Document · PDF

g. Programmaverantwoording GGD HN 2020 incl controle verklaring

gemeenteraad 22 juni 2021, gemeente EnkhuizenBij agendapunt: Zienswijze GGD Hollands Noorden22.131 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

GGD HOLLANDS NOORDEN Versie April 2021

Programmaverantwoording 2020 GGD Hollands Noorden

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Inhoud Voorwoord 3 GGD in één oogopslag 5

Programmaverantwoording 8 1.1

Beleidsverantwoording 9

1.1.1

COVID-19 13

1.1.2

Programma Jeugd 18

1.1.3

Programma Infectieziektebestrijding 23

1.1.4

Programma Kwetsbare inwoners 29

1.1.5

Veilig Thuis 35

1.1.6

Programma Onderzoek, Beleid en Preventie 40

1.2

Paragrafen 45

1.2.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing 45

1.2.2

Financiering 49

1.2.3

Overzicht overhead 52

1.2.4

Bedrijfsvoering 53

1.2.5

Beleidsindicatoren 58

1.2.6

Onderhoud kapitaalgoederen 59

1.2.7

Verbonden partijen 60

1.2.8

Rechtmatigheid 61

1.2.9

Vennootschapsbelasting 61

Jaarrekening 63 2.1

Overzicht van baten en lasten en toelichting

2.2

Balans per 31 december 2020 en toelichting

2.3

Toelichtingen 77

2.3.1

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 77

2.3.2

Wet normering topinkomens 78

Overige gegevens 81 3.1

Controleverklaring 82

3.2

Voorstel tot resultaatbestemming 85

Bijlagen Bijlage 1 Overzicht gemeentelijke bijdrage per gemeente GR-taken

Bijlage 2 Overzicht bedragen per gemeente aanvullende diensten

Bijlage 3 Overzicht bijdrage per gemeente Veilig Thuis

Bijlage 4 Overzicht bijdrage per gemeente Wet Verplichte GGZ (Wvggz)

Bijlage 5 Overzicht baten en lasten per categorie

Bijlage 6 Overzicht baten en lasten per taakveld

Bijlage 7 SiSa-bijlage subsidieregeling ASG en PrEP bij de jaarrekening

Bijlage 8 SiSa-bijlage Corona Bonusregeling Zorg bij de jaarrekening

Bijlage 9 Bedrijfseconomisch overzicht Veilig Thuis Noord-Holland Noord

Bijlage 10 Overzicht taken en diensten 98 Bijlage 11 Financiële toelichting aanvullende diensten Kwetsbare inwoners www.ggdhollandsnoorden.nl

101

GGD HOLLANDS NOORDEN

Voorwoord Beste lezer, Voor u liggen de jaarstukken 2020 van GGD Hollands Noorden (GGD) met daarin de beleidsinhoudelijke programmaverantwoording en de jaarrekening met balans, het overzicht van baten en lasten en de toelichting hierop. In deze stukken leggen we (financieel) verantwoording af aan het algemeen bestuur van de GGD. Bestrijding COVID-19-pandemie Het jaar 2020 heeft grotendeels in het teken gestaan van de bestrijding van de COVID-19-pandemie. De verwachting is dat dit ook voor het komende jaar gaat gelden. De COVID-19-pandemie heeft organisatorisch en financieel een grote impact op de GGD: vanaf april zijn in het werkgebied zeven testlocaties tot stand gekomen en bestond het coronateam (testen, bron-en contactonderzoek) eind 2020 uit maar liefst 239 Fte. Dit aantal groeit nog steeds omdat vanaf 2021 ook gestart is met de vaccinaties. De meerkosten voor COVID-19 krijgt de GGD volledig vergoed door het Ministerie van VWS. De reguliere medewerkers van de GGD zijn echter onverminderd doorgegaan met hun werkzaamheden. Werkzaamheden die anders waren dan normaal, vanwege hun inzet bij het crisisteam of omdat de dienstverlening was aangepast voor de afdeling/het programma waarvoor medewerkers werkzaam zijn. Bestuur en directie hebben een enorme waardering voor de inzet, flexibiliteit en creativiteit van alle medewerkers en kijken ook met trots terug op het afgelopen jaar.

Wvggz: verkennend onderzoek en hoorplicht Op 1 januari 2020 is de Wet verplichte ggz (Wvggz) in werking getreden en de uitvoering van het verkennend onderzoek en de hoorplicht bij de GGD belegd. Het aantal meldingen was lager dan aanvankelijk begroot. Doorontwikkeling Jeugdgezondheidszorg In 2020 is gestart met de doorontwikkeling van de Jeugdgezondheidszorg om beter aan te kunnen sluiten bij de veranderde behoeften en wensen van klanten, medewerkers en gemeenten. Het uitgangspunt daarbij is de juiste zorg, op het juiste moment door de juiste professional. Daarnaast is de taakherschikking binnen de JGZ versneld opgestart, waarbij jeugdartsen worden ingezet waar ze het meest nodig zijn en de jeugdverpleegkundige taken van de jeugdarts overneemt. Ontwikkeling digitaal dossier JGZ: GGiD Voor het GGiD heeft in 2020 de focus gelegen op het verder bouwen van de functionaliteit en het inpassen in de GGD-omgeving, waaronder ook de koppeling met het externe rooster- en planningspakket en een verbeterde procesondersteuning voor de professional. Op 2 maart 2020 is de Coöperatie GGiD U.A. opgericht door de GGD’en regio Utrecht, Hollands Noorden en Twente. In de coöperatie wordt het beheer en de doorontwikkeling van het GGiD ondergebracht.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Veilig Thuis Bij Veilig Thuis was de verwachting dat door de maatregelen COVID-19 het aantal adviezen en meldingen zou toenemen. Dit bleek niet het geval, er was nauwelijks sprake van een stijging van het aantal meldingen. Wel steeg het aantal adviezen licht met 6%. Er werden vooral meer adviezen aan niet-professionals (gezin, buren, familie, vrienden) gegeven. Positief saldo Over 2020 is een positief jaarresultaat behaald van € 221.000. De meerkosten die samenhangen hangen met COVID-19 bedragen € 14 miljoen en worden volledig vergoed door het ministerie van VWS. Het positieve resultaat is overwegend incidenteel van aard.

Edward John Paulina, directeur

Met vriendelijke groet, het dagelijks bestuur, Pieter Kos, voorzitter Edward John Paulina, directeur

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

GGD HN in één oogopslag GGD Hollands Noorden is dé partner op het gebied van gezond en veilig leven. De taken die door de colleges aan de GGD zijn opgedragen, zijn de taken die worden genoemd in de Wet publieke gezondheid en de Wet op de lijkbezorging. Daarnaast voert de GGD op verzoek taken uit voor één of meer gemeenten in het kader van onder andere de Wet op Kinderopvang, de Wmo, de Wvggz en de Omgevingswet. De GGD levert diensten, zoals deze zijn vastgesteld in de Gemeenschappelijke regeling. Tevens worden aanvullende diensten uitgevoerd.

Hielprik 5.390

Terugblik 2020 Jeuggezondheidszorg Het programma Jeugd stond mede door COVID-19 in het teken van de digitalisering van de contactmomenten met ouders, kinderen en het

Veilig Thuis Veilig Thuis kreeg meer

Vaccinaties (Rijks-

adviesvragen binnen. Het

vaccinatieprogramma)

aantal meldingen bleef gelijk.

56.761

Om nog laagdrempeliger contact te kunnen leggen, is Veilig Thuis gestart met een chatfunctie op haar website.

Lijkschouwingen 943

onderwijs. De activiteiten op het consultatiebureau en de uitvoering van het

Financieel

Rijksvaccinatieprogramma

Financieel gezien is de GGD

gingen aangepast door.

in 2020 binnen de afgesproken

Meldingen Medische milieukunde 152

kaders gebleven. Voor de extra uitgaven als gevolg van Gezondheidsonderzoeken Er zijn een viertal gezondheidsonderzoeken

de COVID-19-werkzaamheden ontvangt de GGD een aparte vergoeding vanuit het Rijk.

uitgevoerd, waaronder de

Meldingen Vangnet & Advies 3.051

Adviezen

Gezondheidsmonitor en onderzoeken rondom de

Medische milieukunde

beleving van COVID-19. Op

Bij Medische milieukunde

deze manier werd het welzijn

kwamen meer adviesvragen

en de gezondheid van de

binnen van instellingen en

inwoners van Noord-Holland-

scholen over ventilatie en

Noord in kaart gebracht.

hygiëne.

Veilig Thuis 4.809

GGD HOLLANDS NOORDEN

Gemeenten

Inwoners (op 1/1/2020)

662.750 Gemeentelijke bijdrage

Gemeente

Bijdrage GR-taken

Bijdrage aanvullende

(x €1.000)

diensten (x €1.000)

4.028

1.428

Formatie (op 31/12/2020)

GGD: 463 Fte

Alkmaar

975

Castricum

1.277

Den Helder

1.975

446

Drechterland

759

Bergen

695

2.118

235

856

Hollands Kroon

1.803

243

Hoorn

Enkhuizen

Formatie (op 31/12/2020)

Corona: 239 Fte

Heerhugowaard Heiloo

2.751

921

Koggenland

847

Langedijk

1.014

Medemblik

1.729

184

Opmeer

447

Schagen

1.694

194

Stede Broec

825

Texel

474

Onderwerp

2020

2019

2018

59.850

42.667

38.100

(x €1.000) Lasten Resultaat (voordelig) Vermogen (stand 1-1)

www.ggdhollandsnoorden.nl

221 v 1.066

1.373 v

328 v

142

-186

GGD HOLLANDS NOORDEN

www.ggdhollandsnoorden.nl

1 PROGRAMMAVERANTWOORDING 1.1

Beleidsverantwoording

1.2

Paragrafen

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

1.1 Beleidsverantwoording GR-taken en aanvullende diensten De GGD voert de taken uit, zoals deze zijn vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling (GR). Taken van de GGD zijn: kennis hebben van en informatie geven over de gezondheid van de inwoners, het organiseren van collectieve preventie (preventie gericht op alle inwoners), uitvoering van infectieziektebestrijding en uitvoering van het basispakket Jeugdgezondheidszorg (JGZ). Daarnaast worden aanvullende diensten uitgevoerd. In deze verantwoording over 2020 wordt opvolging gegeven aan, door gemeenteraden, ingediende zienswijzen en wordt inzicht gegeven in de GR-taken en aanvullende diensten. De GR-taken van de GGD omvatten: •

wettelijke GGD-taken die verplicht aan een GGD zijn opgedragen en worden benoemd in de gemeenschappelijke regeling;

•

wettelijke gemeentelijke taken die aan een GGD kunnen worden opgedragen. Hiertoe neemt het algemeen bestuur van de GGD een apart besluit.

Ook is financieel het onderscheid tussen GR-taken en aanvullende diensten in deze verantwoording opgenomen. Hiermee is een belangrijk governance-instrument gerealiseerd. De meest recente cijfers over gezondheid in een specifieke gemeente, of zelfs wijk, presenteert de GGD op de gezondheidsatlas. Informatie en de bijbehorende documenten van de P&C-cyclus zijn vanaf nu ook te vinden op www.ggdhn.incijfers.nl. Omdat in 2020 COVID-19 een grote rol speelde in de werkzaamheden van de GGD wordt hier in een apart hoofdstuk aandacht aan gegeven.

Programma’s De GGD heeft zijn werkzaamheden verdeeld in een aantal programma’s, te weten: 1.

Jeugd

Infectieziektebestrijding

Kwetsbare inwoners

Veilig Thuis

Onderzoek, Beleid en Preventie.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Overzicht van baten en lasten In onderstaand overzicht worden de baten en lasten weergegeven: Baten

Lasten

Saldo

23.133

17.548

5.585

Infectieziektebestrijding

6.066

4.323

1.743

COVID-19 (Infectieziektebestrijding)

15.998

15.245

753

Kwetsbare inwoners

3.856

2.899

957

Onderzoek, Beleid en Preventie

1.765

1.269

497

8.854

7.265

1.589

282

11.250

-10.968

59.954

59.800

154

Jeugd

Infectieziektebestrijding

Kwetsbare inwoners

117

60.071

59.850

221

Overzicht baten en lasten 2020 per programma (x € 1.000) Jeugd

Veilig Thuis Algemene Dekkingsmiddelen Overhead Heffing VPB Bedrag onvoorzien Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves:

Onderzoek, Beleid en Preventie Veilig Thuis Mutatie reserves Resultaat

De GGD heeft 2020 afgesloten met een voordelig jaarresultaat van € 221.000. Het positieve resultaat is overwegend incidenteel van aard. De oorzaken zijn hogere inkomsten uit aanvullende dienstverlening, zoals meer inzet voor forensische geneeskunde en uitbreiding van diverse aanvullende diensten. Naast deze meevallers heeft de GGD hogere personeelskosten gerealiseerd door een hoog ziekteverzuim in de Jeugdgezondheidszorg. Het financieel onderscheid naar GR-taken en aanvullende diensten is als volgt gespecificeerd: Overzicht baten en lasten naar GR-taken en aanvullende diensten Deelnemersbijdrage

Overige

Totaal

gemeenten

baten

lasten

24.145

19.296

43.441

35.562

7.879

Aanvullende diensten

16.348

13.037

3.311

Overhead

282

11.250

-10.968

24.145

35.926

60.071

59.850

221

GGD Hollands Noorden (x € 1.000) GR-taken

www.ggdhollandsnoorden.nl

Saldo

GGD HOLLANDS NOORDEN

In onderstaande tabel wordt het saldo ten opzichte van de begroting weergegeven met een onderscheid in de verschillende GR-taken en aanvullende diensten. Analyse resultaat 2020 ten opzichte van de begroting GGD Hollands Noorden

GR-taken

Aanvullende

(x € 1.000)

Overhead

Totaal

diensten

Jeugd

-378

-207

-585

Infectieziektebestrijding

158

-7

151

COVID-19 (Infectieziektebestrijding)

753

-753

Kwetsbare inwoners

-2

500

498

Onderzoek, Beleid en Preventie

Veilig Thuis

-65

-0

Overhead

-31

539

221

-719

Totaal

Het positieve resultaat van € 221.000 valt € 41.000 voordeliger uit ten opzichte van de begroting. Bij de negatieve posten is sprake van een nadeliger saldo ten opzichte van het begrote resultaat.

Jeugd -/- € 585.000 (structureel/incidenteel) Het negatieve resultaat van € 585.000 is het gevolg van hogere personeelslasten door een hoog ziekteverzuim. Daarnaast waren er hogere structurele lasten door het versterken van de managementstructuur. Met ingang van de begroting 2021 is deze wijziging structureel opgenomen.

Infectieziektebestrijding € 151.000 (incidenteel)

Het programma Infectieziektebestrijding exclusief COVID-19 sluit ten opzichte van de begroting af met een positief resultaat van € 151.000 als gevolg van een hogere productiviteit bij medewerkers en uitgestelde projectlasten. Dit is een incidenteel effect. COVID-19 (Infectieziektebestrijding) €0 De meerkosten als gevolg van COVID-19 zijn niet begroot. De GGD krijgt de meerkosten volledig vergoed door het ministerie van VWS. Het saldo van € 753.000 betreft de bijdrage voor de dekking van de overheadkosten voor COVID-19. De overheadkosten zijn conform de verslaggevingsregels opgenomen in de post overhead.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Kwetsbare inwoners € 498.000 (incidenteel) Het positieve resultaat van € 498.000 is vooral het gevolg van meer inzet op het gebied van forensische geneeskunde en uitbreiding van dienstverlening voor Brede Centrale Toegang. Dit zijn incidentele effecten. Onderzoek, Beleid en Preventie € 9.000 (incidenteel) Het positieve saldo van € 9.000 is gerealiseerd door terughoudend om te gaan met het invullen van vacatures. Veilig Thuis (aanvullende dienst) €0 Voor Veilig Thuis is (inclusief de directe overhead van Veilig Thuis) bedrijfseconomisch sprake van een sluitend resultaat. In dit resultaat is een aanvullende bijdrage verwerkt (zie bijlage 9). Overhead -/- € 31.000 (incidenteel) De reguliere overheadkosten vallen € 31.000 hoger uit dan begroot. De overheadkosten die betrekking hebben op COVID-19 bedragen € 753.000 en worden volledig gefinancierd door VWS. De overheadkosten voor Veilig Thuis vallen € 65.000 lager uit en zijn verrekend met de bijdragen voor Veilig Thuis. Als gevolg van de verslaggevingsvoorschriften is de dekking van deze overheadkosten van zowel COVID-19 als Veilig Thuis opgenomen onder baten op de programma’s.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

1.1.1 COVID-19

Het nieuwe coronavirus had in 2020 de hele wereld in zijn greep. De gevolgen waren enorm, ook in Nederland. Zo komt de sterfte aan COVID-19 waarschijnlijk in de top 3 van doodsoorzaken in 2020. De gemiddelde levensverwachting kwam in 2020 lager uit dan eerder werd gedacht. Ook op de werkzaamheden van de GGD heeft deze pandemie grote invloed gehad. Niet alleen op de uitvoering van normale taken en diensten, maar ook de inzet voor de bestrijding en beheersing van COVID-19. In maart werd GRIP 4 van kracht. De GGD’en kregen de opdracht om grootschalig te gaan testen en bron- en contact onderzoek uit te voeren. In korte tijd moest er worden opgeschaald. Vanuit de hele GGD-organisatie zijn medewerkers ingezet voor deze processen. Het algemeen bestuur is in 2020 regelmatig geïnformeerd over de gevolgen en de inzet van de GGD. Ook heeft de GGD de inwoners en ketenpartners uitgebreid op de hoogte gesteld van de gevolgen en stand van zaken via de website, media en nieuwsbrieven.

Werkzaamheden COVID-19 Het testbeleid is gedurende deze pandemie meerdere keren gewijzigd. Aanvankelijk werden mensen getest die door de huisarts werden doorverwezen, omdat ze terugkwamen uit een risicogebied en klachten hadden. Vervolgens werden ook medewerkers in de zorg toegevoegd aan de doelgroepen die op COVID-19 getest konden worden. Halverwege 2020 kon iedereen met klachten door de GGD getest worden en werd door de GGD grootschalig bron- en contactonderzoek verricht. Begin april startte de GGD met een teststraat in Alkmaar. Begin juni werd een tweede testlocatie in Zwaag geopend, in augustus gevolgd door Texel en Den Helder. En in november door Heerhugowaard, Opmeer en Bovenkarspel.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Tijdspad: Januari 2020

Februari 2020

Maart 2020

1e bijeenkomst

Meldingsplichtige

Opschalen

1e ziektegeval

OMT

ziekte

GROP

in Nederland

in NHN

April 2020

Mei 2020

GRIP 4

Quarantaine

Noodverordening

locatie Heiloo

NHN 1&2

Juni 2020

Teststraat

Noodverordening

Tijdelijke wet

Noodverordening

Landelijk

Noodverordening

Teststraat

De Meent

NHN 3&4

COVID-19

NHN 5

telefoonnummer

NHN 6&7

Zwaag

Juli 2020 Verruiming openingstijden teststraten

Augustus 2020

Noodverordening

Teststraat

Noodverordening

Teststraat

Verhuizing

NHN 8&9

Texel

NHN 10&11

Den Helder

teststraat Alkmaar

September 2020

Oktober 2020

November 2020

Noodverordening

Teststraat

NHN 12

NHN 13&14

NHN 15, 16 & 17

Heerhugowaard

Opmeer

Bovenkarspel

De onderstaande tabel geeft een overzicht met kerncijfers COVID-19: Aantal Aantal uitgevoerde tests

219.0101

Aantal COVID-19-meldingen

24.7702

Testlocaties

Aantal Fte

239

1. Betreft periode 1 juni tot 28 december. 2. Betreft periode 17 maart tot 29 december.

www.ggdhollandsnoorden.nl

December 2020 Tijdelijke wet maatregelen COVID-19

GGD HOLLANDS NOORDEN

Gevolgen van COVID-19 op de werkzaamheden van de GGD Programma Jeugd De kritische processen, waaronder de hielprik en zoveel mogelijk contactmomenten voor 0-tot 4-jarigen, vonden doorgang. Ook de activiteiten voor kwetsbare kinderen/gezinnen, waarbij sprake was van een (ernstig) risico ten aanzien van veiligheid en gezondheid, gingen door. Een deel van de reguliere werkzaamheden in het onderwijs lag stil. De digitale Gezondheidscheck voor de 4e klassen van het voortgezet onderwijs (vo) ging niet door, die voor de 2e klassen van het vo wel. Ondersteuning (digitaal, telefonisch, indien noodzakelijk ook face-to-face) van alle scholen, ouders en leerlingen bleef echter altijd mogelijk. De JGZ heeft betrokkenen via (nieuws)brieven en online overleggen hier actief over geïnformeerd. De opvoedspreekuren werden telefonisch of via beeldbellen gedaan. Workshops werden via webinars aangeboden. Na de zomervakantie is een chatfunctie voor ouders van 0-6-jarigen geïmplementeerd. Dit is een landelijk georganiseerde chatfunctie en wordt gecombineerd met de Groei Gids app. Deze app is ter vervanging van en als aanvulling op het (papieren) Groene Boekje dat iedere ouder bij geboorte van het kind ontvangt. Er was een flinke toename (150% t.o.v. 2019) in het aantal vragen van jongeren (en ouders) via de chat en mail via www.jouwggd.nl.

Om de toegenomen vragen op te vangen, zijn er meer JGZ-medewerkers als ‘chatters’ ingezet. Alle geplande groepsvaccinaties voor onder andere meningokokken ACWY (MenACWY), HPV, maternale kinkhoest (22 wekenprik), BMR/DTP zijn vervallen. Deze zijn voor MenACWY en maternale kinkhoest omgezet naar individuele afspraken. Individuele vaccinaties voor 0-4-jarigen zijn steeds doorgegaan, omdat hier niet of nauwelijks van de leeftijdsrichtlijn kan worden afgeweken. De vaccinatie bij 3 jaar en 9 maanden is echter uitgesteld, conform de richtlijnen van het RIVM. Programma Infectieziektebestrijding Doordat het reizen werd afgeraden naar de meeste landen, bleef het spreekuuraanbod laag. De spreekuren werden vooral gevuld met herhaalafspraken. De werkzaamheden van het team Seksuele gezondheid zijn medio maart afgeschaald naar louter spoedzorg. Ook de contactonderzoeken TBC, 1e screeningen en de patiëntenzorg zijn tijdens de coronacrisis doorgegaan. Vanaf begin juni werd weer gestart met BCG-vaccinatie en vervolgscreeningen asielzoekers/immigranten. Programma Kwetsbare inwoners De activiteiten van de teams Vangnet & Advies en (V&A) en de Brede Centrale Toegang zijn zo veel mogelijk voortgezet met inachtneming van de richtlijnen van het RIVM.

In het afgelopen jaar is V&A geregeld benaderd door melders die zich zorgen maakten over mensen die zij zagen afglijden, omdat andere instanties fysieke contacten met hun cliënten voor een groot deel hadden afgeschaald.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

De forensisch artsen van de GGD zijn getraind om op verzoek van de politie bemonstering van verdachten uit te voeren en om hen te testen op COVID-19. Met behulp van een noodprocedure is bestaande wetgeving aangepast, zodat verdachten getest konden worden. Veilig Thuis De verwachte toename van adviezen en meldingen ten gevolge van de coronamaatregelen en toenemende spanningen thuis is uitgebleven. In Noord-Holland-Noord is het aantal meldingen in 2020 nauwelijks gestegen (+2%) ten opzichte van het jaar ervoor. Het aantal adviezen nam met 6% toe, onder andere door de chatfunctie die ontwikkeld is tijdens de eerste lockdown. Veilig Thuis ontving meer adviesvragen en meldingen van niet-professionals (door gezin, buren, familie, vrienden) en minder van politie. Er was in 2020 een lichte verschuiving zichtbaar in de aard van de adviesaanvragen en meldingen. Veilig Thuis ontving in de eerste lockdown bijvoorbeeld meer meldingen over kinderen waarmee de school geen contact kon krijgen. Bij de politiemeldingen zag Veilig Thuis dat, door de oplopende spanningen, er in verhouding meer sprake was van fysiek geweld. Programma Onderzoek, Beleid en Preventie De GGD en het RIVM houden door middel van surveillance zicht op de verspreiding van COVID-19 in Nederland en Noord-Holland-Noord. Er zijn in april, juni en november panelonderzoeken naar de beleving van de coronacrisis uitgevoerd.

Bedrijfsondersteuning In april werd door de teams Facilitair en ICT de eerste teststraat ingericht. Daarna volgden nog zes testlocaties en werd extra kantoorruimte gehuurd en ingericht op Hertog Aalbrechtweg 18. Het HR-team kreeg de opdracht om op basis van het opschalingsplan extra medewerkers te werven voor het testen en bron- en contactonderzoek. HR heeft ruim 450 medewerkers aangesteld, die vervolgens door ICT en Facilitair van een werkplek, laptop, telefoon werden voorzien. Informatiemanagement werd ingeschakeld bij de implementatie van een roosteroplossing en CoronIT. Vanuit Financiën en HR werden de financiële randvoorwaarden en administratieve zaken ingeregeld.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Meerkosten COVID-19 In 2020 zijn de GGD’en geconfronteerd met extra kosten in verband met het bestrijden en beheersen van COVID-19. Op basis van de wet Publieke Gezondheid (Wpg) hebben GGD’en extra taken en opdrachten van de minister gekregen. De meerkosten werden door het ministerie van VWS direct vergoed aan de GGD’en. De regeling van de vergoeding van de meerkosten is van toepassing voor 2020 en 2021. De verantwoording van de meerkosten aan het ministerie van VWS vindt plaats via de jaarstukken van de GGD. Het algemeen bestuur is tussentijds geïnformeerd over de kosten en de financiële afspraken. De laboratoriumkosten die GGD’en betalen voor de COVID-19-diagnostiek werden door de GGD’en rechtstreeks gedeclareerd bij het RIVM. Deze kosten vielen buiten de meerkostenregeling en dus ook buiten de verantwoording aan het ministerie van VWS. Enige uitzondering zijn de laboratoriumkosten die door het RIVM niet vergoed zijn, als laboratoria voor diagnostiek een vergoeding hebben doorbelast die hoger is dan de maximale NZA-vergoeding. Onderstaand overzicht toont de opgave van meer- (en minder-)kosten, die bij het ministerie van VWS in het kader van het bestrijden en beheersen van COVID-19 zijn gedeclareerd. De totale meerkosten COVID-19 bedragen ruim € 14 miljoen en worden volledig vergoed door het ministerie.

Meerkosten 2020

Kostensoort

10.302.102

Bron- en contactonderzoek en bemonstering

132.755

COVID-19-vaccinatie

Overige meerkosten 254.694

Jeugdgezondheidszorg, incl. Rijksvaccinatieprogramma

1.087.943

Overig

807.272

Ondersteuning

2.149.908

Subtotaal

Minder inkomsten (verrekend met minder uitgaven) Technische Hygiënezorg/Toezicht

503.115

Seksuele Gezondheid (inclusief soa-poli)

-34.056

Reizigersadvisering

440.129

Jeugdgezondheidszorg, incl. Rijksvaccinatieprogramma

376.396

1.285.584

Subtotaal

206.730

Laboratoriumkosten

14.077.079

Totaal meerkosten 2020

De ultimo 2019 gevormde bestemmingsreserve corona bedraagt € 284.000 en is in 2020 niet aangesproken.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

1.1.2 Programma Jeugd

Beoogd maatschappelijk effect Het programma Jeugd is erop gericht om de ontwikkeling en groei van jeugdigen in de regio te monitoren en te bevorderen door vroegtijdige opsporing van risico’s en versterken van beschermende factoren. •

Het vroegtijdig signaleren, begeleiden, ondersteunen en monitoren van problemen bij het gezond en veilig opgroeien en ontwikkelen van jeugdigen door het uitvoeren van het Basispakket Jeugdgezondheidszorg.

•

Het voorkomen en verminderen van de verspreiding van (infectie en) aangeboren ziekten door screening van baby’s van 2-5 dagen oud en uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma; het screenen van baby’s tot 4 weken op aangeboren gehoorstoornissen door de neonatale gehoorscreening.

•

Het bevorderen van een gezonde ontwikkeling van jeugdigen door advisering, voorlichting, ondersteuning en begeleiding. Het afstemmen met en inschakelen van hulp op maat. Eventueel coördinatie van zorg op basis van de methode 1Gezin1Plan; gericht op het versterken van de eigen kracht en sociaal netwerk. Dit in samenwerking met het gezin/de jeugdige zelf en netwerkpartners binnen het sociaal domein (aansluitend op de wijkteams).

•

Het bevorderen van een gezonde leefstijl van jeugdigen en hun ouders/verzorgers door advisering, voorlichting, opvoedingsondersteuning, cursussen, trainingen, school- en buurtprojecten. Zowel individueel als collectief.

•

Het leveren van input voor lokaal, gemeentelijk en regionaal jeugdbeleid met behulp van registraties in het digitaal dossier Jeugdgezondheidszorg en gezondheidsonderzoeken.

Meer informatie De GGD deelt informatie uit gezondheidsmonitors en panelonderzoeken via de gezondheidsatlas. Hier staat bijvoorbeeld dat de vaccinatiegraad na een dip in 2018 weer toeneemt. Daarnaast worden de documenten en cijfers uit de Planning & Control cyclus gedeeld via www.ggdhn.incijfers.nl.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Kaders Het programma komt voor het grootste deel voort uit de uitvoeringsopdracht vanuit de Wet Publieke Gezondheid. Aanvullend worden taken verricht in het kader van de Jeugdwet, de Wet op het primair onderwijs, de Leerplichtwet en de Zorgverzekeringswet. Daarnaast zijn er aanvullende diensten die niet

Basispakket 0-18, incl. RVP

Aanvullende diensten

Aanvullende dienst

Wettelijke taak van de gemeente

Jeugd

GGD

binnen een specifiek wettelijk kader vallen.

Binnen de reguliere JGZ-taken zet de GGD in op de pijlers die zijn benoemd in de JGZ Preventieagenda. In september 2018 heeft het ministerie van VWS het actieprogramma ‘Kansrijke Start’ gelanceerd. Dit actieprogramma wordt deels binnen de Jeugdwet en deels binnen de reguliere JGZ vormgegeven. Het programma loopt verder door in 2018-2021. Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) is in 2018 uitgebreid vanwege de meningokokken ACWY-vaccinatie. Deze uitbreiding loopt door in 2019-2020. De GGD zet zich in voor verdere doorontwikkeling van de JGZ. In deze doorontwikkeling gaat het om een verdere flexibilisering van de dienstverlening van de JGZ. Dit heeft tot doel om passende dienstverlening te kunnen bieden. Dienstverlening waarbij de klant (ouder en jeugdige) zelf meer in regie komt en die aansluit bij de lokale situatie in het sociaal domein, onderwijs en zorg. De GGD kijkt ook naar verdere digitalisering van de dienstverlening. Er is sprake van krapte op de arbeidsmarkt voor zorgpersoneel, dit vraagt om flexibilisering van de inzet.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Ontwikkelingen binnen de (GR-) taken van de GGD Rijksvaccinatieprogramma3 Zowel de maternale kinkhoestvaccinatie, aangeduid als ‘de 22 wekenprik’, als de vaccinaties voor jongeren van 9 t/m 14 jaar zijn niet in groepsverband gegeven, maar in een individuele setting. Hiervoor heeft de GGD de bedrijfsvoering drastisch aangepast. De individuele vaccinaties voor 0-4-jarigen hadden prioriteit en zijn onverminderd uitgevoerd. De vaccinatie bij 3 jaar en 9 maanden is (conform RIVM-richtlijn) uitgesteld, en is later in het jaar ingehaald. Sinds januari 2020 krijgen alle jongeren in het jaar dat ze 14 jaar worden standaard een oproep voor de MenACWY-vaccinatie. Het RIVM bepaalde dat deze MenACWY-vaccinaties voor 1 juli 2020 moesten worden gegeven, omdat meningokokken W op dat moment nog steeds circuleerde in Nederland. Het is de GGD gelukt om deze deadline te behalen. Belangrijk om te vermelden is dat alle 9-jarige meisjes (geboortecohort 2007) in 2020 alleen de eerste HPV-vaccinatie hebben gehad. De tweede wordt in het voorjaar van 2021 gegeven. Dit betekent dat er in 2020 minder HPV-vaccinaties zijn uitgevoerd. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Bij de uitvoering van het RVP streeft de GGD naar een zo hoog mogelijke vaccinatiegraad en voert continu aanvullende maatregelen uit ter verhoging van de vaccinatiegraad.

Een hoge vaccinatiegraad voorkomt ziekte en hogere kosten van de gezondheidszorg. Zo is een nieuw informatieboekje over vaccinaties op de GGD-website geplaatst. Naar aanleiding van de in november 2019 verspreide gemeenterapporten zijn met verschillende gemeenten gesprekken gevoerd over de vaccinatiegraad. In het jaarverslag van het RVP staat dat de landelijke vaccinatiegraad in 2019 voor het eerst sinds vijf jaar licht was gestegen. Dit geldt ook voor Noord-Holland-Noord. Een voorbeeld: de vaccinatiegraad in NoordHolland-Noord voor BMR4 is toegenomen van 93% in 2018 naar 94,5% in 2020. COVID-19 heeft een beperkt effect gehad op de deelname aan het RVP. Evenals vorig jaar zijn gemeenterapporten over de vaccinatiegraad (over het jaar 2019) naar de gemeenten verstuurd. De rapporten over 2020 worden in 2021gepubliceerd. Doorontwikkeling JGZ 2019-2023 Het programma Jeugd werkte aan de verbetering van de uitvoering van het basispakket JGZ met het programma ‘Doorontwikkeling JGZ 2019-2023’. Hiermee wordt de beweging ingezet om als JGZ beter aan te sluiten op de veranderende behoeften en wensen van klanten, medewerkers en gemeenten. Met als uitgangspunten flexibel en op maat; zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig, volgens het basisprincipe ’de juiste zorg, op het juiste moment, door de juiste professional’.

Het deelproject taakherschikking 0-4 jaar is mede door COVID-19 versneld opgestart. Door de jeugdarts in te zetten, daar waar deze echt nodig is en optimaal gebruik te maken van zijn/haar competenties, wordt met deze taakherschikking ook ingespeeld op het tekort van jeugdartsen. Voor de doorontwikkeling was tijdelijk meer personeelsinzet noodzakelijk dan vooraf begroot. Om de gevolgen van COVID-19 voor de dienstverlening goed te kunnen managen, is het noodzakelijk gebleken om teambegeleiders voor de teams in te voeren. Meerkosten of kosten voor vervanging die samenhangen met COVID-19 zijn in rekening gebracht bij het ministerie van VWS.

3. Rijksvaccinatieprogramma is in de herziene GR opgenomen welke in maart 2021 is gepubliceerd, tot dan lopen de afspraken conform DVO. 4. BMR = bof, mazelen, rode hond.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Een greep uit de productrealisatie: GR-taken Kinderen in zorg5 Hielprik

2018

2019

2020

134.520

128.382

126.983

5.324

5.360

5.390

Ontwikkelingen binnen de (aanvullende) diensten van de GGD Kansrijke Start Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. Dat is waar het programma Kansrijke Start zich op richt. Naast het uitvoeren van verschillende taken en diensten door de GGD, is het vormen van lokale coalities een belangrijk onderdeel. Dit doet de GGD samen met netwerkpartners in het medisch en sociaal domein. Daarnaast verstevigt de GGD de interne coalitie Kansrijke Start door diensten en programma’s integraal af te stemmen. Met als doel meer kinderen een Kansrijke Start geven! Home-Start6 Het afgelopen jaar is Home-Start gevisiteerd en heeft opnieuw een licentie ontvangen. De samenwerking met Buurtgezinnen liep goed. Daarnaast is Home-Start aangesloten bij de werkgroep ‘Kansrijke Start’. Binnen deze werkgroep zijn meerdere preventieve programma’s van de GGD aangesloten die zich richten op (alleenstaande) ouders met een verhoogd risico op opvoedproblematiek. Bekeken werd hoe Home-Start een rol kan spelen binnen de prenatale periode. Het afgelopen jaar zijn 32 gezinnen aangemeld voor Home-Start.

Een greep uit de productrealisatie: 2018

2019

2020

Vrijwilligers voor Home-Start (Hollands Kroon en Schagen)

Gezinnen aangemeld door Home-Start (Hollands Kroon en Schagen)

Aanvullende diensten

5. Aantal kinderen volgens het CBS in de leeftijd 0-18 jaar. 6. Aanvullende dienst voor de gemeenten Hollands Kroon en Schagen.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Middelen De totale baten en lasten van programma Jeugd worden in onderstaande tabel weergegeven. Jeugd - overzicht baten en lasten

Realisatie 2019

Begroting 2020

Realisatie 2020

Totaal baten

23.663

22.697

23.133

Totaal lasten

16.509

16.527

17.548

Resultaat

7.154

6.170

5.585

(x € 1.000 incl. mutaties reserves)

Het programma Jeugd sluit af met een resultaat van € 5.585.000 en valt € 585.000 negatiever uit dan begroot. Het financieel onderscheid naar GR-taken en aanvullende diensten is als volgt gespecificeerd: Overzicht baten en lasten 2020 naar GR-taken en aanvullende diensten Jeugd

Deelnemersbijdrage

Overige

Totaal

gemeenten

baten

lasten

19.666

568

20.233

15.186

5.047

2.899

2.362

537

19.666

3.467

23.133

17.548

5.585

(x € 1.000 )

Saldo

GR-taken: Basispakket JGZ 0-18 Aanvullende diensten: Aanvullende diensten Jeugd Totaal

In onderstaande tabel wordt het saldo ten opzichte van de begroting weergegeven: Analyse resultaat 2020 ten opzichte van de begroting Jeugd

GR-taken

(x € 1.000 )

Aanvullende

Totaal

diensten

Basispakket JGZ 0-18 Aanvullende diensten Jeugd Totaal

-378

-207

-378

-207

-585

Het negatieve resultaat van € 585.000 is het gevolg van hogere personeelslasten. Dit werd voornamelijk veroorzaakt door een hoog ziekteverzuim, € 465.000 aan hogere lasten. Er is inmiddels een start gemaakt met een vernieuwde werkwijze om verzuim terug te dringen en de duurzame inzetbaarheid van de medewerkers te verbeteren. Daarnaast waren er hogere lasten door het versterken van de managementstructuur. Dit zorgde voor hogere lasten van € 148.000 en is een structureel effect. Met ingang van de begroting 2021 is deze wijziging structureel opgenomen.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

1.1.3 Programma Infectieziektebestrijding

Beoogd maatschappelijk effect Het programma Infectieziektebestrijding kent de volgende hoofddoelen: •

Voorkomen en beperken van verspreiding van infectieziekten.

•

Verminderen van gezondheids- en maatschappelijke gevolgen van infectieziekten.

•

Voorkomen van gezondheidsproblemen door uitvoering van screening- en vaccinatieprogramma’s.

•

Verzorgen van kwalitatief goede en maatschappelijk relevante infectieziektebestrijding.

•

Het signaleren van mogelijke gezondheidsrisico’s als gevolg van een verontreinigd milieu en het adviseren over de aanpak voor vermindering of wegnemen van het risico.

•

Meer informatie De GGD deelt informatie uit gezondheidsmonitors en panelonderzoeken via de gezondheidsatlas. Hier staat bijvoorbeeld dat negen op de tien mensen een relatie tussen twee vouwen of twee mannen normaal vindt. Daarnaast worden de documenten en cijfers uit de Planning & Control cyclus gedeeld via www.ggdhn.incijfers.nl.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Kaders De Wet publieke gezondheid (Wpg), de Wet Kinderopvang (Wko) en de Warenwet zijn het voornaamste kader voor de taken die binnen het

Infectieziektebestrijding

GGD

programma Infectieziektebestrijding worden uitgevoerd.

Algemene infectieziektebestrijding

Wettelijke GGD-taak

Tuberculosebestrijding

Wettelijke GGD-taak

Seksuele gezondheid

Wettelijke GGD-taak

Reizigersadvisering

Aanvullende dienst GR

Inspectie & Hygiëne

Aanvullende dienst

Medische milieukunde

www.ggdhollandsnoorden.nl

Wettelijke GGD-taak

GGD HOLLANDS NOORDEN

Ontwikkelingen binnen de (GR-) taken van de GGD Medische milieukunde Aan het begin van het jaar is veel tijd geïnvesteerd in verschillende gemeentelijke initiatieven in het kader van de Omgevingswet. Mede door COVID-19 zijn er bij het opengaan van de scholen veel vragen geweest over ventilatie. Het aantal meldingen is afgenomen met 41 van 193 in 2019 naar 152 in 2020. Seksuele gezondheid De eerste maanden van 2020 lag het aantal consulten hoger dan het jaar ervoor. Daarna is door de lockdown het aantal spreekuren verminderd. Vanaf juni zijn de aantallen spreekuren en consulten weer geleidelijk opgeschaald naar het niveau van voor de lockdown. De zorgvraag nam weer toe vanuit alle doelgroepen, zowel voor soa-onderzoeken, PrEP, consulten over seksualiteitsproblemen als Implanon-plaatsingen bij cliënten Nu Niet Zwanger. Met de reeds genomen maatregelen in de wachtruimten, spreekkamers en cliëntenstroom verliepen de consulten op de locaties veilig. Groepsvoorlichting (aan bijvoorbeeld nieuwkomers) vond nog niet plaats. Tuberculosebestrijding De kritische processen, met name de contactonderzoeken, 1e screeningen en de patiëntenzorg zijn gewoon doorgegaan. Vanaf begin juni is weer gestart met BCG-vaccinatie-inhaalslag en vervolgscreeningen asielzoekers/immigranten.

Een greep uit de productrealisatie: GR-taken Nieuwe meldingen infectieziekten

2018

2019

2020

259

314

136 26.546 COVID-19

Besmettingsaccidenten

Nieuwe personen in zorg met tbc

107

Consulten soa-spreekuur

4.074

4.444

3.845

Aantal gevonden soa’s

812

975

942

Aantal meldingen milieuvragen

177

193

152

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Ontwikkelingen binnen de (aanvullende) diensten van de GGD Reizigersadvisering Het aantal reizigers dat in 2020 voor een vaccinatie kwam, is met twee derde afgenomen. Het aantal klanten is gedaald van 16.452 naar 5.253. Er werd een beperkt aantal spreekuren gehouden, waarbij mensen werden gezien die noodzakelijke reizen moesten maken of mensen die vanwege bijvoorbeeld werk vaccinaties moesten halen.

Een greep uit de productrealisatie: Aanvullende diensten

2018

2019

2020

Klanten reizigersadvisering

15.392

16.452

5.253

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Middelen De totale baten en lasten van programma Infectieziektebestrijding worden in onderstaande tabel weergegeven: Infectieziektebestrijding - overzicht baten en lasten

Realisatie 2019

Begroting 2020

Realisatie 2020

Totaal baten

6.139

6.064

22.064

Totaal lasten

4.581

4.472

19.568

Resultaat

1.558

1.592

2.496

(Bedragen x € 1.000 incl. mutaties reserves)

Het programma Infectieziektebestrijding sluit af met een resultaat van € 2.496.000 en valt € 904.000 positiever uit dan begroot. Het financieel onderscheid naar GR-taken en aanvullende diensten is als volgt gespecificeerd: Overzicht baten en lasten 2020 naar GR-taken en aanvullende diensten Deelnemersbijdrage

Overige

Totaal

gemeenten

baten

Baten

lasten

Algemene infectieziektebestrijding

940

254

1.194

926

268

Tuberculosebestrijding

616

693

513

179

Seksuele gezondheid

502

940

1.442

974

468

Reizigersadvisering (GR)

274

282

197

Inspectie & Hygiene

-83

1.276

1.192

871

322

Medische milieukunde

446

447

260

187

15.998

15.245

753

Infectieziektebestrijding (x € 1.000)

Saldo

GR-taken:

15.998

2.695

18.552

21.247

18.986

2.261

817

582

234

817

582

234

2.695

19.369

22.064

19.568

2.496

COVID-19

Aanvullende diensten: Reizigersadvisering

Totaal

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

In onderstaande tabel wordt het saldo ten opzichte van de begroting weergegeven. Analyse resultaat 2020 ten opzichte van de begroting Infectieziektebestrijding

GR-taken

(x € 1.000 )

Aanvullende

Totaal

diensten

Algemene infectieziektebestrijding

-57

Tuberculosebestrijding

Seksuele gezondheid

101

Reizigersadvisering (GR)

Inspectie & Hygiëne

Medische milieukunde

COVID-19

753

-7

910

-7

904

Reizigersadvisering Totaal

Dit positieve resultaat van € 904.000 werd voornamelijk veroorzaakt door de toevoeging van COVID-19 aan dit programma; dat zorgde voor een positief resultaat van € 753.000. De meerkosten als gevolg van COVID-19 zijn niet begroot. De GGD krijgt de meerkosten volledig vergoed door het ministerie van VWS. Het saldo van € 753.000 betreft de bijdrage voor de dekking van de overheadkosten voor COVID-19. De overheadkosten zijn conform de verslaggevingsregels opgenomen in de post overhead. Een hogere productiviteit bij medewerkers Seksuele gezondheid (€ 101.000) en uitgestelde projectlasten voor Medische milieukunde (€ 78.000) droegen ook bij aan het positieve resultaat voor programma Infectieziektebestrijding.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

1.1.4 Programma Kwetsbare inwoners

Beoogd maatschappelijk effect Onder het programma Kwetsbare inwoners vallen de taken: openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ), zorg voor prostituees, (periodieke) gezondheidszorg asielzoekers en forensische geneeskunde. Vanaf 1 januari 2020 voeren de teams Vangnet & Advies taken uit in het kader van de Wvggz. Door het bieden van zorg en ondersteuning aan kwetsbare inwoners wordt maatschappelijke uitval voorkomen. Sekswerkers worden, indien gewenst, ondersteund met het verlaten van de prostitutie.

Meer informatie De GGD deelt informatie uit gezondheidsmonitors en panelonderzoeken via de gezondheidsatlas. Hier staat bijvoorbeeld dat het aantal mensen met een migratieachtergrond iets toeneemt. Daarnaast worden de documenten en cijfers uit de Planning & Control cyclus gedeeld via www.ggdhn.incijfers.nl.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Kaders De OGGZ is sinds januari 2007 ondergebracht bij de Wmo. Het maatschappelijk doel van de Wmo is het meedoen van alle burgers aan alle facetten van de samenleving. De gemeenten zijn op basis van deze wet

Kwetsbare inwoners

GGD

verantwoordelijk voor de OGGZ.

PCA

Aanvullende dienst, verplicht landelijk contract

OGGZ

Aanvullende dienst voor regio KvNH, WF en regio Alkmaar

BCT

Aanvullende dienst WF

Prostitutiecentrum

Aanvullende dienst

Forensische geneeskunde

Contract politie/Justitie

GROP

www.ggdhollandsnoorden.nl

Wettelijke GGD-taak

GGD HOLLANDS NOORDEN

Ontwikkelingen binnen de (GR-) taken van de GGD Forensische geneeskunde De forensisch artsen van de GGD zijn getraind om op verzoek van de politie bemonstering van verdachten uit te voeren en om hen te testen op COVID-19. Met behulp van een noodprocedure is bestaande wetgeving aangepast, zodat op basis ‘Besluit bloedtest in strafzaken in geval van een ernstige besmettelijke ziekte’ verdachten konden worden getest. In de loop van 2020 werd duidelijk dat de politie de medische arrestantenzorg loskoppelt van de andere taken binnen de forensische geneeskunde. De politie gaat deze dienst aanbesteden. GGD’en in Noord-Holland en GGD GHOR Nederland bereiden zich gezamenlijk voor op deze aanbesteding. Ook de wens van de politie om het forensisch medisch onderzoek in een overeenkomst op politieregioniveau te regelen wordt gezamenlijk voorbereid. De vier GGD’en in Noord-Holland werken hierin samen. Opvallend in het afgelopen jaar was de toename van het aantal lijkschouwingen na euthanasie. De forensische geneeskunde is, met uitzondering van de lijkschouw, een aanvullende dienst in opdracht van Justitie en politie.

Een greep uit de productrealisatie: GR-taken

2018

2019

2020

Lijkschouwingen

928

906

943

- waarvan lijkschouw bij vermoeden niet natuurlijke dood

398

396

399

- euthanasie

380

371

430

2.178

2.037

1.723

352

531

760

Verrichtingen medische zorg arrestanten Bloedproeven

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Ontwikkelingen binnen de (aanvullende) diensten van de GGD Openbare Geestelijke gezondheidzorg (OGGZ) Het aantal meldingen dat bij de teams Vangnet & Advies zijn binnengekomen, is in alle regio’s toegenomen; hier is geen duidelijke reden voor aan te wijzen. De teams zijn eind 2020 aangesloten op het landelijk meldpunt niet acuut. Dit meldpunt is in november live gegaan, met als doel een dekkend netwerk van meldpunten voor zorgwekkend gedrag te bewerkstelligen. Enkele tientallen meldingen zijn in december via het nieuwe telefoonnummer bij de teams binnengekomen. Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) Vanaf 1 januari 2020 voeren de teams Vangnet & Advies taken uit in het kader van de Wvggz. Dit betreft een aanvullende dienst in opdracht van alle zeventien gemeenten. Het aantal meldingen Wvggz was, zowel regionaal als landelijk, minder groot dan verwacht. De uitvoering van de wet en de wet zelf worden nog geëvalueerd. De eerste ervaringen in Noord-Holland-Noord, waar het meldpunt Wvggz ondergebracht is bij het meldpunt niet-acute zorg, laten zien dat dit als een effectieve werkwijze wordt ervaren. Er kan makkelijk worden geschakeld tussen bemoeizorg en het traject voor verplichte zorg en er is één meldpunt/telefoonnummer voor inwoners. De hoorplicht die door de GGD is uitbesteed aan de Hoorservice wordt in 2021 gecontinueerd.

Wvggz-meldingen

Aanvraag voorbereiding verzoek zorgmachtiging

Verkennend onderzoek

aan Openbaar Ministerie 57

Gezondheidscentrum sekswerkers Tijdens de strikte coronamaatregelen en het sluiten van de ramen op de Achterdam (in Alkmaar) zijn de werkzaamheden afgeschaald naar alleen spoedzorg op de spreekuurlocatie in Alkmaar Noord. Dit gold ook voor het maatschappelijk spreekuur uitgevoerd door MEE & de Wering. Op het moment dat sekswerk weer was toegestaan, is het centrum weer gefaseerd geopend. Ook zijn op dat moment de outreach-activiteiten op de Achterdam weer gestart, waarbij voorlichting werd gegeven over seksuele gezondheid, maar ook over COVID-19. De Nederlandse lessen zijn in de lockdown online gegeven en vonden plaats in de bibliotheek. Dit betreft een aanvullende dienst in opdracht van de gemeente Alkmaar.

Een greep uit de productrealisatie: Aanvullende diensten

2018

2019

2020

Meldingen OGGZ

2.415

2.517

3.051

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Middelen De totale baten en lasten van programma Infectieziektebestrijding worden in onderstaande tabel weergegeven: Kwetsbare inwoners - overzicht baten en lasten

Realisatie 2019

Begroting 2020

Realisatie 2020

Totaal baten

3.230

2.584

3.856

Totaal lasten

2.573

2.125

2.899

657

459

957

Bedragen x € 1.000 incl. mutaties reserves)

Resultaat

Het programma Kwetsbare inwoners sluit af met een resultaat van € 957.000 en valt € 498.000 positiever uit dan begroot. Het financieel onderscheid naar GR-taken en aanvullende diensten is als volgt gespecificeerd: Overzicht baten en lasten 2020 naar GR-taken en aanvullende diensten: Deelnemersbijdrage

Overige

Totaal

gemeenten

baten

Baten

lasten

OGGZ Vangnet & Advies

1.291

1.085

206

Publieke Gezondheid Asielzoekers

365

298

Prostitutiezorg

Kwetsbare inwoners (x € 1.000)

Saldo

GR-taken: GROP Aanvullende diensten:

120

102

Forensische geneeskunde

1.179

747

432

Brede Centrale Toegang

316

227

Wet verplichte GGZ (Wvggz)

316

253

RUPS

157

3.778

2.828

950

3.778

3.856

2.899

957

Projecten Kwetsbare inwoners

Totaal

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

In onderstaande tabel wordt het saldo ten opzichte van de begroting weergegeven. Analyse resultaat 2020 ten opzichte van de begroting: Kwetsbare inwoners

GR-taken

(x € 1.000 )

Aanvullende

Totaal

diensten

GROP

-2

OGGZ Vangnet & Advies

Publieke Gezondheid Asielzoekers

Prostitutiezorg

Forensische geneeskunde

241

Brede Centrale Toegang

Wet verplichte GGZ (Wvggz)

RUPS

Projecten Kwetsbare inwoners

Totaal

-2

500

498

Het positieve resultaat van € 498.000 ten opzichte van de begroting is voor € 241.000 het gevolg van een positief resultaat bij forensische geneeskunde. Er is meer inzet op het gebied van forensische geneeskunde geweest, vanwege het uitstellen van de aanbesteding bij de politie en het voortzetten van de werkzaamheden voor medische arrestantenzorg en het toenemende aantal bloedproeven bij het gebruik van drugs in het verkeer. In de begroting van 2020 was geen rekening gehouden met de Wvggz. Het algemeen bestuur heeft eind 2019 besloten om de nieuwe activiteiten in het kader van de Wvggz bij de GGD onder te brengen. De overhead staat op het programma Overhead opgenomen en de dekkingsbijdrage zorgt hier voor een positief saldo van € 63.000 ten opzichte van de begroting. Omdat nog niet zeker was of de dienstverlening voor de BCT7 gecontinueerd zou worden, is de opbrengst behoudend in de begroting opgenomen. De dienstverlening is echter uitgebreid en de bijdrage is voor een aanzienlijk hoger bedrag beschikt. De personele lasten zijn ook toegenomen. De overhead staat op het programma Overhead opgenomen en vormt het positieve saldo van € 73.000. Niet begrote projecten dragen ook bij aan het positieve saldo, omdat de overheadkosten op het programma Overhead opgenomen zijn en daarmee een positief saldo vormen op het programma Kwetsbare Inwoners.

Het saldo bij OGGZ is te verklaren uit een aanvulling op subsidie voor OGGZ Kop van Noord-Holland, waarmee het exploitatietekort is aangevuld.

7. BCT= Brede Centrale Toegang in Hoorn.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

1.1.5 Programma Veilig Thuis

Beoogd maatschappelijk effect Veilig Thuis zet zich in voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Door inwoners en professionals te voorzien van advies en ondersteuning draagt Veilig Thuis bij aan het stoppen en voorkomen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Daarnaast beoordeelt Veilig Thuis meldingen op acute en structurele onveiligheid en wordt op basis van een veiligheidsbeoordeling de juiste vervolgstappen bepaald. Dit kan een overdracht naar een overdrachtspartij zijn of de inzet van de Veilig Thuis-diensten Onderzoek of Voorwaarden en Vervolg. Indien nodig wordt samen met ketenpartners uit zowel het zorg- als strafdomein een effectieve aanpak ontwikkeld. Het doel is om de directe veiligheid van betrokkenen in de thuissituatie te herstellen en te borgen naar duurzame veiligheid.

Meer informatie De GGD deelt informatie uit gezondheidsmonitors en panelonderzoeken via de gezondheidsatlas. Hier staan bijvoorbeeld de resultaten uit de verschillende gezondheidsmonitors over huiselijk geweld en kindermishandeling. Daarnaast worden de documenten en cijfers uit de Planning & Control cyclus gedeeld via www.ggdhn.incijfers.nl.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Kaders Veilig Thuis wordt binnen de GGD uitgevoerd op basis van een dienstverleningsovereenkomst. In 2020 is op verzoek van de gemeenten een advies uitgebracht om de governance binnen een Gemeenschappelijke Regeling in te richten (uitwerking advies in 2021). Artikel 4.1.1 van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (2015) beschrijft de wettelijke taken van Veilig Thuis. Het maatschappelijk doel van de Wmo is meedoen van alle burgers aan alle facetten van de samenleving. Daarnaast is

Veilig Thuis

GGD

Veilig Thuis gebonden aan het landelijk handelingsprotocol.

www.ggdhollandsnoorden.nl

Veilig Thuis

DVO met 18 gemeenten

GGD HOLLANDS NOORDEN

Ontwikkelingen binnen de (GR-) taken van de GGD Chatfunctie Sinds eind mei 2020 bieden alle Veilig Thuis-organisaties de mogelijkheid aan inwoners om tijdens kantooruren te chatten met een medewerker. Deze nieuwe vorm van contact is een extra mogelijkheid voor advies in geval van huiselijk geweld en kindermishandeling en is aanvullend op de telefonische bereikbaarheid van Veilig Thuis. Bellen kan namelijk soms lastig zijn en op deze manier wordt de drempel weggenomen. Wachtlijst meldingen en werkvoorraad vervolg De wachtlijst meldingen bedroeg eind 2020 173 dossiers, en de werkvoorraad vervolg bestond uit 97 dossiers. De wachtlijst fluctueert onder andere door de onregelmatige instroom van meldingen, de toename van het aantal spoedmeldingen en de wisselingen in personeel. Vervolgdiensten In 2020 was de ambitie van Veilig Thuis om vaker een vervolgdienst in te zetten zichtbaar in de resultaten: in 2019 werd bij gemiddeld 28% van de unieke casussen een vervolgdienst ingezet en in 2020 bedroeg dit gemiddeld 34%. Veilig Thuis kent twee vervolgdiensten: Onderzoek en Voorwaarden & Vervolg. In zo’n 79% van de onderzoeken is het vermoeden van huiselijk geweld en/of kindermishandeling bevestigd. Doorlooptijden In 2020 werd de wettelijke termijn van vijf werkdagen voor een veiligheidsbeoordeling bij meer dan de helft (55%) van de meldingen gehaald.

Dit is een lichte stijging ten opzichte van 2019, waar 49% van de meldingen binnen vijf werkdagen werd beoordeeld. De oorzaak van het overschrijden van de wettelijke termijn was de wachtlijst van de meldingen. Van de onderzoeken die zijn afgesloten, werd 20% binnen de wettelijke termijn van tien weken afgerond. Voor Voorwaarden & Vervolg bedroeg dit 35%. Dit kwam doordat dossiers geruime tijd op de wachtlijst en werkvoorraad stonden voordat ze konden worden opgepakt. Als ze eenmaal opgepakt waren, werd zo’n 70% à 80% binnen tien weken afgerond.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Netwerken Veilig Thuis heeft, samen met de politie en VNG, de geautomatiseerde verwerking van de politiemeldingen en terugkoppelingen aan de politie geïmplementeerd. Verder zijn de samenwerkingsafspraken tussen Veilig Thuis en de lokale teams herzien en geactualiseerd. Dit zal leiden tot een betere en efficiëntere samenwerking. Het uitgangspunt voor de nieuwe afspraken is de gedeelde visie op de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling: ‘Eerst samenwerken voor veiligheid, dan samenwerken voor risicogestuurde zorg’. Deze visie is ook vastgelegd in de ‘Regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2020-2023’. De regiovisie draagt bij aan uniform werken, zodat er snel en effectief hulp aan inwoners wordt geboden. Alle colleges in Noord-Holland-Noord hebben ingestemd met de regiovisie.

Een greep uit de productrealisatie: GR-taken

2018

2019

2020

Aantal adviezen en ondersteuning

3.589

4.540

4.809

3.375

4.368

4.446

690

802

868

Aantal meldingen Veilig Thuis Aantal vervolgdiensten (Onderzoek en Voorwaarden & Vervolg)

Middelen De totale baten en lasten van programma Veilig Thuis worden in onderstaande tabel weergegeven: Veilig Thuis - overzicht baten en lasten

Realisatie 2019

Begroting 2020

Realisatie 2020

Totaal baten

9.303

8.534

8.854

Totaal lasten

7.761

6.880

7.265

Resultaat

1.542

1.654

1.589

(Bedragen x € 1.000 incl. mutaties reserves)

Het programma Veilig Thuis sluit af met een resultaat van € 1.589.000 en valt € 65.000 negatiever uit dan begroot.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Het financieel onderscheid naar GR-taken en aanvullende diensten is als volgt gespecificeerd: Overzicht baten en lasten 2020 naar GR-taken en aanvullende diensten Deelnemersbijdrage

Overige

Totaal

gemeenten

baten

Baten

lasten

Veilig Thuis

8.854

7.265

1.589

Totaal

8.854

7.265

1.589

Veilig Thuis (x € 1.000)

Saldo

Aanvullende diensten:

In onderstaande tabel wordt het saldo ten opzichte van de begroting weergegeven. Analyse resultaat 2020 ten opzichte van de begroting Veilig Thuis

GR-taken

(x € 1.000 )

Aanvullende

Totaal

diensten

Veilig Thuis

-65

Totaal

-65

Tegenover het negatieve resultaat van € 65.000 van het programma Veilig Thuis staat dat het onderdeel Veilig Thuis-overhead in 2020 € 65.000 positiever is uitgevallen. Dit is als gevolg van de verslaggevingsvoorschriften opgenomen onder de overhead. Voor het totaalbeeld met betrekking tot Veilig Thuis is in bijlage 9 een overzicht opgenomen van de totale bedrijfseconomische exploitatie over 2020.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

1.1.6 Programma Onderzoek, Beleid en Preventie

Beoogd maatschappelijk effect De GGD is de uitvoerder van preventieve zorg- en ondersteuningstaken gericht op het bewaken, bevorderen en beschermen van de gezondheid van alle inwoners. Via epidemiologisch onderzoek en het verzamelen van gezondheidsgegevens wordt de gezondheidssituatie gemonitord en wordt, ter onderbouwing van (preventief) gemeentelijk gezondheidsbeleid, gezondheidsinformatie gegenereerd. Naast de uitvoering van de vierjaarlijkse monitoronderzoeken, voert de GGD thematisch en verdiepend onderzoek uit. De presentatie van de gezondheidsgegevens en –informatie is steeds meer gericht op de gemeentelijke schaal tot op wijkniveau. Hierdoor wordt meer inzicht gegenereerd in de gezondheidssituatie op het voor gemeenten relevante niveau. De insteek is om in te zetten op preventie, waardoor hogere vervolgkosten zoveel mogelijk worden voorkomen.

Meer informatie De GGD deelt informatie uit gezondheidsmonitors en panelonderzoeken via de gezondheidsatlas. Hier staan bijvoorbeeld de resultaten uit de verschillende panelonderzoeken. Bijvoorbeeld over stress en energie. Daarnaast worden de documenten en cijfers uit de Planning & Control cyclus gedeeld via www.ggdhn.incijfers.nl.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Kaders De gemeenten zijn op basis van de Wpg verantwoordelijk voor de uitvoering

Onderzoek, Beleid en Preventie

GGD

van taken op het gebied van de publieke gezondheidszorg.

Epidemiologie

Wettelijke GGD-taak

Advisering en ondersteuning gemeentelijk gezondheidsbeleid

Wettelijke GGD-taak

Collectieve gezondheidsbevordering

Wettelijke GGD-taak

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

Ontwikkelingen binnen de (GR-) taken van de GGD Advisering bij gezondheidsbeleid Naar aanleiding van de verschijning van de landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 ‘Gezondheid breed op de agenda’ heeft de GGD samen met en voor de gemeenten een webinar georganiseerd. Doel was de gemeenten te inspireren en te informeren over hoe de landelijke nota vertaald kan worden naar het gemeentelijke gezondheidsbeleid. Naast het webinar heeft de GGD diverse malen op aanvraag van gemeenten advies op maat gegeven. Zo heeft epidemiologie verschillende gemeenten voorzien van informatie over specifieke cijfers. Tevens zijn in het ambtenarenoverleg presentaties gegeven over ontwikkelingen, zoals de preventieakkoorden en de verschillende subsidiemogelijkheden voor ondersteuning van het gezondheidsbeleid.

Ontwikkelingen binnen de aanvullende taken van de GGD In Control of Alcohol & Drugs Sinds 2013 werken de zeventien gemeenten, de GGD, Brijder Jeugd, de Veiligheidsregio en de GGZ samen om het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren verder terug te dringen en te voorkomen. Het afgelopen jaar zijn onder andere een webinar voor ouders gehouden en is de campagne ‘Zien drinken, doet drinken’ uitgevoerd. Het doel van de campagne is om ouders en andere volwassenen bewust te maken van de invloed die zij met hun drinkgedrag hebben op de beeldvorming van alcohol en het latere drinkgedrag van kinderen. 113Zelfmoordpreventie/Supranet Community Het afgelopen jaar zijn de acties zoveel mogelijk online aangeboden en is op de vier pijlers van Supranet Hollands Noorden het onderstaande gerealiseerd. •

Doorontwikkeling website en Publiekscampagne ‘VraagPraatLuister’.

•

Diverse artikelen in het NHD (veelal in meerdere regionale edities).

•

Online voorlichtingsbijeenkomsten en gatekeeperstrainingen.

•

Diverse presentaties.

•

Panelonderzoek naar acceptatie van LHBTI in de regio Noord-Holland-Noord.

Noordkop Gezond voor elkaar Vanuit het ZONmw-programma ‘Juiste Zorg op de Juiste Plek’ heeft het regionetwerk Noordkop Gezond voor Elkaar een voucher voor het samenstellen van een regiobeeld en het vaststellen van een routekaart ontvangen. Onderdeel van de Routekaart 2033 is naast de vast te stellen actielijnen en doelstellingen ook de bestuurlijke borging van de samenwerking en de organisatievorm van het regionetwerk.

www.ggdhollandsnoorden.nl

GGD HOLLANDS NOORDEN

30 dagen (ge)zonder In 2020 heeft de GGD voor de derde keer in samenwerking met de GGD’en Gooi en Vechtstreek en ZaanstreekWaterland de actie ‘30dagengezonder’ uitgevoerd. Naast bijna 3.000 mensen deden ook bedrijven en scholen mee. Hoewel de focus breed is, kiezen veel mensen voor de klassieke gezondheidsthema’s: voeding, beweging en ontspanning. 90% van de deelnemers is het (grotendeels) gelukt om de uitdaging vol te houden. Eveneens heeft 90% gezegd volgend jaar weer mee te willen doen en zou anderen aanraden om mee te doen. Stimuleringsregeling Gezonde relaties en seksualiteit Met de ‘Stimuleringsregeling Gezonde relaties en seksualiteit’ zet de overheid in op het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen. Ook de GGD ondersteunt scholen binnen de Gezonde School om het thema relaties en seksualiteit beter te borgen. In 2020 hebben achttien scholen zich ingeschreven voor het ‘Stimuleringsaanbod Gezonde relaties & seksualiteit’. Om de capaciteit binnen de GGD op het thema relaties en seksualiteit te vergroten is er een landelijke subsidieaanvraag ingediend en toegekend. Met deze verruiming kunnen scholen actiever worden benaderd en ondersteund. Gezonde school Eind 2020 telde de GGD 42 Gezonde Scholen met 74 themacertificaten. Ten opzichte van vorig jaar een toename van vier Gezonde Scholen en zeventien themacertificaten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10273719/1