Document · PDF

Definitief rapport SIHP Enkhuizen

gemeenteraad 22 oktober 2024, gemeente EnkhuizenBij agendapunt: Strategisch Integraal Huisvestingsplan (SIHP) Primair Onderwijs Enkhuizen 2025-20409.318 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Strategisch Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2025-2040 Gemeente Enkhuizen

Opdrachtgever Opgesteld door Kenmerk Status Datum

Gemeente Enkhuizen Marieke Stevering-Rutten en Annet Vieveen U24438 Definitief 12 september 2024

Voorwoord Als wethouder en als bestuurders van Stichting Kopwerk, Stichting Katholiek Onderwijs WestFriesland en Stichting Openbaar Onderwijs Present, zijn we verheugd om dit nieuwe Strategisch Integraal Huisvestingsplan (SIHP) voor het onderwijs te presenteren. Dit plan is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen de gemeente en schoolbesturen, waarbij het gezamenlijke belang van onze kinderen altijd voorop heeft gestaan. In ons streven naar een optimale ontwikkeling van ieder kind is de kwaliteit van de leeromgeving van essentieel belang. Het biedt kinderen niet alleen de juiste faciliteiten om te leren en groeien, maar het draagt ook bij aan het gezond en kansrijk opgroeien in onze gemeente. Een omgeving die uitdaagt, inspireert en veiligheid biedt, bijdraagt aan het ontplooien van talenten en het stimuleren van groei. Met dit SIHP zetten we een belangrijke stap naar het realiseren van toekomstbestendige schoolgebouwen voor het onderwijs. Deze gebouwen zullen niet alleen voldoen aan de huidige normen, maar ook klaar zijn voor de uitdagingen van de toekomst. Deze gezamenlijke inspanning weerspiegelt onze gedeelde visie: dat de ontwikkeling van het kind centraal staat. Ieder van ons draagt vanuit zijn of haar verantwoordelijkheid bij aan dit plan.

Doordat iedereen zijn of haar verantwoordelijkheid neemt en samen wil werken, creëren we de beste voorwaarden voor de toekomst van onze kinderen. Wij willen alle betrokkenen bedanken voor hun bijdrage aan dit plan en kijken uit naar een succesvolle uitvoering van dit plan, waarbij we blijven streven naar het beste voor onze kinderen en hun onderwijsomgeving. De heer W.P.J. (Win) Bijman Wethouder gemeente Enkhuizen De heer G. (Geert) van Meerveld College van Bestuur Stichting Kopwerk a.i. De heer L.C. (Leo) Wijker College van Bestuur Stichting Katholiek Onderwijs West-Friesland Mevrouw M. (Mariëlle) Moll College van Bestuur Stichting Openbaar Onderwijs Present

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 2 van 31

Managementsamenvatting De gemeente Enkhuizen heeft samen met de schoolbesturen een Strategisch Integraal Huisvestingsplan (vanaf hier: SIHP) ontwikkeld voor de huisvesting van het primair onderwijs in de gemeente. Het “Strategisch Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs 2025-2040” vormt een planningsinstrument voor het plannen en beheren van de onderwijsgebouwen in de gemeente Enkhuizen. Dit SIHP heeft als doel om meerjarige afspraken te maken over de onderwijshuisvesting in de gemeente Enkhuizen. Het SIHP is een dynamisch document dat periodiek wordt geëvalueerd en geactualiseerd. Deze managementsamenvatting biedt een beknopte weergave van de belangrijkste elementen van het rapport. Vanuit het inhoudelijk kader zijn gezamenlijk denkrichtingen bepaald voor plannen met betrekking tot de onderwijshuisvesting in de gemeente. Het inhoudelijk kader is uitgewerkt in vier thema’s: doorgaande leer- en ontwikkelingslijn 0-13 jaar, inclusiever onderwijs, spreiding onderwijs en duurzaamheid. Doorgaande leer- en ontwikkelingslijn 0–13 jaar De gemeente en schoolbesturen zetten zich in voor een soepele overgang voor kinderen van 013 jaar in het onderwijs en de kinderopvang. Intensieve samenwerking tussen scholen, kinderopvang en andere partijen wordt gestimuleerd. De nadruk ligt op een gevarieerd aanbod dat aansluit bij de behoeften van kinderen en ouders.

Integratie van kindvoorzieningen in één gebouw wordt per locatie bekeken. De beschikbaarheid van ruimte in de stad speelt hierbij een rol. De gemeente faciliteert onderwijshuisvesting en is onder voorwaarden bereid om mee te investeren in huisvesting voor (kind)partijen en andere aan onderwijs gelieerde instellingen. De realisatie van de doorgaande leer- en ontwikkelingslijn is een langetermijndoel waar alle betrokkenen samen aan werken. De gemeente speelt hierbij een stimulerende en verbindende rol. Inclusiever onderwijs De gemeente en schoolbesturen streven naar inclusiever onderwijs, waarbij zoveel mogelijk leerlingen met of zonder beperking onderwijs op maat kunnen volgen in de eigen schoolomgeving. Dit betekent dat scholen de leerlingen met speciale onderwijsbehoeften zo veel mogelijk binnen de eigen school opvangen, tenzij een andere school een beter passend aanbod heeft. Ook werken gemeente en schoolbesturen samen aan onderwijs voor nieuwkomers die specifieke ondersteuning en huisvesting nodig hebben. Flexibele gebouwen waarin op een eenvoudige wijze aanpassingen doorgevoerd kunnen worden zijn belangrijk. Denk aan voldoende gespreksruimten, (kleinere) lesruimten waar een leerling of een klein groepje leerlingen separaat les kan krijgen en toegankelijkheid en bereikbaarheid voor leerlingen met lichamelijke beperkingen.

De verantwoordelijkheid voor gebouwelijke aanpassingen ligt formeel bij het schoolbestuur. De gemeente faciliteert waar mogelijk en stimuleert scholen om samen te werken en expertise te delen om zo inclusiever onderwijs voor alle leerlingen te realiseren. Spreiding onderwijs De gemeente en schoolbesturen willen een gevarieerd aanbod van basisscholen in alle wijken, met scholen van verschillende denominaties en onderwijsconcepten. De scholen moeten van voldoende omvang zijn om efficiënt te kunnen werken. De gemeente heeft hierbij een zorgplicht voor onderwijshuisvesting en faciliteert waar mogelijk de samenvoeging van scholen op één locatie. Dit moet echter wel leiden tot synergie en

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 3 van 31

efficiëntie, zonder dat het pluriforme aanbod in gevaar komt. De verantwoordelijkheid voor het openhouden, samenvoegen of sluiten van scholen ligt bij de schoolbesturen. Duurzaamheid Duurzaamheid is alles dat voorkomt dat de invloed van activiteiten van de mens blijvende schade aan het milieu aanricht, met het doel om de wereld - zoals wij die kennen - te behouden voor toekomstige generaties. De gemeente streeft naar energie-efficiënter bouwen, het gebruik van duurzame materialen en het creëren van gezonde en flexibele leerruimten. Bij nieuwbouw gelden al strengere duurzaamheidseisen. Bestaande gebouwen worden stapsgewijs verduurzaamd, met prioriteit voor kleinere ingrepen met een hoog rendement. De grootste uitdaging is de financiering, aangezien de geldstromen tussen gemeente en schoolbesturen gescheiden zijn. De gemeente is verantwoordelijk voor het realiseren van de gebouwen en de schoolbesturen in de exploitatie daarvan. Om hier mee om te gaan is nauwe samenwerking tussen beide partijen essentieel. Samen moeten ze een eenduidige visie ontwikkelen, kaders bepalen en middelen mobiliseren. De gemeente wil de schoolgebouwen en de duurzaamheidsambities van beide partijen integreren in haar strategisch vastgoedbeleid.

Alleen door nauwe samenwerking en investeringen van zowel de gemeente als de schoolbesturen kan de doelstelling van duurzame schoolgebouwen in Enkhuizen worden bereikt. Het inhoudelijk kader is vertaald naar opgaven en denkrichtingen en deze zijn weggezet in tijd en zijn financieel doorvertaald. Het SIHP bevat een meerjarenuitvoeringsplan waarin de onderlinge afhankelijkheid van projecten ook zichtbaar wordt. Daarnaast worden de kaders voor haalbaarheidsonderzoeken die voor ieder project gelden weergegeven. Ten slotte is het meerjarenuitvoeringsplan vertaald in een meerjareninvesteringsplan. Met het opstellen van het SIHP anticiperen de gemeente en schoolbesturen op de wettelijke verplichting tot het opstellen van een IHP (Wetsvoorstel Doelmatige aanpak onderwijshuisvesting), die waarschijnlijk in gaat op 1 augustus 2025. Partijen nemen samen verantwoordelijkheid voor goede onderwijshuisvesting, gekoppeld aan en gebaseerd op een inhoudelijk kader. Gemeente en schoolbesturen leggen het onderwijshuisvestingsbeleid vast voor een periode van vier jaar, met een doorkijk van twaalf jaar na deze eerste periode. Op deze manier leidt het SIHP tot een meer proactief onderwijshuisvestingsbeleid en tot meer zekerheid voor zowel de schoolbesturen als de gemeente.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 4 van 31

Inhoudsopgave Voorwoord

Managementsamenvatting

Inleiding 1.1 Proces en betrokkenen 1.2 Wet- en regelgeving 1.3 Leeswijzer

6 6 6 7

Visie op onderwijs en onderwijshuisvesting 2.1 Doorgaande leer- en ontwikkelingslijn 0-13 jaar 2.2 Inclusiever onderwijs 2.3 Spreiding onderwijs 2.4 Duurzaamheid

8 8 9 10 11

Algemene situatieomschrijving 3.1 Inleiding 3.2 Algemeen 3.3 Leerlingenontwikkeling basisonderwijs 3.4 Leerlingenprognoses basisonderwijs 3.5 Bewegingsonderwijs

13 13 13 14 14 15

Situatie per school 4.1 Primair onderwijs 4.2 Voortgezet onderwijs 4.3 (Voortgezet) speciaal onderwijs

16 16 16 16

Vraagstukken en denkrichtingen 5.1 Binnenstad 5.2 Buitenstad

16 16 19

Meerjarenuitvoeringsplan 6.1 Prioritering projecten tot meerjarenuitvoeringsplan 6.2 Tijdvak 2025-2028 6.3 Tijdvak 2029-2032 6.4 Tijdvak 2033-2036 6.5 Tijdvak 2037-2040 6.6 Woningbouw en effect op leerlingenontwikkeling 6.7 Haalbaarheidsonderzoek

22 22 24 24 24 24 24 25

Financiën 7.1 Uitgangspunten meerjareninvesteringsplan 7.2 Meerjareninvesteringsplan

26 26 26

Conclusies en aanbevelingen 8.1 Conclusie 8.2 Aanbevelingen

28 28 28

Bijlage 1

Gebouwenkaarten

Bijlage 2

Berekening meerjareninvesteringsplan

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 5 van 31

Inleiding

De gemeente Enkhuizen en de schoolbesturen voor primair onderwijs1 in de gemeente Enkhuizen hebben de ambitie om meerjarige afspraken te maken over onderwijshuisvesting binnen een beleidsrijk kader. Het onderhavige Strategisch Integraal Huisvestingsplan 20252040 (vanaf hier: SIHP) is het resultaat van een proces waarbij vanuit een inhoudelijke visie en ambitie op diverse thema’s is gekeken naar de vraagstukken die er zijn in de stad. Huisvesting kan faciliteren en stimuleren in het uit laten komen van inhoudelijke ambities en doelen. 1.1

Proces en betrokkenen Op basis van diverse bilaterale gesprekken met de schoolbesturen en gemeente en gezamenlijke bijeenkomsten is het SIHP tot stand gekomen. De kinderopvangorganisaties2 zijn bij het opstellen van de visie en ambitie betrokken geweest en zullen bij de uitwerking van de projecten uit het SIHP betrokken worden als belangrijke partners bij het behalen van de inhoudelijke doelen en ambities. Voor aanvang van ieder nieuw tijdvak wordt het vorige tijdvak geëvalueerd en het SIHP geactualiseerd. Het IHP is een dynamisch document dat aan verandering onderhevig is. De ontwikkeling van leerlingenaantallen, ruimtelijke ontwikkelingen, maar ook wijzigingen in de wet- en regelgeving kunnen van invloed zijn op het SIHP. De betrokken schoolbesturen zijn: Stichting Openbaar Onderwijs Present Stichting Kopwerk Stichting Katholiek Onderwijs West-Friesland De gemeente Enkhuizen is zowel ambtelijk als bestuurlijk, in de persoon van wethouder Bijman, betrokken geweest bij het opstellen van het SIHP.

1.2

Wet- en regelgeving De gemeente heeft een wettelijke taak als het gaat om onderwijshuisvesting. Deze is geborgd in de Wet op het primair onderwijs (en de Wet op het voortgezet onderwijs). In deze wetten is vastgelegd dat de gemeente een zorgplicht heeft voor onder andere uitbreiding en (vervangende) nieuwbouw van scholen. Voor uitvoering van deze wettelijke taak heeft de gemeente een Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs3 opgesteld. Middels deze verordening kunnen schoolbesturen ieder jaar een aanvraag indienen voor bijvoorbeeld vervangende nieuwbouw van hun school. De gemeente beoordeelt deze aanvragen en stelt ieder jaar een huisvestingsprogramma op waarin de toegewezen huisvestingsvoorzieningen zijn opgenomen en een overzicht huisvesting waarin de afgewezen aanvragen zijn opgenomen. Het werken op deze wijze geeft geen zicht op de investeringen die nodig zijn over een langere periode. Veel gemeenten en schoolbesturen kiezen ervoor om een SIHP op te stellen waar een meerjarenperspectief in opgenomen staat. De wetgever bereidt een wetswijziging voor waarin het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan (IHP) een wettelijke verplichting wordt4. Deze wetswijziging gaat naar verwachting op 1 augustus 2025 in. Vooruitlopend op de wettelijke verplichting is onderhavig SIHP opgesteld.

1 Het voortgezet onderwijs is niet meegenomen in het proces van het SIHP. Hiervoor wordt een apart proces

gelopen. 2 Kappio, Partou en Berend Botje 3 Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Enkhuizen 2016 4 Wetsvoorstel planmatig en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 6 van 31

Gemeente en schoolbesturen stellen een SIHP op voor een periode van zestien jaar, waarin de investeringen voor de eerste vier jaar opgenomen moeten worden in het meerjareninvesteringsplan van de gemeente. Met de verplichting tot het opstellen van een IHP, komt voor de schoolbesturen de verplichting tot het opstellen van een meerjarenonderhoudsplan. Doordat in de onderwijswetgeving sprake is van een gesplitste verantwoordelijkheid (gemeente voor de investering en schoolbesturen voor de exploitatie), is het van belang om met het meerjarenonderhoudsplan zicht te krijgen op de geplande onderhoudswerkzaamheden en kosten, om zo een weloverwogen afweging te maken over de toekomst van het gebouw. Met het opstellen van het IHP sorteren gemeente en schoolbesturen voor op deze wet. De verplichting tot het opstellen van een IHP vervangt niet de verplichting tot het jaarlijks vaststellen van een huisvestingsprogramma onderwijs en een overzicht huisvesting. Schoolbesturen dienen conform de wet en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs aanvragen in te dienen waarover de gemeente een besluit moet nemen. Bij het vaststellen van het huisvestingsprogramma onderwijs en het overzicht huisvesting handelt de gemeente conform het IHP5. Voor het uitvoeren van de zorgplicht voor onderwijshuisvesting ontvangt de gemeente middelen in het gemeentefonds. Deze zijn niet geoormerkt.

Het schoolbestuur ontvangt een lumpsumbekostiging van het rijk voor het uitvoeren van haar taken. 1.3

Leeswijzer In hoofdstuk 2 is de visie op onderwijs en onderwijshuisvesting beschreven. Hoofdstuk 3 behelst een algemene situatiebeschrijving en hoofdstuk 4 een beschrijving per school. In hoofdstuk 5 staan de vraagstukken en denkrichtingen beschreven. Hoofdstuk 6 behelst het Meerjarenuitvoeringsplan en hoofdstuk 7 de financiën. In hoofdstuk 8 ten slotte worden de conclusie en de aanbevelingen beschreven.

5 Dit is opgenomen in het wetsvoorstel

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 7 van 31

Visie op onderwijs en onderwijshuisvesting

In dit hoofdstuk wordt de visie op onderwijs en onderwijshuisvesting aan de hand van een aantal thema’s beschreven. Samenwerking is in deze visie het overkoepelend begrip dat onderverdeeld kan worden in een viertal thema’s: doorgaande leer- en ontwikkelingslijn inclusiever onderwijs spreiding onderwijs duurzaamheid Per thema wordt in de navolgende paragrafen een toelichting gegeven vanuit visie en ambitie, op de ruimtelijke component en ten aanzien van de verantwoordelijkheid voor realisatie/financiering. Vanuit deze visie en ambitie is het streven om te komen tot een fijne leer- en ontwikkelomgeving voor ieder kind en een fijne werkomgeving voor iedere professional in de gemeente Enkhuizen 2.1

Doorgaande leer- en ontwikkelingslijn 0-13 jaar Visie en ambitie De gemeente vindt, in samenspraak met de onderwijs- en kinderopvangpartners, verdere ontwikkeling en verdieping van samenwerking tussen kindvoorzieningen in de gemeente Enkhuizen van groot belang. Dit met als doel een doorgaande leer- en ontwikkelingslijn te realiseren van 0-13 jaar. De meeste schoolbesturen werken reeds functioneel en/of inhoudelijk samen met elkaar en andere (kind)partijen binnen de gemeente. De schoolbesturen, gemeente en kinderopvang onderstrepen het belang van een doorgaande ontwikkeling van ieder individueel kind. Door intensieve samenwerking tussen partijen op het gebied van onderwijs, opvang, muziek, cultuur, sport, jeugdzorg, etc. wordt het aanbod en daarmee ook de doorgaande leer- en ontwikkelingslijn voor kinderen versterkt. Door middel van een goede samenwerking met kindpartijen en een gevarieerd aanbod wordt gezorgd voor een rijke ontwikkeling van kinderen. Ook huisvesting draagt bij aan de doorgaande leer- en ontwikkelingslijn van 0-13 jaar. Ruimtelijke component Ten aanzien van het ruimtelijk component hebben de betrokken partners de ambitie om vanuit de behoefte van kinderen en ouders een integraal aanbod te creëren, waarbij alle kindpartijen intensief samenwerken. Hierbij wordt maatwerk geleverd.

Een belangrijk aspect binnen de doorgaande leer- en ontwikkelingslijn is clustering van voorzieningen. In aansluiting op de behoefte van kinderen en hun ouders bestaat op verschillende plekken de wens om onderwijs, opvang en andere (kind)partijen zoveel mogelijk te integreren in één gebouw. Samen gehuisvest zijn kan een positief effect hebben op de samenwerking en doorgaande leerlijn. Kindpartijen die reeds buiten de school gehuisvest zijn en die goed vindbaar zijn vanuit de inhoudelijke samenwerking met de school in de wijk of het dorp, behoeven niet per definitie huisvesting technisch geïntegreerd te worden met het onderwijs, de nabijheid is wel belangrijk. Bij het uitwerken van projecten uit het SIHP wordt onderzocht waar het realistisch en haalbaar is en waar behoefte is om het aanbod gezamenlijk in één gebouw vorm te geven. Dit is geen doel op zich, maar sterk afhankelijk van de behoefte op de locatie en de visie van de betrokken partijen. De beschikbaarheid van ruimte in de stad is hierbij wel een beperkende factor. Verantwoordelijkheid realisatie en financiering De primaire verantwoordelijkheid voor de realisatie van samenwerking tussen kindvoorzieningen ligt bij de kernpartners zelf (schoolbestuur, kinderopvangorganisaties en overige maatschappelijke partners). De gemeente ziet voor zichzelf vooral een

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 8 van 31

stimulerende en verbindende rol. De formele positie van de gemeente - ten opzichte van de partners - is verschillend. Ten aanzien van het component onderwijs worden de gemeente en schoolbesturen bekostigd door de rijksoverheid. De relatie tussen de gemeente en het onderwijs richt zich met name op het onderwijshuisvestingsbeleid. De gemeente heeft de wettelijke taak en verplichting om onderwijshuisvesting (vervangende nieuwbouw en uitbreiding) te faciliteren. Deze wettelijke verantwoordelijkheid is vastgelegd in de WPO en in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Enkhuizen 2016. Bij onderwijshuisvestingsvraagstukken en de zoektocht naar passende huisvesting van scholen, gelden een aantal principes vanuit de wettelijke zorgplicht van de gemeente. Allereerst wordt gezocht naar oplossingen binnen bestaande gebouwen in de directe omgeving. Wanneer dit niet mogelijk blijkt te zijn, wordt gezocht naar (huisvestings)oplossingen op verwijsafstand. Leegstand moet zoveel mogelijk worden voorkomen en/of benut. Indien dit niet mogelijk is (bijvoorbeeld vanuit visie of vanuit beperkte functionaliteit van de leegstand), wordt gekeken naar een (kosten)efficiënte oplossing in de vorm van (vervangende) nieuwbouw, renovatie of uitbreiding. Voor het huisvesten van kinderopvang heeft de gemeentelijk geen wettelijke zorgplicht.

Deze (commerciële) organisaties zijn in principe zelf verantwoordelijk voor hun huisvesting. Met het opstellen van onderhavig SIHP wil de gemeente Enkhuizen samen met de schoolbesturen op een meer beleidsrijke manier invulling geven aan de uitvoering van de zorgplicht. De gemeente onderstreept het belang van een doorgaande leer- en ontwikkelingslijn en wil bij de nieuwbouw van onderwijshuisvesting, ondanks dat dit geen wettelijke taak van de gemeente is, onder voorwaarden mee-investeren in huisvesting voor (kind)partijen en andere aan onderwijs gelieerde instellingen. De voorwaarde hierbij is dat er sprake is van een bouwkundig geïntegreerde oplossing. De gemeente is op basis van de Wet Markt en Overheid gehouden aan het hanteren van een minimaal kostprijsdekkend huurtarief. Daarbij is de bereidheid van de (kind)partijen en andere aan onderwijs gelieerde instellingen om voor een langdurige periode een huurovereenkomst af te sluiten een vereiste. De gemeente investeert niet in solitaire oplossingen voor (kind)partijen. Enkele kinderopvangorganisaties zijn onder voorwaarden zelf ook bereid te investeren in huisvesting in combinatie met het onderwijs. 2.2

Inclusiever onderwijs Visie en ambitie De Wet passend onderwijs is ingevoerd met als doel kinderen een plek te geven die past bij hun kwaliteiten en mogelijkheden. Ieder kind moet het beste uit zichzelf kunnen halen. De schoolbesturen in de gemeente Enkhuizen prefereren de term inclusiever onderwijs boven passend onderwijs. De gemeente en schoolbesturen definiëren het bieden van thuisnabij en kwalitatief inclusief onderwijs voor leerlingen als een gezamenlijke verantwoordelijkheid en hun belangrijkste gezamenlijke doel, ook als dat betekent dat een andere school een beter aanbod heeft voor leerlingen. Het uitgangspunt “geen leerling Enkhuizen uit, tenzij’’ wordt door de schoolbesturen gehanteerd in het belang van de leerling. Dit betekent dat wanneer de gezamenlijke scholen in de gemeente Enkhuizen geen passend aanbod kunnen bieden aan een leerling, in het belang van de leerling wordt gezocht naar een passende school buiten de gemeente. De schoolbesturen in de gemeente Enkhuizen ambiëren het actief delen van expertise tussen de verschillende scholen, zodat inclusief onderwijs nog beter vormgegeven kan worden.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 9 van 31

Ruimtelijke component Bij het streven naar inclusiever onderwijs horen flexibele gebouwen, waarin op een eenvoudige wijze aanpassingen doorgevoerd kunnen worden. De flexibiliteit wordt gezocht in: Gespreksruimten voor professionals (onderwijs/zorg/ondersteuning) die - zo nodig - afwisselend gebruikmaken van de ruimte. (Kleinere) lesruimten waar een leerling of een klein groepje leerlingen separaat les kan krijgen. Toegankelijkheid en bereikbaarheid van zowel de locatie als de individuele ruimten voor leerlingen met lichamelijke beperkingen. Specialistische voorzieningen, inrichting en inventaris gericht op de zorgvraag. Om deze flexibiliteit te waarborgen, willen gemeenten en schoolbesturen passende onderwijsgebouwen creëren. Bij bestaande gebouwen kan deze flexibiliteit in meer of mindere mate gecreëerd/gevonden worden. Indien van toepassing kan de leegstand benut worden voor het realiseren van deze flexibiliteit ten behoeve van het bieden van inclusiever onderwijs. Bij nieuwbouw is een flexibel en aanpasbaar gebouw een voorwaarde. Onderwijs aan nieuwkomers Onderwijs aan nieuwkomers wordt door de gezamenlijke schoolbesturen uitgevoerd. Huisvesting van deze groep kinderen is onderdeel van de gehele opgave. Deze doelgroep vraagt om een specifieke aanpak en soms specifieke huisvesting, bijvoorbeeld omdat er in kleinere groepen gewerkt wordt.

Daar moet in de toekomst rekening mee gehouden worden bij het toekennen van huisvesting. Verantwoordelijkheid realisatie en financiering Formeel is het schoolbestuur verantwoordelijk voor gebouwelijke aanpassingen ten behoeve van een specifieke leerling. De effecten rondom de wet passend onderwijs zijn niet vertaald in de wetgeving rondom huisvesting. Bij nieuwbouw/renovatie wordt gezocht naar een grote mate van flexibiliteit om voorbereid te zijn op toekomstige ontwikkelingen. Bij bestaande gebouwen zijn de mogelijkheden hiertoe beperkt. 2.3

Spreiding onderwijs Visie en ambitie De gemeente en schoolbesturen staan voor een goede spreiding van onderwijs over de hele stad. Hierbij is een pluriform aanbod naar denominatie en onderwijsconcept wenselijk. Op dit moment kent Enkhuizen openbare-, rooms-katholieke- en protestantschristelijke basisscholen met diverse onderwijsconcepten en een Montessorischool. Er is geen eigen voorziening voor speciaal onderwijs. De scholen liggen verspreid over de wijken. Partijen streven naar scholen van voldoende formaat. Hierbij is het uitgangspunt dat de schoolbesturen verantwoordelijk zijn voor het openhouden, samenvoegen of sluiten van scholen. De gemeente heeft daarin geen rol. Ruimtelijke component De gemeente heeft een zorgplicht voor onderwijshuisvesting. Deze zorgplicht maakt geen onderscheid naar de grootte van de school. Waar mogelijk worden voorzieningen samengevoegd op één locatie. Dit kan leiden tot synergie en efficiëntie. Wel is het van belang dat het pluriforme aanbod behouden en bereikbaar blijft.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 10 van 31

Verantwoordelijkheid realisatie en financiering De gemeente heeft zogezegd een zorgplicht voor alle bekostigde scholen. Vanuit een toekomstbestendig en duurzaam scholenbestand, streven partijen naar scholen van voldoende formaat. 2.4

Duurzaamheid Visie en ambitie Duurzaamheid is een containerbegrip. Drie aspecten die in iedere definitie terugkomen zijn planeet, mens en winst. Deze zijn als volgt te onderscheiden: Energie en materiaalgebruik (planeet) Om te komen tot CO2-neutrale, klimaatneutrale of energieneutrale gebouwen, staat het hergebruik van materialen en/of het bouwen met een materialenpaspoort centraal. In het Bouwbesluit is een Milieuprestatie voor gebouwen (MPG) opgenomen. Hierdoor moeten bouwers meer circulair en milieuvriendelijker gaan bouwen. De wettelijke eisen zullen geleidelijk worden aangescherpt en het streven is de norm uiterlijk in 2030 te halveren (door de milieuprestatie van 1,0 naar 0,5 te brengen). Dit betekent dat er milieuvriendelijker en meer circulair moet worden gebouwd. Onderzocht wordt ook hoe de wettelijke eisen verbreed kunnen worden van nieuwbouw naar renovaties en naar andere gebruiksfuncties dan alleen wonen. Door onderhoudsarm te bouwen wordt energiebesparing gerealiseerd. Verder wordt de toekomstbestendigheid vergroot door flexibiliteit/demontabel te bouwen. Natuur inclusief bouwen en ontwerpen zorgt voor verkoeling in de zomerhitte, warmte in de winter en het zuivert de lucht. Het doel is ook om klimaatadaptief te bouwen, zodat gebouwen bestand zijn tegen weersextremen als gevolg van klimaatverandering.

Gezondheid en gebruikskwaliteit (mens) en toekomstwaarde (winst) Duurzame samenwerking: langjarige samenwerking tussen alle partijen die verbonden zijn met kinderen in de leeftijd van nul tot achttien jaar. Duurzame inzetbaarheid personeel: het hebben en houden van werk met behoud van fysieke en mentale gezondheid in een omgeving die je daartoe in staat stelt. Duurzaam financieel beleid: toekomstgericht en gericht op continuïteit. Toekomstwaarde: geen winstmaximalisatie ten koste van mens en planeet. Juist een optimalisatie, waarin je de winst niet in geld maar winst aan opgaven uitdrukt, zoals schoolruimten die flexibel benut worden voor andere functies (maatschappelijk of wonen). Er moet een balans zijn tussen planeet, mens en winst. Samenvattend kan dit als volgt geformuleerd worden: Duurzaamheid is alles dat voorkomt dat de invloed van activiteiten van de mens blijvende schade aan het milieu aanricht, met het doel om de wereld - zoals wij die kennen - te behouden voor toekomstige generaties. De gemeente Enkhuizen heeft ter uitwerking van het klimaatakkoord van Parijs nog geen visie op duurzaamheidsbeleid opgesteld. Een eerste stap die de gemeente hierin zet is het opstellen van een strategisch vastgoedbeleid.

Als uitvloeisel van dit beleid worden routekaarten opgesteld voor het maatschappelijk vastgoed om ervoor te zorgen dat de juiste panden behouden, verkocht dan wel verduurzaamd worden. Alle schoolbesturen kiezen er op dit moment voor om per gebouw de grootste pijnpunten rondom duurzaamheid pragmatisch op te lossen. Het verduurzamen van schoolgebouwen is een hot item. Bij ieder haalbaarheidsonderzoek wordt door de schoolbesturen en de gemeente meegenomen welke duurzaamheidsambities gerealiseerd kunnen worden. De roep om aanvullende middelen om de duurzaamheidsambities te behalen, is groot. Onder andere

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 11 van 31

de betrokken sectorraden en de VNG hebben het manifest ondertekend dat de minister oproept om fors te investeren in schoolgebouwen. Ruimtelijke component Het is van belang om onderscheid te maken tot het treffen van duurzaamheidsmaatregelen bij bestaande gebouwen, vervangende nieuwbouw en bij renovatie. Vanuit de uitwerking van de Klimaatwet zijn diverse duurzaamheidsmaatregelen bij nieuwbouw al gemeengoed, waarbij dan tevens ook voorgesorteerd wordt op de verwachte wetgeving (Klimaatakkoord). Bij bestaande gebouwen is dit uitgewerkt in het beleidsprogramma versnelling verduurzaming gebouwde omgeving en is de schaal waarop maatregelen plaats kunnen en moeten vinden verschillend. Relatief kleine ingrepen (bijvoorbeeld ledverlichting) kunnen makkelijk uitgevoerd worden. Grote ingrepen (bijvoorbeeld het energieneutraal maken) die vaak ook grote investeringen vragen, worden gekoppeld aan een natuurlijk moment zoals groot onderhoud of renovatie. Verantwoordelijkheid realisatie en financiering Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhouden en aanpassen van hun schoolgebouwen aan de wet- en regelgeving en de exploitatie van schoolgebouwen. Daarnaast geldt voor schoolbesturen in het primair en (voortgezet) speciaal onderwijs een investeringsverbod. Schoolbesturen mogen niet investeren in huisvesting (uitbreiding en nieuwbouw).

Schoolbesturen mogen wel investeren in duurzaamheidsmaatregelen die bovenwettelijk zijn (bijvoorbeeld van BENG naar ENG) en die middels lagere exploitatiekosten terug te verdienen zijn. Gemeenten hebben een zorgplicht voor onderwijs-huisvesting (uitbreiding en nieuwbouw). Voorsorterend op toekomstige wet- en regelgeving zal de gemeente samen met de schoolbesturen ook ten gunste van de doelstellingen in het klimaatakkoord inzetten op ENG bij nieuwbouw. Bij renovatie is het uitgangspunt om te komen tot in ieder geval BENG. Door de gescheiden geldstromen is de aanpak van verduurzaming ingewikkeld. Hiervoor is het nodig dat de gemeente en schoolbesturen samen optrekken door gezamenlijk tijd te investeren in het opstellen van een eenduidige visie, het bepalen van kaders en het beschikbaar stellen van middelen. Dit is de enige manier om de gezamenlijke ambities te realiseren. Om tot verduurzaming van het bestaande maatschappelijk vastgoed (waaronder onderwijs) te komen, is het nodig om in het strategisch vastgoedbeleid van de gemeente ook de schoolgebouwen onderdeel te laten zijn, gekoppeld aan de duurzaamheidsambities van de gemeente en schoolbesturen. Zonder deze koppeling is er geen kans van slagen vanwege het ontbreken van draagvlak en de mogelijkheid om hiervoor financiële middelen vrij te maken. Leegstand is een verantwoordelijkheid van schoolbesturen.

Zij ontvangen hun bekostiging op basis van het aantal leerlingen en niet op basis van de grootte van het gebouw. Het handhaven van leegstand sluit niet aan bij de visie en ambitie ten aanzien van duurzaamheid zoals hierboven beschreven. Wel kan onderzocht worden of leegstand vanuit de andere inhoudelijke thema’s (doorgaande leer- en ontwikkelingslijn en inclusiever onderwijs) ingezet kan worden.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 12 van 31

Algemene situatieomschrijving

3.1

Inleiding Dit hoofdstuk beschrijft de situatie omtrent leerlingenaantallen en -prognoses van de basisscholen in de gemeente Enkhuizen. In bijlage 1 is van alle gebouwen een gebouwenkaart met gebouwgegevens opgenomen. Daarin staat de meest essentiële informatie per gebouw weergegeven. Figuur 1. Huidige situatie gemeente Enkhuizen

3.2

Algemeen In Enkhuizen zijn zes basisscholen met in totaal negen vestigingen verdeeld over drie schoolbesturen. Op onderstaande kaart zijn de scholen weergegeven.

Legenda Stichting Openbaar Onderwijs Present Stichting Kopwerk Stichting Katholiek Onderwijs West-Friesland

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 13 van 31

3.3

Leerlingenontwikkeling basisonderwijs In onderstaande tabel is de leerlingenontwikkeling van de zes basisscholen in de gemeente Enkhuizen over de jaren 2020 tot en met 2022 weergegeven, telkens op teldatum 1 oktober6, conform de publicatie van DUO7. Het leerlingenaantal in de gemeente Enkhuizen is licht dalend.

Enkhuizen

Nr. bestuur Naam bestuur 13662 Stichting Openbaar Onderwijs Present 13662 Stichting Openbaar Onderwijs Present 13662 Stichting Openbaar Onderwijs Present 75375 SKO West-Friesland 75375 SKO West-Friesland 75375 SKO West-Friesland 40558 Stichting Kopwerk 79874 Stichting Kopwerk 79874 Stichting Kopwerk

Scholen

Leerlingentelling

BRIN Naam school 11HU00 OBS De Tweemaster 12MQ00 Obs Het Driespan Klaverweid 12MQ01 Obs Het Driespan Flosbeugel (dislocatie) 04YU00 RK Basisschool De Hoeksteen 04YU00 RK Basisschool De Hoeksteen (dislocatie) 07QF00 Basisschool Pancratius 16BD00 Montessori Bassisschool 10FH00 PC Basisschool Het Mozaïek Toereppel 10FH00 PC Basisschool Het Mozaïek Spaans Leger (dislocatie)

2020 116 202 179

2021 109 208 185

2022 100 214 189

249

237

220

276 78 276 56

264 79 265 54

272 84 262 54

1.432

1.401

1.395

De opheffingsnorm – de norm waarbij in principe de bekostiging van scholen door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap stopt – is voor de gemeente Enkhuizen 152 leerlingen8 vanaf 1 augustus 2023. Obs De Tweemaster en Montessori Basisschool hebben op dit moment minder dan 152 leerlingen. De komende jaren is de verwachting dat het leerlingenaantal van deze scholen niet stijgt tot boven de opheffingsnorm. De scholen worden op basis van de uitzonderingsregels in de Wet primair onderwijs in stand gehouden9. 3.4

Leerlingenprognoses basisonderwijs Pronexus (november 2022)10 voorspelt voor het basisonderwijs een daling van 1.353 leerlingen in 2025 tot en met 1.345 leerlingen in 2035. De gemeente en schoolbesturen hebben overeenstemming over het hanteren van deze prognoses als onderlegger bij dit SIHP11. Wel is afgesproken dat bij de uitwerking van projecten uit dit SIHP samen gekeken wordt naar een passende omvang van de nieuw te bouwen of te renoveren school. Daarnaast laat de gemeente Enkhuizen nieuwe leerlingenprognoses opstellen. Deze zijn in het derde kwartaal van 2024 beschikbaar.

6 Voor de bekostiging geldt sinds 2023 de teldatum 1 februari. Voor het bepalen van de ruimtebehoefte

geldt nog steeds de teldatum 1 oktober. 7 Vanaf 1 oktober 2023 publiceert DUO geen leerlingenaantallen kleiner dan 5 meer in verband met de AVG. Daarom zijn er voor 2023 geen totalen per school meer beschikbaar. 8 Regeling aanpassing van de stichtings- en opheffingsnormen voor het basisonderwijs 2023. Artikel 1. Vaststelling nieuwe stichtings- en opheffingsnormen. Bijlage 1. 9 Artikel 139, lid 4 en 5 en Artikel 143 Wet primair onderwijs 10 Pronexus. (november 2022) Leerlingenprognose basisonderwijs 2022. Gemeente Enkhuizen. 11 OOGO, december 2022

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 14 van 31

Enkhuizen

3.5

Scholen

BRIN 11HU00 12MQ00 12MQ01 04YU00 04YU00 07QF00 16BD00 10FH00 10FH00

Leerlingprognoses

Naam school OBS De Tweemaster Obs Het Driespan Klaverweid Obs Het Driespan Flosbeugel (dislocatie) RK Basisschool De Hoeksteen RK Basisschool De Hoeksteen (dislocatie) Basisschool Pancratius Montessori Bassisschool PC Basisschool Het Mozaïek Toereppel PC Basisschool Het Mozaïek Spaans Leger (dislocatie)

2025 88 222 190

2030 81 221 194

2035 81 228 202

206

202

205

266 73 256 52

245 68 256 52

242 68 265 54

1.353

1.319

1.345

Bewegingsonderwijs Vanuit de zorgplicht voor onderwijshuisvesting is de gemeente ook verantwoordelijk voor het aanbieden van voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs van het basisonderwijs. Iedere groep leerlingen in de leeftijd van 6 tot en met 12 jaar heeft recht op minimaal 2 lesuren, zijnde 1,5 klokuur bewegingsonderwijs per week. In een apart rapport (kenmerk U24080) is de huidige situatie ten aanzien van het gebruik van de diverse gymzalen en sporthallen voor bewegingsonderwijs voor de basisscholen in Enkhuizen in beeld gebracht. Bij het in uitvoering nemen van projecten voor het basisonderwijs is nabijheid van voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs een belangrijke factor.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 15 van 31

Situatie per school

4.1

Primair onderwijs Er zijn zes scholen voor basisonderwijs in de gemeente Enkhuizen. De zes basisscholen in de gemeente Enkhuizen zijn in onderstaande tabel omschreven qua m 2 bvo voor de schoolgebouwen. Hierbij is waar dat het geval is onderscheid gemaakt naar hoofd- en dislocatie. Voor De Hoeksteen zijn deze cijfers niet per locatie beschikbaar. Verder is in de tabel zichtbaar wat de leerlingenprognose in 2035 is en wat de ruimtebehoefte in m² bvo van de school is in 2035. In de laatste kolom is het verschil tussen het aantal m2 bvo gebouwcapaciteit per gebouw en de behoefte aan m2 onderwijs voor 2035 weergegeven. Binnen de gemeente Enkhuizen zijn geen voorzieningen voor speciaal basisonderwijs. Leerlingen die van deze voorziening gebruik moeten maken, zijn aangewezen op scholen buiten de gemeentegrenzen. Gebouwgegevens

Enkhuizen

Jaar -

o bv rm o N 2035 607 1.347 1.016

o bv it en ite c m pa or it ca n w il te ch ci ou rs pa eb G Ve ca m² 839 232 1.288 -59 1.331 315

1973

1.231

1.668

437

1979, 1981 1960, 1987 1978 1930

2024 -

1.417 542 1.532 473

1.265 818 1.521 1.079

-152 276 -11 606

Totaal

8.165

9.809

1.644

Scholen ar ja uw o B

BRIN 11HU00 12MQ00 12MQ01 04YU00 04YU00 07QF00 16BD00 10FH00 10FH00

n Re

1959 1975 2021

ar ja tie a ov

4.2

Voortgezet onderwijs In Enkhuizen is ook een school voor voortgezet onderwijs gevestigd, zijnde het RSG Enkhuizen. RSG Enkhuizen heeft een aanbod voor mavo, havo en atheneum. Voor het beroepsgerichte vmbo, het praktijkonderwijs en gymnasium zijn leerlingen aangewezen op voorzieningen buiten de gemeentegrenzen. Voor het voortgezet onderwijs wordt een apart SIHP opgesteld.

4.3

(Voortgezet) speciaal onderwijs In Enkhuizen zijn geen voorzieningen voor (voortgezet) speciaal onderwijs. Leerlingen die van deze voorzieningen gebruik moeten maken, zijn aangewezen op scholen buiten de gemeentegrenzen.

Vraagstukken en denkrichtingen

In dit hoofdstuk wordt per school in beeld gebracht welke vraagstukken er zijn ten aanzien van onderwijshuisvesting, gekoppeld aan de inhoudelijke visie en ambitie zoals geformuleerd in hoofdstuk 2. Tevens wordt aangegeven welke denkrichtingen er zijn om de vraagstukken te beantwoorden. In dit hoofdstuk is onderscheid gemaakt tussen binnenstad en buitenstad. Vraagstukken in deze stadsdelen worden integraal onderzocht in de haalbaarheidsfase. 5.1

Binnenstad De Binnenstad heeft vier scholen: Basisschool Pancratius OBS De Tweemaster Montessorischool De Wegwijzer PC Basisschool Het Mozaïek – locatie Spaans Leger (dislocatie)

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 16 van 31

De denkrichtingen voor de scholen in de binnenstad kunnen invloed op elkaar hebben, waarbij het uitgangspunt van voldoende spreiding en een pluriform aanbod naar denominatie en onderwijsconcept gehanteerd wordt. Basisschool Pancratius Het gebouw van Basisschool Pancratius komt uit 1979. De planning is dat de school in 2025 een uitbreiding van de capaciteit krijgt. Daarnaast zijn gemeente en schoolbestuur in gesprek over een renovatie die de levensduur van het gebouw naar verwachting met tien tot maximaal vijftien jaar verlengt. Daarmee voldoet het gebouw dan technisch en functioneel voor de korte en middellange termijn. In het vierde tijdvak van het SIHP wordt onderzocht welke maatregelen nodig zijn voor dit gebouw. Basisschool Pancratius zal na de uitbreiding in 2025 voorlopig passend gehuisvest zijn. In het vierde tijdvak van het SIHP wordt onderzocht welke maatregelen noodzakelijk zijn voor dit gebouw. OBS De Tweemaster De huisvesting van OBS De Tweemaster is verouderd en vervangende huisvesting is aan de orde. Het gebouw is 65 jaar oud en voldoet zowel technisch als functioneel niet meer. De afgelopen jaren is, na het afblazen van het IKC voor de binnenstad, door het schoolbestuur een voorkeur voor renovatie aangegeven. Gezien de staat van het gebouw is dit geen toekomstbestendige en duurzame oplossing.

De prognoses geven aan dat het aantal van 100 leerlingen de komende jaren daalt naar 81 leerlingen in 2035. De daling is mede veroorzaakt door het uitblijven van perspectief op vervangende huisvesting voor deze school. De school heeft minder leerlingen dan de opheffingsnorm, maar wordt door het schoolbestuur in stand gehouden door toepassing van de wettelijke uitzonderingsregels. De verwachting van het schoolbestuur is dat het aantal leerlingen van de school weer gaat stijgen. De inschrijvingen ondersteunen dat. OBS De Tweemaster heeft een urgent huisvestingsprobleem dat op korte termijn opgelost moet worden. Een haalbaarheidsonderzoek op korte termijn is nodig.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 17 van 31

Montessorischool De Wegwijzer De huisvesting van Montessorischool De Wegwijzer is verouderd en vervangende huisvesting is aan de orde. Het gebouw komt uit 1960 en is in 1987 gerenoveerd. De capaciteit van het gebouw is op dit moment te ruim en het aantal leerlingen daalt volgens de prognoses naar 68 in 2035. De school heeft minder leerlingen dan de opheffingsnorm, maar wordt door het schoolbestuur in stand gehouden door toepassing van de wettelijke uitzonderingsregels. Montessorischool De Wegwijzer heeft een urgent huisvestingsprobleem dat op korte termijn opgelost moet worden. Een haalbaarheidsonderzoek op korte termijn is nodig. PC Basisschool Het Mozaïek – locatie Spaans Leger (dislocatie) De huisvesting van PC Basisschool Het Mozaïek, locatie Spaans Leger is verouderd en vervangende huisvesting is aan de orde. Het gebouw uit 1930 is 94 jaar oud en voldoet technisch en functioneel niet meer. Het gebouw zit in het historisch centrum van Enkhuizen waardoor de bouwmogelijkheden beperkt zijn. De capaciteit van het gebouw is twee keer zo groot als de ruimtebehoefte en het aantal leerlingen blijft volgens de prognoses stabiel op 54 in 2035. De hoofd- en dislocatie vormen formeel één school. PC Basisschool Het Mozaïek, locatie Spaans Leger heeft een urgent huisvestingsprobleem dat op korte termijn opgelost moet worden. Een haalbaarheidsonderzoek op korte termijn is nodig.

Denkrichting binnenstad Schoolbesturen en gemeenten streven naar een betere spreiding van en balans tussen vraag en aanbod van scholen. Hierbij is het behoud van een pluriform aanbod naar denominatie en onderwijsconcept een uitgangspunt. Een denkrichting die hierbij past en draagvlak heeft bij de schoolbesturen is het gezamenlijk huisvesten van OBS De Tweemaster, PC Basisschool Het Mozaïek, locatie Spaans Leger en Montessorischool De Wegwijzer. Partijen realiseren zich dat deze denkrichting enkele jaren kost van initiatief tot uitvoering. Voor de periode tot de nieuwe huisvesting worden maatregelen getroffen, waarbij door toepassing van bouwkundige- en installatietechnische aanpassingen de periode tot realisatie van de nieuwe huisvesting op een goede manier overbrugd kan worden, zonder dat desinvesteringen gedaan worden.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 18 van 31

5.2 Buitenstad De buitenstad heeft drie scholen, met in totaal vijf vestigingen: OBS Het Driespan – locatie Klaverweid OBS Het Driespan – locatie Flosbeugel (dislocatie) RK Basisschool de Hoeksteen (hoofd- en dislocatie) PC Basisschool Het Mozaïek – locatie Toereppel (hoofdlocatie) De denkrichtingen voor de scholen in de buitenstad kunnen invloed op elkaar hebben, waarbij het uitgangspunt van voldoende spreiding en een pluriform aanbod naar denominatie en onderwijsconcept gehanteerd wordt. OBS Het Driespan – locatie Klaverweid Het gebouw van OBS Het Driespan, locatie Klaverweid komt uit 1975 en is daarmee 49 jaar oud. Op termijn zijn technische en functionele maatregelen nodig. De in de leerlingenprognose voorspelde aantal leerlingen blijft de komende tien jaar stabiel. De capaciteit van het gebouw lijkt daarmee tot ten minste 2035 toereikend om alle kinderen die naar deze school willen gaan een plek te bieden. OBS Het Driespan, locatie Klaverweid heeft op de middellange termijn vervangende huisvesting nodig. OBS Het Driespan – locatie Flosbeugel (dislocatie) Het gebouw van OBS Het Driespan, locatie Flosbeugel is in 2021 opgeleverd en voldoet zowel technisch als functioneel. Binnen de looptijd van het IHP zijn geen maatregelen noodzakelijk. Er is voldoende capaciteit voor de in de leerlingenprognoses voorspelde groei de komende jaren.

Het effect van de woningbouw in Gommerwijk West-West moet in de gaten gehouden worden. OBS Het Driespan, locatie Flosbeugel is passend gehuisvest. Binnen de looptijd van het SIHP zijn er geen maatregelen noodzakelijk. RK Basisschool de Hoeksteen Het hoofdgebouw van RK Basisschool de Hoeksteen komt uit 1974 en is daarmee 50 jaar oud. De school heeft daarnaast een nabijgelegen dislocatie waar op dit moment een kinderopvangorganisatie gebruik van maakt. Technisch en functioneel zijn er maatregelen nodig. Volgens de leerlingenprognoses daalt het aantal leerlingen licht naar 205 in 2035 en is er daarmee sprake van leegstand in het gebouw. RK Basisschool de Hoeksteen heeft op de middellange termijn vervangende huisvesting nodig. PC Basisschool Het Mozaïek – locatie Toereppel Het gebouw van PC Basisschool Het Mozaïek, locatie Toereppel komt uit 1978 en is daarmee 46 jaar oud. Technisch en functioneel zijn er maatregelen nodig. De capaciteit van het gebouw is op dit moment onvoldoende. Volgens de leerlingenprognoses blijft het aantal leerlingen stabiel met 265 leerlingen in 2035. PC Basisschool Het Mozaïek, locatie Toereppel heeft op de middellange termijn vervangende huisvesting nodig.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 19 van 31

Denkrichtingen buitenstad Schoolbesturen en gemeenten streven naar een betere spreiding van en balans tussen vraag en aanbod van scholen. Hierbij is het behoud van een pluriform aanbod naar denominatie en onderwijsconcept een uitgangspunt. Clustering van voorzieningen is uitgangspunt bij de uitwerking van denkrichtingen voor de buitenstad. Hierbij zijn diverse denkrichtingen c.q. combinaties die nader onderzocht moeten worden. Deze denkrichtingen kunnen van invloed op elkaar zijn en het advies is om deze dan ook in een integraal haalbaarheidsonderzoek te onderzoeken. Door een gezamenlijk haalbaarheidsonderzoek uit te voeren, kan een integrale afweging gemaakt worden voor de drie scholen in de buitenstad die vervangende huisvesting nodig hebben.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 20 van 31

Meerjarenuitvoeringsplan

De vraagstukken en denkrichtingen zijn in dit hoofdstuk vertaald naar een meerjarenuitvoeringsplan, opgedeeld in vier tijdsvakken. Voordat de projecten tot uitvoering gebracht kunnen worden, wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd om tot het best passende scenario te komen. In 6.1 is omschreven hoe de prioritering van de projecten tot stand is gekomen. Daarna zijn de projecten per tijdvak weergegeven in paragraaf 6.2 tot en met 6.5. In paragraaf 6.6 wordt ingegaan op de woningbouwontwikkeling in Enkhuizen en in de laatste paragraaf wordt aangegeven welke uitgangspunten gehanteerd worden bij het uitvoeren van de haalbaarheidsonderzoeken. Daarnaast wordt een beschrijving gegeven van de afhankelijkheden van andere factoren die er zijn voor de verschillende projecten. 6.1

Prioritering projecten tot meerjarenuitvoeringsplan De prioritering van projecten gebeurt niet alleen op basis van leeftijd en de staat van het gebouw, maar ook op basis van inhoudelijke ambitie en visie. Daarnaast kunnen ruimtelijke ontwikkelingen van invloed zijn op de prioritering van projecten. De gemeente en gezamenlijke schoolbesturen staan achter deze prioritering. Deze is op basis van consensus tot stand gekomen. Er is begrip voor het feit dat niet alle projecten tegelijkertijd uitgevoerd kunnen worden. Met het onderhavig IHP is voor alle schoolbesturen perspectief wanneer hun school of scholen aan de beurt zijn. De genoemde tussenoplossing voor de scholen in de binnenstad maakt integraal onderdeel uit van het SIHP. Het haalbaarheidsonderzoek van de projecten in het tijdvak 2025-2028 na besluitvorming over het SIHP opgestart. In de tabel op de volgende pagina is de prioritering van de projecten weergegeven en in de volgende paragrafen wordt deze toegelicht.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 21 van 31

Meerjarenuitvoeringsplan SIHP Enkhuizen datum: versie:

1-jul-24 definitief

naam school Binnenstad

omschrijving opgave

bouwjaar

OBS De Tweemaster Basisschool Pancratius Montessori Bassisschool PC Basisschool Het Mozaïek Spaans Leger (dislocatie)

vervangende huisvesting vervangende huisvesting vervangende huisvesting vervangende huisvesting

1959 1979, 1981, 2024 1960, 1987 1930

2025

tijdvak 1 2026 2027

2028

2029

tijdvak 2 2030 2031

2032

2033

tijdvak 3 2034 2035

2036

* * *

Buitenstad PC Basisschool Het Mozaïek Toereppel (hoofdlocatie) Obs Het Driespan Klaverweid (hoofdlocatie) Obs Het Driespan Flosbeugel (dislocatie) RK Basisschool De Hoeksteen (hoofdlocatie)

vervangende huisvesting vervangende huisvesting geen maatregelen binnen looptijd vervangende huisvesting

** **

1978 1975 2021 1974

* **

Ruimte om te zijn.

haalbaarheid/businesscase project gezamenlijke oplossing onderzoeken gezamenlijke oplossing onderzoeken

U24438

Pagina 22 van 31

2037

tijdvak 4 2038 2039

2040

6.2

Tijdvak 2025-2028 Door alle schoolbesturen en de gemeente wordt de hoogste prioriteit gegeven aan vervangende huisvesting van OBS De Tweemaster, Montessorischool De Wegwijzer en PC Basisschool Het Mozaïek, locatie Spaans Leger. Deze projecten moeten in het eerste tijdvak van 2025-2028 opgestart worden. Direct na besluitvorming over het IHP wordt het haalbaarheidsonderzoek naar de gewenste denkrichting voor een unilocatie uitgevoerd. De verwachting is dat, indien deze denkrichting haalbaar is, de voorbereiding en uitvoering ook in het tweede tijdvak doorloopt.

6.3

Tijdvak 2029-2032 De huisvesting van RK Basisschool de Hoeksteen en PC Basisschool Het Mozaïek, locatie Toereppel moet in het tweede/derde tijdvak vernieuwd worden. In het begin van dit tweede tijdvak worden de verschillende denkrichtingen voor de buitenstad integraal onderzocht. Ook het toekomstperspectief voor het gebouw van OBS Het Driespan, locatie Klaverweid wordt hierbij meegenomen. Vooralsnog is voor deze locatie aangegeven dat uitvoering van het project in het derde tijdvak kan plaatsvinden. De uitkomst van het integrale haalbaarheidsonderzoek kan leiden tot aanpassing van deze planning. Uitvoering zal naar verwachting deels in het derde tijdvak plaatsvinden.

6.4

Tijdvak 2033-2036 In het tijdvak 2033-2036 is de vervangende huisvesting van OBS Het Driespan, locatie Klaverweid opgenomen.

6.5

Tijdvak 2037-2040 In het laatste tijdvak wordt een toekomstbestendige oplossing voor het gebouw van Basisschool Pancratius, die in 2025 volgens planning renovatie en uitbreiding krijgt, onderzocht en afhankelijk van de uitkomsten uitgevoerd.

6.6

Woningbouw en effect op leerlingenontwikkeling In de leerlingenprognoses van Pronexus (november 2022) is rekening gehouden met woningbouw in de wijken Centrum, Buiten, Kadijken en Westeinde-Zuid12. Onduidelijk is of de woningbouw in Gommerwijk West-West (510 woningen tussen 2025-2030) en Bloemenbuurt (96 woningen tussen 2025-2030) hierin verwerkt is. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van het aantal woningen conform het rapport van Pronexus opgenomen:

In deze tabel is tussen 2025-2030 rekening gehouden met 400 woningen in WesteindeZuid. De woningbouw in deze wijk betreft volgens de plancapaciteit in de gemeente Enkhuizen in totaal 650 woningen13. De 250 woningen die niet in de leerlingenprognoses zijn meegenomen worden pas na 2031 gerealiseerd. Dit is de reden dat ze niet zijn meegenomen in de leerlingenprognoses.

12 Pronexus. (november 2022) leerlingenprognose basisonderwijs 2022. Gemeente Enkhuizen. 13 Monitor plancapaciteit Westeinde-Zuid.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 23 van 31

De nieuwe prognoses die de gemeente op laat stellen en beschikbaar komen in het derde kwartaal van 2024, moeten uitsluitsel geven wat het effect van woningbouw in Gommerwijk West-West, Westeinde-Zuid en de Bloemenbuurt op de leerlingenprognoses zal zijn. Dit kan effect hebben op de omvang van scholen en de gewenste omvang van scholen. 6.7

Haalbaarheidsonderzoek In het vorige hoofdstuk is aangegeven dat voor de diverse projecten zoals ze zijn opgenomen in het IHP, nader onderzoek gedaan moet worden naar de haalbaarheid van de denkrichtingen. Dit om te komen tot een voorkeur en een haalbaar project. In de planning is rekening gehouden met deze onderzoeken. De exacte uitvraag voor ieder haalbaarheidsonderzoek wordt door de gemeente en de betrokken schoolbesturen te zijner tijd opgesteld. Elementen die in ieder onderzoek terug moeten komen zijn: In hoeverre draagt een scenario bij aan de inhoudelijke visie en ambitie zoals genoemd in hoofdstuk 2? Welke kindpartijen en aan onderwijs gelieerde instellingen zijn wenselijk om betrokken te worden bij het project? Is er voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs in de nabijheid van de te realiseren onderwijshuisvesting? Welke locatie is het meest geschikt en draagt bij aan een goede spreiding van het onderwijs over de gemeente? Wat zijn de kosten van een scenario (gebouw, eventuele grondaankoop, infrastructurele maatregelen, tijdelijke huisvesting etc.)? Op welke wijze draagt het scenario bij aan de duurzaamheidsambities van de gemeente en schoolbesturen? Op welke termijn is dit scenario te realiseren (rekening houdend met beschikbaarheid van grond, ruimtelijke procedures etc.)? Welke gevolgen heeft het scenario voor andere onderwijsvoorzieningen? Daarnaast wordt het

Kwaliteitskader Huisvesting Ruimte OK14 bij ieder project gehanteerd als toetsingskader en leidraad.

14 https://www.ruimte-ok.nl/programmas/kwaliteitskader-huisvesting

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 24 van 31

Financiën

In dit hoofdstuk geven we inzicht in de financiële effecten van het IHP. In paragraaf 7.1 worden de uitgangspunten die gehanteerd zijn beschreven en in paragraaf 7.2 is het meerjareninvesteringsplan opgenomen. 7.1

Uitgangspunten meerjareninvesteringsplan Bij het ramen van de opgaven uit het meerjarenuitvoeringsplan zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Alle bedragen zijn prijspeil 2024 en inclusief btw. De investeringsbedragen zijn opgenomen in het verwachte jaar van oplevering; Het basisbedrag is berekend op basis van de normbedragen zoals de VNG die adviseert in de model Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs, prijspeil 2024.Het normbedrag vaste voet prijspeil 2024 (inclusief de eerst 350 m2) bedraagt €1.591.128,-. Het normbedrag voor iedere volgende m2 bedraagt €2.723,-. Op basis van diverse ontwikkelingen in de markt, duurzaamheidsambities, Frisse Scholen, flexibiliteit en kwaliteit etc. is rekening gehouden met een extra investering van € 700,- per m² bvo. Aantal leerlingen is bepaald op basis van de prognoses van 2034 (tien jaar vanaf nu)15. Vervangende nieuwbouw is het uitgangspunt voor de raming. Afweging renovatie of vervangende nieuwbouw wordt in het haalbaarheidsonderzoek gemaakt. Op basis van de ambities zoals geformuleerd in hoofdstuk 2, onder andere ten aanzien van duurzaamheid, is de verwachting dat de kosten van renovatie als alternatief voor vervangende nieuwbouw evenveel dan wel meer kost dan vervangende nieuwbouw. Er is geen rekening gehouden met kosten voor eventuele tijdelijke huisvesting.

Er is geen rekening gehouden met eventuele uitbreiding van het onderwijsleerpakket en meubilair. Dat geldt alle voor scholen die groeien en niet eerder voordat aantal leerlingen zijn ingericht. Er is geen rekening gehouden met de kosten voor het bouwrijp opleveren van de grond. Er is geen rekening gehouden met eventuele sloopkosten. Er is geen rekening gehouden met eventuele infrastructurele aanpassingen. De kosten voor de haalbaarheidsonderzoeken worden ten laste van de exploitatie gebracht.

7.2

Meerjareninvesteringsplan In onderstaande tabel is voor ieder project een investeringsbedrag opgenomen in het betreffende tijdvak. Per tijdvak zijn onderaan de totale investeringskosten opgenomen. In bijlage 2 is de onderliggende berekening van de investeringskosten opgenomen. Voor het uitvoeren van het haalbaarheidsonderzoek voor de binnenstad adviseren wij rekening te houden met een bedrag van € 20.000,00 en voor het haalbaarheidsonderzoek voor de buitenstad adviseren wij rekening te houden met een bedrag van € 30.000,00.

15 De verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gaat uit van een prognose van vijftien jaar. De

systematiek voor het opstellen van de prognoses laat na tien jaar altijd een daling van het aantal leerlingen zien. Op het moment dat een project uitgewerkt wordt in een haalbaarheidsonderzoek, moet het exacte leerlingenaantal waarvoor huisvesting gerealiseerd wordt, worden bepaald op basis van prognoses en in overleg tussen gemeente en schoolbesturen.

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 25 van 31

Ruimte om te zijn.

U24438

Pagina 26 van 31

Conclusies en aanbevelingen

In dit hoofdstuk wordt in de eerste paragraaf een aantal conclusies getrokken naar aanleiding van het SIHP. In paragraaf 8.2 wordt een aantal aanbevelingen gedaan. 8.1

Conclusie De gemeente Enkhuizen heeft samen met de schoolbesturen een visie geformuleerd die de basis vormt voor de huisvesting van het primair onderwijs in de gemeente. Het "Strategisch Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Enkhuizen 2025-2040" vormt een instrument voor het plannen en beheren van de onderwijsgebouwen in de gemeente Enkhuizen. Het SIHP is een plan dat een visie en strategie voor de toekomst van onderwijshuisvesting binnen de gemeente schetst. De gemeente Enkhuizen en schoolbesturen werken nauw samen om de gestelde doelen te bereiken. De denkrichtingen worden gezamenlijk uitgewerkt in haalbaarheidsonderzoeken. Het plan is dankzij het integrale karakter een krachtig instrument geworden om de verschillende aspecten van onderwijs en onderwijshuisvesting in samenhang te benaderen.

8.2

Aanbevelingen Blijvende inzet op samenwerking en gezamenlijkheid In de kern is dit SIHP voor de gemeente Enkhuizen een gezamenlijk geformuleerde strategie die zich niet alleen richt op het bouwen van schoolgebouwen, maar vanuit inhoudelijke visie en ambitie kijkt naar een gezonde balans in vraag en aanbod. Ook in de uitvoering van het SIHP is de gezamenlijke benadering, ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid, wenselijk. Haalbaarheidsonderzoek Om de organisatorische haalbaarheid van projecten te versterken, is het essentieel om aan het begin van elk project een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren. Hierbij worden indien nodig experts en belanghebbenden betrokken. Het vroegtijdig herkennen van mogelijke uitdagingen stelt betrokken partijen in staat om zich voor te bereiden en oplossingen te ontwikkelen, terwijl een flexibele aanpak veranderingen tijdens de uitvoering mogelijk maakt. Deze proactieve benadering zal helpen om projecten binnen de gestelde termijnen en budgetten te voltooien en de doelen van het SIHP voor de gemeente Enkhuizen te verwezenlijken. Het gezamenlijk uitwerken van het haalbaarheidsonderzoek biedt daarnaast de mogelijkheid om financiële middelen efficiënt in te zetten en prioriteiten te stellen op basis van realistische overwegingen.

De uitdagingen die specifiek zijn voor Enkhuizen, zoals bijvoorbeeld de historische binnenstad van Enkhuizen, vragen om extra aandacht. Financiële haalbaarheid De opgave voor onderwijshuisvesting in de gemeente Enkhuizen is groot. Zowel het vernieuwen van gebouwen als het in stand houden van gebouwen is aan de orde. Ook de afspraken uit het Klimaatakkoord zijn hier van invloed op. De financiële middelen voor gemeente en schoolbesturen zijn beperkt in verhouding tot de opgave die voorligt. Het gezamenlijk uitwerken van een haalbaarheidsonderzoek biedt de mogelijkheid om

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14571821/2