Evaluatie pilot algemene voorziening dagbesteding - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Evaluatie pilot algemene voorziening dagbesteding 262924

Commissie : Raadsvergadering:

13 mei 2025 26 mei 2025

Portefeuillehouder: Programma:

W. Hoogervorst 5: Samenleving

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

Evaluatierapport

Voorgesteld besluit: 1. Kennis te nemen van het rapport ‘Evaluatie dagbesteding als algemene voorziening in de gemeente Enkhuizen’; 2. De pilot dagbesteding als algemene voorziening per 1 januari 2026 te beëindigen; 3. Een verkenning opstellen om dagbesteding als algemene voorziening op SED-niveau te verkennen en de resultaten hiervan in het vierde kwartaal van 2025 te delen met de gemeenteraad; 4. Een plan van aanpak op te stellen voor het opzetten van laagdrempelige steunpunten en deze in het derde kwartaal van 2025 te delen met de gemeenteraad. 5. Een incidenteel budget van € 25.000,- beschikbaar te stellen voor de ontwikkeling van laagdrempelige steunpunten (projectleiding) en deze te dekken uit de financiële ruimte 2025. Inleiding Nederlandse gemeenten hebben te maken met snel stijgende cliëntgebonden kosten. Dit dwingt de gemeente om te kijken naar de mogelijkheden om deze stijging om te buigen. Een goed ingericht voorliggend veld kan dit mogelijk maken. Dagbesteding als algemene voorziening is hier een voorbeeld van. Een algemene voorziening is laagdrempelig, het maakt dat inwoners de vaak lange route met indicaties en toekenningen kunnen overslaan en het leidt ertoe dat inwoners minder afhankelijk zijn van geïndiceerde zorg. Bovendien werkt het preventief: het voorkomt dat problemen bij kwetsbare inwoners groter worden en bevordert het welzijn.

Het heeft - naast de doelen zoals hierboven genoemd - tot doel om de tweedelijnszorg (maatwerkvoorziening dagbesteding) betaalbaar én beschikbaar te houden. Eind 2022 is de gemeente Enkhuizen daarom met een pilot algemene voorziening dagbesteding gestart. Het doel van de pilot is om te onderzoeken of dagbesteding als algemene voorziening passend is voor de gemeente Enkhuizen. In opdracht van de gemeente Enkhuizen heeft onderzoeksbureau BMC een evaluatie uitgevoerd met betrekking tot de pilot dagbesteding als algemene voorziening. Dit onderzoek is inmiddels afgerond. Naar aanleiding van het evaluatierapport is een aantal toekomstscenario’s voor het vervolg van de pilot verkend. Beoogd effect De ontwikkeling van een breed en toegankelijk voorveld waardoor minder inwoners een beroep doen op dure tweedelijnszorg. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) - De Wet maatschappelijke ondersteuning, artikel 2.2.1 - Algemene Subsidieverordening Enkhuizen 2016 - Subsidieregeling ‘Pilot dagbesteding als algemene voorziening Enkhuizen’ - Motie Keesman 23 april 2024

1

- Amendement Zeegerman 23 april 2024 Argumenten Resultaten van het evaluatieonderzoek pilot dagbesteding als algemene voorziening De resultaten van het onderzoeksrapport van BMC naar de pilot dagbesteding waren positief. Alle van tevoren vastgestelde doelen zijn met de inzet van de pilot behaald. Dagbesteding als algemene voorziening minimaal op SED-niveau Tegelijkertijd wordt door BMC randvoorwaardelijk aan vervolg van de pilot gesteld dat een effectieve uitvoering van structurele dagbesteding als algemene voorziening samenwerking op minimaal SEDniveau vereist. Laagdrempelig aanbod is noodzakelijk Behoefte aan dagbesteding blijft bestaan. Met de nieuwe inkoop wordt ervoor gezorgd dat er voldoende Wmo-aanbod is. Tegelijkertijd hebben we te maken met dubbele vergrijzing en eenzaamheid wat een laagdrempelige vorm van dagbesteding wenselijk maakt. Daarnaast zorgt laagdrempelige steunpunten dat er een doelgroep wordt bereikt die normaliter mogelijk pas in beeld komt als de problematiek escaleert (preventie). Bovendien benadrukken de stijgende kosten het belang van een breed en toegankelijk voorveld. Middels inzet van laagdrempelige steunpunten worden voordelen van een algemene voorziening behouden en zorgcontinuïteit bevorderd Ontwikkeling van dagbesteding als algemene voorziening op SED-niveau vraagt tijd.

Daarom wordt de ontwikkeling van laagdrempelige steunpunten als alternatief geadviseerd. Hiermee worden (1) de voordelen van een algemene voorziening behouden (preventie, signalerende functie, laagdrempelig, flexibiliteit, minder administratieve lasten), (2) wordt continuïteit geboden aan de doelgroep die binnen de pilot geholpen werd, (3) blijft laagdrempelig aanbod beschikbaar voor de doelgroep die hier baat bij heeft, (4) sluit het beter aan op de toekomstige zorgontwikkelingen, (5) bieden we Enkhuizense inwoners een aanvullende voorziening voor ontmoeting en sociale cohesie zonder dat de zorgkeuzevrijheid in het geding komt en (6) de kosten voor laagdrempelige steunpunten liggen lager dat die van dagbesteding. Bovendien voorkomt deze aanpak financiële en organisatorische risico’s bij opschaling en biedt het een solide basis om samenwerking op SED niveau verder te verkennen. Kanttekeningen / alternatieven Geen alternatief aanbod voor dagbesteding als algemene voorziening geeft risico's. Dit zal vereisen dat de cliënten die op dit moment binnen de pilot dagbesteding ontvangen (volgens de laatste telling 21 cliënten) alsnog een indicatie van onze consulenten moeten ontvangen. Dit kost ambtelijke inzet, kan de wachttijd doen oplopen en de gewonnen ureninzet en financieel voordeel dat dankzij de pilot niet nodig was tenietdoen. Bovendien komt zorgcontinuïteit in het geding.

Geen laagdrempelige steunpunten en dagbesteding als algemene voorziening op schaal van Enkhuizen Dit zal vereisen dat de reguliere Wmo contracten voor dagbesteding met aanbieders van dagbesteding (die ingaan vanaf juli 2025) moeten worden ontbonden. Dit heeft ermee te maken dat onder de nieuwe inkoop Wmo dagbesteding op indicatie niet kan bestaan naast dagbesteding als algemene voorziening. Bij de inkoop is rekening gehouden met de ontwikkeling van dagbesteding als algemene voorziening. Dit geeft ons de mogelijkheid voortijdig contracten voor dagbesteding met aanbieders te ontbinden. Echter wordt dan het risico gelopen dat er geen sluitend Wmo aanbod is voor Enkhuizense inwoners en de keuzevrijheid van inwoners in het geding komt. Draagvlak Bij de ontwikkeling van laagdrempelige steunpunten en implementatie van dagbesteding als algemene voorziening op SED niveau zal de Participatieraad worden betrokken.

2

Planning, evaluatie en verantwoording  Na akkoord van de gemeenteraad wordt de haalbaarheid naar dagbesteding als algemene voorziening op SED-niveau uitgevoerd;  Tegelijkertijd wordt de uitwerking van laagdrempelige steunpunten gestart;  De haalbaarheid van uitbreiding van dagbesteding als algemene voorziening op SED-niveau en het plan voor laagdrempelige steunpunten worden voorgelegd aan de Participatie/ adviesraden;  In het derde kwartaal van 2025 wordt het plan voor laagdrempelige steunpunten aan de gemeenteraden voorgelegd. Voor de implementatie van de laagdrempelige steunpunten worden de adviesraden geconsulteerd.  In het vierde kwartaal van 2025 wordt na advies van de adviesraad het haalbaarheidsonderzoek aan de raden gepresenteerd Financiën Het project ‘dagbesteding als algemene voorziening’ in (tijdelijke) pilot-vorm loopt eind 2025 af. In de begroting is op dit moment geen reservering gedaan voor eventuele continuering van het project. Hier is een aanvullende bijdrage voor nodig, welke in beeld gebracht wordt bij het nog op te stellen plan van aanpak voor de steunpunten. Bij de bestuurlijke afweging over de benodigde middelen op dat moment zal dan nogmaals worden verwezen naar de maatschappelijke opbrengst van de pilot, zoals beschreven in de evaluatie van BMC.

Door de gehanteerde lumpsum-financiering en arrangementen systematiek is het moeilijk een gedetailleerde kosten-batenanalyse te maken. Uitvoering van het haalbaarheidsonderzoek naar de inzet van dagbesteding als algemene voorziening op SED-niveau zal op zichzelf geen financiële consequenties hebben. Eventuele financiële consequenties voor de implementatie ervan zijn afhankelijk van de bereidheid van de overige SED-gemeenten en worden uiteraard door alle deelnemende gemeenten gedragen indien het een SED-breed project wordt. De presentatie van het haalbaarheidsonderzoek wordt in het vierde kwartaal van 2025 aan de raad voorgelegd. De financiële uitwerking van laagdrempelige steunpunten zal samen met het projectplan in het derde kwartaal van 2025 aan de raad worden gepresenteerd. Hetzelfde geldt voor de noodzakelijke middelen voor de ontwikkeling van laagdrempelige steunpunten. Voor het opzetten van laagdrempelige steunpunten zal een projectleider nodig zijn. Daarom wordt uw raad voorgesteld een incidenteel budget beschikbaar te stellen van € 25.000,- en deze te dekken uit de financiële ruimte, welke € 216.000,thans bedraagt. Enkhuizen , 1 april 2025 . Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

R. van Reijswoud

J. Hoekstra-Sikkema

3