Programmabegroting 2024 - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Programmabegroting 2024 198071

Commissie: Raadsvoorstel:

Niet van toepassing 7 november 2023, nummer 2023048

Portefeuillehouder: Programma:

W. Hoogervorst Alle programma 's

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Programmabegroting 2024

Voorgesteld besluit: De gemeenteraad besluit: • De programmabegroting 2024 vast te stellen; • De meerjarenraming 2025 – 2027 als richtinggevend beschouwen voor toekomstig financieel beleid; • De ‘voorlopige’ kapitaallasten van onderwijshuisvesting te ramen in de meerjarenraming; • Vanuit de algemene reserve € 12.700 over te hevelen naar de reserve Weerstandsvermogen.

Inleiding Voor u ligt de Programmabegroting 2024 met de meerjarenraming 2025-2027. In deze programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 is voortzetting van het bestaand beleid opgenomen, waarbij de financiële kaders -zoals vastgesteld in de Kaderbrief 2024-2027- zijn toegepast. Deze financiële kaders betreffen met name de toepassing van indexatie op bestaand beleid. Daarnaast zijn vanuit de Kadernota 2024-2027 in de programmabegroting en meerjarenraming de financiële gevolgen opgenomen van het College Uitvoerings Programma voor 2024 en 2025 en overig nieuw beleid. Nieuw voor de raad in de begroting en meerjarenraming zijn de autonome mutaties 2024 en de nieuwe kapitaallasten voor onderwijshuisvesting vanaf 2026. De algemene uitkering in meerjarenperspectief is gebaseerd op de Meicirculaire 2023, waaraan toegevoegd een structurele bijraming in 2024 van € 164.000 als gevolg van toename van aantallen in de maatstaven. Verder is nieuw in de begroting 2024 een overzicht van kerngegevens, op verzoek van uw raad. Wij vernemen graag of dit voldoet aan uw wensen. Beoogd effect Vaststelling van de beleidsvoornemens voor 2024 in de Programmabegroting 2024 en kennis nemen van de meerjarenbegroting 2025- 2027 en deze als richtinggevend beschouwen voor toekomstig financieel beleid.

Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Wettelijk kader is de Gemeentewet en het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten. Het beleidskader is de eigen Financiële Verordening. Het budgetrecht ligt bij de raad. Financiën De begroting 2024 laat een tekort zien van € 1.357.000. In het raadsvoorstel “Ombuigingen 2024 en Septembercirculaire 2023” is een palet van maatregelen opgenomen waarmee de raad via 1e begrotingswijziging 2024 het dienstjaar 2024 alsnog reëel en materieel sluitend kan maken, zodat daarmee een sluitende begroting 2024 aan de provincie kan worden voorgelegd. Besluitvorming inzake ombuigingen dient dan in dezelfde raadsvergadering plaats te vinden als die waarin de begroting 2024 wordt vastgesteld. Het dienstjaar 2025 in de meerjarenraming 2025-2027 sluit met een bescheiden batig saldo.

1

De dienstjaren 2026 en 2027 sluiten met een aanzienlijk tekort. Deze jaren zijn inmiddels bekend geworden als de “ravijnjaren”: jaren waarbij een significante afname van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds grote tekorten bij gemeenten tot gevolg hebben. De VNG heeft in dit kader in een brief van 14 juli 2023 o.a. geadviseerd de lasten voor 2026 en 2027 van noodzakelijke investeringen in beeld te brengen. In onze raadsbrief van 3 oktober jl. hebben wij aangegeven dat we in dit kader de lasten van noodzakelijke investeringen in onderwijshuisvesting -op basis van indicatieve aannames- hebben toegevoegd aan de meerjarenraming, hoewel daarvoor door de raad nog geen huisvestingsplan is vastgesteld en nog geen totaalkrediet is gevoteerd. Daarnaast hebben we -als reminder- de invoering van het betaald parkeren als pm-post toegevoegd aan het financieel overzicht. Dit onderdeel zal waarschijnlijk vanaf 2025 gevolgen hebben voor de meerjarenraming. In het totaaloverzicht zijn alle financiële gevolgen van het voorgaande opgenomen. Financieel totaaloverzicht:

Ruimte na de raad van 27 juni 2023 Kadernota 2024-2027: Voorjaarsnota CUP Overig nieuw beleid vrijval stelpost indexatie SED Indexatie ruimte na de Kadernota Raadsbrief Meicirculaire 2023 en Inkoop Jeugd-Wmo: * Meicirculaire 2023 * Inkoop Jeugd en Wmo nieuw: autonome mutaties begroting 2024 nieuw: kapitaallasten onderwijshuisvesting nieuw: Invoering betaald parkeren begrotingstotaal

2024 282

2025 1.970

2026 452

2027 -139

-970 -105 -316 306 -584 -1.387

-1.193 -30 -306 458 -672 227

-1.647 -30 -207 610 -760 -1.582

-2.112 -30 -207 610 -848 -2.726

153 -302 179

265 -302 140

-1.357

pm 330

-418 -302 98 -366 pm -2.569

730 -302 144 -727 pm -2.881

Toelichting op de onderdelen: De financiële ruimte voor de begroting 2024 is de financiële ruimte na de raad van 27 juni 2023. De financiële gevolgen van de Kadernota 2024-2027 zijn verwerkt in de begroting 2024, waarna in 2024 een tekort resteert van € 1,387 miljoen. Aan de begroting 2024 zijn vervolgens toegevoegd de financiële gevolgen van de Meicirculaire 2023 en van indexatie inzake inkoop Jeugd en Wmo, zoals aangekondigd in onze raadsbrief van 14 juni 2023. Nieuw voor de raad zijn de autonome mutaties (‘meer- of minder kosten van bestaand beleid’) en -zoals hiervóór al aangegeven- de voorlopige kapitaallasten van nieuwe investeringen in onderwijshuisvesting. Deze mutaties worden in de programma ’s in het hoofdstukje Wat mag het kosten (onderdeel Toelichting op afwijkingen) nader toegelicht. Autonome mutaties in hoofdlijnen:

Aanvullende indexatie Jeugd en Wmo Na herberekening blijkt de indexatie Jeugd en Wmo zoals Opgenomen in de raadsbrief van 14 juni 2023 ontoereikend en moeten deze lasten worden bijgeraamd

2024

2025

2026

2027

-/- 356

-/- 365

-/- 376

-/- 376

2

2024

2025

2026

2027

Bijdrage gemeenschappelijke regelingen Reguliere bijstelling als gevolg van begrotingen 2024 van de GR-en. Bijraming lasten van overige GR-en (behalve de SED) met ruim 2 ton worden gecompenseerd door een lagere bijdrage SED van ruim 2 ton: het “erratum” inzake de begroting 2024 SED (waardoor een lagere bijdrage door Enkhuizen) is verwerkt in deze begroting 2024

-/- 3

21

57

61

Algemene uitkering: structurele bijraming op basis van specificatie 5

164

164

164

164

Afvalstoffen Een saldo van hogere kosten (€ 85.000 a.g.v. nieuwe DVO) en een hogere opbrengst afvalstoffenheffing (€ 150.000) kan nog binnen de 100% kostendekkendheid worden bijgeraamd.

65

65

65

65

Inzet sociaal domein in volle breedte In de Kadernota 2024-2027 is dit budget voor 2025 opgenomen, onder Voorwaarde dat Stede Broec en Drechterland dit budget ook opnemen. In Stede Broec en Drechterland is dit budget uit de Kadernota geschrapt.

0

74

0

0

Kapitaallasten Als investeringen later starten dan gepland kunnen kapitaallasten worden afgeraamd. Het betreft hier met name de investeringen in De Drecht en sportpark Immerhorn.

282

146

145

174

Overige kleine mutaties In dit saldo zijn alle overige kleine mutaties opgenomen

27

35

43

56

Totaal autonome mutaties

179

140

98

144

Kapitaallasten onderwijshuisvesting Zoals in onze raadsbrief van 3 oktober jl. al aangegeven stellen wij uw raad voor om -vooruitlopend op definitieve besluitvormig door de raad- in de meerjarenraming kapitaallasten op te nemen van noodzakelijke/ onvermijdelijke investeringen in onderwijshuisvesting. De reden daarvoor is dat de VNG met het Rijk in gesprek is over de nijpende financiële positie van gemeenten na 2025. Doel van die gesprekken van de VNG is met name het Rijk te bewegen gemeenten vanaf 2025 financieel te compenseren en gemeenten doen er daarom goed aan die nijpende situatie ook onverkort in beeld te brengen. Op basis van huidige indicatieve aannames ramen we in 2026 € 366.000 aan kapitaallasten en in 2027 € 727.000. Overig Het benodigd weerstandsvermogen volgens de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing bedraagt in 2024 € 2,303 miljoen. De raad heeft besloten dat van het benodigd weerstandvermogen 90% moet worden gedekt in de reserve weerstandsvermogen. De reserve weerstandsvermogen bedraagt op dit moment € 2,060 miljoen en moet € 2,072 miljoen bedragen (= 90% van € 2,303 miljoen). Er moet € 12.700 worden overgeheveld van de algemene reserve naar de reserve. De Algemene reserve –voorafgaand aan de overheveling- bedraagt afgerond € 2,29 miljoen. Planning 17 oktober 2023 23 oktober 2023 30 oktober 2023 6 november 2023

presentatie cijfers / technisch vragenuurtje voor de fracties inlevering politieke/financiële beschouwingen door de fracties reactie college op beschouwingen naar de griffie begroting 2024 in de raad

Enkhuizen, 10 oktober 2023 Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

Mevr. N.A. Hellingman-Kuiper

Dhr. E.A. van Zuijlen

3