Nota reserves en voorzieningen 2021

Nota reserves en voorzieningen 2021

Inhoudsopgave 1. Inleiding ...................................................................................................................................... 3 2. Regelgeving ................................................................................................................................ 3 3. Begripsomschrijvingen ................................................................................................................ 3 3.1 Algemeen .......................................................................................................................... 3 3.2 Reserves ........................................................................................................................... 3 3.3 Voorzieningen .................................................................................................................... 4 3.4 Functies reserves en voorzieningen................................................................................... 4 4. Beleid .......................................................................................................................................... 5 4.1 Presentatie ........................................................................................................................

5 4.2 Bevoegdheden .................................................................................................................. 5 4.3 Mutaties tussen reserves ................................................................................................... 6 4.4 Rentebeleid ....................................................................................................................... 6 4.5 Weerstandsvermogen ........................................................................................................ 6 5. Slotbepalingen ............................................................................................................................ 7 5.1 Intrekken oude nota en overgangsrecht ............................................................................. 7 5.2 Inwerkingtreding en citeertitel ............................................................................................ 7

Bijlage 1: Overzicht van reserves en voorzieningen per 31-12-2019 ............... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Bijlage 2: Relevante artikelen BBV ........................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

2/8

1. Inleiding In de financiële verordening staat dat de raad de nota reserves en voorzieningen vaststelt. Met deze nota wordt het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen vastgesteld. Deze nieuwe nota actualiseert het beleid en sluit aan op de veranderde regelgeving. In bijlagen 1a en 1b zijn overzichten van de reserves en voorzieningen opgenomen. In bijlage 2 zijn de relevante artikelen van Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) opgenomen.

2. Regelgeving Het beleidskader inzake reserves en voorzieningen wordt gevormd door het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Financiële verordening 2017 Enkhuizen. Het BBV wordt verder uitgewerkt in notities van de Commissie BBV (zoals de Notitie Rente en Notitie Grondexploitaties) met stellige uitspraken en aanbevelingen. Deze zijn -indien van belang- verwerkt in deze nota. De relevante BBV-artikelen voor deze nota zijn opgenomen in een bijlage.

3. Begripsomschrijvingen 3.1 Algemeen Reserves en voorzieningen worden aan de passiefzijde van de balans gepresenteerd. Reserves behoren tot het eigen vermogen en Voorzieningen tot het vreemd vermogen. 3.2 Reserves Reserves zijn vermogensbestanddelen die in de balans worden onderscheiden naar Algemene reserves en Bestemmingsreserves (artikel 42 en 43 BBV). 3.2.1 Algemene reserve Dit is een reserve waaraan de raad geen bestemming heeft gegeven. Van rechtswege wordt een eventueel rekeningresultaat eerst verrekend met de algemene reserve, waarna een batig resultaat eventueel nader bestemd kan worden. In Enkhuizen is -naast de algemene reserve- de Reserve Weerstandscapaciteit ingesteld, bedoeld om niet geraamde financiële tegenvallers mee op te vangen. Tot slot wordt –binnen de algemene reserves- nog de Reserve Bouwgrondexploitatie gehanteerd, welke in principe wel een bestemming kent (tekorten bouwgrondexploitaties). 3.2.2 Bestemmingsreserves Dit zijn reserves waaraan de raad een bestemming heeft gegeven, bedoeld om een specifiek doel te realiseren. De raad is vrij in instelling van bestemmingsreserves en ook vrij om de bestemming van deze reserves te wijzigen of bestemmingsreserves weer op te heffen. Onder bestemmingsreserves vallen ook reserves die zijn gevormd ter dekking van kapitaallasten.

Het saldo van deze bestemmingsreserves is bedoeld voor dekking van toekomstige afschrijvingen van daartoe aangewezen investeringen; wijziging van de bestemming van deze reserves kan, maar heeft financiële gevolgen voor de exploitatie.

3/8

3.3 Voorzieningen Voorzieningen geven een schatting van voorzienbare lasten inzake risico’s en verplichtingen waarvan de omvang en/of tijdstip van optreden per balansdatum onzeker zijn, maar die oorzakelijk samenhangen met de periode voorafgaand aan de balansdatum. Of met andere woorden: als zich in het afgelopen dienstjaar iets heeft voorgedaan wat waarschijnlijk kosten na het dienstjaar tot gevolg heeft, dan moet voor het geschatte totaal van die kosten per balansdatum een voorziening worden ingesteld en gevoed. De raad is verplicht tot instelling van voorzieningen. Middelen die zijn toegevoegd aan een voorziening zijn niet vrij te besteden. Voorzieningen worden voor de balans aangemerkt als vreemd vermogen. Een voorziening wordt gevormd: - Voor verplichtingen, verliezen en risico’s (artikel 44 lid 1a en 1b BBV); - Ter egalisering van kosten (artikel 44 lid 1c BBV); - Voor bijdragen aan toekomstige investeringen waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35 eerste lid, onder b van het BBV (artikel 44 lid 1d BBV) en - Voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is (artikel 44 lid 2 BBV). Het gaat bij voorzieningen om min of meer onzekere verplichtingen die te zijner tijd schulden kunnen worden, zoals juridische claims in afwachting van een uitspraak van de rechter.

Ook kunnen voorzieningen betrekking hebben op verplichtingen samenhangend met het in de tijd onregelmatig gespreid zijn van bepaalde kosten, zoals bijvoorbeeld voor groot onderhoud. Verder kunnen voorzieningen een schatting betreffen van de lasten voortvloeiend uit risico’s die samenhangen met de bedrijfsvoering, zoals bijvoorbeeld reorganisaties, wachtgelden, etc. Voorzieningen moeten naar beste schatting dekkend zijn voor de achterliggende verplichtingen en risico’s. Bij voorzieningen is er voor de raad inhoudelijk gezien geen expliciete keuzemogelijkheid, vanwege het verplichtende karakter. Indirect kan de raad echter wel invloed uitoefenen op de hoogte van een voorziening. Dit geldt bijvoorbeeld bij onderhoudsvoorzieningen, waarbij het gewenste kwaliteitsniveau bepalend is voor het bedrag dat jaarlijks in een voorziening wordt gestort (denk aan gebouwen en wegenonderhoud). Als onderligger voor de voorzieningen wordt in de meeste gevallen gebruik gemaakt van beheerplannen. De onderbouwing, planning van de uitgaven en de voeding van de voorzieningen zijn in de beheerplannen opgenomen en in de tijd uitgezet. Vereist is dat beheerplannen periodiek worden geëvalueerd en -indien noodzakelijkworden bijgesteld.

3.4 Functies reserves en voorzieningen In het totale financiële beleid hebben reserves en voorzieningen de volgende functies: a) de bufferfunctie; b) de bestedingsfunctie; c) de financieringsfunctie d) de verplichtingenfunctie; e) de egalisatiefunctie. 3.4.1 De bufferfunctie Dit is de belangrijkste functie van het eigen vermogen. Met name de algemene reserve dient als bufferfunctie voor het opvangen van onvoorziene uitgaven (incidenteel) die noodzakelijkerwijs dienen plaats te vinden, zoals: - Noodzakelijke uitgaven waarvoor geen bestemmingsreserve of voorziening is gevormd en geen financiële middelen zijn gereserveerd, omdat er nog geen kwantificering van risico's heeft plaats gevonden; - Het opvangen van eventuele jaarrekeningtekorten; - Het incidenteel opvangen van een (deel van) eventueel begrotingstekort.

4/8

3.4.2 De bestedingsfunctie De overige reserves en voorzieningen zijn -al dan niet verplicht- in het leven geroepen om besteed te worden aan een van tevoren bepaald doel. Bij de zogenaamde bestemmingsreserves ligt het bestedingsdoel vast. Bij reserves met een bestedingsfunctie is een onderscheid te maken tussen: - eenmalige, op korte termijn te realiseren doelen, meestal in de investeringssfeer en - in de tijd gezien ongelimiteerde doelen, waarvoor steeds -naar behoefte- een beroep op de reserve wordt gedaan. 3.4.3 De financieringsfunctie Door het vormen van reserves (eigen vermogen) en voorzieningen (vreemd vermogen) wordt vermogen afgezonderd voor toekomstige bestedingen. Door reserves en voorzieningen in te zetten, kan het beroep op overige financieringsbronnen worden beperkt. 3.4.5 De verplichtingenfunctie De verplichtingenfunctie heeft betrekking op voorzieningen. Een voorziening heeft een karakter van een verplichting die de gemeente is aangegaan en waarvoor de benodigde middelen beschikbaar moeten zijn. Bijvoorbeeld pensioen- en wachtgeldverplichtingen van wethouders. 3.4.6 De egalisatiefunctie Hiermee wordt het mogelijk gemaakt noodzakelijke aanpassingsprocessen geleidelijk te laten verlopen. Er ontstaat zodoende een regelmatige verdeling over de jaren heen, mede om ongewenste schommelingen (pieken en dalen) in de tarieven en het resultaat te voorkomen.

4. Beleid 4.1 Presentatie Jaarlijks wordt bij de begroting inzicht geboden in de stand van zaken met betrekking tot alle reserves en voorzieningen, inclusief de beoogde onttrekkingen/aanwendingen en stortingen. In de jaarstukken worden de aard en de reden en de wijzigingen daarin van elke reserve en voorziening, alsmede de toevoegingen en onttrekkingen/aanwendingen, toegelicht. Per reserve en voorziening wordt het verloop gedurende het jaar in een overzicht weergegeven.

4.2 Bevoegdheden Instellen, wijzigen en opheffen van reserves is -gelet op het budgetrecht- een raadsbevoegdheid. Hieronder worden de bevoegdheden verder toegelicht. 4.2.1 Instellen en opheffen reserves en voorzieningen Het instellen en opheffen gebeurt bij raadsbesluit. In het raadsbesluit tot instelling dient in ieder geval opgenomen te worden: doel, gewenste hoogte, voeding, onderbouwing (bv. beheersplan) en het verloop van toevoegingen c.q. onttrekkingen/aanwendingen. Aantal en omvang van reserves wordt zoveel mogelijk beperkt. Het doel van de gemeente is niet om eigen vermogen op te bouwen. Daarbij hoeft niet elk risico worden afgedekt met een aparte reserve. Dit kan ook middels de algemene reserve. 4.2.2 Storting en onttrekking reserves In de begroting wordt een zo reëel mogelijk beeld gegeven van stortingen en onttrekkingen van de reserves in een bepaald jaar. Mutaties in reserves zijn alleen toegestaan wanneer deze zijn gedekt door een voor 31 december van het verslagjaar genomen raadsbesluit dan wel wanneer door de

5/8

raad een besluit is genomen om bepaalde (toekomstige) baten en/of lasten te muteren in een bepaalde reserve. Als in dat geval de werkelijke uitgave achter blijft bij de raming, wordt er ook navenant minder onttrokken aan de reserve. De raad kan de bevoegdheid om te muteren in een bepaalde reserve ook bij het college neerleggen, maar dient hiertoe wel expliciet te besluiten. Negatieve bestemmingsreserves zijn niet toegestaan. 4.2.3. Toevoeging en aanwending voorzieningen Zoals al is vermeld, dient een voorziening de omvang te hebben van de betreffende geschatte verplichting of risico. De voeding van de voorzieningen vindt plaats via de exploitatie en deze vereisen een raadsbesluit. Het college is bevoegd over de voorzieningen te beschikken. Negatieve voorzieningen zijn niet toegestaan. 4.3 Mutaties tussen reserves Mutaties tussen bestemmingsreserves van verschillende programma’s moeten via het overzicht van baten en lasten, onderdeel mutaties in reserves, worden verwerkt. Ook indien er sprake is van en naar de algemene reserve. Overboekingen tussen bestemmingsreserves die behoren tot hetzelfde programma kunnen eventueel rechtstreeks tussen de betreffende reserves plaatsvinden.

4.4 Rentebeleid Vanwege de eenvoud en de transparantie wordt geen rente toegevoegd aan reserves en voorzieningen, tenzij de waardering van de voorziening tegen contante waarde is of de voorziening als gevolg van bijdragen van derden dit verplicht stelt. 4.5 Weerstandsvermogen Er doen zich ook risico’s voor die nog niet zo concreet zijn dat er al een bestemmingsreserve of een voorziening voor kan worden gevormd. Op basis van het BBV dienen deze risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen bij de begroting te worden opgenomen. Deze verplichting geldt ook bij de jaarrekening, de paragraaf bevat dan de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen enerzijds de weerstandscapaciteit (de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten die onverwachts en substantieel zijn structureel te dekken) en anderzijds alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Het gaat om die elementen, waarmee tegenvallers eventueel bekostigd kunnen worden, bijvoorbeeld de algemene reserve, maar ook de onbenutte belastingcapaciteit. Voor het bepalen van de hoogte van de weerstandscapaciteit heeft uw raad de nota weerstandsvermogen: risicomanagement en weerstandscapaciteit vastgesteld.

6/8

5. Slotbepalingen 5.1 Intrekken oude nota en overgangsrecht De nota reserves en voorzieningen in Enkhuizen uit 2016 wordt ingetrokken per 1 januari 2021. De nota 2016 blijft van toepassing op de jaarrekening en het jaarverslag 2020.

5.2 Inwerkingtreding en citeertitel Deze nota treedt in werking op 1 januari 2021. Deze nota wordt aangehaald als: Nota reserves en voorzieningen 2021 Enkhuizen.

Bijlage 1a

Overzicht van reserves en voorzieningen

Bijlage 1b

Overzicht Voorzieningen

Bijlage 2:

Relevante artikelen BBV.

7/8

8/8