Horecavisie Enkhuizen 2024-2030 - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Horecavisie Enkhuizen 2024-2030 271282

Commissie: Raadsvoorstel:

11 maart 2024 26 maart 2024 Nr. 2024009

Portefeuillehouder: E.A. van Zuijlen en J. Franx Programma: 2: Veiligheid Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. 2. 3. 4.

Onderzoeksrapport Gebiedsprofielen Visiedocument Richtinggevend ontwikkelkader

Voorgesteld besluit: Kennis te nemen van: 1. Het onderzoeksrapport, en 2. De gebiedsprofielen. Akkoord te gaan met: 1. De “Horecavisie Enkhuizen en het richtinggevend ontwikkelkader 2024-2030“ Inleiding Veel toeristen uit binnen- en buitenland weten Enkhuizen te vinden voor een één of meerdaags bezoek. Om dit bezoek nog beter te faciliteren is er zowel bij de gemeente, de ondernemers en onze inwoners behoefte aan een doorontwikkeling van het beleid voor de horeca. Voorgesteld wordt om voor de komende 6 jaar een visie vast te stellen voor het horecagebied in de breedste zin. In dit visiedocument beschrijven we hoe we in Enkhuizen, in economisch en historisch opzicht, denken over onze horeca en hoe we hier de komende jaren mee willen omgaan. Dit geldt voor zowel de commerciële horeca als de ondersteunende en paracommerciële horeca. De visie geeft aan, waar en hoe de verschillende soorten horeca kunnen inspelen op behoeften en motieven van diverse bezoekersgroepen en hoe horeca kan bijdragen aan een aantrekkelijk woon- en leefklimaat, vitaal centrum en een aantrekkelijk buitengebied. De visie gaat dus vooral in op de vraag welk type horeca passend is in welk gebied in de binnenstad. Deze gebiedsgerichte benadering biedt hierdoor ook inzicht in de ontwikkelruimte voor nieuwe horeca.

Hiermee voorziet de horecavisie in een actueel beoordelingskader voor vestiging van horeca in de binnenstad. Met daarbij een kwaliteitsbeeld dat gekoppeld is aan het erfgoedbeleid van Enkhuizen. De visie inclusief het ontwikkelkader is tot stand gekomen na een zorgvuldig doorlopen proces. We hebben de huidige situatie geanalyseerd en informatie opgehaald bij verschillende stakeholders, o.a. Ondernemersfederatie, Marketing Enkhuizen, KHN, afdeling Enkhuizen en toeristisch recreatieve ondernemers(organisaties). Binnen de gemeentelijke organisatie is via integrale ambtelijke overleggen, in gesprekken met de portefeuillehouder en het college en een beeldvormende avond voor raadsleden gesproken over de ideeën die leven over onze horecavoorzieningen. Aan de hand van de opgehaalde informatie, landelijke en regionale gegevens en trends en ontwikkelingen is voorliggende visie opgesteld. Adviesbureau Contrast is onze adviseur geweest hierbij.

1

Beoogd effect Samen met de ondernemers uit de stad werken we aan een divers en duurzaam horeca aanbod van goede kwaliteit. Een aanbod dat aansluit op de behoeften van de bewoners van Enkhuizen, dat aantrekkingskracht heeft op bezoekers en past bij de ontwikkeling van een aantrekkelijk woon en leefklimaat in Enkhuizen. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Op 6 juni 2023 werd een Bestuursopdracht vastgesteld door de raad waarbij ingezet gaat worden op een brede integrale visie op het horecagebied. De horecavisie gaat in op de vestiging van horecazaken in de binnenstad vanuit een ruimtelijk-economisch perspectief en gaat vooral in op de vraag welk type horeca passend is in welk gebied in de binnenstad. Ze biedt daarmee ook inzicht in de ontwikkelruimte voor nieuwe horeca. Naast de ruimtelijk-economische aspecten van de vestigingsmogelijkheden van horeca zijn ook andere aspecten relevant, zoals het stelsel van exploitatievergunningen en de wet BIBOB, erfgoed, leefomgeving, ruimte voor terrassen, Alcoholwet, veiligheid, duurzaamheid, samenwerking rond evenementen, enzovoorts. Argumenten De gemeente zet in op het vergroten van de historische aanraakbaarheid van haar gebouwen, gebieden en stad. Om zowel bewoner als bezoeker aan Enkhuizen te binden is horeca een belangrijke spilfunctie in de gemeente. Die horecavisie bestaat uit vier pijlers. 1.

Enkhuizen is een smaakvolle stad en horeca is het gastvrije visitekaartje van de historische binnenstad; 2. Enkhuizen is in balans door de verschillende gebieden, met in Binnenstad en Havens en het Buitengebied een treffend voorzieningenniveau met aandacht voor erfgoed; 3. De horeca is voor iedereen met passende horeca voor alle inwoners en bezoekers en een variatie in concepten (soort, kwaliteit, moment en doelgroep); 4. Enkhuizen en haar horeca is dynamisch en verandert mee met de vraag. De Horecavisie is in de eerste plaats een ruimtelijk-economische visie, die aangeeft welke horeca op welke locatie gewenst is en welk instrumentarium nodig is om daarop te sturen. Maar de visie biedt meer, het gaat er immers om dat de horeca in Enkhuizen sterker wordt. We willen met deze Horecavisie de vestiging van die horeca stimuleren die bijdraagt aan de kwaliteit en identiteit van de stad. We willen meer sturen door met ondernemers in gesprek te gaan over kwantiteit en kwaliteit, waaronder duurzaamheid en gezondheid. De visie geeft richting (en biedt dus duidelijkheid aan ondernemers) maar biedt ook flexibiliteit, geeft ruimte voor vernieuwing. Het resultaat: een horecavisie die de kaders biedt waarbinnen initiatieven zich kunnen ontwikkelen en die ondernemers stimuleert tot samenwerking en vernieuwende concepten. Zo kan het totale aanbod worden verbreed en verbeterd. 1.

Beperkt uitbreidingspotentieel inzetten voor toevoegen van kwaliteit Onderzoek naar vraag en aanbod in Enkhuizen laat zien dat er in de huidige horecagebieden maar een beperkte ruimte voor uitbreiding is, maar ook dat de vraag in gebieden niet altijd aansluit bij het aanbod en dat er te weinig diversiteit is. Om meer diversiteit en kwaliteit te creëren is enige ruimte voor verandering nodig. In bestaande horecagebieden zal dit vaak door vervanging van horeca plaatsvinden en soms door beperkte toevoeging.

2

2. Sturen op kwaliteit en leefbaarheid Sturen op kwaliteit en leefbaarheid betekent sturen op die horeca die meerwaarde heeft voor de omgeving, bijvoorbeeld een lunchroom in de winkelstraat, en die de leefbaarheid niet onder druk zet, bijvoorbeeld geen horeca waar veel geluidsoverlast te verwachten is in een woonwijk. Om beter te kunnen sturen op horeca passend in de omgeving en op de kwaliteit van de horeca wordt gewerkt met een zonekaart van de Binnenstad en Havens en het Buitengebied. 3. Kwaliteitssturing op terrassen Het is een trend die nog stamt van voor de coronacrisis: we zitten steeds liever buiten. Dit leidt in Enkhuizen tot een grotere vraag naar terrassen. Belangrijk hierbij is dat we zorgvuldig nagaan waar en onder welke voorwaarden een terras mogelijk is. De druk op de openbare ruimte neemt immers ook toe door de combinatie van wonen, werken en recreëren bijvoorbeeld. Het is dan ook nodig terrassenbeleid op te stellen.

4. Samenwerking in relatie tot kwaliteit De gemeente kan de visie niet tot uitvoering brengen zonder de betrokkenheid van ondernemers. Zaken als kwaliteit en diversiteit zijn bij gevestigde ondernemingen niet af te dwingen. Wel denken we vooruitgang te kunnen boeken door goed te communiceren en informatie te delen en samen te werken. Bij vervangende horeca in de horecagebieden kan de gemeente invloed uitoefenen door met pandeigenaren samen te werken en hen te verbinden met partijen die bijdragen aan onze doelen. In delen van de stad die transformeren gaat het om toevoeging van nieuwe horeca. Hier kan de gemeente samenwerken met ontwikkelende partijen en hen in contact brengen met concepten die een aanjaagfunctie hebben of specifieke ontmoetingsplekken tot stand brengen, al naar gelang wat het betrokken deel van de stad nodig heeft. Met onze visie als richtsnoer kunnen we bepalen welk concept het best past in welk gebied. Wat moet een bepaald gebied uitstralen? En met wat voor horeca komen de functies van een gebied het meest tot hun recht? Indien nodig kan de gemeente of ontwikkelaar een horecamakelaar inschakelen voor de zoektocht naar de juiste partij. Het aanstellen van een accountmanager horeca helpt dan om de juiste horeca op de juiste plek te krijgen. 5.

We willen een aantrekkelijke gemeente zijn voor inwoners en bezoekers Ons horecabeleid moet aansluiten bij onze ambities. Kwalitatief goede (ondersteunende) horecavoorzieningen dragen bij aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente.

6. Ondernemers, ondersteunende - en paracommerciële horeca hebben baat bij duidelijke regels Duidelijke kaders zijn noodzakelijk zodat ieder kan weten waarop ze kan rekenen bij het bepalen van een toekomstvisie. 7. Duidelijkheid is ook nodig om willekeur te voorkomen Met deze visie en kader wil Enkhuizen een duidelijk en gelijk speelveld bieden voor horeca in de gemeente. 8. Vervolgacties zijn noodzakelijk om ambities te realiseren De visie en de kaders moeten hun weg vinden naar beleid (terrassen en sluitingstijden), omgevingsplan (welstandsnota en bestemmingen) en uitvoering. Na besluitvorming gaan we aan de slag met de uitvoering hiervan.

3

Kanttekeningen / alternatieven Het enige alternatief dat de raad heeft is de horecavisie niet vaststellen, maar dat is een niet wenselijke situatie. Op dit moment ligt er geen horecavisie en het huidige horecabeleid moet nodig geactualiseerd en doorontwikkeld worden zodat dit toekomstbestendig is. Kanttekening Een vastgestelde visie geeft richting voor toekomstige ruimtelijke ontwikkeling. Het vormt geen juridisch afdwingbaar (ruimtelijk) toetsingskader bij vergunningprocedures. Dat juridisch afdwingbare (ruimtelijke) toetsingskader wordt gevormd door het geldende omgevingsplan en bestaand, vastgesteld beleid. Om deel uit te (gaan) maken van het toetsingskader moet een visie nog worden vertaald in concreet beleid/beleidsregels en worden vastgelegd in het omgevingsplan.

Draagvlak De kansen en knelpunten voor horeca in Enkhuizen zijn besproken in discussiebijeenkomsten met een brede ambtelijke werkgroep en onze externe stakeholders, o.a. Marketing Enkhuizen, Ondernemersfederatie, Koninklijke Horeca Nederland, Zuiderzeemuseum en betrokken ondernemers. Vervolgens zijn de conceptstukken aan hen voorgelegd en hebben zij kans gehad hierop te reageren. Alle opmerkingen die hieruit zijn voortgekomen zijn voor zover van toepassing verwerkt in de voorliggende stukken. Onze inwoners zijn uitgenodigd voor inwonersbijeenkomsten (hiervan is heel beperkt gebruik gemaakt). Op deze avond hebben wij onze ideeën aan de aanwezigen gepresenteerd en zijn we met hen in discussie gegaan. Relevante opmerkingen zijn daarna verwerkt in de visie en het beleid. In het onderzoeksrapport wordt hier uitgebreid op in gegaan. Daarnaast is er ook nog een enquête verstuurd onder de inwoners. Planning, evaluatie en verantwoording Na positieve besluitvorming zal er doorgepakt worden met het richtinggevend ontwikkelkader.

Financiën Het vaststellen van de horecavisie en het richtinggevend ontwikkelkader heeft geen (directe) financiële consequenties. De uitvoering wordt verspreid over de komende 6 jaar. Jaarlijks wordt hierbij geïnventariseerd welke capaciteit en middelen nodig zijn voor de beoogde uitvoering. Onderdelen van de visie worden daarmee (zo mogelijk) gerealiseerd binnen bestaande capaciteit en middelen.

Enkhuizen, 6 februari 2024 Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

R. van Reijswoud

E.A. van Zuijlen

4