Bijlage 6 Toelichting voorstel

Toelichting op de verruiming van het beleid voor zonnepanelen in het beschermde stadsgezichten en op beschermde monumenten Enkhuizen

Inleiding In 2023 heeft de gemeenteraad nieuw beleid voor het plaatsen van zonnepanelen in het beschermde stadsgezicht van Enkhuizen en op beschermde monumenten vastgesteld. Deze vaststelling ging gepaard met een motie om tot een nog verdere verruiming te komen dan was voorgesteld. Afgelopen jaar heeft een werksessie met de gemeenteraad plaatsgevonden over deze verdere verruiming. Voorts is in een aantal werksessies met gemeenteambtenaren (op het gebied van erfgoed, ruimtelijke ordening, vergunningen, handhaving, duurzaamheid) gezocht naar hoe deze verdere verruiming vorm kan krijgen in heldere en werkbare criteria. Hoe zijn de punten uit de motie van Gangelen verwerkt in het nieuwe beleid? In de motie van Gangelen staan zeven punten uitgangspunten/overwegingen opgenoemd om mee te nemen in de verdere verruiming. Hieronder wordt omschreven hoe deze punten zijn verwerkt in het nieuwe voorstel. - Loslaten van de “3 meter achter de voorgevel” Dit criterium is verruimd. -Zone 1 (groen): In het huidige beleid was het criterium dat zonnepanelen geplaatst konden indien ze niet zichtbaar zijn vanaf openbaar gebied. In het nieuwe beleid wordt het criterium dat de zonnepanelen minimaal 2 meter achter de voorgevel worden gelegd, in zone 2 is deze voorwaarde weggelaten. -Zone 2 (rood): In het huidige beleid was het criterium dat zonnepanelen minimaal 3 meter achter de voorgevel worden.

In het nieuwe beleid wordt het criterium dat de zonnepanelen minimaal 50 cm achter de voorgevel worden gelegd. -Beschermde monumenten: In het huidige beleid was het uitgangspunt dat zonnepanelen geplaatst konden indien ze niet zichtbaar zijn vanaf openbaar gebied. In het nieuwe beleid blijft dit voor beschermde monumenten gehandhaafd. - Loslaten van het percentage van maximaal 50% van de breedte van het dakvlak Dit criterium is in het nieuwe voorstel weggelaten. In zone 1 en zone 2 wordt een minimale afstand tot de nok, goot en achtergevel aangehouden van minimaal 1 dakpan (of indien geen sprake is van dakpannen 30 centimeter). - Loslaten van de eis van aaneensluiting en regelmatige rangschikking Dit criterium is het nieuwe beleid blijven staan, omdat hiermee wordt geregeld dat het dakvlak rustig blijft en zonnepanelen kunnen worden geplaatst maar de verrommeling van het straatbeeld wordt verminderd. Er zijn tekeningen toegevoegd, die een impressie geven hoe een aaneengesloten en regelmatig gerangschikt dakvlak eruit ziet. - Vergunningsvrij plaatsen in de nu reeds groen aangemerkte gebieden (scheelt belasting van het ambtenarenapparaat en rompslomp voor de burger/ondernemer) De ervaring heeft geleerd dat het vergunningvrij maken van het plaatsen van zonnepanelen achteraf veel werk oplevert voor de ambtenaren en rompslomp voor initiatiefnemers.

In het nieuwe beleid is er daarom voor gekozen om vooraf helder en duidelijk aan te geven wat wel en wat niet is toegestaan (dit wordt ook wel ‘gesloten normen’ genoemd). Voorts onderzoekt de gemeente om voor het aanvragen van een vergunning voor zonnepanelen in het beschermde stadsgezicht geen leges in rekening te brengen. Daarvan zijn voorbeelden bij andere gemeenten.

- Aanhaken bij kennisdocument RCE Het kennisdocument van de RCE gaat uit van het zorgvuldig analyseren waar zonnepanelen wel/ niet/ een beetje zichtbaar geplaatst kunnen worden. Het document geeft handvaten om te analyseren op welke plekken in een beschermd gezicht zonnepanelen een grote impact hebben op de beleving van het monument en waar minder. Het kennisdocument benoemt bijvoorbeeld het idee van een zonering en gaat uit van het niet storend/zorgvuldig plaatsen van de zonnepanelen in de meest waardevolle gebieden. Het nieuwe beleid maakt hiervan gebruik. - Een heroverweging van de rode gebieden omdat hier sprake lijkt van willekeur (wat is bijvoorbeeld het verschil tussen de Spijtbroeksburgwal (groen) en het Handvastwater (rood) en wat is het algemene verschil van woningen aan het water en woningen die niet aan het water staan? In het nieuwe beleid is ook de gracht van de Spijtbroeksburgwal en Burgwal opgenomen in Zone 1. In de toelichting op het nieuwe beleid is de keuze voor de groene en rode gebieden nader omschreven met de Omschrijving van het beschermd stadsgezicht als achterligger. In de Boerenhoek is met name langs de grachten de (agrarische) geschiedenis nog goed afleesbaar en is de bebouwing nog overwegend historisch. De zijstraten raakten pas vanaf begin twintigste eeuw en hier draagt de bebouwing minder bij aan het historische karakter.

- Een beleid van “in principe toestaan tenzij” Het beleid is zo aangepast dat zonnepanelen overal in het beschermde stadsgezicht zichtbaar geplaatst kunnen worden, mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. De beschermde monumenten zijn hiervan uitgezonderd. Uitgangspunten beleid Het beleid bestaat uit: - Criteria voor: Zone 1 Zone 2 Beschermde monumenten - Kaart van het beschermde stadsgezicht waarop de twee zones en de beschermde monumenten staan ingetekend - Tekeningen van een impressie hoe een aaneengesloten en regelmatig gerangschikt dakvlak eruit ziet. Uitgangspunten van het nieuwe beleid: -Het beschermde stadsgezicht is verdeeld in twee zones. -Zonnepanelen kunnen in beide zones zichtbaar geplaatst worden. -De criteria bestaan zoveel mogelijk uit gesloten normen, die duidelijk aangeven wat wel en niet is toegestaan. -De bestaande dakbedekking en elementen als schoorstenen blijven gehandhaafd. -Beschermde monumenten -Zonnepanelen kunnen hier alleen geplaatst worden als ze niet zichtbaar zijn vanaf openbaar toegankelijk gebied. -Er is sprake van maatwerk. -De bestaande dakbedekking en elementen als schoorstenen blijven gehandhaafd. En daarnaast moeten de zonnepanelen ook reversibel worden geplaatst, zodat ze weer weggehaald kunnen worden zonder schade aan het monument aan te brengen.

Zichtbaarheid

Zone 1

Zone 2

Niet op dakvlak gekeerd naar openbaar gebied

Wel op dakvlak gekeerd naar

Beschermde monumenten Niet zichtbaar

openbaar gebied 2 meter achter de voorgevel Omgang met bestaande dakbedekking

Bestaande dakbedekking handhaven

1 dakpan/30 cm achter de voorgevel Bestaande dakbedekking handhaven

Criteria

Vastomlijnde regels (gesloten normen)

Vastomlijnde regels (gesloten normen)

Bestaande dakbedekking handhaven Reversibel plaatsen Maatwerk (open normen)

Participatie Er is advies gevraagd bij de Jongeren Advies Raad Enkhuizen en de Vereniging Oud Enkhuizen. Impressie Om een beeld te geven van de mogelijke impact van het nieuwe beleid voor zonnepanelen in het beschermd gezicht is een aantal foto impressies gemaakt waarop de zonnepanelen fictief staan ingetekend op basis van het voorliggende beleid. Het zijn foto’s van de Breedstraat aan de voorzijde, zone 1 (voorbeeld 1 en 2), de Breedstraat aan de achterzijde, zone 1 (voorbeeld 3), de Kruislaan, zone 2 (voorbeeld 4). Zie bijlage.