Najaarsnota 2024

Najaarsnota 2024 Enkhuizen

1

1

Inleiding

Algemeen Op basis van de Financiële verordening rapporteert het college tweemaal per jaar aan de gemeenteraad over eventuele bijstelling van budgetten als gevolg van autonome mutaties gedurende dat jaar. De Voorjaarsnota is bedoeld om uw raad te informeren over ontwikkelingen die zich na vaststelling van de Programmabegroting hebben voorgedaan; De Najaarsnota ziet vooral op toereikendheid van budgetten: een laatste mogelijkheid om budgetten in de begroting integraal te beoordelen en -op basis van actuele inzichten- eventueel bij te stellen, waarbij met name begrotingsrechtmatigheid wordt nagestreefd. Daarbij is in principe geen sprake van nieuw beleid, maar bijstelling van budget als gevolg van 'onvermijdelijke' mutaties. Als deze structurele consequenties hebben, dan worden deze begrotingswijzigingen ook in meerjarenperspectief verwerkt.

Financiële gevolgen

Stand na de Begroting 2025, inclusief ombuigingen mutaties Najaarsnota 2024 saldo na Najaarsnota 2024

2024

2025

2026

2027

2028

-2.179 3.361 1.182

328 75 403

-2.228 4 -2.224

-3.057 -37 -3.094

-3.398 -21 -3.419

Leeswijzer In het volgend onderdeel treft u een totaaloverzicht aan van financiële gevolgen per dienstjaar. In Hoofdstuk 2 treft u een toelichting op de mutaties per programma aan. In Hoofdstuk 3 treft u de mutaties in de reserves aan en in Hoofdstuk 4 de bijstelling in 2024 van een investeringsbudget. Bij alle financiële overzichten is een negatief bedrag ‘ruimtevragend’ (hogere lasten of lagere baten). Een positief bedrag is ‘ruimtescheppend’ (lagere lasten of hogere baten). Bedragen in de overzichten zijn over het algemeen afgerond op € 1.000.

2

Totaaloverzicht mutaties 2024

Lasten programma 1 Bestuur en dienstverlening Raadsvergoedingen Salarismaatregelen Burgemeester Burgemeestersprocedure, afscheid en installatie Salarismaatregelen Griffie Controle toeristenbelasting WOZ Taxaties bijraming verkiezingen aframing afdracht leges Gas gemeentehuis Hoogstraat Gas gemeentehuis Breedstraat Bijdrage SED Bijdrage SSC DeSom Kapitaallasten

6.000 -6.000 -30.000 -18.973 -5.000 -16.000 -12.000 45.000 -30.000 -12.000 89.000 -37.500 17.000

Baten programma 1 Bestuur en dienstverlening Dividend bijraming ontvangen leges algemene uitkering: SC 2024, dienstjaar 2023 algemene uitkering: SC 2024, dienstjaar 2024 algemene uitkering: Meicirculaire 2024 algemene uitkering: Specificatie 6 2024 OZB eigendom niet-woningen OZB gebruik niet-woningen Toeristenbelasting Vrijval budget ISV Onttrekking reserve afschrijvingslasten

40.000 57.000 208.000 640.000 830.000 88.000 26.000 36.000 106.000 59.000 -43.500

Budgettair neutrale mutaties programma 1: Afwikkeling vordering IKC onttrekking reserve onderwijshuisvesting

-101.000 101.000

Lasten programma 2 Ruimte Kapitaallasten Handhaving OOV Dierenwelzijn onderhoud wegen Kapitaallast NABO Elektra haven Haven, betaalsysteem Haven, verwijderen palen tbv chartervaart

618.500 48.000 -9.000 55.000 0 -50.000 -40.000 -15.000

Baten programma 2 Ruimte Verkoop grond

56.000

3

2025

2026

2027

2028

-6.000

-6.000

-6.000

-6.000

-18.973

-18.973

-18.973

-18.973

-30.000

-30.000

-30.000

-30.000

20.000 9.500

20.000 -60.900

20.000 -16.100

20.000

26.000 36.000

26.000 36.000

26.000 36.000

26.000 36.000

-9.000

-9.000

-9.000

-9.000

800

800

800

800

-40.000

-40.000

-40.000

-40.000

2024

Budgettair neutrale mutaties programma 2: Doortrappen campagne Subsidie Doortrappen campagne Wegen - groot onderhoud Onttrekking reserve onderhoud kapitaalgoederen Opbrengst rioolheffing Elektra riolering Storting voorziening riolering Opbrengst afvalstoffenheffing Voorziening afvalstoffenheffing Omgevingswet Omgevingswet

-10.000 10.000 500.000 -500.000 23.000 10.000 -33.000 -133.000 133.000 -142.800 142.800

Lasten programma 3 Samenleving Kapitaallasten Leerlingenvervoer Gasverbruik sportgebouwen en St. Iedereen telt mee Elektraverbruik kermissen en sportpark Immerhorn Zwembad Kosten herinrichting Immerhorn Sportbevordering Preventieve ondersteuning in het voortgezet onderwijs BUIG Cliëntgebonden kosten Jeugd Cliëntgebonden kosten Wmo Energietoeslag Alleenverdienersproblematiek Kerstattentie 2023 Netwerkorganisatie SMI Beschermd wonen Ondersteuning sociale verstrekkingen statushouders Fin. Eerstelijnsloket WMO en Jeugd

196.500 30.000 -25.000 -3.238 123.000 -27.464 92.106 -10.861 -718.000 -303.000 57.000 124.200 -24.280 12.550 140.000 -100.000 46.906 10.000 20.350

Baten programma 3 Samenleving Verhuur Peutertuin Verhuur Flessenscheepjesmuseum BUIG Leerlingenvervoer Regionale middelen MO/BW

6.134 -41.000 915.000 6.000 131.586

Budgettair neutrale mutaties programma 3: Zwembad Verhuur zwembad Inburgeringsvoorzieningen SPUK inburgeringsvoorzieningen algemeen SPUK extra voor onderwijsroute lasten opvang Oekraïners bekostigingsregeling Rijk meerkostenregeling Rijk verdeling resultaat 2024 storting in reserve oekraïne

-33.322 36.000 -423.194 406.352 16.842 -5.425.000 4.465.000 960.000 88.700 -88.700

Totaal saldo

3.360.694

4

2025

2026

2027

2028

86.000

86.000

-24.280

-24.280

-24.280

-24.280

18.500

18.500

18.500

18.500

6.134

6.134

6.134

6.134

74.681

4.281

-36.919

-20.819

2

Mutaties op de programma's

Bestuur en dienstverlening Toelichting mutaties lasten Raadsvergoedingen (voordeel € 6.000 incidenteel) Voor raadsvergoedingen is in 2023 minder uitgegeven dan geraamd, zodat in 2024 een bedrag kan worden afgeraamd. Daar de raadsvergoedingen vanaf 2025 naar verwachting zullen stijgen (raadsvergoedingen worden wettelijke vastgesteld) ramen we nu incidenteel af. Salarismaatregelen Burgemeester (nadeel € 6.000 structureel) Vergoedingen voor de burgemeester worden wettelijk vastgesteld. In verband met een wijziging moeten de budgetten worden aangepast. Salarismaatregelen Griffie (nadeel € 19.000 structureel) Bij aanstelling van de raadsadviseur/commissiegriffier is afgesproken om na een jaar -bij goed functioneren- de functie te waarderen. Daarnaast is met de werkgeverscommissie een urenuitbreiding besproken van 32 naar 36 uur. Als gevolg hiervan moet het budget voor de griffie worden bijgeraamd. Afscheid burgemeester en installatie nieuwe burgemeester (nadeel € 30.000 incidenteel) Burgemeester Van Zuijlen heeft laten weten dat hij afziet van een mogelijke herbenoeming in november 2024. In verband hiermee is een vacature ontstaan en is met de voorbereiding van de procedure voor benoeming van een nieuwe burgemeester gestart. Er zijn middelen nodig voor het afscheid van Burgemeester Van Zuijlen, de burgemeestersprocedure en de installatie van de nieuwe burgemeester.

Te denken valt aan scholing van de vertrouwenscommissie, accommodatiekosten voor de gesprekken met kandidaten, reis- en verblijfkosten. Eventueel zijn er kosten voor assessment(s). Verkiezingen Tweede Kamer (nadeel € 12.000 incidenteel) Voor organisatie van verkiezingen van het Europees Parlement zijn extra kosten gemaakt voor - vervanging van verkiezingsmateriaal (onder andere stemhokjes - verhoging huur stemlocaties - verhoging in de prijs van de catering op de verkiezingsdag en op de centrale teldag - extra trainingen voor de centrale teldag - het organiseren van de centrale teldag kost extra geld (presentiegeld en materiaal) Afdracht leges (voordeel € 45.000, incidenteel) Op basis van de huidige aantallen van aangevraagde producten van dit jaar zijn we tot een beter inzicht gekomen over de af te dragen leges. Toeristenbelasting (nadeel € 5.000 incidenteel) Er is in 2024 een controle ad € 5.000uitgevoerd op aangifte van toeristenbelasting. De extra opbrengsten naar aanleiding van de controle worden meegenomen in de NJN 2025. 5

WOZ Taxatie (2024 € 16.000 nadeel, nadeel vanaf 2025 € 30.000) in 2023 hebben wij een aanbesteding voor de WOZ Taxaties uitgevoerd. Het tarief daarvoor van de externe partij is hoger dan in voorgaande jaren. Voor 2024 betekent dit incidenteel een nadeel van € 16.000 en vanaf 2025 betekent dit een structureel nadeel van € 30.000 Energielasten gemeentehuizen (nadeel € 42.000 incidenteel) De budgetten voor gasverbruik van de gemeentehuizen aan de Breedstraat en de Hoogstraat worden bijgesteld naar de huidige tarieven. Daar nog onzeker is wat de tarieven komend jaar gaan doen worden de energiebudgetten -waar van toepassing- incidenteel bijgesteld. Bijdrage SED (voordeel 2024 € 89.000, voordeel vanaf 2025 € 20.000) In de Kadernota 2025-2028 zijn zogenaamde “sed-budgetten” opgenomen. Dit zijn budgetten die in de begroting van de drie gemeenten worden opgenomen voor taken die de SED organisatie gaat uitvoeren, en dus ook worden doorbetaald naar de SED Organisatie, maar dan niet via de verdeelsleutel. Voorwaarde was dat deze budgetten in alle drie begrotingen worden opgenomen. Gebleken is dat de volgende budgetten zijn geschrapt door (een van beide) andere gemeenten en de werkzaamheden daarvoor worden dus ook niet opgepakt door de SED Organisatie. Deze budgetten vallen daarom vrij in de begroting van Enkhuizen.

Het betreffen incidentele budgetten voor Implementatie klantgericht werken (€ 13.000) en Verbetering administratieve organisatie (€ 56.000) en een structureel budget voor Uitvoering jeugdzorg (€ 20.000). Transitie 2.0 SSC DeSom (nadeel in 2024, 2026 en 2027, incidenteel voordeel in 2025) De gemeenschappelijke regeling SSC DeSom staat op het punt een belangrijke transitie door te maken naar DeSom 2.0. Voor deze transitie is door SSC DeSom een businesscase “DeSom 2.0” opgesteld, waarover de raad in de afgelopen periode via raadsinformatiebrief en raadsbijeenkomst is geïnformeerd. De businesscase DeSom 2.0 is het resultaat van een uitvoerig traject om de dienstverlening van DeSom beter aan te laten sluiten op de wensen van de deelnemers en beschrijft de beweging die SSC DeSom moet maken om op (middel)lange termijn van betekenis te blijven voor zijn deelnemers. Met deze transitie wordt voldaan aan de wens van de deelnemers om de dienstverlening flexibeler aan te bieden. Met de flexibele dienstverlening kan iedere deelnemer vanaf 2026 de door haar gewenste dienstverlening afnemen. De differentiatie van producten en diensten maakt het mogelijk om met ingang van 1 januari 2026 ook een andere vorm van bekostiging te introduceren. Op dit moment worden de kosten voor de deelnemers aan SSC DeSom op basis van inwoneraantal verdeeld.

Vanaf 1 januari 2026 betalen deelnemers (en WerkSaam) voor de diensten die ze afnemen. Voor de transitie van SSC DeSom naar 2.0 worden door SSC DeSom in de jaren 2024, 2026 en 2027 kosten bijgeraamd en in dienstjaar 2025 worden kosten afgeraamd: een deel van de kosten die in de begroting 2025 van DeSom zijn opgenomen worden overgeheveld naar 2024. Volgens de regeling moeten besluiten die leiden tot een wijziging van de bijdrage per inwoner aan de raden moeten worden voorgelegd voor een zienswijze. Wij vragen uw raad een positieve zienswijze af te geven op de begrotingswijzigingen van SSC DeSom. Het gevolg van deze begrotingswijzigingen bij SSC Desom voor de gemeente Enkhuizen zijn: Bijraming van de bijdrage in 2024 (€ 37.500), in 2026 (€ 60.900) en in 2027 (€ 16.100). In dienstjaar 2025 kan € 9.500 aan bijdrage aan SSC DeSom worden afgeraamd.

6

Wij hebben deze gevolgen -vooruitlopend op het AB-besluit tot wijziging van de begroting van SSC DeSom- reeds in deze najaarsnota 2024 verwerkt. Kapitaallasten (voordeel € 17.000 incidenteel) We hebben lagere kapitaallasten als gevolg van de lagere rentekosten (er worden minder financieringsmiddelen aangetrokken dan geraamd en we krijgen meer rente vergoed krijgen over uitgezette gelden, zie ook baten Treasury). Verder zijn de afschrijvingslasten lager doordat enkele investeringen nog niet zijn afgerond. Afwikkeling leges omgevingsvergunning IKC (2024 € 101.000 budgettair neutraal) Dit betreft een openstaande vordering voor de leges van de verleende omgevingsvergunning voor de bouw van het Integraal Kind Centrum (IKC) in de binnenstad. Doordat de plannen niet zijn doorgegaan is de hardheidsclausule toegepast en is de vordering kwijtgescholden. Het lag in de bedoeling deze mutatie te verwerken in de Voorjaarsnota 2022. Vanwege een misverstand is dat niet gebeurd en dient de vordering alsnog afgewikkeld te worden. We stellen voor deze kosten te verrekenen met de reserve onderwijshuisvesting.

Toelichting mutaties baten Leges reisdocumenten (voordeel € 57.000 incidenteel) Op basis van de huidige aantallen van aangevraagde producten van dit jaar zijn we tot een beter inzicht gekomen in de te ontvangen leges. Treasury 2024 (€ 640.000 budgettair neutraal) Op het taakveld treasury ontstaat een voordelig saldo door de rente die we vergoed krijgen over de uitgezette gelden. Daarnaast zijn er minder financieringsmiddelen aangetrokken doordat investeringen nog niet zijn uitgevoerd of zijn uitgesteld.. Het voordeel op het taakveld treasury wordt -door verlaging van kapitaallasten op de programma’s - ten gunste van de taakvelden gebracht. Per saldo is het rentevoordeel op de taakvelden € 640.000. Dividend (voordeel € 40.000 incidenteel) • Alliander heeft in 2024 een interim dividend van € 48.000 uitgekeerd vanwege de verkoop van Kenter (een bedrijf dat diensten verleent in energievoorzieningen en energiedata). • De reguliere dividenduitkering van Alliander over 2023 bedroeg € 109.000 en is € 9.000 hoger dan de raming • De reguliere dividenduitkering van de BNG over 2023 bedroeg € 282.000 en is € 12.000 lager dan de raming • De garantstellingsprovisie HVC komt dit jaar € 5.000 lager uit als de raming. Algemene uitkering, Meicirculaire 2024 (voordeel € 918.000 incidenteel) In de raadsbrief van 18 juni 2024 zijn de mutaties vanuit de Meicirculaire 2024 nader toegelicht.

De mutaties vanaf dienstjaar 2025 zijn opgenomen in de Kadernota 2024-2028; de mutatie voor 2024 wordt in deze Najaarsnota verwerkt. Naast het voordeel voor 2024 ad € 830.000 is in specificatie 6 van 2024 nog een voordeel van € 88.000 opgenomen.

7

Algemene uitkering, Septembercirculaire 2024 (voordeel € 848.000 incidenteel) Uit de Septembercirculaire 2024 volgt een voordeel voor dienstjaar 2024 van € 848.000, Hiervan heeft € 208.000 betrekking op dienstjaar 2023 en € 640.000 op dienstjaar 2024. De hogere algemene uitkering in 2024 heeft betrekking op afrekening BTW-Compensatie Fonds 2023 ad € 492.000, een suppletie-uitkering van € 169.000 voor lage inkomens en een hogere uitkering in de uitkeringsbasis (accres en hoeveelheden) van € 107.000. De WOZ-korting is met € 134.000 toegenomen als gevolg van de waardestijging. Financiële gevolgen van de Septembercirculaire 2024 voor de jaren na 2024 zijn meegenomen in het raadsvoorstel Ombuigingen 2024 en Septembercirculaire 2024. Onttrekking reserve afschrijvingslasten (nadeel € 44.000 incidenteel) Een aantal projecten is nog niet afgerond, waardoor er ook niet is onttrokken aan de reserve voor dekking van afschrijvingslasten. Het gaat om afschrijvingslasten van het toegangspad van het hertenkamp en om het ontwikkelplan voor parkeren. De kapitaallasten hiervan ad € 44.000 zijn afgeraamd op de betreffende programma ‘s.

Toeristenbelasting (voordeel € 106.000 incidenteel) Door een te voorzichtige raming van het aantal personen die binnen de gemeente verblijven en niet ingeschreven zijn in de Basisregistratie Personen, kan vanaf 2024 incidenteel een bedrag van € 106.000 worden bijgeraamd. Vrijval ISV-middelen (voordeel € 59.000 incidenteel) In het verleden ontving de gemeente Enkhuizen ISV (Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing) gelden van de provincie. Het geld was bedoeld om stadsvernieuwingsprojecten financieel te ondersteunen. Alle financiële eindverantwoordingen van de projecten zijn bij de provincie ingediend, vergezeld van een goedkeurende verklaring van de accountant voor het volledige ISV-bedrag. Het is nu gebleken dat er nog een ISV-bedrag van € 59.000 resteert. Dit bedrag lijkt destijds niet correct te zijn gekoppeld aan een van de ISV-projecten. Hierdoor komt er een bedrag van € 59.000 beschikbaar. OZB woningen en niet-woningen (voordeel € 62.000 structureel) Dit is een minimale afwijking ten opzichte van de totale opbrengsten OZB van 1,8%. Afwikkeling leges omgevingsvergunning IKC (2024 € 101.000 budgettair neutraal) Voorgesteld wordt de openstaande leges van de omgevingsvergunning voor de bouw van het Integraal Kindcentrum (IKC) te verrekenen met de reserve onderwijshuisvesting.

8

Ruimte Toelichting mutaties lasten Kapitaallasten (voordeel € 619.000 incidenteel) We hebben lagere kapitaallasten als gevolg van de lagere rentekosten (er worden minder financieringsmiddelen worden aangetrokken dan geraamd en we krijgen meer rente vergoed krijgen over uitgezette gelden, zie ook baten Treasury). Verder zijn de afschrijvingslasten lager doordat enkele investeringen nog niet zijn afgerond. Handhaving (voordeel € 48.000 incidenteel) De inzet van BOA’ s kan deels worden afgeraamd omdat de uitvoering -waarbij deze inzet van BOA’ s noodzakelijk is- voor een deel later start dan verwacht. Er is in 2025 voldoende structureel budget geraamd voor de inzet. Dierenwelzijn (nadeel € 9.000 structureel) De kosten voor het dierenasiel in Hoorn Stichting Herberdina Japin-Timmer zijn toegenomen. Zij voeren een wettelijke taak uit van de gemeente, namelijk de opvang van zwerfdieren Groot onderhoud Wegen (€ 500.000 budgettair neutraal), In de planning voor 2024 is groot onderhoud aan asfalt en elementen opgenomen, waarvan enkele geplande elementverhardingen dit jaar niet voorbereid en uitgevoerd kunnen worden. Deze vrijval wordt gestort in de reserve onderhoud kapitaalgoederen, van waaruit dekking van groot onderhoud is geregeld. Onderhoud wegen (voordeel € 55.000 incidenteel) In de planning 2024 zijn onderhoudswerkzaamheden aan asfalt en elementen opgenomen.

Voor de asfalt werkzaamheden blijft een klein budget over wat kan worden afgeraamd. Verkeer Doortrappen campagne (€ 10.000 budgettair neutraal) Met het project “Doortrappen” worden senioren getraind om langer gezond, sociaal en zelfredzaam op de fiets te blijven. Er worden opfriscursussen en -lessen gegeven en bijvoorbeeld fietschecks uitgevoerd. Hiervoor ontvangen we een subsidie van de Provincie, zie de baten Subsidie Project Doortrappen WF 2024. Kapitaallast NABO (voordeel € 800 vanaf 2025 structureel) De Provincie Noord-Holland heeft een subsidie uitgekeerd voor de nieuwe wandelroute in Enkhuizen, inclusief oplossen knelpunt in wandelroute. De subsidie wordt in minder gebracht op de investering wat een voordeel oplevert in de kapitaallasten. Gelet op de bijstelling van een bestaand krediet worden de financiële gevolgen (hoewel beneden de rapporteringsgrens) in deze nota geregeld. Elektra Haven (nadeel € 50.000 incidenteel) Het elektrabudget 2024 van de haven worden bijgesteld naar de huidige tarieven.

9

Periodieke kosten haven (nadeel € 40.000 structureel) Dit betreft de periodieke kosten van Easy2pay/Involtum, veroorzaakt door een toename in het verbruik. Involtum biedt diensten aan voor het beheren en afrekenen van energie- en wateraansluitingen op afstand, terwijl Easy2pay een betaalplatform is dat zich richt op het beheren van betalingen voor diensten in openbare ruimten. Vorig jaar hebben we hiervoor incidenteel budget aangevraagd en is aangegeven dat wordt gekeken naar andere (goedkopere) oplossingen. Uit dat onderzoek is gebleken dat Easy2pay voor de haven het goedkoopste systeem blijkt, zodat in deze Najaarsnota 2024 structureel budget wordt gevraagd. Verwijderen palen haven ten behoeve van de chartervaart (nadeel € 15.000 incidenteel) Meer ruimte creëren voor zowel de chartervaart als de riviercruisevaart door een aantal palen te verwijderen bij de baatkade. Hierdoor ontstaat er meer manoeuvreerruimte voor de chartervaart, wat de efficiëntie en veiligheid ten goede komt. Daarnaast maakt deze maatregel het mogelijk om op de plek waar normaal de chartervaart ligt, de riviercruisevaart te accommoderen. Dit biedt flexibiliteit in het gebruik van de havenfaciliteiten en kan bijdragen aan een betere doorstroom van scheepvaartverkeer.

Riolering (€ 33.000 budgettair neutraal) Het voordeel op de baten van de rioolheffing (€ 23.000) en de lagere elektrakosten (€ 10.000) wordt gestort in de voorziening riolering. Afvalheffing (2024 € 133.000 budgettair neutraal) Het nadeel komt ten laste van de voorziening Afval i.v.m. de kostendekkendheid. Het betreft hier een minimale afwijking van 3,7%. Omgevingswet (2024 € 142.800 budgettair neutraal) In 2024 is er voor programma Omgevingswet geld nodig voor het afmaken van de omgevingsvisie, de pilot omgevingsplan en het opstellen van nota’s grondbeleid en kostenverhaal. Daarnaast wordt expertise ingehuurd voor ondersteuning bij het werken onder de Omgevingswet. De middelen die daarvoor in 2024 zijn geraamd blijken niet toereikend.

Toelichting mutaties baten Verkoopsommen grond (voordeel € 56.000 incidenteel) We hebben meer gronden verkocht dan was verwacht/geraamd. Subsidie Doortrappen campagne (€ 10.000 budgettair neutraal) Subsidie van de Provincie Noord-Holland de uitvoering van het project Doortrappen. Zonder deze subsidie hadden de activiteiten waarschijnlijk niet plaatsgevonden. Rioolheffing (€ 33.000 budgettair neutraal) Het voordeel in heffing en elektrakosten wordt gestort in de voorziening Riolering. Afvalheffing (2024 € 133.000 budgettair neutraal) Het nadeel komt ten laste van de voorziening Afval i.v.m. de kostendekkendheid. Het betreft hier een minimale afwijking van 3,7%. 10

Omgevingswet (€ 142.800 budgettair neutraal) De bijraming van lasten inzake Omgevingswet worden gedekt uit de beschikbare middelen uit de bestemmings/egalisatiereserve Omgevingswet. In de reserves zit voldoende geld om het beschikbare budget aan te vullen tot het benodigde bedrag. Onttrekking reserve onderhoud kapitaalgoederen (€ 500.000 budgettair neutraal) Groot onderhoud van wegen wordt gedekt uit de reserve onderhoud kapitaalgoederen. Er worden minder lasten gemaakt dus er wordt minder onttrokken aan de reserve.

11

Samenleving

Toelichting mutaties lasten Kapitaallasten (voordeel € 197.000 incidenteel) We hebben lagere kapitaallasten als gevolg van de lagere rentekosten (er worden minder financieringsmiddelen worden aangetrokken dan geraamd en we krijgen meer rente vergoed krijgen over uitgezette gelden, zie ook baten Treasury). Verder zijn de afschrijvingslasten lager doordat enkele investeringen nog niet zijn afgerond. Leerlingenvervoer (voordeel € 30.000 incidenteel) Het overschot is ontstaan doordat de verwachte stijging van het aantal kinderen dat gebruik maakt van leerlingenvervoer minder groot is gebleken dan eerder geraamd. Daarnaast is er bij het leerlingenvervoer meer aandacht voor de kern van de vervoersvraag. Door deze aanpak is het gelukt om efficiënt met de beschikbare middelen om te gaan, zonder afbreuk te doen aan de zorg voor de leerlingen. Gasverbruik sportzalen en Stichting Iedereen telt mee (nadeel € 25.000 incidenteel) De budgetten 2024 voor gasverbruik van de Wiekslag (€ 19.000), De Drecht (€ 3.000) en de Sprong (€ 8.000) moeten -vanwege de huidige tarieven- incidenteel worden verhoogd. Het budget voor gasverbruik van de Stichting Iedereen telt mee kan met € 5.000 worden verlaagd. Elektraverbruik kermissen en sportpark Immerhorn (€ 3.000 incidenteel) Het budget 2024 voor elektragebruik voor de kermissen kan met € 4.000 worden verlaagd.

Het budget 2024 voor sportpark Immerhorn moet met € 7.000 worden verhoogd. Kosten zwembad € 33.000 budgettair neutraal) Vanwege het uitstel van de verkoop van het zwembad hebben we nog kosten gemaakt voor belastingen, verzekeringspremies en dagelijks onderhoud. Vrijval subsidie zwembad (voordeel 123.000 incidenteel) Om het zwembad -ook na verkoop- volledige beschikbaar te houden voor inwoners van Enkhuizen heeft de raad een jaarlijkse subsidie van € 484.000 vastgesteld. Daar de overdracht van het zwembad later dan gepland heeft plaatsgevonden valt voor 2024 € 123.000 vrij. Herinrichting Immerhorn (nadeel € 27.000 incidenteel) In maart 2024 heeft uw raad besloten om de middelen voor de herinrichting van Sportpark Immerhorn te herbestemmen voor de bouw van een nieuwe accommodatie voor S.V. Enkhuizen. In eerste instantie waren deze middelen vrijgemaakt voor de aanleg van een parkeerplaats en een nieuw kunstgrasveld op het sportpark. In verband hiermee waren al wel voorbereidende kosten gemaakt. Deze kosten bestaan met name uit externe advieskosten en hebben o.a. betrekking op Flora- en Faunaonderzoek, bodemonderzoek en op het maken van ramingen.

12

Sportbevordering (2024 € 92.000 voordeel, 2025 € 86.000 voordeel, 2026 € 86.000 voordeel) In het verleden werd uit dit budget de subsidie aan Team Sportservice betaald. Tegenwoordig wordt dit betaald uit de Brede SPUK gelden: incidentele, budget neutrale, geoormerkte middelen tot en met 2026. De middelen stonden echter nog begroot en worden in 2024, 2025 en 2026 om deze reden niet uitgegeven. Preventieve ondersteuning in het voortgezet onderwijs (pilot) (nadeel € 11.000 incidenteel) De toegenomen sociaal-emotionele en psychische problematiek onder jongeren vraagt om een structurele aanpak en samenwerking tussen onderwijs en gemeenten. Daarom wordt met ingang van schooljaar 2024-2025 een gebundeld aanbod van ondersteuning op alle Westfriese scholen voor voortgezet onderwijs (vo) geïmplementeerd. Dit betreft een pilot voor de duur van 2,5 jaar. We willen een sluitend vangnet creëren om te voorkomen dat leerlingen tussen wal en schip raken. Het doel is te komen tot een optimaal dekkend ondersteuningsaanbod ter bevordering van de mentale gezondheid van leerlingen. Dit sluit aan bij de wens om in regionaal verband invulling te geven aan het versterken van het lokale preventieve ‘voorveld’ (segment A) en bij de Hervormingsagenda Jeugd. Het college verzoekt om tijdelijke extra middelen voor deze pilot.

Tijdens het Madivosa van juni jongstleden is overeenstemming bereikt over de uitvoering van deze pilot. BUIG (nadeel € 718.000 incidenteel) De uitgaven zijn bijgesteld naar aanleiding van de prognose van WerkSaam bij de halfjaarrapportage. Zie ook de baten. Cliëntgebonden kosten Jeugd (nadeel € 303.000, incidenteel) In de Voorjaarsnota 2024 is de begroting bijgesteld op basis van cijfers vanuit de jaarrekening 2023. Bij de najaarsnota is een nieuwe prognose gemaakt op basis van de eerste 8 maanden van 2024, hieruit blijkt dat bijstelling noodzakelijk is. De afwijkingen binnen de Jeugdwet zijn te verklaren door vijf belangrijke factoren: 1. Inlopen van de achterstanden in aanvragen en indicaties: De voornaamste reden hiervoor is het inlopen van de wachtenlijst. Er zijn meer indicaties - met terugwerkende kracht - afgegeven. Zodra een beschikking afgegeven wordt start de zorgaanbieder met factureren. De zorg is vaak eerder gestart wat een factuurstroom oplevert vanaf het moment dat de zorg gestart is. Aanbieders hebben deze kosten in juni en juli van 2024 gedeclareerd. Positief is dat de wachtlijsten al met een derde zijn teruggedrongen, maar dit resulteert wel in een grotere instroom van cliënten in zorg. 2. Resterende rekeningen uit voorgaande jaren: Nog steeds worden rekeningen ontvangen voor zorg die in eerdere jaren is ingezet.

Dit is deels het gevolg van de achterstanden (zoals bij punt 1), maar ook vanwege het woonplaatsbeginsel, waarbij zorgkosten door gemeenten worden doorbelast. 3. Toename aantal jeugdigen in zorg: Er is een groei van ongeveer 4% in het totaal aantal jeugdigen dat gebruik maakt van zorg binnen de Jeugdwet. Dit leidt tot hogere totale kosten. 4. Stijging gemiddelde zorgkosten per cliënt: De gemiddelde zorgkosten per cliënt nemen toe. Dit komt vooral door een verschuiving naar duurdere arrangementen, deze trend uit de vorige rapportage zet zich door. 5. Toename kosten bij duurste cliënten: In de categorie van de duurste zorgafnemers (top 10) zijn de kosten verder toegenomen.

13

Cliëntgebonden kosten Wmo (voordeel € 57.000, incidenteel) Bij de Voorjaarsnota 2024/Kadernota 2025 is de begroting bijgesteld op basis van cijfers vanuit de jaarrekening 2023. Bij de najaarsnota is een nieuwe prognose gemaakt op basis van de eerste 8 maanden van 2024, hieruit blijkt dat het budget naar beneden kan worden bijgesteld. Energietoeslag (voordeel € 124.000 incidenteel) De uitgaven zijn lager dan in eerste instantie verwacht. Dit komt doordat de uitvoeringskosten lager zijn uitgevallen. Ook hebben minder inwoners de toeslag ontvangen. Dit komt mede door het invoeren van de vermogensgrens. Alleenverdienersproblematiek (nadeel € 24.000 structureel) Bij de septembercirculaire krijgen wij gelden voor de uitvoering van de alleenverdienersproblematiek. Na wijziging van de Participatiewet, kan de gemeente starten met de uitvoering van nieuwe regeling voor gedupeerden. Dit houdt in het verstrekken van een structurele bijdrage voor inwoners die door een fout in het toeslagenstelsel, toeslagen zijn misgelopen. Het mislopen van toeslagen wordt via de bijzondere bijstand gecompenseerd. Kerstattentie 2023 (voordeel € 13.000 incidenteel) De Kerstattentie 2023 liep tot eind januari 2024. Over de gehele looptijd van de kerstattentie zijn uiteindelijk minder verstrekkingen geweest dan verwacht. Hierdoor zijn de verstrekkingskosten lager uitgevallen dan begroot.

Netwerkorganisatie (voordeel € 140.000 incidenteel) In de voorjaarsnota 2024 is per abuis € 70.000 bij geraamd. Dit had een aframing moeten zijn. SMI (nadeel € 100.000 incidenteel) Door een Sociaal Medische Indicatie (SMI) worden gezinnen (tijdelijk) ontlast door een tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang te bieden. Door meer bekendheid over SMI worden inwoners onder andere door het voorliggend veld, het Stadsteam en huisartsen vaker op de mogelijkheid van een SMI gewezen. Mogelijk hierdoor is het aantal SMI’s groter dan verwacht. SMI’s worden vaak toegekend aan mensen met psychische problemen, of ouders waarvan één ouder een uitkering heeft. Zij hebben daardoor geen recht op kinderopvangtoeslag, maar zijn vanwege een sociale of medische situatie ook niet in staat om voor hun kinderen te zorgen. Daarnaast wordt een SMI ook ingezet als door een professional is geconstateerd dat kinderopvang nodig is voor een goede ontwikkeling van het kind, waardoor meer jeugdhulp in de toekomst mogelijk kan worden voorkomen. Eerstelijnsloket WMO en jeugd (voordeel 2024 € 20.000; voordeel vanaf 2025 € 19.000) Er kan een verlaging van dit budget plaatsvinden, aangezien de kosten in het kader van opvoed- en opgroeiondersteuning worden gedekt uit de incidentele Brede SPUK middelen.

Beschermd wonen (voordeel € 47.000 incidenteel) Centrumgemeente Hoorn ontvangt Rijksgelden voor de voorzieningen en uitvoering van beschermd wonen. Hierdoor wordt beperkt aanspraak gemaakt op lokale middelen. Inburgeringsvoorzieningen (€ 423.000 budgettair neutraal) Kosten voor de verschillende inburgeringsleerroutes, trajecten maatschappelijke begeleiding

14

en tolkkosten voor statushouders die in de gemeente zijn gehuisvest. Kosten worden gedekt uit de specifieke uitkering (spuk), inburgeringsvoorzieningen en de spuk onderwijsroute. Kosten ondersteuning sociale verstrekkingen statushouders (voordeel € 10.000 incidenteel) Doordat de komst van de nieuwe Wet inburgering nieuwe financieringsstromen vanuit het rijk met zich mee heeft gebracht, wordt dit budget minder aangewend en kan worden verlaagd.

Toelichting mutaties baten BUIG (voordeel € 915.000 incidenteel) De Rijksbijdrage BUIG wordt gedurende het jaar bijgesteld Regionale middelen MO/BW (voordeel € 132.000 incidenteel) De afspraak is dat de regionale reserve maximaal 5% van de rijksinkomsten mag bedragen. Daarom is er € 2,3 miljoen naar rato van inwonersaantal over de gemeenten verdeeld. (Voorlopige) Specifieke uitkering inburgeringsvoorzieningen (€ 406.000 budgettair neutraal) Met deze Rijksmiddelen worden de kosten van de inburgeringsvoorzieningen gedekt. Dit zijn de kosten voor de verschillende inburgeringsleerroutes, trajecten maatschappelijke begeleiding en tolkkosten voor statushouders die in de gemeente zijn gehuisvest. (Voorlopige) Specifieke uitkering onderwijsroute (€ 17.000 budgettair neutraal) De kosten van de onderwijsroute voor inburgeraars bleken bij aanvang van de nieuwe Wet inburgering hoger uit te pakken dan de B1-leerroute en daarvoor zijn deze extra middelen beschikbaar gesteld door het rijk. Leerlingenvervoer (2024 € 6.000 voordeel) Het voordeel op de inkomsten van het leerlingenvervoer is ontstaan doordat iets meer ouders of verzorgers een eigen bijdrage hebben betaald dan vooraf was ingeschat.

Huuropbrengsten Zwembad (€ 36 .250 budgettair neutraal) Voor dit jaar waren er geen inkomsten begroot, maar we hebben toch huurinkomsten van één kwartaal ontvangen omdat verkoop van het zwembad later heeft plaatsgevonden dan gepland. Huuropbrengsten monumenten (nadeel € 41.000 incidenteel) We hebben -als gevolg van wijzigingen in het contract en een foutieve berekening- gedurende een reeks van jaren teveel huur in rekening gebracht aan het Flessenscheepjesmuseum. Het teveel in rekening gebrachte bedrag wordt terug betaald. Huuropbrengsten De Peutertuin (voordeel € 6.000 structureel) We hebben een nieuwe huurder dus dit kan structureel worden bijgeraamd. Ontheemden Oekraïners (budgettair neutraal) Met de nieuwe locatie Immerhornpolder zetten we ook in 2024 de opvang van Ontheemden Oekraïne voort. De exploitatiekosten en alle overige kosten worden gefinancierd uit de Bekostigingsregeling opvang van Ontheemden Oekraïne.

15

Voor bekostiging 2024 is een voorschot op basis van het aantal gerealiseerde opvangplekken ontvangen. Voor realisatie van de opvangplekken zullen we in 2024 een beroep doen op de meerkostenregeling. De exploitatie voor het dienstjaar 2024 is dan als volgt: Lasten 85.000 4.800.000 540.000

Verstrekkingen aan ontheemden Exploitatiekosten locatie Personele inzet SED medewerkers Bekostigingsregeling Rijk Meerkostenregeling Saldo 2024

5.425.000

baten

4.465.200 959.800 5.425.000

Het batig saldo over 2024 van het totaal van de drie gemeenten bedraagt € 206.200 en wordt -conform de afspraken daarover- gelijkelijk gedeeld door de drie gemeenten. Voorgesteld wordt het aandeel voor Enkhuizen ad € 88.700 te storten in de reserve Oekraïne.

16

3

Mutaties reserves

Overzicht van de mutaties in reserves zoals in deze Najaarsnota 2024 opgenomen. 2024

Baten: onttrekkingen uit reserves • Reserve huisvesting onderwijs • Reserve afschrijvingslasten • Reserve Omgevingswet

101 -/- 44 143

Lasten: stortingen in reserves • Reserve onderhoud kapitaalgoederen - 500 • Reserve Oekraïne - 88 Saldo mutaties reserves

- 388

17

2025

2026

2027

2028

4

Investeringen

Bijstelling investering 2024 Investering NABO (2024 € 50.000 voordeel) De Provincie Noord-Holland heeft een subsidie uitgekeerd voor de nieuwe wandelroute in Enkhuizen inclusief oplossen knelpunt in wandelroute. De subsidie wordt in minder gebracht op de bestaande investering wat een voordeel oplevert in de kapitaallasten. Een deel van de subsidie wordt ingezet voor de laatste afrekening aan ProRail.

18