Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland-DSM05661
Tekst van het document
Middelen: Voor de financiering van het project worden subsidiegelden aangevraagd bij de Europese Unie.
54
62425 – Vertrouwelijk
7
Regionale visie warmtetransitie (
Trekkers: Westfriese gemeenten
•
Samenwerkingspartners: Servicepunt Duurzame energie Provincie
• •
)
Nieuwe activiteit
Op dit moment zijn gemeenten druk bezig met het opstellen van omgevingsvisies. Hierin geven zij hun visie op de bescherming en ontwikkeling van de leefomgeving. De Regionale Energiestrategie en de Transitievisie Warmte hebben invloed op de ontwikkeling van de leefomgeving. Klimaat- en energievraagstukken stoppen niet bij de gemeentegrenzen en vormen een landelijke opgave die vanuit de lokale gemeenten wordt uitgevoerd. De warmtetransitie roept vragen op ten aanzien van vele (bestuurlijke) en regionale keuzes, zoals de woningbouwopgave, netwerkinfrastructuur, inzet van de bodem en bestaande bronnen. Hoe worden deze verdeeld binnen de regio en wie is eigenaar? Antwoorden hierop moeten gevonden worden in het opstellen van een regionale warmtevisie voor Westfriesland.
2022-2025
•
In 2022 is er inzicht in de keuzes in verdeling van de warmtebronnen en de inzet van de netwerkinfrastructuur en warmtenetten.
Middelen: Voor het opstellen van de visie is naar schatting een investering van € 40.000,- benodigd.
8
Routekaart voor aardgasvrije scholen ( )
Trekkers: •
SOHH
Samenwerkingspartners: • • •
Dijklander Ziekenhuis Schouten Techniek Omgevingsdienst NHN
Nieuwe activiteit
Het verduurzamen van grote utiliteitsbouw, zoals scholen en ziekenhuizen, is een uitdaging op zichzelf. Overstap op duurzame warmtebronnen biedt perspectief, maar het is niet eenvoudig om te beginnen en keuzes te maken. Een routekaart kan hierbij uitkomst bieden en is al eerder effectief ingezet als verduurzamingsinstrument in de regio. Routekaarten maken inzichtelijk wat de mogelijke duurzame toekomstbeelden zijn van een gebouw en begeleiden zo het maken van keuzes over, en het uitvoeren van, het verduurzamingsproces. De ervaring in de regio met het opstellen van routekaarten en de technische kennis over duurzame warmte zal met dit initiatief breder worden ingezet om schooleigenaren inzicht te geven in de toekomst van hun gebouw. De Stichting Onderwijshuisvesting Hoorn geldt als casus om te onderzoeken hoe duurzame warmte in schoolgebouwen kan worden toegepast. Een mogelijk vervolg van deze routekaart aardgasvrije scholen is de verbreding naar andere utiliteitsgebouwen, dan wel naar verduurzaming door middel van energiebesparing.
Planning: • 2021
Het beoogde resultaat is een routekaart voor scholen die inzicht geeft in de te zetten stappen om van het aardgas af te gaan, gebaseerd op een methodiek die ook voor andere gebouwen ingezet kan worden. Daarnaast zijn hierbij de knelpunten inzichtelijk gemaakt en waar mogelijk verminderd. Er wordt gestart met een aantal verkennende stappen.
55
62425 – Vertrouwelijk
8
Routekaart voor aardgasvrije scholen ( )
Nieuwe activiteit
Middelen: Voor het opstellen van de routekaart is naar schatting een investering van € 5.000,- benodigd.
9
Kennisuitwisseling warmtetransitie (
Trekkers: •
Westfriese gemeenten
Samenwerkingspartners: • • •
Zonnecoöperatie Westfriesland Schouten Techniek Provincie Noord-Holland
)
Nieuwe activiteit
Hoewel er al duidelijke keuzes op tafel liggen over de weg naar een energieneutraal Westfriesland in 2040, is er ook nog veel onzeker. Het is daarom belangrijk om de komende jaren op de hoogte te blijven van nieuwe ontwikkelingen en innovatie, ook op het gebied van de warmtetransitie. Lage temperatuur warmtenetten lijken bijvoorbeeld een veelbelovend alternatief voor het gebruik van aardgas, maar de weg richting het breed inzetten van LT-warmtenetten is nog lang. Daarom zetten de gemeenten zich in om kennisuitwisseling over veelbelovende warmtetoepassingen op gang te brengen en de koplopers in de regio te ondersteunen bij het onderzoeken van de mogelijkheden met LT-warmtenetten. Onderdeel hiervan is ook onderlinge kennisuitwisseling vanuit de transitievisies warmte en uitvoeringsplannen die de zeven Westfriese gemeenten opstellen.
Planning: • 2021-2023
Creëren van een regulier kennisuitwisselingsvehikel over thema’s die regionaal spelen op het gebied van warmtetransitie.
Middelen: Voor de uitvoering van deze activiteit is naar schatting een investering van € 15.000,- benodigd.
10
De klantreis naar energieneutraal (
Trekkers: • • •
Woon Duurzaam Duurzaam Bouwloket Compleet Duurzaam
Samenwerkingspartners: • •
Gemeenten Omgevingsdienst NHN
,
)
Nieuwe activiteit
Binnen de regio is er veel kennis en expertise met betrekking tot het energieneutraal maken van woningen. Om deze kennis breder in te zetten en woningeigenaren inzicht te geven in verduurzamingsmogelijkheden wordt vanuit de gemeenten de klantreis naar energieneutraal in beeld gebracht, met als doel om een plan op te stellen om woningeigenaren te motiveren te verduurzamen. Hierbij staat het perspectief van de particuliere woningeigenaar centraal. Het initiatief richt zich op het inzichtelijk maken van de te doorlopen stappen op weg naar energieneutraal wonen. We zoeken natuurlijke momenten om acties uit te voeren en identificeren de belangrijkste ‘afhaakmomenten’. Hierbij wordt er onderscheid gemaakt in de type personen en de vertaling naar wat dit betekent voor de stappen die ze (gaan) zetten om te verduurzamen. Door de informatie en diensten van partners in de regio te gebruiken, kan met de klantreis een plan van aanpak worden gemaakt dat woningeigenaren motiveert om
56
62425 – Vertrouwelijk
10
De klantreis naar energieneutraal (
,
)
Nieuwe activiteit
te gaan verduurzamen op een moment dat bij hun situatie past. Daarbij wordt met de acties gericht op het verhogen van de conversie.
Planning: • 2021-2022
Het beoogde resultaat is een inzichtelijke klantreis, waarin de stappen zijn beschreven die iemand doorloopt om uiteindelijk energieneutraal te wonen, die ertoe leidt dat gemeentelijke middelen en capaciteit (zoals campagnes) gerichter ingezet kunnen worden.
Middelen: Voor het opstellen van de klantreis is naar schatting een investering van € 10.000,- benodigd.
Mobiliteit 1
Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP) Flevoland en Noord-Holland (
Trekkers: • •
Provincie NH Provincie Flevoland
Samenwerkingspartners, onder meer: • • •
Flevolandse en NoordHollandse gemeenten Ministerie van IenW Metropoolregio Amsterdam
,
)
Bestaande activiteit
Als onderdeel van het Klimaatakkoord is in 2020 voor alle regio's in Nederland een mobiliteitsprogramma uitgewerkt. Het RMP wordt voor drie-deelgebieden uitgewerkt: Noord-Holland Noord (inclusief Westfriesland), de Metropoolregio Amsterdam en Flevoland Noordoost. Dit gebeurt als onderdeel van de Uitvoeringsagenda Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBaB). In het RMP zijn zes programmalijnen geformuleerd: 1.
Ruimtelijk beleid
2.
Reguleren en beprijzen
3.
Gedrag, kennis en werkgevers
4.
Eigen organisatie en inkoop
5.
Investeren in duurzaam mobiliteitssysteem
6.
Faciliterende en ondersteunende maatregelen en programma’s.
Het RMP is een levend document dat jaarlijks wordt geactualiseerd. Het RMP 2020 geeft een overzicht van lopende initiatieven en projecten, voorgenomen maatregelen en quickwins. Momenteel werken de betrokken partijen uit welke aanvullende maatregelen in het RMP 2021 kunnen worden opgenomen, met ook een vooruitblik naar 2022. Doel is om eind 2021 een ambitieuzer maatregelenpakket te presenteren voor de aanpak van CO2-uitstoot door mobiliteit. Planning: • Jaarlijkse actualisatie
Het beoogde resultaat is om de CO2-uitstoot van mobiliteit in Noord-Holland en Flevoland te verminderen, door de transitie naar een slim en duurzaam mobiliteitssysteem dat doelen voor bereikbaarheid, verkeersveiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid verenigt.
57
62425 – Vertrouwelijk
1
Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP) Flevoland en Noord-Holland (
,
)
Bestaande activiteit
Middelen: Voor deze activiteit is inzet en expertise van meerdere partijen nodig, waaronder het Rijk en Provincie Noord-Holland. Ook de individuele Westfriese gemeenten worden betrokken. Er is geen directe rol voor de regio Westfriesland.
2
Stimuleren elektrische deelauto’s (
Trekkers: •
Zonnecoöperatie WestFriesland
Samenwerkingspartners: •
Westfriese gemeenten
)
Bestaande activiteit
De Zonnecoöperatie West-Friesland heeft de ambitie om in Westfriesland projecten met elektrische deelauto’s op te starten. Zo’n project begint met inwoners die enthousiast zijn over dit idee en lokaal contacten kunnen leggen voor de start. Het eerste project is gestart in Hoogkarspel. Met een buurtscan is de interesse gepeild. In samenwerking met de gemeente Drechterland zijn parkeerplaatsen met laadpalen toegewezen aan deelauto’s. De eerste auto wordt in augustus 2021 op het Raadhuisplein verwacht, nabij het winkelcentrum. De gemeente Drechterland bekijkt de mogelijk om gebruik te maken van het initiatief voor haar eigen dienstreizen. De gemeente Medemblik oriënteert zich op mogelijkheden om een project met deelauto’s te starten.
Planning: • Doorlopende activiteit
Het beoogde resultaat is een uitbreiding van het aantal elektrische deelauto’s in Westfriesland. Effect daarvan kan een vermindering van het aantal auto’s op fossiele brandstof zijn, minder CO2-uitstoot van mobiliteit en meer ruimte voor groen.
Middelen: Voor deze activiteit is inzet van Zonnecoöperatie en gemeenten nodig. Gemeenten zijn betrokken bij het zoeken naar locaties waar ook laadpalen kunnen staan. Er is geen directe rol voor de regio Westfriesland.
58
62425 – Vertrouwelijk
3
Zero-emissiezone stadslogistiek Hoorn (
Trekkers: • •
Gemeente Hoorn Andere grote gemeenten
Samenwerkingspartners: Binnen de Green Deal werken overheden en maatschappelijk partners samen. Deelnemers zijn onder meer: • • • •
Brancheverenigingen Grote transporteurs Milieuorganisaties Gemeenten
)
Nieuwe activiteit
Binnen de Green Deal Zero-Emission Stadslogistiek werken overheden en bedrijven samen om de logistiek in binnensteden te verduurzamen. Het doel van de Green Deal is om zero-emissiezones (ZE-zones) voor stadslogistiek in te voeren in de dertig tot veertig grootste gemeenten in Nederland. Deze zones gaan van 2025, met een overgangsregeling tussen 2025-2030 voor bestaande voertuigen. Dit is begin 2021 vastgelegd in de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek. De verwachting is dat de ZE-zones een regionale impact hebben omdat ze vervoerders en verladers in de regio stimuleren tot het verduurzamen van hun wagenpark en processen. De gemeenten Amsterdam en Haarlem hebben besluiten genomen voor de inrichting van ZE-zones en verscheidene andere Noord-Hollandse gemeenten hebben plannen daartoe (Zaanstad, Haarlemmermeer) of onderzoeken de mogelijkheden daartoe (Alkmaar, Amstelveen). Ook de gemeente Hoorn werkt plannen uit voor een ZE-zone. De ambities hiervoor zijn in de Mobiliteitsvisie 2030-2040 geïntegreerd. Bestuurlijke besluitvorming hierover zal naar verwachting medio 2021 plaatsvinden. De gemeente Hoorn werkt een aantal begeleidende maatregelen uit om de overgang naar een ZE-zone te faciliteren.
Deze zijn gericht op het aanscherpen van het toegangsbeleid naar de binnenstad, het stimuleren van schone en slimme logistiek (bijvoorbeeld via fiets, water of elektrische voertuigen) en het optimaliseren van de huidige bevoorrading.
Planning: • 2021 besluitvorming Hoorn • Tot 2025 voorbereiding • 2025-2030 realisatie
Het beoogde resultaat is om via zero-emissiezones in grote steden de verduurzaming van de transport- en logistieksector te verbeteren en de leefbaarheid van de binnensteden te verhogen.
Middelen: Er is geen directe rol voor de regio Westfriesland.
59
62425 – Vertrouwelijk
4
Kennissessies verduurzaming logistiek (
Trekkers: Ontwikkelingsbedrijf NHN Regio Westfriesland
• •
Samenwerkingspartners: Westfriese logistiek- en transportbedrijven Westfriese Bedrijvengroep
• •
)
Nieuwe activiteit
Veel Westfriese transport- en logistiekondernemers zijn al bezig om te verduurzamen. Sommige bedrijven oriënteren zich nog op de beste verduurzamingsroute en andere hebben al concrete stappen gezet. Tegelijkertijd zijn overheden en netbeheerders om de mobiliteitstransitie zo goed mogelijk te faciliteren met elektriciteitsnet- en laadinfrastructuur. Om de transitie naar duurzame mobiliteit te bespoedigen is het waardevol dat de bedrijven en overheden onderling kennis delen en plannen afstemmen. Daarom gaan we vanuit de het Ontwikkelingsbedrijf NHN en de regio Westfriesland samenwerken met koplopers in duurzaamheid om kennissessies te organiseren over verduurzaming van de logistiek- en transportsector. Hierin komen thema’s aan bod als technologische ontwikkelingen voor alternatieve brandstoffen en ontwikkeling van laadinfrastructuur en netcapaciteit. Dit helpt de regio om sneller energieneutraal te worden en kan ook de individuele ondernemers tot baat zijn. Zo kunnen ondernemers leren van hoe koplopers op het gebied van duurzaamheid het hebben aangepakt, wordt er meer kritische massa opgebouwd voor het verder ontwikkelen van publieke voorzieningen als (laad)infrastructuur, netverzwaring en/of waterstofleidingen en wordt er bijgedragen om Westfriesland als economisch cluster voor logistiek en transport te versterken.
Planning: • 2021-2022
Het beoogde resultaat is om de verduurzaming van de Westfriese logistieke sector te bespoedigen door het uitwisselen van kennis en afstemmen van plannen.
Middelen: Voor de activiteit is inzet nodig vanuit de betrokken partijen. Voor inhuur van ondersteuning en expertise is een investering van € 15.000,benodigd.
Industrie en bedrijven 1
Stichting Energieneutrale Bedrijventerreinen (
Trekkers: • •
Stichting Parkmanagement Hoorn Westfriese Bedrijvengroep
,
,
)
Nieuwe activiteit
Om ervoor te zorgen dat ondernemers één aanspreekpunt hebben op het gebied van de energietransitie, wordt vanuit de Westfriese Bedrijvengroep en Stichting Parkmanagement Hoorn Stichting Energieneutrale Bedrijventerreinen opgericht. Deze stichting dient als centraal aanspreekpunt voor ondernemers die willen verduurzamen. Vanuit de stichting worden twee werkmaatschappijen ingericht: het
Samenwerkingspartners:
Duurzaam Ondernemersloket en BE+ Westfriesland (zie activiteit 2 en 3 van dit
Ontwikkelingsbedrijf NHN Gemeenten Provincie
hoofdstuk). De stichting bewaakt de processen, doelen, visie en samenwerking
• • •
tussen de werkmaatschappijen. Daarnaast zet de stichting zich in voor het creëren van maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak voor de activiteiten van de werkmaatschappijen.
60
62425 – Vertrouwelijk
1
Stichting Energieneutrale Bedrijventerreinen (
Planning: • 2021
,
,
)
Nieuwe activiteit
Het beoogde resultaat is een opgerichte stichting en de start van de twee werkmaatschappijen in 2021-2022.
Middelen: De stichting vraagt inzet van meerdere partijen, waaronder voor het plaatsnemen in het bestuur van de stichting en de stakeholdersraad. Naast deze inzet is geen financiering vanuit de regio voorzien.
2
Duurzaam Ondernemersloket (
Trekkers: •
Stichting Energie Neutrale Bedrijventerreinen
Samenwerkingspartners: • • • • • •
Stichting Parkmanagement Hoorn Westfriese Bedrijvengroep Ontwikkelingsbedrijf NHN Gemeenten Provincie Omgevingsdienst NHN
Planning: • 2021-2022
, )
Nieuwe activiteit
De Stichting Energieneutrale Bedrijventerreinen richt een Duurzaam Ondernemersloket op dat zich in de eerste fase richt op ondernemers gesitueerd op bedrijventerreinen. De activiteiten van het loket bestaan uit: 1.
Het (continu) communiceren over verduurzaming op bedrijventerreinen
2.
Het organiseren van collectiviteit tot aan de sluitende businesscase
3.
Het aanjagen van innovatie door middel van de inzet van pilots, financiering, etc.
4.
Het lobbyen voor een Ondernemersfonds Duurzaamheidsprojecten, gericht op financieringsprojecten tot circa € 100.000,-.
Het beoogde resultaat is dat in 2025 verduurzaming op drie bedrijventerreinen is gestart en op tien bedrijventerreinen (die al een start hebben gemaakt met verduurzaming) is doorgezet.
Middelen: Tot en met 2022 financieren de zeven Westfriese gemeenten en de provincie Noord-Holland het Duurzaam Ondernemersloket met beiden een jaarlijkse bijdrage van € 100.000,- (totaal € 200.000,-). Het Westfriese bedrijfsleven draagt € 50.000,- bij. Hiermee zijn de kosten van het loket gedekt. In 2022 zal een tussentijdse evaluatie van de voortgang en resultaten plaatsvinden. Op basis hiervan wordt een besluit genomen over een eventuele verlenging van de financiering.
61
62425 – Vertrouwelijk
3
Bedrijventerreinen Energiepositief (BE+) Westfriesland (
Trekkers: Stichting Energie Neutrale Bedrijventerreinen
•
Samenwerkingspartners: Stichting Parkmanagement Hoorn Westfriese Bedrijvengroep Ontwikkelingsbedrijf NHN Gemeenten Provincie Omgevingsdienst NHN
• • • • • •
Planning: • 2021-2022
,
,
)
Nieuwe activiteit
De tweede werkmaatschappij vanuit de Stichting Energieneutrale Bedrijventerreinen is het initiatief BE+ Westfriesland. Dit initiatief is, in aanvulling op het Duurzaam Ondernemersloket, niet alleen adviserend, maar helpt in opdracht ondernemers met: 1.
het realiseren van energiebesparing
2.
de in- en verkoop van energie en maatregelen
3.
beheer- en energiemanagement
Doel van deze werkmaatschappij is om ondernemers te helpen met het uitvoeren van verduurzamingsplannen.
Het beoogde resultaat is dat het aanbod vanuit BE+ Westfriesland aangeboden is aan, en daarmee bekend is bij alle Westfriese bedrijventerreinen.
Middelen: BE+ Westfriesland kent een sluitend businessmodel en biedt ondernemers betaalde diensten aan. Vanuit de regio vindt geen aanvullende financiering plaats.
4
Stimulerend toezicht op energiebesparing (
Trekkers: • •
Gemeenten Provincie Noord-Holland
Samenwerkingspartners: • •
Omgevingsdienst NHN Partners stimulerend toezicht
)
Nieuwe activiteit
In de praktijk blijkt dat het inzicht hebben in de resultaten van bepaalde acties of maatregelen een positief effect heeft op de motivatie om verder te verduurzamen. Om dit te stimuleren initieert de provincie Noord-Holland het Energiebesparingsakkoord tussen de provincie en 46 Noord-Hollandse gemeenten. De Omgevingsdienst NHN heeft samen met de andere Omgevingsdiensten een basiswerkplan gemaakt en kan gemeenten faciliteren bij de uitvoering van het akkoord en het werkplan. Bij de uitvoering van het akkoord wordt nauw samengewerkt met het Duurzaam Ondernemersloket. Belangrijke uitgangspunten bij de uitvoering van het akkoord en werkplan zijn: • • •
eenduidige communicatie over de wet- en regelgeving op het gebied van energiebesparingsplicht de inzet van stimulerend toezicht en fysieke en administratieve controles op energiebesparingswetgeving bij alle relevante bedrijven het sluiten van green deals met ondernemers waarmee ze worden vrijgesteld van de verplichte EML-maatregelen (Erkende Maatregelenlijst energiebesparing) wanneer ze investeren in energieneutrale bedrijfsvoering. Het doel van deze actie is om ondernemers te stimuleren om te investeren in het plan met de meest positieve milieu-impact, en niet zozeer in de planning vanuit de EML.
62
62425 – Vertrouwelijk
4
Stimulerend toezicht op energiebesparing (
•
Planning: • 2022-2025
)
Nieuwe activiteit
Onderdeel van de green deal is een investeringsplan met mijlpalen waarop realisatie plaatsvindt, zodat het mogelijk is toezicht te houden op de uitvoering. het aanreiken van instrumenten die inzicht bieden in energiebesparing, bijvoorbeeld een app voor ondernemers om de energiehuishouding bij te houden. De precieze inzet van instrumenten wordt nader uitgewerkt.
Het beoogde resultaat is dat de energiebesparingsplicht door bedrijven beter wordt nageleefd en dat bedrijven worden gestimuleerd om zoveel mogelijk energie te besparen.
Middelen: Op basis van de besluitvorming over het energiebesparingsakkoord en het werkplan zullen de benodigde en beschikbare middelen nader worden uitgewerkt door de betrokken partijen.
5
Onderzoek naar de verduurzamingspotentie van bedrijventerreinen (
Trekkers: • •
Metropoolregio Amsterdam (MRA) Ontwikkelingsbedrijf NHN
Samenwerkingspartners: • • •
Gemeenten Provincie Noord-Holland Economisch Forum Holland Boven Amsterdam
Planning: • 2021-2022
,
,
)
Bestaande activiteit
Het onderzoek brengt de kansen voor Westfriese bedrijventerreinen om bij te dragen aan de energietransitie in kaart. Op basis van de resultaten wordt een selectie gemaakt van de meest kansrijke bedrijventerreinen in de regio. Voor deze terreinen worden factsheets opgesteld waarop belangrijke data wordt gekoppeld aan de meest kansrijke verduurzamingsmaatregelen. De factsheets geven ondernemers inzicht in hun verduurzamingspotentie en dienen zo als motivatie om het potentieel te benutten.
Het beoogde resultaat is het op korte termijn inzicht krijgen in de potentie van bedrijventerreinen waar kansen liggen. De lessen uit deze pilot worden gebruikt voor het verduurzamen van andere bedrijventerreinen via de Stichting Energie Neutrale Bedrijventerreinen.
63
62425 – Vertrouwelijk
5
Onderzoek naar de verduurzamingspotentie van bedrijventerreinen (
,
,
)
Bestaande activiteit
Middelen: Het onderzoek wordt gefinancierd door Ontwikkelingsbedrijf NHN en de MRA
Bron: Buck Consultants International, Potentie bedrijventerreinen in de energietransitie. (2021)
6
Pilot WFO-bedrijventerrein (
Trekkers: • •
Ontwikkelingsbedrijf NHN Westfriese Bedrijvengroep
Samenwerkingspartners: •
Gemeenten
Planning: • 2021-2025
,
,
)
Nieuwe activiteit
De eerste stap in de verduurzaming van bedrijventerreinen betreft vaak het aanbrengen van LED-verlichting en het plaatsen van zonnepanelen op daken. Op bedrijventerrein WFO wordt een volgende stap gezet door de ontwikkeling van een smart grid. Het betreft een pilot. Uit de ervaringen worden lessen getrokken waar andere bedrijventerreinen van kunnen leren. De pilot bestaat uit: •
balancering vraag en aanbod van elektra
•
(verkennen van de mogelijkheden tot) aanleg van een warmtenet
•
verduurzaming van de logistiek
Het beoogde resultaat is een verduurzaamd bedrijventerrein in 2025 dat tevens als voorbeeld dient voor andere bedrijventerreinen om van te leren.
Middelen: De Pilot WFO-bedrijventerrein wordt gesubsidieerd door de provincie Noord-Holland met een bedrag van € 100.000,-.
64
62425 – Vertrouwelijk
7
Werksessie huurders & verhuurders kantoorlocaties (
Trekkers: Omgevingsdienst NHN Gemeenten
• •
Samenwerkingspartners:
)
Nieuwe activiteit
Om ondernemers, die gevestigd zijn in bedrijfsverzamelpanden of huurder zijn bij een vastgoedeigenaar, te helpen bij het verduurzamen, organiseert de regio een werksessie tussen huurders en verhuurders van kantoorlocaties. Tijdens deze werksessie gaan we in gesprek over de mogelijkheden tot verduurzaming, drempels die hierbij komen kijken en de taken en verantwoordelijkheden van de partijen.
Huurders van kantoorlocaties Verhuurders van kantoorlocaties
• •
Planning: • 2022
Het beoogde resultaat is om drempels om te verduurzamen als (ver)huurder te identificeren die mogelijk door de regio gereduceerd of weggenomen kunnen worden. Ook worden de taken en verantwoordelijkheden rondom verduurzaming besproken.
Middelen: Voor de organisatie van de werksessie huurders & verhuurders kantoorlocaties zal beperkt budget en capaciteit nodig zijn. Te zijner tijd worden hier precieze afspraken over gemaakt.
8
Uitvoering actieagenda circulair Westfriesland (
Trekkers: •
Duurzaam Ondernemend Westfriesland
Samenwerkingspartners: •
Ondernemers in de sectoren: Bouw, vastgoed en GWW, Industrie. Horeca & recreatie, Biogrondstoffen/agrarisch
)
Bestaande activiteit
Om circulair ondernemen te stimuleren en daarmee te versnellen draagt Duurzaam Ondernemend Westfriesland de komende jaren bij aan diverse circulaire projecten. Overkoepelend worden er netwerkbijeenkomsten en de Westfriese week van de circulaire economie georganiseerd, een communicatieplan opgesteld, intervisie tussen gemeenten georganiseerd, kennisontwikkeling gestimuleerd en een workshop voor bedrijven gegeven. Daarnaast worden er per sector specifieke activiteiten georganiseerd: •
Bouw, vastgoed en grond-, weg- en waterbouw (GWW). Dit betreft de acties: -
inspiratietour circulair bouwen in Nederland organiseren
-
onderzoek doen naar het starten/aanhaken van een fysieke grondstoffenbank
•
-
een kenniskring circulair GWW realiseren
-
het stimuleren van een circulaire betonketen
-
het stimuleren van een circulaire asfaltketen
Industrie (onder andere textiel). In samenwerking met de provincie NoordHolland wordt verkend of nadere analyse van meeste impactvolle bedrijvigheid in de regio mogelijk is.
65
62425 – Vertrouwelijk
8
Uitvoering actieagenda circulair Westfriesland ( •
)
Bestaande activiteit
Horeca & recreatie. Dit betreft het inzetten op waardewinst in de businesscase van circo track (samen met de provincie Noord-Holland) en het onderzoeken van draagvlak om samen met horeca afval te voorkomen, beter afval te scheiden en afval gescheiden op te laten halen.
•
Bio-grondstoffen/agrarisch. Dit betreft het opstellen van een aanpak voor verwaarding van bio-grondstoffen.
Planning: • 2021-2022
Het doel is om met circulaire bedrijfsvoering energiebesparing te realiseren en grondstoffen beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar te houden.
Middelen: Voor de uitvoering van de actieagenda Circulair Westfriesland is € 120.000,- beschikbaar voor de periode tot en met 2022 (daarin zijn ook kosten voor coördinatorschap inbegrepen). Voor de financiering van Circulair Westfriesland in de periode na 2022 zullen nadere afspraken worden gemaakt.
Land- en glastuinbouw 1
CO2-voorziening Glastuinbouw Noord-Holland (
Trekkers: • •
Greenport Provincie NH
Samenwerkingspartners, waaronder: • • • • • •
Ontwikkelingsbedrijf NHN Glastuinbouw Nederland HVC AEB OCAP Ministeries van LNV, EZK, en IenW
Planning: • Eerste fase is afgerond • Vervolg: 2023-2026
)
Bestaande activiteit
Om WKK’s te kunnen vervangen door duurzame techniek is de glastuinbouwsector op zoek naar nieuwe, zo duurzaam mogelijke CO2-bronnen. De samenwerkingspartners hebben onderzocht of het mogelijk is om de NoordHollandse kassen via CO2-leidingen aan te sluiten op de afvalenergiecentrales in Alkmaar en Amsterdam. Pogingen om met het Rijk tot een Green Deal te komen zijn gestrand. Wel wordt door OCAP (leverancier van CO2 aan de glastuinbouw) in samenwerking met de afvalbedrijven gekeken naar de realisatie van de afvang bij afvalenergiecentrales.
Beoogd resultaat is het verminderen van de afhankelijkheid van de NoordHollandse glastuinbouw van WKK’s door kassen te voorzien van CO2 van afvalbedrijven. Het lijkt erop dat het komen tot een gezamenlijke Green Deal met het Rijk niet haalbaar is. De ontwikkeling van projecten wordt echter voortgezet waar mogelijk.
66
62425 – Vertrouwelijk
1
CO2-voorziening Glastuinbouw Noord-Holland (
)
Bestaande activiteit
Middelen: Voor deze activiteit is inzet en expertise van meerdere partijen nodig, waaronder het Rijk en Provincie Noord-Holland. Er is geen directe rol voor de regio Westfriesland.
2
Onderzoek warmtetransitie agrarische sector Westfriesland (
Trekker: •
Gemeenten
Samenwerkingspartners: • • •
KAVB LTO Noord / Glaskracht ECW / Het Grootslag
)
Nieuwe activiteit
De grootste deel van het energiegebruik van de Westfriese land- en glastuinbouw komt van de verbranding van aardgas, primair voor warmte. Hiervoor zijn alternatieven beschikbaar, zoals WKO- en geothermiesystemen. Een aantal duurzame koplopers uit de Westfriese agrarische sector heeft al bewezen dat deze technieken onder de juiste voorwaarden succesvol en winstgevend toe te passen zijn. Sommige bedrijven geven zelfs aan dat ze warmte (en soms ook koude) aan woningen of bedrijven in de omgeving zouden kunnen leveren. Toch zijn er voor andere bedrijven soms nog belemmeringen en drempels om de overstap te maken, zoals kennisgebrek, financiering, vergunningverlening of schaalgrootte. We gaan daarom onderzoeken welke technische oplossingen er zijn voor verduurzaming van de agrarische warmte- en koudevraag, en wat onder welke omstandigheden de beste oplossing is. Daarbij nemen we factoren mee als bedrijfstype, omvang, de warmte- en koudevraag, locatie en beschikbare bronnen. Hiervoor sluiten we aan bij het programma Kas als Energiebron van LTO Glaskracht Nederland en het Ministerie van LNV. Ook onderzoeken we welke rol de agrarische sector kan spelen in het leveren van warmte en kou aan de gebouwde omgeving. Dit wordt meegenomen in de Regionale Structuurvisie Warmte.
Planning: • 2021-2022
Het beoogde resultaat is een overzicht van de beste verduurzamingskansen voor de warmte- en koudevoorziening van de verschillende Westfriese agrarische bedrijven, en inzicht in kansen voor de agrarische sector als warmte- en koudeleverancier. Op basis van het overzicht van verduurzamingskansen kunnen vervolgacties, zoals kennisdeling en informatievoorziening, en beleidsontwikkeling, worden uitgewerkt, gericht op specifieke doelgroepen.
Middelen: Dit onderzoek wordt meegenomen binnen de Regionale Structuurvisie Warmte.
67
62425 – Vertrouwelijk
3
Stimuleren ontwikkeling Erf van de Toekomst ( )
Trekkers: LTO Noord Ontwikkelingsbedrijf NHN
• •
Samenwerkingspartners: Gemeenten
•
Nieuwe activiteit
LTO Noord heeft met het Erf van de Toekomst uitgewerkt welke kansen agrariërs zien op hun erf om energie te besparen en duurzame energie op te wekken. Daarbij is gekeken naar kansen voor de korte termijn en voor de lange termijn. De kortetermijnkansen zijn veelal bewezen kansrijke energietechnieken waaronder zonnepanelen en windturbines. Sommige agrariërs maken daarnaast gebruik van duurzame, nog minder bekende technieken als ijsbadkoeling en monovergisters. Om toepassing van de kortetermijnkansen te stimuleren organiseren we workshops met en voor agrariërs, om kennis en ervaringen te delen en belemmeringen te bespreken en op te lossen. We betrekken hierbij agrariërs die koploper zijn op het gebied van duurzaamheid en het organiseren van specifieke workshops voor verschillende doelgroepen ((melk)veehouders, groentetelers, etc.) Naast de bewezen kansrijke technieken zijn er energietechnieken die nog volop in ontwikkeling en veelbelovend zijn op de lange termijn. Voorbeelden hiervan zijn energieopslag in waterstof en landbouwvoertuigen op accu’s of waterstof. LTO Noord en het Ontwikkelingsbedrijf NHN onderzoeken gezamenlijk hoe deze technieken zo snel mogelijk geïmplementeerd kunnen worden. Tot slot werken de Westfriese gemeenten uit hoe zij de toepassing van het Erf van de Toekomst zo goed mogelijk kunnen ondersteunen bijvoorbeeld via beleid of informatievoorziening.
Planning: • 2021-2022
Het beoogde resultaat is aanvullende energiebesparing, -opwekking en/of -opslag in de landbouwsector door de toegenomen toepassing van kansrijke energietechnieken.
Middelen: Deze activiteit wordt gezamenlijk ondernomen met LTO Noord en het Ontwikkelingsbedrijf NHN. Er is geen financiële investering nodig vanuit de regio Westfriesland.
4
Verkenning ‘boerderijmolens’ (windturbines op agrarisch erf) (
Trekkers: •
Gemeenten
Samenwerkingspartner: •
LTO Noord
)
Nieuwe activiteit
Uit inventarisatie van LTO Noord is gebleken dat veel agrariërs een ‘boerderijmolen’ op hun erf verlangen voor de verduurzaming van de eigen energievoorziening. Ook kunnen boerderijmolens bijdragen aan het toewerken naar energieneutraliteit in Westfriesland. In de concept-omgevingsverordening 2022 van de provincie Noord-Holland zijn windturbines op het boerenerf met ashoogte tot 15 meter toegestaan. Daarmee hebben gemeenten de ruimte om te bepalen onder welke voorwaarden zij boerderijmolens toelaten.
68
62425 – Vertrouwelijk
4
Verkenning ‘boerderijmolens’ (windturbines op agrarisch erf) (
)
Nieuwe activiteit
We richten daarom een proces in waarmee we toewerken naar regionale beeld- en oordeelsvorming met Westfriese raadsleden. Besluitvorming vindt plaats in de lokale gemeenteraden. Onderdeel hiervan is een analyse van de maatschappelijke voor- en nadelen van boerderijmolens, waarbij ook onderzocht wordt wat de ervaringen op plekken elders in het land zijn waar al veel boerderijmolens staan. Eind 2021 zullen tevens sessies worden georganiseerd met inwoners om het concept van de boerderijmolen bij hen te toetsen. Mochten boerderijmolens van maatschappelijke meerwaarde zijn, dan gaan we kijken hoe we belemmeringen als gevolg van gemeentelijk beleid kunnen oplossen. Planning: • 2021-2022
Het beoogde resultaat is dat de regio Westfriesland een weloverwogen afweging maakt van de wenselijkheid van boerderijmolens en, indien wenselijk, een stappenplan opstelt voor het mogelijk maken daarvan.
Middelen: Deze activiteit wordt gezamenlijk ondernomen met LTO Noord. Er zijn geen aanvullende investeringen voor benodigd.
Grootschalige opwek 1
Uitvoeren Regionale Energiestrategie NHN (
Trekkers: •
Gemeenten
Samenwerkingspartners: • • • •
Provincie Alliander Energiecoöperaties in de regio Westfriesland Andere maatschappelijke organisaties
)
Nieuwe activiteit
In de RES 1.0 zijn afspraken gemaakt over de uitvoering, die deels op de schaal van regio Westfriesland plaats zal vinden. Activiteiten die we daarom de komende jaren met de regio uitvoeren die voortkomen uit de RES zijn: •
concretisering van de plannen voor zonne-energie. In de RES 1.0 zijn zoekgebieden genoemd waarbinnen we kijken naar de mogelijkheden voor duurzame opwek door zon (zon op parkeerplaatsen en daken en langs infrastructuur). In de komende jaren concretiseren we deze zoekgebieden samen met de samenleving. Regionaal stemmen we de voortgang en plannen af.
•
het opstellen van een EnergieSysteemActieplan Westfriesland. Dit betreft het inzichtelijk maken van de mogelijkheden en beperkingen van de energieinfrastructuur van Liander bij het realiseren van de opgave uit de energie- en warmtetransitie.
Afstemming over het elektriciteitsnet Nieuwe zonneparken en windmolens vragen om aansluiting op het elektriciteitsnet, maar de capaciteit van het net in Westfriesland is beperkt.
69
62425 – Vertrouwelijk
1
Uitvoeren Regionale Energiestrategie NHN (
)
Nieuwe activiteit
Een goede afstemming en samenwerking tussen energiecoöperaties en de netbeheerder (Alliander) is daarom van groot belang. Om deze reden wordt er een regulier overleg opgezet tussen Alliander en betrokkenen die plannen hebben op het gebied van zonne-energie. Zo weten energiecoöperaties waar en wanneer ruimte is voor duurzame opwek, terwijl Alliander de informatie kan gebruiken voor de verdere ontwikkeling en/of verzwaring van het net. Deze activiteit loopt vooruit op de afspraken uit de RES en wordt op den duur meegenomen in het EnergieSysteemActieplan. Planning: • 2021-2030
Het beoogde resultaat bestaat uit geconcretiseerde plannen voor zonne-energie en een EnergieSysteemActieplan zoals aangegeven in de RES 1.0.
Middelen: Voor de uitvoering van de RES 1.0 is in 2021 vanuit het programma RES NHN € 20.000,- beschikbaar. Van 2022 tot 2025 is er vanuit de regio Westfriesland naar schatting een investering van € 20.000,- per jaar benodigd.
2
Buitendijks Plan Duurzaam Leefbaar – Wieringerhoek ( )
Trekkers: • • •
Provincie NoordHolland Gemeente Hollands Kroon Gemeente Medemblik
Samenwerkingspartners: • • •
De heer Buitendijk Rijkswaterstaat Ministeries van LNV, EZK en IenW
Bestaande activiteit
Het Buitendijks Plan ‘Duurzaam Leefbaar’ combineert natuurontwikkeling en duurzame energieopwekking door zonne-atollen in de Wieringerhoek. Door de integrale aanpak combineert het natuurontwikkeling, energieopwekking en recreatieve mogelijkheden voor een aantrekkelijke kuststrook ten noorden van de stad Medemblik tot Den Oever. Ruimtelijk is het plan goed inpasbaar in het IJsselmeer doordat er geen windturbines worden geplaatst en de atollen vanaf de kant niet het weids uitzicht wegnemen. Het plan is financieel uitvoerbaar waarbij de opbrengst uit de zonne-energie voorziet in de financiering van het overgrote deel van de natuurontwikkeling. We werken nauw samen met de provincie en de gemeente Hollands Kroon om dit plan te realiseren. Westfriesland ziet het Buitendijkse Plan Duurzaam Leefbaar als een unieke kans. Het kent veel meekoppelkansen. Ook draagt het bij in het realiseren van de ambitie van een energieneutraal Westfriesland. Het plan is daarom ook opgenomen in de RES NoordHolland Noord.
Planning: •
2021-2030
Met het plan kan in potentie 0,4 TWh aan duurzame opwek worden gerealiseerd in de regio Westfriesland. Beoogd resultaat is dan ook realisatie van natuurontwikkeling in combinatie met duurzame opwek in het IJsselmeer in de Wieringerhoek.
70
62425 – Vertrouwelijk
2
Buitendijks Plan Duurzaam Leefbaar – Wieringerhoek ( )
Bestaande activiteit
Middelen: Voor de financiering van het Buitendijkse Plan Duurzaam Leefbaar worden, onder regie van de provincie Noord-Holland, nadere afspraken gemaakt.
3
Solar Carports ( )
Trekkers: •
Gemeenten
Samenwerkingspartners: • •
Zonnecoöperatie WestFriesland Bedrijven en ontwikkelaars
Nieuwe activiteit In de Regionale Energiestrategie zijn zogenaamde generieke zoekgebieden opgenomen. Onderdeel daarvan is zon op parkeerterreinen. In alle gemeenten in Westfriesland is zon op parkeerterreinen een optie die onderdeel uitmaakt van het RES-bod van de regio. Met Solar Carports wordt er op een duurzame manier elektriciteit opgewekt. Via de tool Parkthesun wordt met slimme software inzicht gegeven in de geschiktheid van parkeerterreinen in hoeveelheid op te wekken energie, benodigde investeringen, verwachte opbrengsten en terugverdientijden, informatie als de beschikbare netaansluiting van Liander en benodigde vergunningen. We werken uit hoe we vanuit de beschikbare informatie uit Parkthesun toe kunnen werken naar de realisatie van carports. Centrale vragen zijn: welke stappen moeten daarvoor worden gezet?, zijn er rendabele businesscases te ontwikkelen?, welke rol gaan gemeenten hierin spelen en hoe realiseren we lokaal eigendom? Belangrijke randvoorwaarde hierbij is beschikbaarheid op het net. We werken een gezamenlijk stappenplan uit om de uitvoeringskracht te bundelen. En we zorgen voor goede uitwisseling van kennis. Daarbij wordt gebruikt gemaakt van de resultaten van het Participatief haalbaarheidsonderzoek zon op parkeerterreinen in de Kop van Noord-Holland met de op te leveren Menukaart ‘Zon op parkeerplaatsen’.
Planning: • 2022 - 2023
Het beoogde resultaat is een stappenplan voor realisatie van Solar Carports met inzicht in de economische haalbaarheid/businesscases, de ruimtelijke/landschappelijke inpassing, de rol van gemeenten en de realisatie van lokaal eigendom. Separaat spoor kan initiatief door ontwikkelaar(s) zijn.
Middelen: Voor de inhuur van expertise is naar verwachting € 10.000,- nodig.
71
62425 – Vertrouwelijk
Lokale activiteiten In de Westfriese gemeenten vinden vele lokale activiteiten plaats die bijdragen aan een energieneutraal Westfriesland. Hierna is een – niet uitputtend – overzicht te vinden van activiteiten per sector per gemeente.
Gebouwde omgeving Gemeente Hoorn Verduurzaming wijken Hoorn ( RRE/RRE-W Hoorn bespaart ( Postcoderoosprojecten (
): bijeenkomsten met bewoners over duurzame kansen in hun eigen wijk. ): rijkssubsidie voor energiebesparende producten en maatregelen op aanvraag.
): coöperatieve opwek van zonnestroom op (grote) daken.
Opwek op gemeentelijk vastgoed ( Pilotproject ‘Parkeer de Zon’ (
): 1700+ zonnepanelen op de daken van gemeentelijk vastgoed (blijft stijgen).
): onderzoek naar de potentie voor het opwekken van zonne-energie op parkeerterreinen.
Aanleg Warmtenet Kersenboogerd (
): gepland voor 2025, uitvoeringsaanpak vastgesteld door de gemeenteraad.
Strategisch uitvoeringsplan warmte Hoorn (
): programmatische uitwerking van de Transitievisie Warmte Hoorn.
Bewonersinitiatief Hoorn-Noord/Venelaankwartier ( Samenwerkingsplatform Puur Hoorn ( Plan ETNA (
): verduurzaming woningen in particulier bezit.
): partners en ambassadeurs die meedenken/-werken aan Hoornse duurzaamheidsvragen.
): concept van Hoorn80 Energiepositief en partners voor een duurzame energiehub in Markermeer.
Gemeente Koggenland Verkennen verduurzaming Woningbedrijf Koggenland ( Onderzoek gemeentelijk energiebedrijf ( verLEDding sportterreinen (
): onderzoek naar de mogelijkheden en het nut van een gemeentelijk energiebedrijf.
): het plaatsen van duurzame LED-verlichting op sportterreinen.
Toetsingskader zonne-energie Koggenland ( Versnellingsaanpak zon op dak ( Zonneweide Jaagweg (
): de opgave in het verduurzamen van gemeentelijk woningbezit in beeld.
): een beleidsmatig toetsingskader voor initiatieven omtrent zonne-energie.
): initiatief om de aanleg van zonnepanelen in de gemeente te stimuleren.
): bouw en exploitatie van een zonneweide op provinciale grond langs de Jaagweg.
Transitievisie Warmte Koggenland (
): visiedocument over de toekomst van de warmtetransitie in de gemeente.
Gemeente Medemblik Altijd Goed campagne ( RRE / RRE-W (
): een expertpanel te ondersteuning van beslissingen op het gebied van duurzaam wonen.
): rijkssubsidie voor energiebesparende producten en maatregelen op aanvraag.
Energiescans VvE’s (
): gratis energiescans voor VvE’s in de gemeente.
Nacht van de nacht (
): een avontuurlijke nachtwandeling onder leiding van een gids om aandacht te vragen voor het effect van licht.
Energy Battle Sportverenigingen (
): sportverenigingen gaan een jaar lang de strijd aan om hun energiegebruik terug te dringen.
Zonneweides (pilots in Medemblik) ( Zonnecoöperatie WF in Andijk ( Zon op gemeentelijke daken (
): Onderzoek naar de mogelijkheden voor zonneweides in Medemblik.
): zonnepanelen op het dak van Interpack, waarbij wordt gewerkt met postcoderoos. ): zonnepanelen op de daken van gemeentelijk vastgoed.
72
62425 – Vertrouwelijk
Gemeente Medemblik Zon op parkeerterreinen (
): zonnepanelen op parkeerterreinen.
Zon langs de A7 (bij op- en afritten) ( Geothermie Agriport (
): een pilot van de rijksoverheid om potentiële locaties in kaart te brengen.
): gebouwde omgeving verwarmen met aardwarmte uit Agriport.
Gemeente Opmeer RRE adviesgesprekken (
): gratis adviesgesprek met een lokale energiecoach over het besteden van de RRE-subsidie.
Duurzaam gemeentelijk woningbezit ( Opstellen Transitievisie Warmte (
): gemeentelijk woningbedrijf Opmeer die eigen woningbezit verduurzaamt.
): visiedocument over de toekomst van de warmtetransitie in de gemeente.
Gemeenten Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland (SED) RRE-adviesgesprekken ( Uitvoering RREW (
): gratis adviesgesprek met een lokale energiecoach over het besteden van de RRE-subsidie
): rijkssubsidie voor energiebesparende producten en maatregelen op aanvraag.
Verduurzaming gemeentelijk vastgoed ( Duurzaamheidslening (Enkhuizen) (
): onderzoek naar de verduurzaming van eigen gebouwen
): speciaal fonds waaruit particulieren geld kunnen lenen om hun woning te verduurzamen.
Isolatiesubsidie (Drechterland en Stede Broec) (
): subsidieregeling voor wooneigenaren die isolerende maatregelen nemen.
Onderzoek zwembad afdekkingszeil (Stede Broec) ( Postcoderoosprojecten (
): onderzoek naar mogelijke energiebesparing voor openluchtbaden.
): coöperatieve opwek van zonnestroom op (grote) daken. Vindt ook plaats op gemeentelijk vastgoed.
Zon op dak (Drechterland) ( Transitievisie warmte (
): project zon op dak voor agrarische ondernemers, i.s.m. LTO, Provincie Noord-Holland, Rabobank en Liander
): visiedocument over de toekomst van de warmtetransitie in de gemeenten.
Onderzoek warmtenet (Enkhuizen) (
): onderzoek naar de haalbaarheid van buurtwarmte.
Mobiliteit Gemeente Medemblik Project deelauto’s in Wognum ( Duurzame mobiliteit (
)
): elektrische deelauto’s en elektrisch transport (Simon Loos en Action).
Gemeente Hoorn Bevoordelen verkeerscirculatie fiets en OV t.o.v. auto ( Lage parkeernormen voor auto ( OV-knooppuntenbeleid (
)
)
)
Woningbouw en kantoor/werklocaties concentreren bij OV-knooppunten ( Parkeermogelijkheden deelauto’s ( standplaats.
): gemeentebrede en wederzijds erkende parkeervergunningen voor deelauto’s zonder vaste
Inbouwen en belonen duurzame logistiek in vergunningsverlening ( Investeren in fietsenstallingen OV-knooppunten ( Investeren in fietsinfrastructuur (
)
)
)
Hubs voor overslaan & beter beladen (stedelijke distributie) (
)
)
73
62425 – Vertrouwelijk
Gemeente Koggenland Parkeermogelijkheden deelauto’s ( Tolheffing (
): vaste parkeerplaats voor standplaats-gebonden deelauto’s, incl. evt. laadinfra.
)
Werkgeversaanpak (
)
Realisatie laadinfrastructuur elektrische personenauto's ( Investeren in fietsenstallingen OV-knooppunten ( Investeren in fietsinfrastructuur (
)
)
)
Gemeente Opmeer Ruime fietsparkeernormen bij bedrijven en woningen (
)
Gedifferentieerde parkeertarieven in combinatie met andere maatregelen ( Duurzame mobiliteit in inkoopvoorwaarden en aanbestedingen ( Verduurzaming eigen wagenpark (
)
): duurzaamheid, waaronder duurzame mobiliteit is gunningscriterium.
)
Gemeente Drechterland Project deelauto’s (
): mogelijk maken van elektrische deelauto’s
Industrie en bedrijven Gemeente Hoorn Verduurzamingstrajecten op de bedrijventerreinen Hoorn 80, De Oude Veiling en Westfrisia ( energiescans, opstellen businesscases, gezamenlijke inkoop en realisatie
): bestaande uit voorlichting,
Gemeente Koggenland Versnellingsaanpak zon op dak (
): initiatief om de aanleg van zonnepanelen in de gemeente te stimuleren.
Gemeente Medemblik Verduurzamingstrajecten op de bedrijventerreinen A7 West en WFO ( businesscases, gezamenlijke inkoop en realisatie Pilot Smart Grid (
): bestaande uit voorlichting, energiescans, opstellen
): ontwikkeling Smart grid op het WFO-terrein
Onderzoeken warmtenet ( omgeving
): op bedrijventerrein WFO en op bedrijventerrein Almere/Undamaris/Overleek in combinatie met gebouwde
Gemeenten Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland (SED) Verduurzamingstrajecten op de bedrijventerrein Zuiderkogge, Krabbersplaat en Schepenwijk ( energiescans, opstellen businesscases, gezamenlijke inkoop en realisatie
): bestaande uit voorlichting,
Land- en glastuinbouw Gemeente Medemblik Zonthermie (
): het verwarmen van kassen met een zonnewarmtepark in Nibbixwoud
Geothermie Grootslag (
): tien glastuinbouwbedrijven ontvangen warmte van de twee geothermiedoubletten.
Warmtekrachtkoppeling (WKK) (
): het verwarmen van kassen met behulp van WKK’s.
74
62425 – Vertrouwelijk
Gemeente Koggenland Versnellingsaanpak zon op dak (
): initiatief om de aanleg van zonnepanelen in de gemeente te stimuleren.
Toetsingskader zonne-energie Koggenland (
): een beleidsmatig toetsingskader voor initiatieven omtrent zonne-energie.
Gemeenten Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland (SED) Zon op dak ( ): LTO, Liander, Over Morgen en de gemeenten stimuleren de aanleg van zonnepanelen op agrarische daken. LTO biedt agrariërs een gratis energiescan.