FAQ Enkhuizen commissie 7dec21 def

FAQ Enkhuizen commissie 7 december 2021

1. Proces Hoe is het plan tot stand gekomen? Op 14 mei 2019 is gestart met de ontwikkeling van het nieuwe afvalbeleid en heeft een thema-avond plaats gevonden waar raadsleden, HVC, Henk Mogezomp (extern adviseur), portefeuillehouder en interne beleidsadviseur in overleg zijn gegaan. Vervolgens heeft de raad op 26 november 2019 de keuzenotitie Gemeentelijk Grondstoffenplan (GGP) behandeld, waarin de richting van het nieuwe beleid is ingezet. Om een duidelijker beeld te krijgen van deze richting is op 26 oktober 2020 een raadsthema-avond georganiseerd en op 3 maart 2021 de Peilnota Afvalbeleidsplan door de raad behandeld. Voorliggend afvalbeleidsplan is de uitwerking van deze bijeenkomsten. Heeft er participatie plaatsgevonden? Ja, inwoners zijn op twee manieren meegenomen bij de uitwerking van het beleidsplan. In augustusseptember heeft een inwonersenquête plaatsgevonden en op 15 september een inwonersavond om te peilen hoe inwoners tegenover het nieuwe beleid staan en om voorwaarden en suggesties mee te kunnen geven. Voor de enquête zijn 2350 inwoners van de gemeente Enkhuizen van 18 jaar en ouder benaderd. In totaal hebben 845 inwoners de vragenlijst ingevuld. Dit komt neer op een responspercentage van 36%. Hiermee kunnen we een representatief beeld geven van hoe inwoners staan tegenover het voorgestelde beleid. De uitkomsten zijn opgenomen in voorliggend plan.

Hoe zag de inwonersavond eruit? De wethouder heeft de avond plenair geopend waarna de mogelijkheid bestond voor inwoners om aan de hand van een aantal posters met de diverse experts in gesprek te gaan. De avond is bezocht door circa 15 inwoners. Tijdens de avond werden vragen gesteld over de zakken in de binnenstad en het eventueel invoeren van een recycle-tarief (betalen per aanbieding restafval). Ook werd aangegeven dat er aandacht moet zijn voor de loopafstand voor ondergrondse containers en de gemeente tevens moet kijken naar afvalpreventie. De uitkomsten en opmerkingen zijn meegenomen in het beleidsplan. Hoe zag de inwonersenquête eruit? Het onderzoek is uitgevoerd door middel van een online enquête. In de enquête werden vragen gesteld over onder meer afvalscheiding, plaatsing van ondergrondse containers, inzameling van grof afval en de toegankelijkheid van de voorzieningen. Wat zijn de belangrijkste uitkomsten van de enquête? De helft van de inwoners van de binnenstad vindt inzamelen via ondergrondse containers een goed idee en een derde vindt het acceptabel zolang er aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan, waarbij de nabijheid van een container voor deze groep een belangrijke factor is. De vrijheid om op elk moment het afval kwijt te kunnen en de hygiëne worden als grote voordelen gezien.

Er worden zorgen geuit over het straatbeeld en een eventuele stijging van de kosten. Als het straatbeeld netjes blijft, de afstand tot de containers niet te groot is en de kosten niet stijgen vinden inwoners de containers een positieve ontwikkeling. Hoe wordt er gemonitord en/of geëvalueerd? De nieuwe maatregelen worden jaarlijks gemonitord. In 2024 vindt een evaluatie plaats.

2. Kosten Heeft het nieuwe beleid invloed op de afvalstoffenheffing? Het voorliggende plan kent enkele opbrengsten en investeringen. Samen genomen zijn de kosten gemiddeld circa € 1,50 per huishouden hoger dan bij gelijkblijvend beleid. De effecten van dit beleid op de afvalstoffenheffing vinden plaats in 2023.

Inwoners gaan meer afval scheiden, waarom geen daling in de kosten? De structurele kosten dalen in eerste instantie met circa € 11.000. Voorliggend plan vraagt echter om enkele implementatiekosten en investeringen (grotendeels m.b.t. de ondergrondse containers en cocons voor groente, fruit en etensetensresten). De implementatiekosten van HVC kunnen voor 5 jaar versleuteld worden in het DVO-tarief en worden daarmee omgeslagen naar de afvalstoffenheffing. In het plan wordt voorgesteld de implementatiekosten aan de gemeentezijde (€ 85.000) te dekken uit de algemene reserve met de reden de afvalstoffenheffing in 2023 niet te sterk te laten stijgen en daarna weer omlaag te brengen. Met bovengenoemd voorstel dient de eerste 5 jaar circa € 12.000 per jaar extra (ten opzichte van 2021) omgeslagen te worden in de afvalstoffenheffing. Na deze 5 jaar vervalt de versleuteling en wordt een besparing behaald van circa € 11.000 (zoals hierboven benoemd). In Drechterland en Stede Broec wordt een recycletarief ingevoerd. Waarom niet in Enkhuizen? Uit de bijeenkomsten en besluitvorming van de raad is naar voren gekomen dat er geen draagvlak bestaat voor recycle-tarief. Op welke kosten kan de gemeente sturen? De gemeente kan sturen op inzamel- en verwerkingskosten. Op de inzamelkosten wordt gestuurd middels de dienstverleningsovereenkomst met HVC.

In de dienstverleningsovereenkomst is ook geregeld dat de gemeente afrekent voor de daadwerkelijke tonnages aan aangeboden afval. Omdat restafval in vergelijking met bijvoorbeeld gft en etensresten een dure stroom is, leidt het terugbrengen van het restafval tot een betere kostenbeheersing. Over enkele stromen ontvangt de gemeente een vergoeding vanuit het Afvalfonds, waardoor er inkomsten ontstaan. Het verbeteren van afvalscheiding leidt hiermee, onder voorwaarden, tot lagere verwerkingskosten en hogere opbrengsten. Kosten voor inzameling, verwerking en recycling zijn afhankelijk van autonome ontwikkelingen. Wat zijn autonome ontwikkelingen? De wereld van het afvalbeheer is sterk in beweging. De gemeente is afhankelijk van externe factoren. Hierbij moet gedacht worden aan belastingen van de Rijksoverheid (voor verbranding van restafval), fluctuerende verwerkingsprijzen van de afvalstromen, fluctuerende vergoedingen van recyclebare stromen en brandstofen energieprijzen. Daarnaast wordt eveneens rekening gehouden met stijgende kosten voortkomend uit landelijke indexeringen die van toepassing zijn op de dienstverleningsovereenkomst. Hoe wordt de afvalstoffenheffing samengesteld? De afvalstoffenheffing bestaat uit verschillende componenten, waaronder de kosten voor inzameling, verwerking, verbrandingsbelasting, personeelskosten en opruimen zwerfafval en verkeerd geplaatst afval.

Daarnaast kan elke gemeente zelf bepalen welke componenten zij toepast (de grondslag) en welk percentage van deze kosten worden toegerekend (kostendekkendheid). De kostendekkendheid mag nooit meer dan 100% zijn. De raad heeft eerder besloten dat alle de afvalstoffentarieven 100% kostendekkend moeten zijn. Bij een lagere kostendekkendheid komt een deel van de kosten ter laste van de gemeentebegroting. Wanneer wordt de afvalstoffenheffing vastgesteld? In voorliggend plan zijn de kosten opgenomen voor de voorgestelde maatregelen. De definitieve kosten worden vastgesteld door de raad bij de behandeling van de belastingverordening 2023, eind 2022.

3. Inhoud Met de behandeling van de keuzenotitie heeft de raad aangegeven om naar 100 kg restafval per inwoner per jaar te gaan. In voorliggend plan wordt de ambitie op 175 kg gezet. Waarom? Uit landelijke onderzoeken, waaronder het onderzoek van IPR Normag (zie bijlage afvalbeleidsplan) blijkt dat 100 kg restafval per inwoner alleen te behalen is met een prijsprikkel (recycle-tarief). Omdat er geen draagvlak bestaat voor een prijsprikkel moet de ambitie aangepast worden naar 175 kg.

2/4

Hoeveel containers worden er geplaatst? Er worden ondergrondse containers voor restafval in de binnenstad geplaatst voor woonhuisaansluitingen die nu nog hun zak aan de weg zetten. Omwille van beperkte ruimte en om de zakken uit het straatbeeld te krijgen deponeren diezelfde woonhuisaansluitingen plastic, blik en drinkpakken (PBD) bij het restafval. Dit wordt er door HVC vervolgens gesorteerd in de kunststof-sorteerinstallatie (nascheiding). Hoeveel ondergrondse containers er precies komen in de binnenstad wordt bekend met de uitwerking van het inrichtingsplan dat medio 2022 aan de raad ter vaststelling wordt aangeboden. Waar worden de ondergrondse containers geplaatst? De ondergrondse containers worden geplaatst in het deel van de binnenstad waar nu met vuilniszakken wordt ingezameld. Het aantal containers en locaties worden uitgewerkt met het inrichtingsplan. Op de locaties waar nu met minicontainers wordt ingezameld worden dus geen ondergrondse containers geplaatst. Wanneer worden de ondergrondse containers geplaatst? De eerste locatieverkenning is gemaakt. Na vaststelling van voorliggend plan wordt deze verkenning verder uitgewerkt naar een inrichtingsplan. Deze wordt medio 2022 aan de raad ter vaststelling aangeboden. Plaatsing wordt voorzien begin 2023. Wat zijn gfe-cocons? Gfe-cocons zijn verzamelcontainers voor groenten, tuin en etensresten.

Deze cocons bestaan uit een groene behuizing met een rolcontainer. Deze cocons wordt op wijkniveau geplaatst. Waar worden de verzamelcontainers voor gft en etensresten (gfe-cocons) geplaatst? De gfe-cocons worden voorzien in de gehele binnenstad. In Noord worden deze containers geplaatst bij woonhuisaansluitingen die op dit moment nog niet beschikken over een voorziening voor gfe. Dit betreft overwegend hoogbouw. Wanneer worden de gfe-cocons geplaatst? De gfe-cocons in de binnenstad gaan mee in het inrichtingsplan en worden, afhankelijk van de besluitvorming voorzien begin 2023. Wordt er in de binnenstad gebruikgemaakt van nascheiding? Ja, omdat de ruimte voor plaatsing in de binnenstad en hoogbouw beperkt is wordt in voorliggend plan voorgesteld om de stroom plastic, blik en drinkpakken bij het restafval te deponeren. De kunststofsorteerinstallatie van HVC haalt het plastic, blik en drinkpakken uit het restafval voor deze locaties. De overige stromen, zoals groente-, fruit- en etensresten en papier kunnen niet nagescheiden worden en moeten wel apart aangeboden worden. Wordt in Noord ook nagescheiden? Nee, in Noord bestaat een goed werkend brongescheiden inzamelsysteem. Nascheiding zal hier leiden tot slechtere scheidingsresultaten en daarmee samenhangende hogere kosten.

Als uitzondering, wordt daar waar een aparte inzameling van plastic, blik en drinkpakken niet mogelijk is (zoals bij hoogbouw), gewerkt met een ondergrondse container en nascheiding. Waarom wordt er een tarief gevraagd voor het ophalen van grof afval? Grof afval kan in de huidige situatie gratis opgehaald worden. Alhoewel dit niet direct kosten met zich meebrengt voor de persoon die het grof afval aanbiedt, worden de kosten indirect betaald uit de afvalstoffenheffing. Grof afval wordt niet gescheiden opgehaald en komt in de perswagen terecht. Op veel plaatsen in het land wordt met een voorrijtarief gewerkt. Dit leidt ertoe dat inwoners grof afval vaker brengen naar het afvalbrengstation (in plaats van het laten ophalen), hetgeen tot een betere afvalscheiding en daarmee tot een kostenbesparing leidt. Op een afvalbrengstation zijn er immers meer mogelijkheden om het afval in aparte bakken te deponeren. Voorgesteld wordt een tarief van € 20,- in te voeren voor het aan huis ophalen van grof vuil en de openingstijden van het afvalbrengstation te verruimen (zijn recentelijk verruimd). Het brengen van grof afval naar het afvalbrengstation blijft gratis. Momenteel wordt met de afdeling sociaal domein gesproken over eventueel maatwerk voor specifieke doelgroepen om de toegankelijk te borgen.

3/4

Hoe is het tarief van € 20,- tot stand gekomen? Dit bedrag betreft een optimum o.b.v. ervaringen. Het bedrag is niet onoverkomelijk voor inwoners en het aantal meldingen halveert. Bij een hoger of lager bedrag is gebleken dat de impact van de maatregel afneemt. Het wordt óf te goedkoop, waardoor de meldingen minder fors afnemen, óf te duur voor bepaalde bewonersgroepen, terwijl de hogere prijs niet leidt tot een nog drastischere daling van het aantal meldingen. Wat gaan de afvalcoaches doen? Op een positieve manier de inwoners in gesprek stimuleren en adviseren om hun afval beter te scheiden en daarmee minder restafval over te houden.

4/4