Fin Jaarverslag 2023

Hertenkamp Enkhuizen Wilhelminaplantsoen 2 1601 LS Enkhuizen

Jaarrekening 2023

Geacht bestuur, Ingevolge uw opdracht hebben wij het financieel verslag 2023 van uw stichting samengesteld.

Inhoud 1. Samenstellingsverklaring 2. Jaarverslag 2023

Wij vertrouwen hiermede aan uw opdracht te hebben voldaan en zijn graag tot het geven van nadere toelichting bereid.

Hoogachtend, Accountantskantoor BijWoestenburg B.V.

Was getekend E.J.H. Dekker AA

1. SAMENSTELLINGSVERKLARING Aan: Hertenkamp Enkhuizen te Enkhuizen

De jaarrekening van Hertenkamp Enkhuizen is door ons samengesteld op basis van de van u gekregen informatie. De jaarrekening bestaat uit de balans per 31 december 2023 en de winst- en verliesrekening over 2023 met de daarbij horende toelichting. In deze toelichtingen is onder andere een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving opgenomen. Deze samenstellingsopdracht is door ons uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder de voor de accountants geldende Standaard 4410, "Samenstellingsopdrachten". Op grond van deze standaard wordt van ons verwacht dat wij u ondersteunen bij het opstellen en presenteren van de jaarrekening in overeenstemming met in Nederland algemeen aanvaarde grondslagen voor financiële verslaggeving. Wij hebben daarbij onze deskundigheid op het gebied van administratieve verwerking en financiële verslaggeving toegepast. Bij een samenstellingsopdracht bent u er verantwoordelijk voor dat de informatie klopt en dat u ons alle relevante informatie aanlevert. Wij hebben onze werkzaamheden, in overeenstemming met de daarvoor geldende regelgeving, dan ook uitgevoerd vanuit de veronderstelling dat u aan deze verantwoordelijkheid heeft voldaan. Als slotstuk van onze werkzaamheden hebben wij door het lezen van de jaarrekening globaal nagegaan dat het beeld van de jaarrekening overeenkwam met onze kennis van Hertenkamp Enkhuizen.

Wij hebben geen controle- of beoordelingswerkzaamheden uitgevoerd die ons in staat stellen om een oordeel te geven of een conclusie te trekken met betrekking tot de getrouwheid van de jaarrekening Bij het uitvoeren van deze opdracht hebben wij ons gehouden aan de voor ons geldende relevante ethische voorschriften in de Verordening Gedrags- en Beroepsregels Accountants (VGBA). U en andere gebruikers van deze jaarrekeningen mogen er dan ook vanuit gaan dat wij de opdracht professioneel, vakbekwaam en zorgvuldig, integer en objectief hebben uitgevoerd en dat wij vertrouwelijk omgaan met de door u verstrekte gegevens. Enkhuizen, 25 maart 2024 Accountantskantoor BijWoestenburg B.V.,

Was getekend E.J.H. Dekker AA

Hertenkamp Enkhuizen Financieel jaarverslag 2023

Stichting Natuur- en Milieu-educatief Centrum Enkhuizen e.o.(werknaam) Hertenkamp Enkhuizen Wilhelminaplantsoen 2 1601 LS Enkhuizen tel: (0228) 32 03 10 website: www.hertenkampenkhuizen.nl

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Inleiding ...........................................................................................................................................................2 Algemene Staat van Baten en Lasten: begroting en jaarrrekening 2023 ........................................................3 Verklaring van de belangrijkste verschillen tussen begroting en jaarrekening ...............................................3 Kasstromen ......................................................................................................................................................4 Balans per 31-12-2023 na resultaatverdeling: €..............................................................................................5 Toelichting balans per 31-12-2023 na resultaatverdeling ...............................................................................6 Begroting en jaarrekening 2023 naar sectoren: € ...........................................................................................6 Verklaring van de belangrijke verschillen tussen begroting en rekening per sector. ......................................8 Bijlage: Begroting 2024. .................................................................................................................................10

1. Inleiding Dit jaarverslag dient primair voor de verantwoording aan de gemeente van het gebruik van de gemeentesubsidie voor Natuur- en Milieueducatie (NME). De financiën van de sector NME alleen geven een onvolledig beeld van die van het Hertenkamp omdat NME samen met de kinderboerderij, de dagbesteding en de theetuin onlosmakelijk is geïntegreerd in één organisatie ‘Hertenkamp’. De activiteiten van de vier sectoren hangen sterk samen, ondersteunen elkaar en worden op hun beurt ondersteund door een grote component ‘overhead’, waarvan de kosten en de baten niet goed zijn toe te rekenen aan de afzonderlijke sectoren. • NME profiteert zeer van de aanwezigheid van de kinderboerderij, van de aanwezigheid van de dagbesteders (dierverzorging, onderhoud, schoonmaak) en van de theetuin-ruimte; • De kinderboerderij drijft mede op het werk van de dagbesteders en de theetuin verhoogt sterk de aantrekkelijkheid van een bezoek; • De activiteiten van de dagbesteders bestaan voor een niet gering deel uit hun steun aan kinderboerderij en theetuin onder meer creatieve activiteiten t.b.v. verkoop in de theetuin en bij evenementen; verder terrein- en gebouwonderhoud; • Alle activiteiten steunen op de ‘overhead’ activiteiten management, huisvesting, beheer van gebouwen en terreinen, administratie, transport, verzekeringen, energie.

Leeswijzer: op de presentatie van de gegevens van het geheel (secties 2-7) volgt in hoofdstuk 8 een verantwoording van de baten en lasten in de verschillende sectoren waaronder de sector ‘overhead’. We sluiten het geheel af met een bijlage ter informatie met daarin de begroting voor 2024.

2

2. Algemene Staat van Baten en Lasten: begroting en jaarrrekening 2023 Begroting €

Jaarrekening €

BATEN Subsidies gemeente Enkhuizen Natuur- en Milieueducatie Exploitatiebijdrage gemeente Enkhuizen Subsidie andere gemeenten Donaties Bijdragen derden Natuur- en Milieueducatie Bijdrage Landzijde Dagbesteding Baten Horeca (theetuin) incl verhuur Subsidies UWV personeel Div. kleine ontvangsten Totaal baten

108.120 146.620 1.173 9.456 41.340 62.340 58.673 0 0 427.722

108.120 162.000 660 11.974 34.690 65.545 76.355 8.235 1.665 469.244

LASTEN Personeelskosten Organisatiekosten (incl. voorz. terugbetaling pilotsubsidie) Huisvestingskosten Afschrijvingen Activiteitenkosten Totaal lasten

312.289 58.350 39.264 11.500 6.319 427.722

362.351 107.626 10.012 9.403 6.056 495.448

0

-26.204

Jaarresultaat

3. Verklaring van de belangrijkste verschillen tussen begroting en jaarrekening Baten • Exploitatiebijdrage van de gemeente: in onze raming gingen we ervan uit dat het batig exploitatiesaldo van 2022 van € 16.815 in mindering zou komen van het door de gemeenteraad vastgestelde maximum van € 162.000. • Bijdragen derden Natuur- en Milieueducatie: i.h.b. de sponsorbijdragen voor de schooltuinen zijn zeer tegengevallen. • Theetuin: we zijn erin geslaagd zowel de theetuinbaten als de verhuuropbrengst samen met ruim 30% te doen toenemen. • Personeelsubsidies UWV: we maakten gebruik van een UWV faciliteit die het mogelijk maakt de vervanging van langdurig ziek personeel te bekostigen. Lasten • Inflatie: bij alle lastencategorieën heeft de inflatie toegeslagen. Het effect daarvan is niet uit de lastenstijgingen te isoleren zodat deze in alle gevallen een wat vertekend beeld geven en maar gedeeltelijk te verklaren zijn uit ons management. • Personeelskosten: deze komen ruim 15% hoger uit dan de raming. Deels is dit het gevolg van een grotere personeelsinzet dan geraamd als gevolg van de sterk toegenomen theetuinafzet en ’s anderendeels van onvermijdelijke aanwervingen in het begin van het jaar. Ook hielden we bij de aanwerving rekening met de pilot ‘dagbe-

3

•

steding als algemene voorziening’ waarvoor we verwachtten extra personeel nodig te hebben. Inmiddels hebben we dat stuk van de aanwerving teruggedraaid. Organisatiekosten: ook deze komen belangrijk hoger uit dan begroot. Deels is dit te verklaren uit de meer correcte afbakening die we in de loop van het jaar hebben aangebracht met de huisvestingskosten. Voor een beoordeling is het daarom beter organisatie- en huisvestingskosten samen te nemen. Samen zijn die begroot op € 97.615 en ze komen uit op € 120.470, dat is een begrotingsoverschrijding van ruim 24%. Deze overschrijding geldt uitsluitend de organisatiekosten. Een aanzienlijk deel van deze begrotingsoverschrijding komt door de nabetaling energiekosten: ruim € 10.000. Verder zijn geen specifieke oorzaken aan te wijzen. Wij hopen zo’n verassing in de toekomst te voorkomen door van nu af aan de organisatiekosten – die bestaan in veel verschillende categorieën uitgaven - meer in detail te begroten en te bewaken.

4. Kasstromen Liquide middelen

1.1.2023

31.12.2023 € 65.060

Afname

€ 33.354 € 31.706

De verklaring van deze afname is: Baten 2023 Af: Lasten 2023 Voorziening terugbetaling pilotsubsidie Voorziening controle jaarrekening Kortlopende schulden 31.12.2023 Af: Kortlopende schulden per 1.1.2023 Vooruit ontvangen per 31.12.2023 Af: Vooruit ontvangen per 1.1.2023 Afschrijvingen 2023 Af: Investeringen 2023 Af: Debiteuren per 31.12.2023 Debiteuren per 1.1.2023 Af: Nog te ontvangen per 31.12.2023 Nog te ontvangen per 1.1.2023 Af: Vooruit betaald per 31.12.2023 Vooruit betaald per 1.1.2023

€ 469.244 -€ 496.148 € 34.277 € 2.500 € 18.676 -€ 17.024 €0 -€ 29.380 € 9.403 -€ 7.220 -€ 1.990 €0 -€ 15.315 € 1.373 -€ 102 €0 € 31.706

4

5. Balans per 31-12-2023 na resultaatverdeling: € ACTIVA

31-12-23

31-12-22

Materiële vaste activa Renovatie gebouw

3.186

3.281

Kinderboerderij

14.121

12.985

Schooltuinen Inventaris & inrichting Automatisering Auto

3.841

3.988

18.701

19.458

0 5.281 45.130

1.507 6.094 47.313

1.990

0

15.315

1.373

Vorderingen Debiteuren Nog te ontvangen

PASSIVA

31-12-23

31-12-22

Egalisatiereserve

40.438

67.342

Voorziening terugbetaling pilotsubsidie

34.277

Kortlopende schulden Crediteuren Loonheffing

3.141

3.401

14.487

11.855

113 2.500 143 792 21.176

118 1.500 150 17.024

0

29.380

95.891

113.746

Eigen vermogen

Sociale lasten (PAWW) Algemene Kosten Te betalen nettoloon Fooienpot

Vooruit betaald Liquide middelen Kas ABN rek. courant ABN Top deposito RABO rek. courant

Totaal

17.305

1.373

102

0

1.293 4.157

1.178

20.668 7.236

35.032 23.616

33.354

65.060

95.891

113.746

Vooruit ontvangen

5.234

Totaal

5

6. Toelichting balans per 31-12-2023 na resultaatverdeling Materiële vaste activa Boekwaarde 1-1-2023 Investeringen Afschrijvingen Boekwaarde 31-12-2023

€ 47.313 € 7.220

-€ 9.403 € 45.130

Eigen vermogen • •

Egalisatiereserve: het jaarresultaat ad negatief - € 26.204 is onttrokken aan de egalisatiereserve. Subsidie pilot dagbesteding: in april 2024 moeten we over de besteding van deze subsidie verantwoording afleggen. Hoewel we menen dat er goede gronden zijn om ons geen terugbetalingsverplichting op te leggen, gaan we veiligheidshalve en op basis van het voorzichtigheidsbeginsel uit van het ‘worst-case’ scenario en reserveren het totale bedrag van de subsidie voor een terugbetaalverplichting.

7. Begroting en jaarrekening 2023 naar sectoren: € Baten

Lasten

Begr Reke2023 ning Natuur- en Milieueducatie (NME) Subsidieregelingen 3.7. en 10.7 Pers. kosten 108.120 108.120 gemeente Enkhuizen Schooltuinen Subs. gem. Drechterland en Opmeer Onderh. & act. Pluk1.173 660 tuin Overige baten Pers. kosten ov. NME Schoolactiviteiten 15.762 15.360 Vrijw. Verg. NME Vakantieactiviteiten 3.137 1.055 Spec. Pers. kosten NME Kinderdagopvang/Peuters/BSO 268 174 NME mat. en inventaris Sponsoring derden o.a. schooltuinen Bijdr. activiteiten volwassenen Opbrengst pluktuin Subtot. bijdragen derden NME Totaal baten NME

19.882 2.292

15.672 1.963

0 41.341 150.634

467 34.690 143.471

Ov. kosten act. NME Toerekening overhead

Totaal lasten NME

Begr 2023

Rekening

0

26.697

0

267

128.417 0 2.810 0 4.668 0

87.692 990 0 1.006 5.100 21.719

135.895

0 0 143.471

31.937

29.378

153

1.229

1.486 15.302

1.471 17.119

48.878

49.197

Kinderboerderij Donaties kinderboerderij

Totaal baten kinderboerderij

3.983

3.983

5.269

5.269

6

Pers. kosten kinderboerderij Spec. Pers. kosten Kinderboerderij Materiaal en inventaris Kosten dieren Totaal lasten kinderboerderij

Baten

Lasten Begr 2023

Rekening

Begr 2023

Rekening

34.444

67.609

698

4.430

0

4.897

1.651

1.883

36.793

78.819

26.328

53.174

28

349

751 23.863 0 50.970

2.279 23.863 989 80.654

86.291

80.329

Dagbesteding Bijdrage Landzijde Loonkostensubsidies

Totaal baten Dagbesteding

Opbrengst / omzet Verhuuropbrengsten (incidenteel) Verhuur Dindua yoga Verhuur Enigmahuis Totaal baten Horeca Expl.bijdr. gemeente Enkhuizen Raadsbesluit sept 2021

Donaties (dieradopties etc) + ov. ontvangsten Bijdragen derden Kasverschillen en correcties Overige verkopen Bankrente

62.340

65.545

Pers. kosten Dagbest.

Spec. Pers. kosten 0 8.235 Dagbest. Voorz. terugbet. Pilotsubs. vzv winst 2022 Overige kosten dagbesteding Totaal lasten 62.340 73.780 Dagbesteding Horeca (theetuin) 51.539 67.709 Pers. kosten Theetuin Spec. Pers. kosten 7.134 4.334 Theetuin 0 832 Materiaal en inventaris 0 3.480 Inkoop consumpties Kassasysteem 58.673 76.355 Totaal lasten Horeca Overhead (algemeen) Pers. kosten management, Beheer/ tech146.620 162.000 niek, Schoonmaak, PR/evenementen, Receptie, Secr., Admin. 5.101

6.705

Vrijw. Verg. algemeen

0

824

371 0 0

350 0 1.178 136

Spec. Pers. kosten alg. Organisatiekosten alg. Afschrijvingen Huisvestingskosten Auto

1.183 16.948 11.500 39.264 0 0

9.650 417 9.403 10.012 2.495 16.665

0 0 0 0

23.642 6.002 0 690

0

4.897

Totaal algemene baten

152.092

170.369

Admin.& Communicatie Nutsvoorzieningen Materiaal, inv., kantoor Kasverschillen en corr. Kosten act. algemeen Saldo reservering teruggave pilotsubsidie Toerekening overhead aan NME Totaal algemene lasten

Totaal baten

427.722

469.244

Totaal lasten

Verlies

Resultaat 0 26.204 7

0

-21.719

155.186

143.307

427.722

495.448

0

Toelichting: de weergave naar sectoren weerspiegelt het complexe karakter in financieel opzicht van de Hertenkamp. We onderscheiden 5 sectoren met elk hun eigen stroom inkomsten Sector Inkomsten NME Gemeentesubsidies; bijdragen deelnemers; donaties Kinderboerderij Donaties Dagbesteding Contract met Stichting Landzijde; subsidie pilot dagbesteding als algemene voorziening Theetuin Verkoop consumpties; verhuringen Algemeen Exploitatiebijdrage gemeente Enkhuizen; donaties •

•

Personeelskosten resp. specifieke personeelskosten. Met ‘personeelskosten’ bedoelen we de personeelskosten volgens de loonadministratie die we hebben uitbesteed voor toepassing van de sociale en fiscale wetgeving. ‘Specifieke personeelskosten’ zijn de extra personeelskosten die volgen uit additioneel eigen beleid zoals kosten voor bedrijfskleding, verstrekte lunches, bepaalde reiskosten-vergoedingen, opleiding, representatie en enkele verzekeringen. Toerekening overheadkosten aan de sector NME. NME heeft een bijzondere positie omdat we deze grotendeels bekostigen uit de gemeentelijke NME subsidie die we krachtens de verordening, in september aanvragen. Die aanvraag onderbouwen we met onze begroting die uiteraard moet sluiten, maar daarbinnen moet de NME-begroting op haar beurt ook sluiten in verband met genoemde subsidie-aanvraag. We bereiken dit door van de overhead-kosten die we boeken bij de sector overhead, zoveel toe te rekenen aan de sector NME, dat de begroting NME op zichzelf een nulsaldo heeft. Dit is ook terug te zien in de sectorpresentatie van de jaarrekening.

8. Verklaring van de belangrijke verschillen tussen begroting en rekening per sector. De verschillen tussen de begroting en-jaarrekening van het hele bedrijf zijn verklaard in hoofdstuk 3. Hier gaat het om de belangrijke afwijkingen per sector. •

• •

•

Schooltuinen. Binnen de sector NME vormen de schooltuinen een ‘groot’ onderdeel dat een groot deel van de derdenbijdragen aantrekt. Deze bijdragen zijn meest sponsorgelden en het op peil houden van deze bijdragen eisen een permanente inspanning van het management. (Potentiële) sponsors verwachten een duidelijk inzicht in de financiële kant van ons bedrijf, onder meer in de kostprijs van het schooltuinenwerk dat zij – eventueel – sponsoren. Die kosten zijn voor het overgrote deel salarissen van onze schooltuinmedewerkers die we om deze reden afzonderlijk zijn gaan presenteren. Toerekening overheadkosten aan de sector NME. Zie hierboven in hoofdstuk 7. Management. In maart is nieuw management aangetreden. In plaats van locatieleider N. Dol bestaat dat nu in hr. Van Berkel en mw. Knollenburg-Schep die dit bij wijze van duobaan vervullen. Zij waren tot dan toe educatiemedewerker in de sector NME resp. dierenverzorgster in de kinderboerderij. Deze functies – beide part-time - hebben zij behouden, maar daarbovenop vervullen zij beide hun managementtaak. Twee derde van hun huidige taakuren komt ten laste van NME resp, de kinderboerderij en een derde van de sector overhead: dat zijn hun managementuren. Dagbesteding-theetuin. Hier geldt een soortgelijke constructie als bij het management. De twee theetuinmedewerkers verzorgen voor ongeveer een derde van hun uren feitelijk be8

•

•

geleiding van de dagbesteders die helpen in de horeca. We verdelen daarom de personeelskosten t.a.v. die medewerkers volgens die verhouding tussen dagbesteding en theetuin. Mede vandaar een sterke toename personeelskosten dagbesteding. Theetuin. We zijn erin geslaagd een zeer aanzienlijke stijging van de omzet te realiseren. Helaas stijgen de kosten navenant: uren oproepkrachten en kosten inkoop, zodat de omzetstijging niet resulteert in een batig saldo. Wij achten de feitelijke verliessituatie van de theetuin acceptabel omdat de theetuin een belangrijke dragende voorziening is binnen onze organisatie. Organisatiekosten. Teneinde meer grip te krijgen op de organisatiekosten, zijn we die in de loop van het jaar gaan uitsplitsen zodat we meer inzicht krijgen in de ontikkeling van die kosten. Dit is vooral van belang voor het komende jaar.

9

9. Bijlage: Begroting 2024. Begroting Hertenkamp 2024 details Lasten

Begroting Hertenkamp 2024 details Baten Natuur- en Milieueducatie Subsidieregelingen 3.7. en 10.7 Subsidies gem. Drechterland en Opmeer Derdenbijdragen NME: Schoolactiviteiten Vakantieactiviteiten Kinderdagopvang/Peuters/BSO Sponsoring derden o.a. schooltuinen Bijdragen activiteiten volwassenen Subtotaal Derdenbijdragen NME: Totaal baten NME Kinderboerderij Donaties kinderboerderij

Totaal baten Kinderboerderij Dagbesteding Bijdrage Landzijde Gemeentesubsidie pilot dagbesteding Totaal baten Dagbesteding Horeca (theetuin) Opbrengst/ omzet Verhuuropbrengsten (Yoga, Enigma e.a.)

Totaal baten Horeca

Natuur- en Milieueducatie € 115.769 Werkgeverslasten schooltuinen € 1.125 Werkgeverslasten NME overig Vrijw. Verg. NME € 16.357 € 708 € 159 € 21.240 € 1.982 € 40.447 € 157.340

€ 23.699 € 88.297 € 1.267

Materiaal activiteiten NME Inventaris NME

€ 6.359 € 620

Toerekening overhead NME

€ 37.098

Totaal lasten NME

157.340

Kinderboerderij € 5.283 Werkgeverslasten Materiaal en inventaris Kosten dieren: voer, mest, medisch € 5.283 Totaal lasten Kinderboerderij

€ 29.765 € 1.825 € 16.430 € 48.020

Dagbesteding € 65.967 Werkgeverslasten (begeleiders)

€ 65.830

€ 0 Specifieke personeelskosten Materiaal en inventaris € 65.967 Totaal lasten Dagbesteding

€ 1.627 € 2.255 € 69.712

Horeca (theetuin) € 77.484Werkgeverslasten

€ 55.380

€ 8.760 Specifieke personeelskosten Inkoop Materiaal en inventaris € 86.244 Totaal lasten Horeca

€ 646 € 22.679 € 1.951 € 80.655

10

Algemene baten Exploitatiebijdrage gemeente Donaties (dieradopties etc) Bijdragen derden Verkopen overig Correcties Kasverschillen Rente bankrekeningen Overige ontvangsten

Algemene lasten € 162.000 Werkgeverslasten* € 8.100 Vrijw Verg alg Overige specifieke personeelskosten € 908 Huisvestingskosten Ov. org. Kosten Auto

€ 81.569 € 531 € 10.264 € 12.458 € 1.358 € 2.661

€ 108 Admin & comm € 135 Nutsvoorzieningen Mat. Inv. kantoor Activiteiten algemeen Afschrijvingen Kasverschillen en correcties

€ 17.827 € 25.646 € 6.904 € 936 € 7.203 € 97

Toerekening overhead NME € 171.251 Totaal algemene lasten € 486.085 Totaal lasten

-€ 37.098 € 130.356 € 486.083

€ 0 Huisvestingskosten € 1.125 Afschrijvingen € 207.191 € 486.085 Totaal lasten

€ 12.458 € 7.203 € 486.083

Jaarresultaat batig

€2

Totaal algemene baten Totaal baten Jaarresultaat nadelig Jaarresultaat batig €2 * Locatieleiding, Beheerder/techniek, Schoonmaak gebouw, PR/evenementen, Receptie, Secretariaat, Administratie. SAMENVATTING Lasten Baten Subsidieregelingen 3.7. en 10.7 € 358.875 € 115.769 Personeelskosten Exploitatiebijdrage gemeente € 162.000 Organisatiekosten € 107.547 Pilotsubsidie dagbesteding Subsidie andere gemeenten Overige bijdragen Totaal baten Jaarresultaat nadelig

11