Uitvoering motie zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Uitvoering motie zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding 937668

Commissie: Raadsvoorstel: Portefeuillehouder: Programma:

13 september 2022. 19 juli 2022, nr. wordt ingevuld door de griffie 2022018 J. Franx 7: Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. 2. 3. 4. 5. 6.

Notitie Uitvoering motie zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding; Beleidsregels Zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding; Raadvoorstel d.d. 23-11-2021; Raadsbesluit d.d. 23-11-2021; Motie zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding d.d. 20-4-2021; Raadsbesluit (RB)

Voorgesteld besluit: 1. De bijgaande notitie ‘Uitvoering motie zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding‘ vast te stellen; 2. Kennis te nemen van de bijgaande beleidsregels ‘Zelfbewoningsplicht anti-speculatiebeding’; 3. De middelen die op basis van de toepassing van de beleidsregels als bedoeld in beslispunt 2 eventueel ontvangen worden, toe te voegen aan de reserve Volkshuisvestingsfonds. Inleiding Op 23 november 2021 heeft de gemeenteraad ten aanzien van het agendapunt ‘Uitvoering motie zelfbewoningsplicht’ besloten om: 1. Kennis te nemen van de mogelijkheden om de beleidsinstrumenten van de zelfbewoningsplicht en het anti-speculatiebeding in te zetten; 2. Het college te verzoeken om (beleid)regels conform dit raadsvoorstel uit te werken voor de toepassing van de zelfbewoningsplicht en het anti-speculatiebeding en het voor vaststelling aan de gemeenteraad voor te leggen in kwartaal 2 2022; 3. Voor de uitwerking van beleid (regels) als bedoelt in beslispunt 2 € 10.000 ter beschikking te stellen en te onttrekken aan de reserve Volkshuisvestingsfonds; 4. De begroting voor het jaar 2022 dienovereenkomstig te wijzigen. Volledigheidshalve zijn het betreffende raadsbesluit (bijlage 3) en het betreffende raadsvoorstel (bijlage 2) toegevoegd als bijlagen bij dit raadsvoorstel. Met het voorliggende voorstel voeren wij het hierboven genoemde raadsbesluit uit.

Bijgaand treft u de notitie ‘Uitvoering motie zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding’ ter vaststelling aan. Daarnaast zijn ter kennisname de beleidsregels ‘Zelfbewoningsplicht anti-speculatiebeding’ bijgevoegd. De beleidsregels zijn een (juridische) uitwerking van de notitie en zijn, onder de opschortende voorwaarde dat de notitie wordt vastgesteld door de gemeenteraad, vastgesteld door het college. Beoogd effect Door gebruik te maken van de instrumenten zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding wil de gemeente voorkomen dat betaalbare nieuwbouw koopwoningen worden aangekocht en op de vrije markt worden verkocht of verhuurd. Dit met als doelstelling om de betaalbare nieuwbouw koopwoningen zoveel mogelijk te behouden in het koopprijssegment waarin ze oorspronkelijk op de markt zijn gebracht. Naar aanleiding van het raadsvoorstel van 23 november 2021 zijn niet alleen de mogelijkheden voor het inzetten van de instrumenten zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding bij betaalbare nieuwbouw koopwoningen uitgewerkt, maar is ook voor de volledigheid aanvullend een anti-speculatiebeding voor de

1

huursector (onderscheid in sociale huurwoningen en middeldure1 huurwoningen) meegenomen. Het gaat hier om de situatie dat de woningbouwcorporaties/beleggers verplicht worden gedurende een bepaalde termijn de huurwoningen binnen de sociale- en de middeldure huursector beschikbaar te houden. Dit met als doelstelling (te vroege) verkoop van sociale huurwoningen en/of middeldure huurwoningen tegen te gaan. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Hiervoor wordt verwezen naar het bijgevoegde raadsvoorstel d.d. 23 november 2021 ‘Uitvoering motie zelfbewoningplicht’ (paragraaf: ‘Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader)’). De gemeente heeft via (privaatrechtelijke) eigen grondverkoop en/of het sluiten van anterieure overeenkomsten met derden voor medewerking aan het bouwen van nieuwe woningen op een locatie, een juridisch toegestane mogelijkheid tot het instellen van een dergelijke zelfbewoningsplicht en antispeculatiebeding voor nieuwbouw woningen. Argumenten Hiervoor wordt verwezen naar het bijgevoegde raadsvoorstel d.d. 23 november 2021 ‘Uitvoering motie zelfbewoningplicht’ (paragraaf: ‘Argumenten’). Kanttekeningen / alternatieven Zoals aangegeven in het bijgevoegde raadsvoorstel d.d.

23 november 2021 ‘Uitvoering motie zelfbewoningplicht’ (paragraaf: ‘Kanttekeningen / alternatieven’’) is bij beide instrumenten het eigendomsrecht en de vrijheid van verkeer van kapitaal van belang. Bij eventuele inbreuken op het eigendomsrecht moet een goede balans zijn tussen het algemeen belang en het eigenaarsbelang. Gezien de heersende schaarste van betaalbare nieuwbouw koopwoningen in de gemeente Enkhuizen valt de inzet van beide beleidsinstrumenten te rechtvaardigen voor zover de gestelde voorwaarden redelijk zijn. Verwijzend naar de bijgevoegde Notitie Uitvoering motie zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding (bijlage 1, paragraaf 4 ‘Uitgangspunten’, pagina 12 t/m 15) is in de uitwerking van de instrumenten uitgegaan van redelijke voorwaarden (instandhoudingstermijnen, boetebedragen, winstafdrachten en ontheffingsgronden). Draagvlak Hiervoor wordt verwezen naar het bijgevoegde raadsvoorstel d.d. 23 november 2021 ‘Uitvoering motie zelfbewoningplicht’ (paragraaf: ‘Draagvlak’). Planning, evaluatie en verantwoording Indien de gemeenteraad conform het voorliggende voorstel besluit, worden de beleidsregels gepubliceerd, treden de beleidsregels in werking en worden bepalingen conform de beleidsregels opgenomen in de koopen anterieure overeenkomsten.

Financiën De middelen benodigd voor het opstellen van de notitie en de beleidsregels zijn opgenomen in de begroting 2022 (Programma 7 Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling). De incidentele middelen die op basis van de toepassing van de bijgaande beleidsregels eventueel ontvangen worden, worden toegevoegd aan de reserve Volkshuisvestingsfonds. De capaciteit die nodig is voor de uitvoering van de notitie wordt ten laste gebracht van de reguliere capaciteit voor ‘Wonen’ zoals opgenomen in de begroting 2022 en verder onder ‘Programma 7 Volkshuisvesting en ruimtelijke ontwikkeling’.

Enkhuizen, 19 juli 2022 Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

1 Met middeldure huurwoningen wordt gedoeld op huurwoningen waarvoor maximaal € 1.000 per maand exclusief vaste lasten wordt gevraagd.

2

Mevr. N.A. Hellingman-Kuiper

Dhr. E.A. van Zuijlen

3