Structurele subsidie Hertenkamp - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp:

Verlenen van een structurele exploitatiesubsidie aan Hertenkamp

Zaaknummer:

584059

Commissie: Raadsvoorstel:

8 september 2025 23 september 2025

Portefeuillehouder: Programma:

W. Hoogervorst 3: Samenleving

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. Exploitatieonderzoek door Haute Equipe 2. Brief van bestuur van de Stichting met verzoek tot structurele subsidie

Voorgesteld besluit: 1. Met ingang van 1 januari 2026 een (jaarlijks te indexeren) structureel subsidiebedrag van € 162.000 op te nemen in het subsidieplafond; 2. Het bedrag onder 1 ten laste te brengen van het begrotingsresultaat 2026 e.v.; 3. Vanwege het negatieve begrotingsresultaat voor 2026 e.v. het bedrag van in totaal € 162.000 te betrekken bij de ombuigingsoperatie als aanvullende bezuiniging.

Inleiding Stichting Natuur en Milieu Educatie Centrum Enkhuizen kan zonder een exploitatiesubsidie het Hertenkamp niet draaiende houden. Sinds 2019 ontvangen ze een incidentele exploitatiesubsidie en deze is in 2022 vastgesteld op €162.000 per jaar. Een extern onderzoek in 2021 toonde aan dat dit bedrag noodzakelijk is om het Hertenkamp goed te laten functioneren. Inmiddels wordt deze subsidie al vijf jaar incidenteel verstrekt (2021-2025). De stichting moet jaarlijks afwachten of de gemeenteraad de exploitatiebijdrage beschikbaar stelt. Om de stichting zekerheid te geven over de toekomst en instandhouding van het Hertenkamp wordt voorgesteld om de incidentele subsidie met ingang van 1 januari 2026 om te zetten in een structurele subsidie. Beoogd effect Het beoogd effect is de instandhouding van het Hertenkamp als voorziening voor de gemeente Enkhuizen.

Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) - Algemene subsidieverordening Enkhuizen - Visiedocument Thuis in Enkhuizen - Gemeentewet (artikel 192: gemeenteraad kan besluiten de begroting te wijzigen) - Raadsvoorstel 26 maart 2019 exploitatieplan Hertenkamp - Motie 27 oktober 2020 Gewijzigde exploitatie Hertenkamp - Raadsbrief exploitatie Hertenkamp 23 december 2020 - Raadsbrief 13 januari 2021 Beantwoording vragen inzake exploitatie Hertenkamp - Raadsbrief 4 mei 2021 Voortgang onderzoek Hertenkamp - Raadsbrief 18 mei 2021 Beantwoording vragen inzake exploitatie Hertenkamp - Exploitatieonderzoek 18 juni 2021 door Haute Equipe - Raadsbrief 22 juni 2021 Voortgang onderzoek Hertenkamp - Beantwoording van de mondeling gestelde vragen tijdens Commissie BOFS 13 september 2021 en de schriftelijke vragen in Agora - Raadsvoorstel 28 september 2021 Uitkomst onderzoek financiële situatie en de toekomstige exploitatie van het Hertenkamp - Raadsbesluit 28 september 2021 Toekomst Hertenkamp - Amendement 28 september 2021 Aanpassing voorstel toekomst Hertenkamp

1

-

Raadsbrief 26 oktober 2021 Begroting 2022 van het Hertenkamp Raadsbrief 22 december 2021 functiescheiding bestuur Hertenkamp Raadsvoorstel Mogelijke overname exploitatie Hertenkamp 27 september 2022 Raadsbesluit 27 september 2022 Amendement Van Gangelen - Keesman - Van Galen – Mazereeuw 27 september 2022 Raadsbrief Beantwoording schriftelijke vragen inzake exploitatie Hertenkamp Begroting Hertenkamp 2024 16 juli 2024 Kadernota 2024-2028 Raadsbrief 3 december 2024 inzake exploitatieplan Hertenkamp 2025

Argumenten Het Hertenkamp in het Wilhelminaplantsoen in Enkhuizen bestaat al 80 jaar. Sinds de oprichting is het uitgegroeid tot een belangrijke ontmoetingsplaats voor groot en klein en niet meer weg te denken uit Enkhuizen. De gemeente is eigenaar van het terrein en de opstallen op het Hertenkamp. Het integrale beheer ligt sinds 1 januari 2018 in handen van Stichting Natuur en Milieu Educatie Centrum Enkhuizen. Het Hertenkamp speelt een grote rol in de gemeenschap van Enkhuizen. De kinderboerderij, natuurspeeltuin en natuurtuin zijn zes dagen per week gratis toegankelijk voor inwoners en bezoekers. De horecagelegenheid (Theetuin) is in het hoogseizoen zes dagen per week open en daarbuiten vier dagen per week. De educatieve afdeling richt zich op scholen (waaronder schooltuinen) en organiseert daarnaast cursussen, workshops en andere activiteiten voor jong en oud. Ook verzorgt het Hertenkamp informatieve en educatieve borden in de natuurtuin. Het onderwijs is een belangrijke doelgroep, waarbij vooral praktijklessen en veldwerk centraal staan. Voor de Natuur- en Milieueducatie ontvangt de stichting een structurele subsidie van de gemeente. In de periode van 2019 tot heden is de exploitatie van de stichting regelmatig onderwerp van gesprek geweest van uw raad. In de raadsvergadering van 26 maart 2019 is ingestemd met het exploitatieplan Hertenkamp.

Het exploitatieplan beschrijft de kaders van het in stand houden van het Hertenkamp (beleid en financieel). Het vaststellen van deze kaders is een bevoegdheid van de raad. De doelstelling van het primaire besluit door de raad was dat, door in te stemmen met het exploitatieplan, er een basis ontstaat waar vanuit het complex beheerd kan worden. Het gaat daarbij over de instandhouding, maar ook over het optimaal (laten) functioneren van de voorzieningen, zoals het milieu-educatiecentrum, de kinderboerderij en de dagbesteding. In het exploitatieplan zijn de financiële gevolgen (exploitatiebijdrage) benoemd: voor 2019: € 58.340, voor 2020 € 77.830, voor 2021 € 45.665 en voor 2022 € 18.900. Deze financiële gevolgen zouden gedekt worden uit de Reserve Sociale Domein. Gebleken is dat de exploitatie van het Hertenkamp in 2020, zonder extra bijdrage van de gemeente, niet sluitend was. Er zijn in 2020 voorschotten nodig geweest om liquiditeitsproblemen te voorkomen. Ook voor 2021 en verder is de toegezegde exploitatiebijdrage niet voldoende. De exploitatie zoals in 2019 is beschreven in het bedrijfsplan was niet langer haalbaar.

Op 27 oktober 2020 is er een motie ingediend door Nauta, Jans, Van der Werf, Raven, de Jong waarin het college wordt verzocht om een aangepast exploitatieplan met de nieuwe gewijzigde uitgangspunten en de bijbehorende financiële gevolgen aan de raad voor te leggen. In de raadsvergadering van 28 september 2021 is het exploitatieonderzoek door Haute Equipe behandeld. Hieruit blijkt dat € 162.000 nodig is om het Hertenkamp goed te laten draaien. Door uw raad werd via een amendement besloten om voor 2021 een extra budget beschikbaar te stellen van € 80.000 en voor het eerste half jaar 2022 een budget van maximaal € 81.000. Bij de jaarstukken 2022 is er voor het tweede half jaar een bedrag beschikbaar gesteld van € 66.000. Op 27 september 2022 besluit uw raad om voor de jaren 2023 en 2024 maximaal € 162.000 per jaar beschikbaar te stellen als bijdrage in de exploitatie.

2

In de kadernota 2025-2028 is een exploitatiebijdrage voor 2025 opgenomen voor het Hertenkamp. Voor 2025 is de totale begroting van het Hertenkamp € 548.670. Daarvan wordt € 119.474 gedekt door een structurele subsidie voor Natuur- en Milieueducatie en € 162.000 door een incidentele subsidie voor de gehele exploitatie. Het resterende bedrag van € 267.196 wordt door de stichting zelf gegenereerd. De jaarcijfers laten zien dat de bijdrage een noodzakelijke exploitatiebijdrage is voor de instandhouding van het Hertenkamp. Om het Hertenkamp zekerheid te geven voor de toekomst, wordt voorgesteld om de incidentele subsidie vanaf 2026 structureel te maken. Het bedrag van € 162.000 is sindsdien niet geïndexeerd, terwijl de kosten voor personeel, energie en dierenvoeding zijn gestegen. Als de exploitatiebijdrage jaarlijks wel was geïndexeerd, zou het bedrag in 2025 uitkomen op €180.268. Dit verschil van ruim €18.000 moet nu binnen de eigen begroting worden opgevangen en dat begint te knellen. Kanttekeningen / alternatieven Als kanttekening kan worden aangemerkt dat het huidige bedrag voor de exploitatie inclusief indexering op dit moment toekomstbestendig is. Het geeft geen volledige garantie voor de exploitatie. Het is belangrijk om de exploitatie te monitoren. Dit gebeurt door kwartaalgesprekken met de stichting en de jaarlijkse vaststelling van de subsidie.

Als alternatief wordt aangegeven om de incidentele subsidie niet om te zetten in een structurele subsidie. Dit zou betekenen dat de stichting niet langer het Hertenkamp kan exploiteren. Een ander alternatief kan zijn om de incidentele slechts gedeeltelijk om te zetten in een structurele subsidie. Dit zou betekenen dat bepaalde activiteiten niet langer kunnen worden aangeboden. Er moeten dan keuzes worden gemaakt welke onderdelen van het Hertenkamp blijven bestaan en welke niet. Beide alternatieven worden niet geadviseerd vanwege de functie van het Hertenkamp en het belang voor de gemeente en de inwoners. Ook heeft het Hertenkamp een aanzuigende werking voor de omliggende gemeenten. Planning, evaluatie en verantwoording Na besluitvorming zal aan het Hertenkamp met ingang 1 januari 2026 een structurele exploitatiesubsidie worden verleend. Via kwartaalgesprekken zal de exploitatie worden gemonitord. Jaarlijks vindt er verantwoording plaats over de subsidie bij de vaststelling; de jaarstukken worden gecontroleerd. Financiën Er wordt voorgesteld om de incidentele subsidie van € 162.000 met ingang van 1 januari 2026 om te zetten naar een structurele subsidie. Deze subsidie met ingang van 1 januari 2026 op te nemen in het subsidieplafonds als een jaarlijks te indexeren exploitatiesubsidie. Het bedrag ten laste te brengen van het begrotingsresultaat 2026 en verder.

Vanwege het negatieve begrotingsresultaat het bedrag van in totaal € 162.000 te betrekken bij de ombuigingsoperatie als aanvullende bezuiniging. Om een totaalbeeld van de kosten van het Hertenkamp te geven is hieronder een overzicht opgenomen van de kosten en opbrengsten van het Hertenkamp, naast de voorgestelde subsidieverlening.

Exploitatiekosten locatie het Hertenkamp (terrein + opstal) Onderdeel Verzekeringen Ozb Terrein beheer Stichtingskosten jaarlast

Kosten per jaar

Opbrengsten per jaar

€ 1.359 € 2.085 € 10.136 € 43.000 3

Onderhoudslasten Huuropbrengsten

€ 9.592

Totaal

€ 66.172

€ 5.000 € 5.000

Enkhuizen, 13 mei 2025 Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

R. van Reijswoud

J. Hoekstra-Sikkema

4