Uitvoering moties IKC - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Uitvoering moties IKC met keuze uit drie scenario’s. 912979

Commissie: Raadsvoorstel:

BOFS 7 juni 2021 18 mei 2021

Portefeuillehouder: Programma:

T.G.C. Luyckx 5: Samenleving

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. Motie 1: Versmallen IKC Plan: de indieners Keesman – De Jong- Stomp – Raven 3 2. Motie 2: Herhuisvesting pcbs Mozaïek locatie Veste: de indieners Keesman – De Jong- Stomp – Raven 3. Motie 3: Ontwikkeling visie IKC met gemeenteraad en partners in het veld: de indiener Keesman 4. Overzicht stichtingskosten scenario’s IKC Smal en Mozaïek in relatie tot krediet 2018 en plan 2020. 5. Planning IKC Smal 6. Planstudie Wegwijzer en Mozaïek op locatie SMC Vijzeltuin 7. Beoordeling Stedenbouwkundige schoolontwikkeling Vijzeltuin 8. Visie Brede School Enkhuizen 2012 – 2014 9. Convenant Brede Scholen Enkhuizen 2012

Voorgesteld besluit: 1. Scenario 1 (Motie 1 en 2: Versmallen IKC Plan: de indieners Keesman – De Jong- Stomp – Raven: IKC Smal en Mozaïek op locatie SMC onderzoeken samen met de Wegwijzer): Uitvoering geven aan moties 1 en 2 waarbij locatie SMC niet haalbaar is voor de Mozaïek en voorgesteld wordt deze school te renoveren waarbij beide plannen een investering vragen van € 8.287.000 en leiden tot kapitaallasten van € 313.000 per jaar en exploitatie vanaf 2024. 2. De uitvoering van motie 3 (Ontwikkeling visie IKC met gemeenteraad en partners in het veld: de indiener Keesman) de onderwijsorganisaties samen met gemeente en raadsleden op een raadsinformatieavond een concept document met visie IKC door te spreken.

Inleiding In de raadsvergadering van 30 maart 2021 heeft de raad het voorstel Nieuwbouw Integraal Kindcentrum Binnenstad Enkhuizen afgewezen en een drietal moties aangenomen. 1. Versmallen IKC Plan: de indieners Keesman – De Jong- Stomp – Raven verzoeken het college: om samen met de bouwheer het huidige bouwplan aan te passen teneinde een versmalling IKC Binnenstad te bewerkstelligen waarbij herbouw van Tweemaster, kinderopvang en gymzaal onderdeel van het plan gaan uitmaken en dit te realiseren binnen het budget van 2018 na indexatie waarbij geen extra m2 wordt ingezet maar een functioneel toereikende school en sportvoorziening wordt gebouwd en hiermee voor het zomerreces of zoveel eerder als mogelijk is met een voorstel te komen 2. Herhuisvesting pcbs Mozaïek locatie Veste: de indieners Keesman – De Jong- Stomp – Raven verzoeken het college: om met de betrokken partijen in overleg te gaan over herhuisvesting van genoemde scholen in het SMC en vaart te maken met de doorontwikkeling van locatie SMC Enkhuizen aan de Vijzelstraat; 3. Ontwikkeling visie IKC met gemeenteraad en partners in het veld: de indiener Keesman verzoekt het college: om samen met diverse partners in het werkveld te komen tot een visiedocument IKC

1

Enkhuizen en dit document ter bespreking en vaststelling voor te leggen aan de gemeenteraad.

Beoogd effect Beoogd effect is om conform de Wet op het Primair Onderwijs en de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2016 het IKC Smal en de Mozaiek te realiseren binnen het geindexeerde budget van 2018. Met de moties van de Raad van 30 maart wordt gevraagd een planopzet te maken voor een IKC Smal en te onderzoeken of de Mozaiek samen met de Wegwijzer op de locatie van SMC gehuisvest kan worden. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Gemeenten hebben een zorgplicht voor de huisvesting van scholen in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs. Zij betalen dus de kosten van de bouw van de school en die van de gevolgen van de aanpassing en inpassing in de omgeving. De schoolbesturen gaan over hun eigen huisvesting. In de gemeentelijke verordening staan de criteria waaraan de gemeente de aanvragen toetst. In de afgesloten Samenwerkingsovereenkomst zijn de onderlinge samenwerking en bevoegdheden en kaders vastgelegd conform de wetgeving. De Raad gaat over het beschikbaar stellen van het benodigde krediet voor de onderwijshuisvesting. De Raad betrekt daar ook de financiële situatie van de gemeente bij. De gemeente kan een samenwerking tussen twee scholen niet afdwingen. De gemeente gaat daar niet over. Scholen/schoolbesturen beslissen zelf of en zo ja met wie zij gaan samen werken.

Dit betekent dat de gemeente niet kan bepalen dat scholen hun samenwerking moeten beëindigen zoals in motie 1 staat of dat ‘dit een logische keuze is’ zoals in motie 2 staat. De Raad heeft een controlerende functie en kan geen opdrachten tot samenwerking of beëindiging daarvan geven. Wanneer een school om nieuwbouw of uitbreiding vraagt kan de gemeente besluiten om die nieuwbouw of uitbreiding te weigeren en in plaats hiervan medegebruik van leegstand in een ander schoolgebouw beschikbaar stellen. In deze (en geen andere) situatie kan de gemeente een school “dwingen” om te gaan samenwonen. De Brede Schil is een uitvoering van de mogelijkheden om maatschappelijke activiteiten van en voor de buurt te integreren in het Integraal Kindcentrum en maakt mede op aangeven van de Raad deel uit van de kaders en uitgangspunten in de planvorming en programma van eisen vanaf 2013. Het is in de achtereenvolgende plannen opgenomen en maakte onderdeel uit van de kredietaanvragen en samenwerkingsovereenkomsten. Het is ook een uitwerking van de samenwerkingen zoals omschreven in de visie Brede Scholen en het convenant Brede Scholen uit 2012. Het maakt ook onderdeel uit van de herbouw van het Kindcentrum Het Driespan (locatie Flosbeugel). De gemeenteraad heeft op 30 maart jl.

het college verzocht de volgende zaken uit te werken: 1) IKC Smal 2) Herhuisvesting van Mozaiek en De Wegwijzer op SMC 3) Visie IKC

Onderstaand is de uitwerking per motie aangegeven. Ad 1. IKC Smal In overleg met Present en Kopwerk en de onderwijsuitgangspunten zijn de leerlingprognoses van 2018 gebruikt voor Quick Scan van een nieuwe berekening van de ruimtebehoefte en kosten.

2

Overleg is er geweest met de bouwheer, projectmanagement en architect over de snelste planning voor de realisatie van een IKC Smal. (zie bijlage 5). De verwachte extra tijd bedraagt minimaal 1 jaar en is ook afhankelijk van eventuele beroeps en bezwaarprocedures. De investering bedraagt € 6.765.000 met prijspeil maart 2021 en kapitaallasten van € 237.000 per jaar en een mogelijke exploitatie vanaf 2024 (bijlage 4).

Ad 2. herhuisvesting Mozaïek op locatie SMC Overleg is er gevoerd met de ontwikkelaar Linden Groep over de varianten voor de inpassing van de Wegwijzer en het Mozaïek op de locatie van SMC Vijzeltuin. Er is een aanvullende planstudie gemaakt voor de locatie van de Wegwijzer (Montessorischool) en van de Wegwijzer samen met het Mozaïek en die is getoetst door een extern stedenbouwkundige. (zie bijlage 6 en 7). Conclusie is dat de ontwikkeling van de Wegwijzer in het bestaande gebouw van de SMC locatie Vijzeltuin mogelijk is inclusief een bestemmingsplanprocedure. De ontwikkeling samen met het Mozaïek heeft tot gevolg dat er sloop- en nieuwbouw moet plaatsvinden. Dit leidt tot een volume en ontwikkeling die niet wenselijk is. Deze heeft te veel risico’s voor de planprocedure en aspecten als parkeren en ruimtelijke impact, ook voor het binnenhof. Om dezelfde reden is in november 2020 de variant met de Pancratius met een groter volume met sloop- nieuwbouw als studie op deze locatie afgewezen. Er is een kostenraming gemaakt van de renovatie van het Mozaïek op haar huidige locatie op basis van een Quick Scan en m2 conform de leerlingprognoses. De vrijval van opbrengsten van die locatie vervalt dan en er zijn extra kosten voor tijdelijke huisvesting tijdens de renovatiefase.

De investering bedraagt € 1.523.000 met prijspeil maart 2021 en kapitaallasten van € 76.000 per jaar en een mogelijke exploitatie vanaf 2024 (bijlage 4). Ad 3. Visie IKC Motie 3 stelt voor om in vervolg op het visiedocument Brede Scholen en de decentralisaties in het Sociaal Domein per 1 januari 2015 na te gaan hoe Integrale Kindcentra bij kunnen dragen aan preventie en vroegsignalering in het voorkomen van zwaardere vormen van jeugdhulp en jeugdzorg. In het visiedocument en de gesloten convenant uit 2012 (bijlage 8 en 9) is met name een relatie gelegd tussen activiteiten in de schoolgebouwen die bijdragen aan de integrale ontwikkeling van de kinderen. In het convenant wordt de ontwikkeling van Integrale Kindcentra ook genoemd: De kernpartners onderschrijven de noodzaak van integraal werken en spannen zich in om in ieder geval vanaf 2014 in elke wijk de brede school verder te ontwikkelen tot Integraal Kind Centrum waar kinderen van 0 – 18 jaar samenkomen om te leren, spelen, ontwikkelen en ontmoeten en waarin zo mogelijk wijkbewoners participeren. De kernpartners en ondertekenaars zijn de onderwijsinstellingen en kinderopvang en de gemeente Enkhuizen. De kernpartners en ondertekenaars zijn de onderwijsinstellingen en kinderopvang en de gemeente Enkhuizen. De scholen hebben gewerkt aan de uitwerking van het gedachtegoed in het Kindcentrum van de Flosbeugel.

In de planvorming voor IKC Binnenstad is ook met externe begeleiding gewerkt door beide scholen en de kinderopvang aan het uitwerken in concepten waar meer aandacht voor de individuele behoeftes van het kind is. Dat heeft in de planvorming geleid tot grote leerpleinen waar mogelijkheden zijn om aan de individuele behoeftes van kinderen te kunnen voldoen. Werken in kleine groepjes is daar ook beter mogelijk. Het schoolmaatschappelijk werk is daar een belangrijk element in. De schooldirecteuren hebben dat ook aangegeven in het rondetafelgesprek voorafgaande aan de commissievergadering BOFS op 10 mei.

3

Voorgesteld is dat de onderwijsorganisaties op korte termijn hun ontwikkelde concept uitwerking van de visie samen met gemeente en raadsleden op een raadsinformatieavond bespreken.

Resumé afwegingen belangen en beoogd resultaat Naast voorgaande wettelijke basis en de financiële investering en kapitaallasten is onderzoek gedaan naar het effect op de leerlingstromen, gevolgen voor de investeringen vanuit de onderwijsorganisaties, draagvlak omgeving en gebruikers en risico’s (schema 1). Motie 1 en 2 IKC Smal: Tweemaster, Berend Botje en gymzaal nieuwbouw, Mozaïek renovatie op eigen locatie Financieel met gymzaal of renovatie De Sprong

Kapitaallasten € 313.000 (7 sporteenheden) met investering € 8.287.000.

Financieel incl sportvoorzieningen De Drecht

Kapitaallasten € 493.000 (incl uitbreiding De Drecht, 9 eenheden)

5.2

Leerlingstromen binnenstad

Door langere onzekerheid over nieuwbouw minder toestroom van nieuwe leerlingen en afname van schoolomvang en toename bij Pancratius.

5.3

Desinvestering

Door huidige staat van panden en latere uitvoering extra financiële lasten. Extra financiële lasten voor de scholen ten laste van maatschappelijk kapitaal.

5.4 5.5

Invloed op planning Draagvlak omgeving en gebruikers

5.6

Wettelijke positie

Onzekerheid van minimaal 1 extra jaar. Opnieuw onzekerheid over de planvorming na 4 plannen wordt dit het 5e plan. De gemeente voldoet hiermee niet aan de zorgplicht omdat het afwijkt van de aanvraag van de schoolbesturen voor gezamenlijke huisvesting van Tweemaster en Mozaïek in vastgestelde kaders van 2013 en die in de jaren daarna steeds zijn bevestigd.

5.7

Risico’s

5.1

1. Versnelde leegloop Tweemaster en Mozaïek 2. moties uitwerken kan aanvullende wijzigingen en hogere kosten geven 3. kans op uitloop planning 4. wijziging wettelijke eisen waardoor budget niet toereikend is 5. Afname draagvlak bij besturen onderwijs en kinderopvang 6. alternatieven betekenen prioritering ambtelijke capaciteit

Schema 1: Resumé afweging belangen en beoogd resultaat Enkhuizen, 18 mei 2021

Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

Dhr. A.N. van den Bergh

Dhr. E.A. van Zuijlen

4