Uitvoeringsprogramma jaarschijf 2023 raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Begrotingswijziging ten behoeve van college-uitvoeringsprogramma 2023. 1001837

Commissie: Raadsvoorstel:

Klik hier als u een datum wilt invoeren.. ,

Portefeuillehouder: Programma:

W. Hoogervorst 1: Bestuur en ondersteuning

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

College-uitvoeringsprogramma 2023

Voorgesteld besluit: 1. De financiële gevolgen van het college uitvoeringsprogramma 2023 voor dienstjaar 2022 ad € 20.000 dekken uit de financiële ruimte 2022 en de begroting 2022 conform te wijzigen; 2. De financiële gevolgen van het college uitvoeringsprogramma 2023 voor dienstjaar 2023 ad € 674.000 dekken uit de financiële ruimte 2023 en de begroting 2023 conform te wijzigen; 3. De structurele gevolgen van 2. in meerjarenperspectief opnemen in de meerjarenraming 20242026 en dekken uit de financiële ruimte;

Inleiding Op 31 mei 2022 is aan uw raad het coalitieprogramma “Met LEF Sociaal & Zakelijk Vooruit!” gepresenteerd. Wij hebben vervolgens het coalitieprogramma vertaald in een zogenaamd ‘’college-uitvoeringsprogramma’’. In tegenstelling tot de voorgaande bestuursperiode is er voor gekozen – om zo snel mogelijk te kunnen starten met het realiseren van de beleidsambities – het coalitieprogramma voor het eerste jaar van de bestuursperiode uit te werken. Zoals ook aangekondigd in de kaderbrief van 5 juli jl. In dit raadsvoorstel wordt u voorgesteld de financiële gevolgen – middels een begrotingswijziging – van het eerste jaar van het college-uitvoeringsprogramma vast te stellen. De verdere uitwerking van de jaren 2024 tot en met 2026 wordt de komende periode voorbereid en aan uw raad voorgesteld bij de kadernota 2024 2028 (juni, 2023). Beoogd effect Het college-uitvoeringsprogramma is op dezelfde wijze opgebouwd als de begroting 2023. Het collegeuitvoeringsprogramma kent drie domeinen uitgewerkt, te weten: -

Bestuur en ondersteuning; Ruimte; Samenleving.

In het college-uitvoeringsprogramma zijn de beleidsambities uitgewerkt zoals verwoord in het coalitieprogramma. Het college-uitvoeringsprogramma bestaat uit zowel lokale ambities en als gezamenlijke ambities die alle drie de SED gemeenten hebben opgenomen in hun programma’s. Deze gezamenlijke ambities leveren efficiency op in de uitvoering door de SED-organisatie. Met het college-uitvoeringsprogramma wordt beoogd richting te geven aan de uitvoering van ambities voor het eerste jaar van de huidige bestuursperiode. Voor een deel is daarbij sprake van nieuw beleid. De vaststelling van het college-uitvoeringsprogramma door ons college brengt dan ook met zich mee dat de begroting 2022 en 2023 niet alleen inhoudelijk, maar ook in financiële zin (tussentijds) wordt gewijzigd. De integrale afweging van het totale beleid – dus ook voor datgene wat niet opgenomen is in collegeuitvoeringsprogramma/ coalitieprogramma en behoort tot “going concern” – vindt conform de geldende Planning. en Control -cyclus plaats bij de behandeling van de Kadernota 2024 - 2028.

1

Bij de totstandkoming van de college-uitvoeringsprogramma’s zijn de colleges van Stede Broec en Drechterland nauw betrokken geweest. Tijdens een aantal gezamenlijke afstemmingsoverleggen zijn op een constructieve wijze de prioriteiten (waar mogelijk) op elkaar afgestemd. Daarbij is gezamenlijk gesproken over het aanbrengen van een ordening in de volgorde van uitvoering. Het jaar 2023 is nu zo concreet mogelijk ingevuld. Het beoogde maatschappelijke effect van het college-uitvoeringsprogramma betreft het aanpakken van de diverse maatschappelijke opgaven. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Met de vaststelling van de voorgestelde begrotingswijziging ten behoeve van het collegeuitvoeringsprogramma wordt om financiële middelen gevraagd om de beleidsambities voor het jaar 2023 op te pakken. Voor het beschikbaar stellen van de benodigde financiën is – gelet op artikel 189 Gemeentewet (budgetrecht) – een raadsbesluit nodig. Argumenten In de raadsvergadering van 31 mei 2022 is aan uw raad het coalitieprogramma “Met LEF Sociaal & Zakelijk Vooruit!” gepresenteerd. Het eerste jaar (2023) van deze bestuursperiode is uitgewerkt in bijgevoegd college-uitvoeringsprogramma. Onderstaand volgt in kort bestek de voornaamste beleidsambities per domein.

Voordat wij uw raad een nadere toelichting geven op de verschillende beleidsambities willen wij uw raad kort meenemen in welke context het coalitieprogramma is uitgewerkt en financieel is vertaald. De eerste jaren van de COVID pandemie liggen achter ons en het afgelopen jaar is veel ingezet geweest op de opvang van met name Oekraïense vluchtelingen en de huisvesting van statushouders. Ook komt op dit moment een fors oplopende inflatie op de samenleving af die leidt tot schrijnde situaties voor vele huishoudens. De hoge kosten van energie en de dagelijkse boodschappen leiden voor vele huishoudens tot financiële zorgen. In financieel opzicht constateren we dat het voor gemeenten steeds moeilijker wordt om een stabiel financieel beleid te voeren. Enerzijds doordat de rijksuitkeringen, waaronder de uitkeringen ten behoeve van het Sociaal Domein, een steeds groter deel uitmaken van de gemeentelijke financiën en de aanzienlijke fluctuatie van de diverse rijksuitkeringen. Ook de SED-organisatie kent diverse uitdagingen om de verschillende beleidsambities te realiseren. Los van bovenstaande ontwikkelingen is het vinden en binden van medewerkers een uitdaging. Niet ondenkbaar is dat uw raad financiële middelen beschikbaar heeft gesteld maar dat een aantal ambities niet kan worden gerealiseerd.

Voornoemde omdat er geen mensen te vinden zijn die de klus kunnen klaren of de financiële middelen door de oplopende inflatie niet toereikend zijn. Hoewel de uitdagingen fors zijn zetten wij de schouders eronder om de beleidsambities in 2023 te realiseren. Bestuur en Ondersteuning In het domein Bestuur en Ondersteuning wordt o.a. ingezet op het verbeteren van de organisatie brede dienstverlening. Het komende jaar wordt de visie op dienstverlening vertaald in een uitvoeringsprogramma en wordt verder inzichtelijk gemaakt wat er nodig is om de gemeente brede dienstverlening te verbeteren. Hierbij is ook aandacht voor de verdere ontwikkeling van de digitale producten en dienstverlening. Ook wordt ingezet op het verbeteren van het terugbellen en beantwoorden van mails door de vakafdelingen. Daarnaast wordt in het programma aandacht besteed aan burgerparticipatie en het opstellen van een bestuursopdracht over de wijkvisies, wijkbudgetten en het wijkschouwen. Ruimte In het domein Ruimte wordt geïnvesteerd om de bouw van het aantal woningen te versnellen en het aanbod te vergroten. Gezien de forse maatschappelijke opgave vragen wij om de benodigde middelen om dit te kunnen realiseren. Hier tegenover staan ook de leges van de diverse omgevingsvergunningen die hiervoor moeten worden verleend en eventuele opbrengsten uit de grondexploitaties.

Ook wordt er om investeringen gevraagd met betrekking tot duurzaamheid en klimaat. Hoewel de opgaven fors zijn, zijn de middelen vanuit het rijk zeer beperkt. Bestuurlijk uitgangspunt betreft dat de middelen van het rijk – zoals recentelijk in de meicirculaire – taakstellend zijn voor de opgave. Voor 2022 zijn er middelen

2

beschikbaar gesteld maar voor het jaar 2023 (nog) niet. Via een raadsbrief in kwartaal 1 van 2023 informeren wij uw raad welke opgaven kunnen worden gerealiseerd met het overgebleven budget van 2022. Indien er aanvullende middelen vanuit het rijk komen dan informeren wij u hierover via de geëigende cyclus documenten. Zoals gesteld in het integraal veiligheidsplan zijn er forse opgaven voor de gemeente op het gebied van veiligheid. Daarom wordt de handhaving geïntensiveerd door het aantal BOA’s uit te breiden. Daarnaast vraagt – in overeenstemming met het landelijke beeld – ondermijning en digitale veiligheid om aanzienlijke investeringen. Samenleving Bij het domein samenleving ligt de focus in 2023 op diverse opgaven. Er wordt een onderzoek gedaan naar preventie en voorliggende voorzieningen. Ook wordt een bestuursopdracht opgesteld om een gemeenschappelijke stichting voor de WMO te onderzoeken, waar op termijn ook ruimte is voor het beleidsveld ‘welzijn’. Voor het onderzoek naar preventie en de gemeenschappelijke stichting wordt ook voor 2022 om middelen gevraagd zodat deze vanaf november 2022 kunnen worden opgepakt. Bij de uitvoering van het minimabeleid wordt de invoering van de Stadspas Enkhuizen onderzocht. Op het gebied van sport & cultuur wordt gewerkt aan de gefaseerde verbetering van sport accommodaties en faciliteiten.

Op het gebied van onderwijshuisvesting ligt een urgente en forse opgave, gezien de leeftijd van de diverse onderwijsgebouwen en de middelen die naar verwachting benodigd zijn. Deze opgave wordt vertaald in het zogenaamde Integraal Huisvestingsplan. Hoewel de bovenstaande opsomming niet volledig is geeft het een indicatie van de verschillende maatschappelijke opgaven. Kanttekeningen / alternatieven Zoals aangeven onder het kopje argumenten opereert de gemeente in een dynamische omgeving. Wij houden er daarom rekening mee dat sommige activiteiten in doorlooptijd, prioriteit en benodigde middelen kunnen wijzigen, hierover zullen wij u via de cyclusdocumenten informeren. Tenslotte wijzen wij op de maatschappelijke realiteit van het college-uitvoeringsprogramma en vragen daarom om begrip dat er altijd rekening gehouden moet worden met onverwachte (maatschappelijke) dringende kwesties. Ook om deze reden kan verschuiving van prioriteiten onontkoombaar zijn. Draagvlak Het college-uitvoeringsprogramma is tot stand gekomen na overleg met de colleges van de gemeenten Stede Broec en Drechterland en het DB/AB van de SED-organisatie. Een vergelijkbaar document ligt in november 2022 ook bij de raden van deze gemeenten ter besluitvorming voor.

Planning, evaluatie en verantwoording De in de drie college-uitvoeringsprogramma’s verzamelde acties worden verwerkt in een concern-werkplan voor de SED-organisatie. Dat is feitelijk de inhoudelijke afspraak (DVO) tussen de drie colleges en (het bestuur van) de SED-organisatie en is daarmee tevens de basis voor de samenstelling van de afdelingsplan van de diverse afdelingen van de organisatie. Het college-uitvoeringsprogramma voor de bestuursperiode 2024 t/m 2026 wordt opgenomen in de kadernota 2024 - 2028.

3

Financiën Financiële gevolgen van verwerking van dienstjaar 2023 uit het college uitvoeringsprogramma zijn als volgt (bedragen x € 1.000): 2022 2023 2024 2025 2026 Bestuur en dienstverlening Ruimte Samenleving

0 20

170 389 115

80 238 0

80 238 0

80 238 0

Totaal

20

674

318

318

318

Dit afgezet tegen de financiële ruimte in de begroting 223 en meerjarenraming geeft het volgende beeld:

Financiële ruimte begroting 2023 budgetten CUP 2023 Financiële ruimte inclusief CUP 2023

2022

2023

2024

2025

2026

0 -20 -20

1.068 -674 394

1.219 -318 901

2.539 -318 2.221

225 -318 -93

De tekorten in 2022 en 2026 worden als gevolg van de Najaarsnota 2022 batige saldi. Enkhuizen, 11 oktober 2022 Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

Mevr. N.A. Hellingman-Kuiper

Dhr. E.A. van Zuijlen

4