Parkeer- en Verkeersontwikkelplan - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Herziend Parkeer- en Verkeersontwikkelplan

Commissie: Raadsvoorstel:

6 februari 2023 17 januari 2023, nummer 2023008

Portefeuillehouder: Programma:

W.P.J. Bijman 3: Beheer openbare ruimte

Karakter:

Parkeer en Verkeersontwikkelplan

Bijlagen:

961968

-

Bestuursopdracht ‘Vervolg en herziening Parkeeren Verkeersontwikkelplan’ Parkeer- en Verkeersontwikkelplan Enkhuizen. Memo met reactienota Raadsinformatiebijeenkomst 28 november 2022 Parkeer- en Verkeersontwikkelplan. PAS BV 2016 - Quickscan parkeren Zuiderzeemuseum. Goudappel Coffeng 2016 - Parkeerdrukmeting Enkhuizen.

Voorgesteld besluit: 1. In te stemmen met de bestuursopdracht ‘Vervolg en herziening Parkeer- en verkeersontwikkelplan’ (d.d. 28 nov 2022) Met daarin als belangrijkste stappen: Stap 1: Een haalbaarheidsonderzoek te laten uitvoeren voor de uitbreiding van het parkeerareaal. a. Hiervoor een budget van €25.000 beschikbaar te stellen b. De benodigde middelen á €25.000 te dekken uit de Reserve stadsuitleg Stap 2: Het vergunningensysteem conform de uitgangspunten van het parkeer- en verkeersontwikkelplan vereenvoudigen; Stap 3: Invoeren van betaald parkeren conform de uitgangspunten van het parkeer- en verkeersontwikkelplan waarmee dekking wordt verkregen voor de uitbreiding van de parkeercapaciteit en intensivering handhaving. Stap 4: Een incidenteel budget te verstrekken van €60.000 voor: a. Het aanpassen van het vergunningenbeleid b. Opstellen van een parkeerbetaalsysteem inclusief een dynamisch parkeerinformatiesysteem c. De benodigde middelen á €60.000 te dekken uit de Algemene Reserve 2. Kennis te nemen van het onderliggende herziene parkeer- en verkeersontwikkelplan Enkhuizen, met daarin als belangrijkste maatregelen: a. Parkeercapaciteit uitbreiden aan de rand van de stad (in eerste instantie 500 pp) b. Vereenvoudigen van het vergunningenbeleid voor bewoners en overige vergunninghouders c. Intensivering handhaving d. Inzetten op de digitalisering van de parkeerketen e.

Duidelijke verwijzing naar parkeerlocaties f. Invoeren van betaald parkeren en afschaffen van de blauwe zones. Uitgangspunt is dat inwoners van de gemeente Enkhuizen het eerste uur gratis kunnen parkeren. 3. Kennis te nemen van bijgevoegde memo met reactienota naar aanleiding van de vragen die tijdens de Raadsinformatiebijeenkomst van 28 november 2022 zijn gesteld en de antwoorden daarop.

Inleiding Het historisch ontwikkelde stratenpatroon van Enkhuizen is niet gemaakt voor (grote) auto’s en de parkeerruimte voor auto’s is er schaars. Dat leidt al jaren tot discussie over het parkeerbeleid in de binnenstad. Zo is er altijd spanning tussen enerzijds het voordeel van het gemakkelijk parkeren voor inwoners en bezoekers en anderzijds de overlast die het parkeren en rondrijdende automobilisten in de binnenstad veroorzaken voor andere groepen die belangrijk zijn voor de stad. Om de knelpunten op te lossen is in 2020 het parkeer- en verkeersontwikkelplan opgesteld.

1

Het parkeer- en verkeersontwikkelplan e is op 26 januari 2021 niet door de raad aangenomen. Vanwege de urgentie van het vraagstuk onder andere in het kader van de ruimtelijke transformatie naar additionele woonunits moeten het parkeerbeleid en de parkeerverordening inzake vergunningen worden geactualiseerd. Om die reden is de motie ‘Vennema-Nauta’ in de raad van 2 maart 2021 aangenomen. In deze motie wordt het college van B&W gevraagd om een verbeterde versie van het raadsvoorstel voor te bereiden. In aanloop op het herziende parkeer- en verkeersontwikkelplan heeft de gemeenteraad op 29 juni 2021 ingestemd met het voorstel voor het bespreken van de bestuursopdracht, het opstellen van een ‘Peilnota’, het herzien van het parkeer- en verkeersontwikkelplan en de uitwerking van de parkeerverordening. Hierbij heeft de gemeenteraad op 23 november 2021 richting gegeven aan de Peilnota over welke bouwstenen centraal moesten komen te staan in het ‘Herziende Parkeer- en verkeersontwikkelplan. Beoogd effect Het effect van het Parkeer- en verkeersontwikkelplan is dat de parkeerdruk in het centrum afneemt en er meer geparkeerd kan worden aan de randen van de stad.

Door het autoluwer worden van het centrum ontstaat er meer ruimte in het centrum voor groen, (veiligere) fiets- en voetgangersroutes, implementatie van het nieuwe afvalstoffenbeleid, klimaatadaptatie en extra mogelijkheden voor de gewenste versterking van het historisch karakter van de binnenstad. Het beperken van auto’s in de stad versterkt daarmee de identiteit van Enkhuizen en is in lijn met de wensen van de inwoners zoals opgenomen in de Stadvisie. Dit wordt bereikt door een betere spreiding van parkeerders over de beschikbare parkeerlocaties in de binnenstad en naar de randparkeervoorzieningen, waardoor de parkeerdruk beter verdeeld wordt. De uitbreiding van parkeergelegenheid aan de stadsranden biedt ruimte om de parkeervraag voor bewoners, ondernemers en bezoekers voor een belangrijk deel op te vangen. Randvoorwaarde daarbij is een betere en efficiëntere handhaving te organiseren door gebruik te maken van digitale systemen. Een goede (digitale) routeverwijzing moet ervoor zorgen dat vrije parkeerplaatsen beter vindbaar zijn en dat (met name) bezoekers/ toeristen vooral naar de randparkeerlocaties worden geleid. Dit levert een eenduidig en helder parkeerregime met sterk verbeterd gebruiksgemak, o.a. dankzij grotere beschikbaarheid van parkeerplaatsen, betere vindbaarheid en mobiele betalingsopties.

Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) - Wegenverkeerswet 1994 - Parkeerverordeningen 2012 - Stadsvisie 2030 - Enkhuizen Routekaart naar de toekomst - Parkeerbeleid vergunningenuitgifte - Parkeerfonds en parkeerfondsverordeningen - Richtlijn ‘Toegankelijkheid openbare ruimte’ - Bestemmingsplan Parapluplan Enkhuizen - Motie ‘Vennema-Nauta’, aangenomen in de raad van 2 maart 2021 - Bestuursopdracht Vervolg en herziening Parkeer- en Verkeersontwikkelplan (29 juni 2021) - Peilnota Parkeer- en Verkeersontwikkelplan, 13 okt 2021 Argumenten en alternatieven Met het herziene Parkeer- en verkeersontwikkelplan wordt beoogd om strategische keuzen te maken die bijdrage aan de ambities zoals vastgelegd in de Routekaart naar de Toekomst en de Stadsvisie 2030: - Historische kwaliteit behouden en versterken - Leefbaarheid en duurzaamheid verbeteren - Bereikbaarheid van alternatieve vervoerswijzen stimuleren - Toegankelijke binnenstad voor iedereen - Autoluwe binnenstad (uit Stadsvisie en Routekaart) Daarnaast is draagvlak onder belanghebbenden in de binnenstad van groot belang. De schaarse ruimte in de binnenstad vraagt om brede afwegingen waarbij alle effecten worden gewogen. In het Parkeer- en Verkeersontwikkelplan is de visie uitgewerkt hoe aan deze ambities een bijdrage geleverd kan worden en worden concrete maatregelen beschreven.

Hieronder volgt een toelichting op de visie en bijbehorende maatregelen. Om de ambities te verwezenlijken wordt ingezet op: 1. Autoluwere binnenstad door:

2

 extra parkeercapaciteit aan randen te realiseren  invoering van betaald parkeren  opbrengsten betaald parkeren inzetten voor kosten realisatie extra parkeercapaciteit 2. Leefbaardere en duurzamere binnenstad door minder parkeerplaatsen, door:  het vereenvoudigen van het vergunningensysteem  meer ruimte voor groen, speelruimte en historische kwaliteit 3. Ontmoedigen van autoverkeer in binnenstad + stimuleren van alternatieven te fiets/ per voet, door:  Invoering betaald parkeren  Verkeersveiligheid verbeteren  Betere verbindingen tussen centrum – parkeerlocaties aan de rand 4. Beter toegankelijke binnenstad voor iedereen, door:  Minder auto’s biedt meer ruimte voor brede, veilige (rolstoelvriendelijke) trottoirs  Parkeerplaatsen minder validen blijven gratis + op A-locaties De belangrijkste maatregelen die nodig zijn om de ambities te verwezenlijken worden hieronder nader toegelicht. Maatregel 1: Realiseren extra parkeergelegenheid Het is de bedoeling om in eerste instantie 500 extra parkeerplaatsen te realiseren aan de rand van het centrum. Al naar gelang de toekomstige vraagontwikkeling kan dit aantal verder uitgebreid worden tot uiteindelijk 1000 parkeerplekken. Los daarvan wordt op dit moment gewerkt aan de realisatie 150 pp extra parkeerplekken op Parkeerterrein Flevolaan.

Het is de bedoeling om betaald parkeren in te voeren op alle randlocaties (één uniform tarief), uitgezonderd het parkeerterrein aan de Flevolaan. Bewoners kunnen goedkopere vergunningen aanvragen om te parkeren op de randlocaties. Dit om bewoners te stimuleren ook daadwerkelijk gebruik te maken van deze nieuwe parkeerplaatsen aan de rand van de stad. Mogelijke uitbreidingslocaties die op dit moment kansrijk worden geacht zijn: a) Omgeving Julianaplantsoen, noordoostzijde binnenstad – half verdiepte / verdiepte ligging, zodat groene uitstraling Julianaplantsoen ze veel als mogelijk behouden blijft b) Uitbreiding P+R terrein bij NS station – aanleg parkeerdek boven op bestaande parkeerplaatsen. Belangrijke randvoorwaarde daarbij is dat de aantrekkelijkheid van de looproute naar het centrum tevens verbeterd wordt. n.b.: nader onderzoek moet nog uitwijzen in hoeverre genoemde locaties daadwerkelijk haalbaar zijn om als uitbreidingslocatie te realiseren. Met de realisatie van extra parkeergelegenheid is een forse investering nodig. Door de inkomsten van het invoeren van betaald parkeren (zie maatregel 6), kan dekking worden gevonden voor deze investeringskosten. Maatregel 2: Vereenvoudigen vergunningenbeleid De focus ligt op het vereenvoudigen van het huidige vergunningstelsel.

Dit betekent dat er van de huidige 8 typen vergunningen in de toekomst nog maar 2 typen overblijven, 1e bewonersparkeervergunningen (max. 2.200 stuks) en zorgverlenersparkeervergunningen (ca. 300 stuks). Bewoners krijgen uitsluitend één vergunning voor parkeren in de binnenstad met een plafond op 2.200 vergunningen. Als de vergunningaanvragen boven de 2.200 uitkomen, komen bewoners op een wachtlijst. Dit betekent een totaal van max. 2500 vergunningen parkeren in binnenstad (nu: 3.355). Bedrijven en bezoekers kunnen via betaald parkeren gebruik blijven maken van parkeerplaatsen in de binnenstad. Bij voorkeur kiezen zij voor de parkeerlocaties aan rand van de stad. Bewoners kunnen een 2e vergunning aanvragen voor parkeren aan de rand van de stad. Kosten voor de aanvraag van een 1e bewonersvergunning: €50/ jaar (binnenstad) en €25/ jaar voor een 2e bewonersvergunning aan de stadsrand. Maatregel 3: Intensivering handhaving Cruciaal voor het succesvol invoeren van betaald parkeren is om de handhaving te intensiveren. De extra handhavingskosten die hiermee gemoeid zijn, worden gedekt door extra inkomsten parkeerboetes. Met het invoeren van betaald parkeren komen de inkomsten ten goede van gemeente in tegenstelling tot het beboeten van de huidige overtreding in blauwe zone of het parkeren voor vergunninghouders.

3

Maatregel 4: Inzetten op digitalisering parkeerketen Door de parkeerketen te digitaliseren, worden de papieren parkeerproducten stapsgewijs uit gefaseerd en vervangen door een digitale variant (mobiel parkeren). Belangrijk voordelen zijn dat dit het gebruikersgemak vergroot en de handhaving veel efficiënter georganiseerd kan worden. Maatregel 5: Duidelijke verwijzingen naar parkeerlocaties Introductie van dynamische borden voor geleiding bezoekers naar parkeerlocaties aan rand van de stad. Door de betere verwijzing naar vrije parkeerplaatsen wordt de gebruiksvriendelijkheid vergroot en wordt onnodig zoekverkeer verminderd. Maatregel 6: Invoeren parkeerbelasting en afschaffen blauwe zones Er wordt voorgesteld betaald parkeren in te voeren met één uniform parkeertarief. Zowel in binnenstad als aan stadsranden. Uitzondering vormt het parkeerterrein Flevolaan, wat gezien de ligging buiten het centrum vrij parkeren blijft. Als gevolg hiervan worden alle blauwe zones afgeschaft (467 pp). Uitzondering is het parkeerterrein Albert Heijn (eigen terrein). Specificaties invoering betaald parkeren: - 1e uur gratis voor bewoners van Enkhuizen (overige bezoekers betalen wel vanaf het 1e uur) - Parkeertarief: €1,50 per uur, max. €5,- per dag - Geen differentiatie naar seizoen.

Om betaald parkeren succesvol in te voeren is een intensivering van de handhaving noodzakelijk om toe te zien op de naleving. Daarnaast kunnen de extra inkomsten gebruikt worden voor het financieren van verdere uitbreiding van capaciteit aan de rand van de stad. Betaald parkeren verlaagt de druk op de parkeercapaciteit in het centrum waardoor er meer ruimte komt voor bewoners en toeristen. Deze maatregel met vervolgacties levert een grote bijdrage aan het verminderen van de parkeerproblemen. Flankerende maatregelen Tot slot zijn er nog een aantal flankerende maatregelen mogelijk die het beoogde effect van de hierboven benoemde maatregelen versterken. Deze flankerende maatregelen moeten in de implementatiefase of in de actualisatie van het Verkeersplan nog concreet uitgewerkt worden. De beoogde maatregelen zijn: - Autovrije straten uitbreiden - Autoverkeer beperken in autoluwe straten - Wandelinfrastructuur verbeteren - Fietsinfrastructuur verbeteren - Deelmobiliteit voor bezoekers introduceren - Instellen (verdere verlaging van) maximumlengte vrachtwagens binnenstad. Nu geldt er een lengtebeperking van maximaal 10 meter, mogelijk dat deze verder aangescherpt kan worden.

Op termijn kan ook gekozen worden voor het instellen van zero-emissie zones - Introductie autodelen en parkeren op afstand bij nieuwe ontwikkelingen (lange termijn) Draagvlak De raad heeft besloten in de bestuursopdracht op 29 juni 2021 om via een aantal tussenstappen te komen tot een nieuw Parkeer- en Verkeersontwikkelplan. De eerste stap in dit proces is vaststellen van een Peilnota door de raad in november 2021, conform de motie ‘Venneman-Nauta’. Op basis van de richtinggevende uitspraken die de raad in de Peilnota gedaan heeft, is het voorliggende herziene Parkeer- en verkeersontwikkelplan nader uitgewerkt. Deze wordt nu ter goedkeuring voorgelegd aan de raad. Vervolgstappen: - Voorbereiding en realisatie van uitbreiding parkeerfaciliteit aan de Flevolaan met 150 extra pp.

4

-

-

Implementatie maatregelen na vaststelling herzien Parkeer- en Verkeersontwikkelplan vanaf 2023. Vraagt om concrete uitwerking maatregelen, inclusief participatie, financiering en juridische verankering. Raad wordt in tussenstappen betrokken middels informatierondes en tussentijdse besluiten. Herzien parkeerverordening(en) om de gemaakte keuzen inzake vergunningen, blauwe zones en betaald parkeren juridisch te verankeren.

Planning, evaluatie en verantwoording - Voorbereiding en realisatie uitbreiding parkeerfaciliteit Flevolaan: voorbereiding is reeds opgestart - Na vaststelling, de implementatie maatregelen uit de bestuursopdracht Vervolg en herziening Parkeeren verkeersontwikkelplan’, bestaande uit: o Nader onderzoek te laten uitvoeren voor de uitbreiding van het parkeerareaal; o Het vereenvoudigen van het vergunningenbeleid; o De aanbesteding van de dienst voor uitgifte van vergunningen; o Uitvoering geven aan de participatie met bewoners en ondernemers;  O.a. gesprek met ondernemers om toelichting te geven op gemaakte keuzes in het Parkeer- en Verkeersontwikkelplan en de gevolgen op de bedrijfsvoering. o Opstellen van een nieuwe parkeerverordening; o Opstellen van verkeersbesluiten als gevolg van het vastgestelde beleid. - Voorbereiding en realisatie van extra parkeervoorziening(en) aan randen stad 2024-2025. Financiën Voor het haalbaarheidsonderzoek voor de uitbreiding van het parkeerareaal wordt een incidenteel budget aangevraagd van €25.000, voorgesteld wordt deze te dekken uit de Reserve Stadsuitleg. Er wordt ook een incidenteel budget aangevraagd van €60.000, voorgesteld wordt dit te dekken uit de algemene reserve. Onderstaande wordt dan uitgevoerd: a. Het vereenvoudigen van het vergunningenbeleid b. Het opstellen van een parkeerbetaalsysteem incl.

dynamische parkeerinformatie Voor de voorbereiding en de daadwerkelijke realisatie van de extra parkeervoorzieningen wordt een investeringsbudget aangevraagd, waarbij de dekking van de kapitaallasten zit in de inkomsten van betaald parkeren. Hier komt later een apart investeringsvoorstel voor. Na onttrekking bedragen de eindstanden van de Reserve stadsuitleg en de Algemene reserve: Reserve stadsuitleg De stand voor onttrekking is Onttrekking De eindstand

€ 198.000 € 25.000 € 173.000

Algemene reserve De stand voor de onttrekking Onttrekking De eindstand

€ 1.134.000 € 60.000 € 1.074.000

Enkhuizen, 17 januari 2023 Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris,

De burgemeester,

Mevr. N.A. Hellingman-Kuiper

Dhr. E.A. van Zuijlen

5