjecten. Tijdens een thema-avond in juni is deze informatie met de raad besproken en is er input opgehaald voor verder vervolg. Met de analyse van alle wettelijke en lokale beleidsdocumenten is er een afwegingskader opgesteld, dit afwegingskader is inzichtelijk gemaakt middels de beslisboom. Dit kader maakte het mogelijk om per object een voorgenomen scenario te bepalen; nieuwbouw ENG, maximaal verduurzamen, instandhouden of in eigendom houden niet noodzakelijk. In de laatste stap zijn alle scenario’s, inclusief de financiële aanpak over de tijd uitgezet. Tijdens de thema-avond in januari 2026 zijn het proces en de resultaten van het Strategisch Vastgoedplan met de commissie- en raadsleden gedeeld. In dit Strategische Vastgoedplan is rekening gehouden met de belangen van de verschillende gebruikersgroepen en daarin zijn de huidige en toekomstige behoeften meegenomen.

Met vaststellen van het Strategisch Vastgoedplan geeft de gemeente strategisch richting aan de vastgoedportefeuille. Om daadwerkelijk de ambities en keuzes uit te voeren is er een heldere aanpak geformuleerd. Bij objecten die nieuwbouw vereisen wordt er per object een voorstel bij de gemeenteraad voorgelegd ter vaststelling. In deze voorstellen staan gespecificeerde werkopdrachten, financiële raamwerken en tijdslijnen uitgeschreven voor heldere en transparante besluitvorming. Objecten die worden verduurzaamd zullen in 2028 worden meegenomen in een duurzaam Meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) waarin de investeringen tot verduurzaming worden doorberekend. Het opstellen van een duurzaam Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) en het concreet uitwerken van de voorstellen per object – inclusief werkomschrijvingen, financiële raamwerken en tijdslijnen – vergt een intensief en gespecialiseerd proces. Om het Strategisch Vastgoedplan daadkrachtig uit te voeren en de kwaliteit van ons gemeentelijk vastgoed op lange termijn te borgen, is structurele coördinatie en regie noodzakelijk. Daarom wordt voorgesteld om, binnen de bestaande organisatie, een projectleider aan te stellen die deze taken op zich neemt. Deze projectleider zal het Strategisch Vastgoedbeleid voor alle SED gemeenten uitwerken.

Deze aanpak zorgt voor efficiënte uitvoering, heldere verantwoordelijkheden en een transparant proces voor de raad. Kanttekeningen / alternatieven Op 22 oktober 2024 heeft de gemeenteraad besloten om een Strategisch Vastgoedplan te laten samenstellen. Uit dit onderzoek is het Strategisch Vastgoedplan opgesteld. Een alternatief bij dit voorstel zou kunnen zijn om naast het plan een aantal wijzigingen op te nemen. Draagvlak Het onderzoeksbureau heeft altijd nauw samengewerkt met de afdeling vastgoed: voor, tijdens en na de oplevering van het Strategisch Vastgoedplan.

2

Het opgestelde beleid is continue afgestemd met de portefeuillehouder en het College. De commissie- en raadsleden zijn met drie bijeenkomsten geïnformeerd over het op te stellen Strategisch Vastgoedplan. Planning, evaluatie en verantwoording Met de vaststelling van het Strategisch Vastgoedplan kan het plan vanaf Q1 2026 worden meegenomen als rode draad bij projectontwikkelingen. Per vastgoedobject zal er te zijner tijd een voorstel naar de raad gaan voor het vaststellen van financiële kaders, werkomschrijvingen en tijdsplanningen. Met het uitwerken van deze voorstellen zal blijken of er na 2026 opnieuw behoefte is aan een projectleider. In Q2 2026 wordt het accommodatiebeleid opgesteld. Financiën Met het vaststellen van het Strategisch Vastgoedplan zijn geen kosten gemoeid. De MJOP die zal gelden vanaf 2028 wordt defensief opgesteld. Dit betekent dat de panden waarvan het in eigendom houden niet noodzakelijk is en incourant wel worden meegenomen in de MJOP. Voorgesteld wordt om de investeringslasten van maximaal verduurzamen, nieuwbouw, instandhouden en in eigendom houden niet noodzakelijk, mee te nemen en te betrekken bij de integrale afweging bij de kadernota 2027 ev. Voor de periode 2027-2030 wordt voorgesteld om in de kadernota 2027 e.v. een krediet van € 2.280.000 te reserveren. Voor de periode 2031-2034 wordt voorgesteld om in de kadernota 2027 e.v.

een krediet van € 3.860.000 te reserveren. Bij het voorstel over de kadernota 2027 zullen de jaarlasten per begrotingsjaar worden opgenomen op basis van bovenstaande reserveringen. Voornoemde bedragen betreffen prijspeil 2026. Voor de uitwerking van het Strategisch Vastgoedplan is voor 2026 € 100.000 nodig. Deze kosten worden verdeeld over de drie SED-gemeentes via de verdeelsleutel. Dit komt voor Enkhuizen uit op € 36.720, deze wordt ten laste gebracht van het positieve begrotingssaldo 2026. Op dit moment is deze € 427.000. Enkhuizen, 20 januari 2025 Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

R. van Reijswoud

J. Hoekstra-Sikkema

3