Bijlage 4 - Ontwikkelkader Horeca Enkhuizen 2030

04. RICHTINGGEVEND ONTWIKKELKADER RESULTAAT & PLAN VAN AANPAK | RICHTINGGEVEND KADER

HORECA ENKHUIZEN Horecavisie ‘Heldere route voor verandering’ ten behoeve van het horecabeleid 2024-2030 versie 11 december 2023

INHOUD De visie is uitgewerkt in het ontwikkelkader voor Binnenstad en Havens, en het gebied daarbuiten (Buitengebied). Dit bestaat uit een duidelijk afwegingskader op basis waarvan gemeentebreed de juiste keuzes gemaakt kunnen worden onder het mom van ‘samenwerking in een mooie, leefbare en gezellige stad’. Samen met stakeholders, waaronder inwoners, ondernemers, KHN, bestuurders, erfgoed en de gemeente heeft CONTRAST de beleidskaders voorgesteld, geconcretiseerd per thema zoals (historische) waarde, erfgoed, terrassen en openingstijden. Inhoudsopgave 1. 2. 3. 4.

Inleiding ontwikkelkader en horecaprofielen Samenvatting proces en horecavisie Ontwikkelkader Enkhuizen Aanvullende beleidskaders

p. 3 p. 6 p. 11 p. 24

© 2023 CONTRAST B.V. De resultaten van toepassing en gebruik van de door CONTRAST B.V. verrichte studies en verstrekte adviezen zijn afhankelijk van velerlei factoren, die buiten de invloed van CONTRAST B.V. vallen. Ofschoon de opdracht door CONTRAST B.V. naar beste inzicht en vermogen en overeenkomstig de eisen van goed vakmanschap wordt uitgevoerd, is er sprake van een “inspanningsverplichting” zodat het bereiken van het beoogde resultaat niet kan worden gegarandeerd. Behoudens uitzondering door de wet gesteld mag, zonder uitdrukkelijke toestemming van CONTRAST B.V., niets uit deze uitgave worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of anderszins, hetgeen ook van toepassing is op de gehele of gedeeltelijke bewerking. Op alle opdrachten en/of overeenkomsten zijn uitsluitend de algemene aanbiedings- en leveringsvoorwaarden van CONTRAST B.V. van toepassing zoals gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel Gooi- en Eemland te Almere.

2

1. INLEIDING

ONTWIKKELKADER & HORECAPROFIELEN

3

INLEIDING Ontwikkelkader Enkhuizen: de vertaling van de horecavisie in richtinggevende kaders Waar de horecavisie de stip op de horizon zet voor de gewenste horeca vanuit de stedelijke opgave, omvat het ontwikkelkader Enkhuizen een duidelijk afwegingskader voor de gewenste horeca ontwikkeling in het tijdsbestek 2024 – 2030. Onder het mom van samenwerking in een mooie, leefbare en gezellige stad hebben we aandacht voor de identiteit, de doelgroep, functies en ontwikkelingen van 1) Binnenstad en Havens en 2) het Buitengebied, en de verbinding daartussen.

De smaakvolle, toegankelijke en dynamische horeca draagt bij aan het verstevigen van de identiteit van Enkhuizen voor zowel de huidige als toekomstige inwoners, dagjesmensen en verblijfstoeristen, en aan het aantrekken en binden van mensen, voorzieningen en ondernemers. Met een zonekaart beschrijven we de gewenste horeca ontwikkeling in één overzicht: • Focusgebieden, beeldbepalende plekken, bijdrage aan horecavisie en prioritering • Doelgroep + type horeca: horecasectoren en horecaprofielen Authentiek & Bewust, Modern & Frequent, Spontaan & Gezellig, Exclusief & Kieskeurig en Vertrouwd & Makkelijk. De volgende pagina geeft de 5 horecaprofielen in één overzicht weer.

• Actie: toevoegen, ontwikkelen bestaand aanbod (verkleuren horecaprofiel / sector/ kwalitatieve impuls), stabiliseren, krimpen Het ontwikkelkader Enkhuizen schetst voor de horeca ontwikkeling de volgende kaders: • Ontwikkelrichting: waar we op basis van de kenmerken in het gebied op in willen zetten • Resultaat: waar we in 2030 willen staan • Plan van aanpak: met welke stappen we tot het gewenst resultaat komen en wanneer • Nodig: wat er nodig is om van de actuele situatie tot het gewenst resultaat te komen • (Ruimtelijke) overwegingen en randvoorwaarden: kritische succesfactoren gericht op een prettige, schone, veilige openbare ruimte • Uitbreidingscapaciteit: richtinggevend kader in aantal m² ontwikkeling • Overige beleidskaders

Nederland

INZICHT IN HORECAPROFIELEN VRAAG-AANBOD

9% 14%

40%

15%

MODERN & FREQUENT Gezelligheid, vernieuwend, hip

22%

AUTHENTIEK & BEWUST Milieubewust, duurzaam, creatief

Verrassende ervaring, populair, feestelijk

SPONTAAN & GEZELLIG Gezellig, kindvriendelijk, harmonie

Unieke ervaring, authentiek, biologisch

Frequentie hoog Vaak met vrienden

Gezelligheid, veel keuze, voor iedereen

E: 14% NL: 15%

Frequentie gemiddeld Bereid meer te betalen

Vraag Enkhuizen 7% 6%

27%

14%

Frequentie gemiddeld Vaak in gezelschap

E: 7% NL: 14%

E: 27% NL: 22%

46%

Aanbod Enkhuizen

EXCLUSIEF & KIESKEURIG Statusgericht, zekerheid, formeel

VERTROUWD & MAKKELIJK Rustig, vertrouwd, informeel

Kwaliteit, luxe, goede recensies

Vaste plek, herkenbaar, een keertje verwennen

Frequentie laaggemiddeld Bereid meer te betalen

Frequentie laag Uitgaven laag

E: 7% NL: 9%

E: 46% NL: 40%

3%

7% 25%

65%

Opname 2023

2. PROCES & VISIE SAMENVATTING

6

VOOR ENKHUIZEN, DOOR ENKHUIZEN TERUGBLIK PARTICIPATIEPROCES De horecavisie en het ontwikkelkader zijn samen met de stad opgesteld. Per thema hebben sessies plaatsgevonden/ is participatie ingezet. 1. Horeca-ambities van de stad en gewenste horeca ontwikkeling per gebied o

Brainstormsessies & reflectie kernteam, interne en externe klankbordgroep

o

De Raad: informeren en input ophalen

2. Verdieping op specifieke gebiedskenmerken en uitdagingen per gebied o

Brainstormsessies & reflectiesessie interne en externe klankbordgroep

o

Gebiedssessie voor stakeholders

Stakeholders per gebied

Externe klankbordgroep

Kernteam / interne klankbordgroep

Gemeente

3. Enquête over waardering huidige horeca en gewenste toekomst van de horeca o

Enquêtes onder bewoners, ondernemers en toeristen

ROL GEMEENTE De gemeente heeft een faciliterende rol waarbij zij horecaondernemers ondersteunt in het maken van strategische keuzes die passen bij de (cultuurhistorische) omgeving en het publiek dat wordt bereikt. Dit doet zij door: •

Kaders bieden (ipv kaders stellen)

•

Passende regelgeving opstellen

•

Vergunningen verstrekken

•

Initiatieven begeleiden (o.a. verbouw monumentaal pand, in gesprek met bestaande horeca over gewenste horecaontwikkeling en -stabilisatie)

7

AMBITIE VAN ENKHUIZEN & GEBIEDSPROFIELEN

RICHTINGGEVEND ONTWIKKELKADER

MOOIE, LEEFBARE, GEZELLIGE STAD

Overkoepelende confrontatie vraag-aanbod op basis van de actuele horecasituatie, in relatie tot de stedelijke opgave.

Een richtinggevend ontwikkelkader voor toestaan, tegenhouden of stimuleren van horeca ontwikkeling.

De zonekaart geeft inzicht in de gewenste horeca ontwikkeling i.r.t. functie(menging), aanbod en uitstraling.

01

KWANTITATIEF ONTWIKKELKADER Criteria: categorieën, beleidskaders (pop-up, beeldbepalend), uitbreidingscapaciteit in m²

02 TOEVOEGEN OF TEGENHOUDEN NIEUWE HORECA

KWANTITATIEF ONDERZOEK

RICHTING: DOELGROEP, PIJLERS VISIE & GEWENSTE FUNCTIE(MENGING) STABILISATIE/ VERKLEURING/ ONTWIKKELING/ TOEVOEGEN/ KRIMPEN PRIORITERING

BESTAANDE INITIATIEVEN

Bezoekersaantallen en kenmerken, demografische gegevens inwoners, ontwikkelingen en trends

01

ZONEKAART HORECA ENKHUIZEN 2030

02

KWALITATIEF ONDERZOEK Horecaprofielen vraag & aanbod

02

Overkoepelende confrontatie vraag-aanbod Enkhuizen Een kwart van de inwoners Enkhuizen heeft een oranje, blauw of rood horecaprofiel. In de aangrenzende gemeenten woont een doelgroep met een blauw horecaprofiel. >>> Beperkt aanbod oranje en blauwe (bij elkaar 17%) en geen rode concepten.

VERKLEUREN VAN EEN DEEL VAN HET AANBOD

1x BLAUW

Inzet op groei in vraag jonge toeristen en inwoners. >>> Uitgaansaanbod is beperkt, cafésector is relatief klein. Sterke wens tot jaarronde aantrekkingskracht van de stad, met horeca als belangrijke faciliteit voor bezoeker en met uitbreiding (winter)terrassen voor levendigheid openbare ruimte. >>> Uitdaging tot combineren van belangen erfgoed en wens tot uitbreiding aanbod terrassen door ondernemers om aan visie gemeente bij te dragen.

VERKLEURING

01 KWALITATIEF ONTWIKKELKADER Criteria: horecaprofielen

N.T.B. STABILISATIE

.1x ROOD.

8

VERTALING VISIE Enkhuizen heeft een rijke historische binnenstad, indrukwekkend erfgoed en attractieve havens. De gemeente zet in op het vergroten van de historische aanraakbaarheid van haar gebouwen, gebieden en stad. Om zowel bewoner als bezoeker aan Enkhuizen te binden is horeca een belangrijke spilfunctie in de gemeente. Die horecavisie bestaat uit vier pijlers. Enkhuizen is een smaakvolle stad en horeca is het gastvrije visitekaartje van de historische binnenstad. Voor beleid 2024-2030 betekent dit: met (deels) behoud van bestaande horeca is ruimte voor oranje, blauwe en rode concepten die met gepaste uitingen, terrassen en uitstallingen bijdragen aan een aantrekkelijk straatbeeld. De focus ligt hierbij op de Binnenstad en Havens. Enkhuizen is in balans door de verschillende gebieden, met in Binnenstad en Havens en het Buitengebied een treffend voorzieningenniveau met aandacht voor erfgoed. Voor beleid 2024-2030 betekent dit: de meeste horeca is in Binnenstad en Havens gevestigd, toegankelijk voor een breed publiek. In het Buitengebied is ruimte voor enkele verrassende concepten met onderscheidend vermogen, complementair aan Binnenstad en Havens. Van belang is jaarronde activiteit en een publieksgericht circuit in een aangename openbare ruimte, ook in de wintermaanden.

De horeca is voor iedereen met passende horeca voor alle inwoners en bezoekers en een variatie in concepten (soort, kwaliteit, moment en doelgroep). Voor beleid 2024-2030 betekent dit: meer oranje, blauwe en rode horeca, primair ontwikkelen in Binnenstad en Havens.

Enkhuizen en haar horeca is dynamisch en verandert mee met de vraag. Voor beleid 2024-2030 betekent dit: bestaande concepten blijven in beweging en voldoen aan de vraag naar vernieuwing en verrassing. Optimaliseren van de samenwerking tussen retail, horeca, cultuur, leisure, gemeente en erfgoed.

PRIMAIR VOOR DE REGIO & TOERIST

PRIMAIR VOOR DE BUURT

SMAAKVOL, DYNAMISCH, GEVARIEERD AANBOD IN BINNENSTAD & HAVENS

HORECA IN BALANS MET WONEN, WERKEN & ONTSPANNEN BUITEN BINNENSTAD & HAVENS

AANTREKKELIJKE VERBINDING VAN HORECA MET HISTORIE, MONUMENTEN, INWONERS EN BEZOEKERS

10 10

3. ONTWIKKELKADER ENKHUIZEN 2024-2030

11

DE DYNAMIEK VAN ENKHUIZEN 2023

BINNENSTAD EN HAVENS (1) •

MUSEUM(BINNEN) STAD ENKHUIZEN IS UNIEK. DE STRATEN, HUIZEN MONUMENTEN EN MUSEA ZIJN BEZIENSWAARDIG. HORECA IS ONDERDEEL VAN DIT DECOR EN BEDIENT DE BEZOEKER IN DE STAD. OOK VOOR INWONERS IS HORECA VAN GROTE WAARDE. NIET ALLEEN ALS ONTMOETINGS- EN ONTSPANNINGPLEK, MAAR OOK VOOR JAARRONDE LEVENDIGHEID EN BINDING MET DE STAD. OOK UNIEK IS DE BINNENSTAD EN HAVENS, MET EEN MIX AAN FUNCTIES, ARCHITECTUUR, ACTIVITEITEN EN DOELGROEPEN.

• • • • • •

Verzorgingsgebied: heel Enkhuizen, omliggende gemeenten en dorpen, bezoekers (Nederlandse en internationale toeristen) Doelgroep: mix van bezoekers en inwoners met groen-geel-oranje-blauw horecaprofiel Activiteiten: historische binnenstad, waterrecreatie, boten en havens, musea, winkelen Uitstraling/kwaliteit: veel van hetzelfde, onaantrekkelijk straatbeeld met rommelig terrassen en promotionele uitingen Kans: meer oranje en blauwe horecaconcepten, invulling leegstand, jaarronde evenementen, kwaliteitsimpuls uitstraling en uitstallingen horeca Kritische succesfactoren: aanpak hinder van vuilnis op straat, (vracht)verkeer in centrum en handhaving In relatie tot de visie: inzet op smaakvol, in balans, voor iedereen, dynamisch

BUITENGEBIED (2) • • • •

•

•

Verzorgingsgebied: de buitenwijken van Enkhuizen (buiten de Binnenstad) Doelgroep: inwoners die wonen, werken en ontspannen in de buitenwijken Activiteiten: hoofdzakelijk wonen, werken en ontspannen Uitstraling/kwaliteit: horeca met een groen horecaprofiel, kleinschalige horeca met buurtfunctie, geen bestemmingslocaties met eigen aantrekkingskracht Kans: de buurt bedienen met buurthoreca, stabiliseren van het huidige horeca aanbod, toevoegen van toegankelijke gele wijkconcepten. Toevoegen van 1 rood horecaconcept voor bedienen en binden mensen buiten Enkhuizen en bezoekers van publiekstrekkers waaronder musea. In relatie tot de visie: inzet op in balans, voor iedereen

LEGENDA ONTWIKKELKADER ENKHUIZEN

Smaakvol: horeca is het gastvrije visitekaartje. Met (deels) behoud van bestaande horeca is ruimte voor oranje, blauwe en rode concepten die met gepaste uitingen en terrassen bijdragen aan een aantrekkelijk straatbeeld.

1. Binnenstad en Havens ➢ Kernwinkelgebied ➢ Melkmarkt en omgeving ➢ Oude haven ➢ Buitenhaven ➢ Overig

In balans: een treffend voorzieningenniveau per gebied zorgt ervoor dat mensen zich thuis voelen en graag in Enkhuizen blijven wonen, werken en verblijven. De meeste horeca is in Binnenstad en Havens gevestigd, toegankelijk voor een breed publiek. In het Buitengebied is ruimte voor enkele verrassende concepten, complementair aan Binnenstad en Havens. Van belang is jaarronde activiteit en een publieksgericht circuit in een aangename openbare ruimte, ook in de winter. Voor iedereen: passende horeca voor alle inwoners en bezoekers en een variatie in concepten: soort, kwaliteit, moment en doelgroep. Meer oranje, blauwe en rode horeca, primair ontwikkelen in Binnenstad en Havens.

Buitengebied Enkhuizen ➢ Enkhuizerzand en attracties, landbouw en dijkgebieden ➢ Buitenwijken ➢ Westeinde en bedrijventerreinen

Dynamisch: het horeca aanbod verandert mee met de vraag. Bestaande concepten blijven in beweging. Samenwerking tussen gemeente, horeca, retail, erfgoed, leisure, cultuur en andere belanghebbenden in het gebied is nodig voor gewenst resultaat. Gezamenlijk worden passende evenementen en activiteiten aangeboden, waardoor gebieden aantrekkelijker en levendiger worden.

2

Geel horecaprofiel: Spontaan & Gezellig Verbondenheid, vriendschap, gezelligheid, harmonie, plezier.

3

Oranje horecaprofiel: Modern & Frequent Populair, vernieuwend, modern, hip, creatief, uniek, modern. Blauw horecaprofiel: Exclusief & Kieskeurig Exclusiviteit, kritisch, kwaliteit, functioneel, luxe, uniek.

2

1

Rood horecaprofiel: Authentiek & Bewust Milieu, duurzaamheid, goed verhaal, bijzonder, unieke ervaring, authentiek, creatief.

Verkleuren van het huidige aanbod

4 Groei naar meer aanbod Krimp van het huidige aanbod Stabilisatie van het huidige aanbod

PRIORITERING HORECA ONTWIKKELING ENKHUIZEN 2030 Van een geliefde stad in de zomermaanden ontwikkelt Enkhuizen op middellange termijn naar een interessante plek om jaarrond te bezoeken.

Met aandacht voor behoud van vertrouwde, bekende en kwalitatief prima concepten wordt ingezet op een kwalitatieve impuls. Voor een levendige, smaakvolle en dynamische stad is een gezonde verhouding tussen het (huidig dominante) groene aanbod en aanbod van oranje, blauwe of rode concepten noodzakelijk. We geven vernieuwende oranje, rode, gele of blauwe concepten de ruimte om verandering van het aanbod verder te stimuleren. Bij sluiting van horeca de bestemming veranderen om spreiding van en balans in het aanbod te versnellen.

Ontwikkelen met prioriteit, korte termijn (1-2 jaar) ➢ Binnenstad en Havens ➢ Kernwinkelgebied ➢ Melkmarkt ➢ Buitenhaven ➢ Buitengebied ➢ Buitenwijken (buurthoreca)

Ontwikkelen lagere prioriteit, middellange termijn (3-5 jaar) ➢ Buitengebied ➢ Enkhuizerzand, attracties, landbouw en dijkgebieden (regio horeca) ➢ Buitenwijken, Westeinde en bedrijventerrein

Kaart Enkhuizen

Stabilisatie/ behoud: ➢ Oude haven ! Wel kwalitatieve impuls in uitstraling terrassen ➢ Overig Binnenstad en Havens ➢ Overig Buitengebied Dit betekent dat bij nieuwe aanvragen eerst wordt overlegd of een andere plek kansrijk is (zie hiernaast voor gebieden met prioriteit). Aandacht voor verbinding tussen gebieden op loopafstand: kan de vraag in aangrenzend gebied vervuld worden?

ZONEKAART HORECA ENKHUIZEN 2030 De zonekaart voor de horeca ontwikkeling in Enkhuizen 2024-2030 richt zich primair op Binnenstad en Havens. Met aandacht voor de bestaande horeca ligt de focus op een kwalitatieve impuls in concept en uitstraling.

Binnenstad en Havens Oude haven

In het Buitengebied wordt ingezet op gele buurthoreca om bewoners te faciliteren in ontmoeting, sociale activiteit en een daghap. In het Buitengebied kan daarnaast een sterk onderscheidend rood concept landen om de verbinding van Enkhuizen met aangrenzende gemeenten en dagtoeristen te versterken, om de bezoeker van het Zuiderzeemuseum te bedienen alsook om Enkhuizen sterker op de kaart te zetten. Buitengebied bestaat uit Enkhuizerzand, Buitenwijken en Westeinde/ bedrijventerreinen.

Doelgroep: bewoner en bezoeker Pijlers visie: smaakvol, voor iedereen Inzet op: kwalitatieve impuls op uitstraling en terrassen Actie: geen uitbreiding, maar stabilisatie

Binnenstad en Havens Kernwinkelgebied

Binnenstad en Havens Buitenhaven

Doelgroep: bewoner en de regio Pijlers visie: voor iedereen, dynamisch Inzet op: oranje horecaprofiel, passend bij retail Actie: met behoud van geel aanbod, een deel van het groene aanbod verkleuren naar oranje

Binnenstad en Havens Melkmarkt en omgeving Doelgroep: de regio Pijlers visie: smaakvol, in balans, voor iedereen Inzet op: variatie (restaurant, all day horeca, koffiebar/ werkplek), het reguleren van reclame uitingen en terrassen, impuls in kwaliteit, aantrekken blauw concept Actie: bestaande horeca stimuleren tot verkleuring en optimalisatie (anders dan groen), leegstand invullen met anders dan horeca

Doelgroep: bezoeker Pijlers visie: dynamisch Inzet op: behoud van diversiteit in horecaprofielen, ruimte voor blauwe en oranje concepten, behoud gele concepten Actie: stabilisatie geel-blauw-oranje, verkleuring naar meer blauw Kaart Binnenstad Enkhuizen focusgebieden 2024 - 2030

Buitengebied Enkhuizen Kansen buitengebied Enkhuizen Doelgroep: bewoners, bezoekers Pijlers visie: voor iedereen, in balans Inzet op: gele buurthoreca (wijkconcepten), 1 rood concept anders dan centrumhoreca, goed bereikbaar voor autoverkeer en bezoekers Actie: stabilisatie huidige horeca, toevoegen gele wijkconcepten, toevoegen 1 rood concept

ONTWIKKELKADER 2024-2030 IN ÉÉN OVERZICHT

actie

priorieit

door

ontwikkeling

Kernwinkelgebied

verkleuren

hoog

Melkmarkt en omgeving

verkleuren

hoog

Oude haven

stabilisatie

laag

Buitenhaven

verkleuren

hoog

verkleuren

nee

Enkhuizerzand, attracties, landbouw en dijkgebieden

groei

laag

Buitenwijken

groei

hoog

RICHTINGGEVEND ONTWIKKELKADER

4 pijlers horecavisie smaakvol in balans voor iedereen dynamisch

met focus op het horecaprofiel rood

oranje

geel

blauw groen

Binnenstad en Havens

Overig

op langer termijn diversiteit in profielen (na 2030)

Buitengebied

Westeinde en bedrijventerreinen

na 2030 check vraag wonen-werken en aanbod

stabilisatie

laag

Overig (geen horeca gevestigd)

alleen plek voor rood indien elders niet mogelijk

geen

nee

16

ONTWIKKELKADER BINNENSTAD EN HAVENS Ontwikkelrichting De Binnenstad en Havens heeft aantrekkingskracht op de regio. Hier is de meeste horeca van Enkhuizen gevestigd. Er is een publieksgerichte functiemenging met o.a. horeca, retail en erfgoed. Het gebied is gemakkelijk bereikbaar met de auto (parkeren op loopafstand), fiets, trein en boot. Er zijn diverse havens met ligplaatsen. Dit betekent voor de horeca dat we inzetten op meer variatie in het horeca aanbod door krimp van de dominante groene horeca. Kwaliteit boven kwantiteit. Eenheid in uitstraling van terrassen voor rust in het straatbeeld en harmonie met het erfgoed is van belang. We zetten in op een kwalitatieve impuls van bestaande terrassen. Resultaat → Divers horeca aanbod qua sectoren en profielen → Aantrekkelijk straatbeeld met kwalitatieve uitstraling → Publieksgericht circuit leidt bezoekers door de stad → Erfgoed als drager van jaarronde levendigheid → Minder leegstand, aantrekkelijk ondernemersklimaat leisure en horeca Plan van aanpak Dit bereiken we door in de Binnenstad en Havens in te zetten op verkleuren van veelal groene horeca naar oranje en/ of gele concepten. Ook zetten we in op ontwikkeling van diversiteit in type horeca, zoals restaurant, all day horeca, koffiebar/ werkplek. Er is ruimte voor het toevoegen van een blauw horecaconcept.

Met alle horeca ondernemers willen we inzetten op een verbetering in kwaliteit van terrasuitstraling en –uitstallingen. • •

•

Behoud bestaande horeca (geel + deels groen) Vernieuwende oranje, rode, gele of blauwe concepten de ruimte geven om verandering van het aanbod verder te stimuleren. Stimulatie evenementen horeca en andere (commerciële) voorzieningen, juist in het laagseizoen

1. Verkleuren van groen naar meer oranje aanbod, met bestaande ondernemers en door wisseling van ondernemer en daarmee concept 2. Toevoegen blauw concept op de Melkmarkt 3. Aanpakken van kwaliteit promotionele uitingen, uitstallingen en terrassen

Prioritering subgebieden 1. Kwalitatieve impuls aan de Melkmarkt als middelpunt van de Binnenstad, door bestaande horeca te stimuleren tot verkleuring (anders dan groen), en realisatie van minimaal 1 blauw horecaconcept door verkleuren of toevoegen. Leegstand invullen met horeca indien aanvraag een onderscheidend, modern concept is. 2. Kwalitatieve impuls aan de Oude Haven als gastvrije entree van de stad. Met behoud van bestaande horeca inzetten op smaakvolle uitstraling van terrassen. 3. Het veel van hetzelfde groene aanbod in het Kernwinkelgebied deels verkleuren naar modern oranje aanbod, met behoud van gele gezellige allemansvrienden. 4. Inzet op stabilisatie van oranje, geel en blauw aanbod in Buitenhaven, met ruimte voor blauwe horecaconcepten door primair verkleuren. Geen ruimte voor meer groene concepten. 5. Locatie bieden voor toevoegen rood-oranje concept, kansrijk: loods Bierkade. Nodig • Aantrekkelijk ondernemersklimaat met duidelijke en te hanteren regelgeving en een mix aan voorzieningen die elkaar versterken. • Richtlijnen voor uitstraling van terrassen, uitstallingen en promotionele uitingen. • Duurzaam samenwerken tussen verschillende ondernemers en gemeente (horeca, erfgoed, cultuur, retail, evenementen). Jaarronde horeca in combinatie met faciliteiten die óók jaarrond worden geboden, blurring in de winkelstraat.

Op kansrijke locaties een bestemmingsplanwijziging mogelijk maken voor moderne, hippe horeca in het kernwinkelgebied. Op middellang termijn: organiseren programmering zoals een Lokale Erfgoeddag of een hap en stap tocht. • Geen ruimte voor ketens, vanwege grote impact op het straatbeeld. • Geen ruimte voor fastserviceconcepten met bezorgservice.

Randvoorwaarden en ruimtelijke overwegingen • Publieksgericht circuit gaat verder dan aantrekkelijke horeca uitstraling: ontwerpen van de openbare ruimte als geheel. • Balans in richtlijnen t.b.v. erfgoed: aandacht voor erfgoed en respect voor de monumenten. Ook aandacht voor de exploitatiemogelijkheden en kansen voor de horeca en ondernemers. • Autoluw gebied / voetgangersgebied versterkt smaakvol straatbeeld. • Structurele aanpak leegstand om negatieve impact/ spiraal te doorbreken. • Afvalbeleid versterkt smaakvol straatbeeld.

ONTWIKKELKADER BINNENSTAD & HAVENS IN BEELD

TOERISTISCH POP-UP & EVENTS

1

PUBLIEKSGERICHTE HORECA JAARROND

ONTWIKKELKADER SUBGEBIEDEN BINNENSTAD Algemene kaders uitbreidingscapaciteit Melkmarkt ➢ Er is ruimte voor toevoegen van 1 horecaconcept (ca. 300 m²) met een blauw horecaprofiel, daghoreca of restaurant. Bij voorkeur invullen leegstaande panden. ➢ Een nieuw initiatief moet inspelen op de vraag van de markt, zoals naar voren is gekomen in het gebiedsprofiel. ➢ Een nieuw initiatief draagt met terras en uitstallingen bij aan een smaakvol straatbeeld. ➢ Er is geen ruimte voor fastserviceconcepten. ➢ Unieke concepten kunnen in voorkomende gevallen worden uitgezonderd van de uitbreidingscapaciteit wanneer zij: • Een significante bijdrage leveren aan de gewenste verkleuring in en uitstraling van een gebied. • Een innovatief en/ of verrassend concept hebben. ➢ Kansrijk: aanpak van leegstand voor kwalitatieve impuls door opstellen beleid. Herbestemmen/ beleven van cultuur en erfgoed, zoals combinatie van horeca met kerk of kerktuin. Pop-uphoreca / tijdelijke horecaconcepten zijn hier passend. Vraagt nader onderzoek/ opvolging in opstellen beleid.

Algemene kaders uitbreidingscapaciteit Kernwinkelgebied ➢ Beperkte ruimte voor toevoegen nieuwe initiatieven (ca. 300 m² totaal). ➢ Ruimte voor horeca van daghoreca of restaurant. ➢ Onderscheidende concepten genieten de voorkeur, bij voorkeur oranje. ➢ Concept moet bijdragen aan een langer verblijf in het Kernwinkelgebied (verblijfsconcepten ipv to go). ➢ Een nieuw initiatief moet inspelen op de vraag van de markt, zoals naar voren is gekomen in het gebiedsprofiel. ➢ Een nieuw initiatief draagt met terras en uitstallingen bij aan een smaakvol straatbeeld. ➢ Unieke concepten kunnen in voorkomende gevallen worden uitgezonderd van de uitbreidingscapaciteit wanneer zij: • Een significante bijdrage leveren aan de gewenste verkleuring in en uitstraling van een gebied. • Een innovatief en/ of verrassend concept hebben. ➢ Kansrijk: pop-up horeca (foodtrucks, events), modern borrelconcept in bijzonder pand, smaakvol ingericht café.

STIJLVOL KLASSIEK

KWALITEIT MODERN SPEELS

UITGESPROKEN

ONTWIKKELKADER BUITENGEBIED Ontwikkelrichting In het Buitengebied staat prettig wonen, werken en ontspannen centraal. Het Buitengebied kent een prettig woon- en verblijfsklimaat voor bewoners.

Prioritering subgebieden 1. Gommerwijk: buurthoreca (ontmoeten, spelletje spelen, daghap) 2. Enkhuizerzand: bestemmingsconcept

Dit betekent voor de horeca dat we inzetten op juist ook horeca op plekken buiten Binnenstad en Havens, zodat deze horeca in het Buitengebied kan bijdragen aan balans in de stad. De horeca in het Buitengebied is gericht op de buurt met enkele wijkconcepten. Anderzijds is hier ruimte voor vernieuwende horeca die anders en complementair is aan centrumhoreca in Binnenstad en Havens.

Nodig • Bereikbaarheid rood concept voor autoverkeer/ bezoeker Zuiderzeemuseum. • Op kansrijke locaties een bestemmingsplanwijziging mogelijk maken voor moderne, hippe horeca in het Buitengebied, bijvoorbeeld bij een kweektuin.

Resultaat → Buurthoreca → Aantrekkelijk verblijfsklimaat voor wonen, werken en ontspannen → Middellang termijn: bedienen en binden van mensen met onderscheidende, verrassende horeca. Deze unieke plekken maken Enkhuizen uniek t.o.v. omliggende gemeenten. Plan van aanpak Dit bereiken we door in het Buitengebied in te zetten op enkele wijkconcepten en ruimte te bieden aan concepten met onderscheidende, meer uitbundige/ verrassende uitstraling. 1. Toevoegen enkele wijkconcepten, bij voorkeur met geel horecaprofiel 2. Toevoegen rood concept 3. Geen cluster van fastserviceconcepten (concreet voorbeeld: geen andere fastserviceconcepten bij bestaande Mc Donalds)

Randvoorwaarden en ruimtelijke overwegingen • Focus op balans tussen leefbaarheid en levendigheid.

ONTWIKKELKADER BUITENGEBIED IN BEELD

BESTEMMING BUURTHORECA

ONTWIKKELKADER SUBGEBIEDEN BUITENGEBIED Algemene kaders uitbreidingscapaciteit Buitenwijk (Gommerwijk) ➢ Er is ruimte voor toevoegen van toegankelijke ontmoetingsconcepten met een geel horecaprofiel, daghoreca en vroege avond. ➢ Een nieuw initiatief moet inspelen op de vraag van de markt, zoals naar voren is gekomen in het gebiedsprofiel. ➢ Een nieuw initiatief moet passen in een wijk met woonfunctie, voor jong en oud. ➢ Kansrijk: horeca in combinatie met sociaal-maatschappelijke functie. Inzetten op vergrijzende doelgroep, huiskamerfunctie op loopafstand voor ontmoeting, verbinding, daghap en fijn terras. Zeker in de zomer kansrijk; buiten de drukte van toeristen om kunnen genieten van een terras / horeca omgeving.

SFEERVOL GEZELLIG PERSOONLIJK

Algemene kaders uitbreidingscapaciteit Enkhuizerzand/ Buitengebied ➢ Er is ruimte voor toevoegen van onderscheidende horecaconcepten (ca 1000 m²), anders dan centrumhoreca in Binnenstad en Havens, daghoreca, restaurant, bar, bij voorkeur met een rood horecaprofiel. ➢ Een nieuw initiatief moet inspelen op de vraag van de markt, zoals naar voren is gekomen in het gebiedsprofiel. ➢ Een nieuw initiatief moet minimaal aansluiting hebben op de volgende doelgroepen: waterrecreanten, het rode horecaprofiel, kinderen. ➢ Kansrijke concepten: authentiek pannenkoekenrestaurant, horeca met ruige natuurspeeltuin.

BEWUST LOKAAL CREATIEF

ONDERGESCHIKTE HORECA DE OPKOMST VAN BLURRING EN POP-UPHORECA, ZONDER ONEERLIJKE CONCURRENTIE

Algemene kaders ondergeschikte horeca

Functies vervagen en blurring- en tijdelijke horecaconcepten kunnen een rol spelen in het bieden van een totaalbeleving die gebieden versterken. Deze trend vraagt om heldere wet- en regelgeving. Op deze pagina is de diverse zogeheten ondergeschikte horeca gedefinieerd, en zijn het gewenst resultaat, de kansen, kritische succesfactoren voor deze horeca voorgesteld.

Resultaat • Duidelijk wat wel en wat niet mogelijk is betreft ondergeschikte horeca • Geen oneerlijke concurrentie

Ondergeschikte horeca is horeca welke is ondergeschikt aan de hoofdfunctie van een onderneming, instelling of organisatie, waarbij de horeca niet als zelfstandige functie in het bestemmingsplan wordt opgenomen. We onderscheiden drie vormen: 1) additionele horeca, 2) ondersteunende horeca en 3) para-commerciële horeca. 1) Additionele horeca Horeca die wordt toegevoegd aan een andere hoofdfunctie (detailhandel, kapper etc.). De hoofdfunctie is opgenomen in het bestemmingsplan. Met additionele horeca probeert een ondernemer de aantrekkelijkheid en/ of beleving van het bedrijf te vergroten. Er is voor additionele horeca geen exploitatievergunning benodigd. Alcoholverstrekking en een terras is niet toegestaan.

Kansen • Concept op de Melkmarkt, maar wel onder strakke regels ondergeschikte horeca • Ondergeschikte horeca bij voorkeur toestaan in het Buitengebied Kritische succesfactoren • Een nieuw initiatief draagt met terras en uitstallingen bij aan een smaakvol straatbeeld. • Opstellen beleid voor ondergeschikte horeca, met aanvullende beleidsregels specifiek voor ondergeschikte horeca.

2) Ondersteunende horeca Horeca welke ondersteunend is aan een andere hoofdfunctie zoals bijvoorbeeld cultuur of sport. Deze hoofdfunctie is opgenomen in het bestemmingsplan. De horeca is een onlosmakelijk onderdeel van de onderneming, en is belangrijk om de hoofdfunctie naar verwachting van bezoekers uit te voeren, zoals een bar bij theater of sportkantine. Het schenken van alcohol is toegestaan wanneer er een Alcoholwetvergunning is. 3) Para-commerciële horeca Een vorm van ondersteunende horeca bij een para-commerciële instelling. Dit is een nietcommerciële rechtspersoon zoals een stichting of een vereniging die zich in de eerste plaats richt op het stimuleren van activiteiten van educatieve, godsdienstige, levensbeschouwelijke, recreatieve, sociaal-culturele of sportieve aard. In de vergunning worden aparte voorwaarden opgenomen om ervoor te zorgen dat er geen oneerlijke concurrentie ontstaat met commerciële horeca. Het is mogelijk de horeca uit te besteden aan een commerciële exploitant, maar dan gelden de para-commerciële voorwaarden. Het schenken van alcohol is toegestaan wanneer er een Alcoholwetvergunning is. Pop-up horeca is een horeca exploitatie op basis van een tijdelijke vergunning. Dit is bijvoorbeeld tijdelijke horeca op een bijzondere locatie of in een leegstaand pand. Pop-up horeca kan ingezet worden in gebiedsontwikkeling.

Advies is om voor pop-up horeca beleidskaders op te stellen waar tijdelijke horeca aan moet voldoen en op welke locaties pop-up horeca passend en wenselijk is. Hierbij is een koppeling met het evenementenbeleid aan te raden, omdat pop-up horeca en evenementen goed samengaan.

23

4. AANVULLENDE BELEIDSKADERS ENKHUIZEN 2024-2030

24

AANVULLENDE BELEIDSKADERS 1.

Opstellen erfgoed/zonekaart met (aanvullende) beleidskaders per zone

Afhankelijk van de mate van erfgoed, inwonersdichtheid etc. wordt in zones A, B, C etc. zijn de beleidsregels duidelijk die gelden in de zone. Denk aan beleidsregels voor terrassen, winterterrassen, uitstraling en openingstijden etc. Opstellen erfgoed/zonekaart • Waar is welke functie? En welke mate van functiemenging met horeca gewenst? • Waar commerciële activiteiten? Sociaal-maatschappelijk? Evenementen? Horeca? • Waar herbestemming tot wonen? • Waar erfgoed en dus aanvullende beleidskaders? Dit betekent dat er verschillende wet- en regelgeving in gebieden kan gaan gelden. Maak inzichtelijk wat waar is toegestaan en wat niet, en waarover men met gemeente in overleg kan treden. Mogelijk regelgeving volgens een stoplicht systeem: toegestaan – in overleg – niet toegestaan Bijvoorbeeld met de sluittijden toegestaan tot 0.00 uur In overleg tussen 0:00-2:00 Niet toegestaan later dan 2:00 uur 2.

Opstellen horecacategorieën en toevoegen aan bestemmingsplannen

Door het opstellen van horecacategorieën als onderdeel van het nieuwe horecabeleid en deze onderdeel te laten zijn van de bestemmingsplannen kan beter gestuurd worden op beleid, handhaving en veiligheid. Bij voorkeur in combinatie met opstellen erfgoed/zonekaart voor heldere beleidsregels. Maak op kansrijke locaties een bestemmingsplanwijziging mogelijk. 3.

Ontwikkel helder stappenplan voor behandeling aanvragen

Door het in kaart brengen van heldere stappen voor aanvraag van nieuwe vergunningen of wijzigingen in vergunningen is het voor zowel gemeente als ondernemer en andere belanghebbenden helder welke stappen genomen worden. Zie bijlage voor voorstel. 4. Toegang/ sluitingstijden De deurstop en sluittijden loslaten, uitgezonderd specifieke gebieden als woonwijken. Zodat deze regelgeving voor alle horeca gelijk is. Handhaving en regelgeving op sluitingstijden koppelen aan (geluid)overlast. Advies is om deze te koppelen aan zonekaart, concept op pagina 15 nader uit te werken in samenwerking met erfgoed (zie voorgenoemde stap 1).

5. Handhaving en regelgeving Handhaving is een gedeelde verantwoordelijkheid van gemeente en ondernemers. Van belang is dat er door de gemeente gehandhaafd wordt, en de regelgeving voor zowel gemeente als ondernemer duidelijk is. 6.

Aantrekkelijk straatbeeld met rust in uitstraling terrassen

In gezamenlijkheid tot een aantal kaders komen waaraan de hardware van het terras zou moeten voldoen met als doel een rustig en uitnodigend beeld te creëren. ! Wel de ruimte om de identiteit van horecabedrijven te behouden: ruimte voor eigen uitstraling zodat er diversiteit is. Handboek voor uitstraling en inrichting • Uitstraling terrassen: kleur en materialisering van parasol, stoelen en bloembakken etc. • Reclame uiting op straat en gevel. • Opruimen van terrassen die in de winter niet gebruikt worden (geen opslag op straat). • Terrassen open karakter laten houden (geen muren, schermen, hekjes). • Concrete voorwaarden voor winterterrassen. Waarde winterterras: o Impuls aan stad en straatbeeld: levendige uitstraling, zichtbaarheid van gezelligheid. o Impuls aan exploitatie: jaarrond, meer oppervlakte, óók in de winter. o Levendigheid in de winter, maar ook in de zomer meer mogelijkheden om mensen te bedienen bij mindere weersomstandigheden. o Gasten hebben meer behoefte aan (verbinding met) buiten. 7. Samenwerking tussen ondernemers en met gemeente Gemeente heeft een faciliterende rol. Inzet van KHN als belangrijke spil tussen gemeente en ondernemers, en tussen ondernemers onderling. 8. Behoefte aan heldere regelgeving én vrijheid om te ondernemen • Meer vrijheid om te ondernemen. Dit betekent niet dat een ondernemer alles mag doen.

• Faciliteren van een gemakkelijker proces tot vergunningaanvraag en -verstrekking: geen boekwerk, ondernemer uitnodigen om in gesprek te gaan op het gemeentehuis, helder stappenplan (verwijzing naar KHN), terugkerende evenementen toestaan zonder traject geheel opnieuw te moeten doen, stimuleren ondernemersklimaat door iets te doen voor ondernemers (vrijstellen precario voor 2-3 jaar, begeleiding). • Richtinggevend op basis van vraag, aanbod en gewenste ontwikkeling. 9. Blurring en pop-up horeca • Voorstel voor algemene kaders ondergeschikte horeca (zie pagina 23). In overleg of dit passend is, alternatief: beperkte tot geen regelgeving. Mogelijk samenwerking horeca en detailhandel in één pand actiever opzoeken voor toekomstbestendige en succesvolle totaalconcepten.

25

AANVULLENDE BELEIDSKADERS Succesfactoren Nieuwe route voor verandering Belangrijk om de meerwaarde van deze werkwijze voor de kwalitatieve impuls in het horeca aanbod aan de stad kenbaar te maken. Klaar voor verandering inzetten. Verkleuren. Nieuwe initiatieven omarmen. Ruimte bieden aan uitgesproken concepten met oranje, rood, blauw, geel horecaprofiel. Dit betekent ruimte proberen te creëren voor concepten anders dan het dominante ‘veel van hetzelfde groene’ aanbod. Dit betekent voor de gemeente dat er situationeel naar aanvragen die binnenkomen gekeken moet worden. Het antwoord is niet direct nee; biedt ruimte en kijk samen met ondernemer waar deze toegevoegde waarde in de gemeente kan landen. In samenhang met aanpalend beleid en acties voor succes van de horecavisie en beleidskaders 2024-2040: • Parkeerbeleid (nu onduidelijk en lastig) • Autoluwe Binnenstad • Smaakvol straatbeeld • Afvalbeleid • Samenwerking met toeristische visie Route voor verandering begint bij stimuleren ondernemerschap Als gemeente actief op zoek naar ondernemer voor kansrijke plekken voor horeca ontwikkeling. Help de ondernemer met het vinden van een locatie. Het is aan de markt welk aanbod er komt; ga echter wel in gesprek over duiden van de waarde van horeca en het passende profiel op specifieke locaties.

Wet- en regelgeving eenvoudig en duidelijk maken ➢ Ondernemershandleiding opstellen als helder en visueel handboek voor de horeca. Ons advies is dat KHN eigenaar van het stuk is als belangrijke spil tussen gemeente en ondernemer. ➢ Helder terrassenbeleid als onderdeel van het nieuwe horecabeleid: van de omvang van het terras tot aan de concrete inrichting.

26

BIJLAGEN

27

HANDELING HORECA ONTWIKKELING 2024-2030 Toelichting stappenplan bij nieuwe vergunning aanvraag / wijziging van vergunning Nieuwe vergunningaanvraag / wijziging van vergunning wordt getoetst aan de hand van 1) het bestemmingsplan en 2) het ontwikkelkader van het gebied, onderdeel van het horecabeleid. Stap 1) Toetsing aan de hand van bestemmingsplan Nieuwe initiatieven die zich in de Binnenstad en Havens of in het Buitengebied (buiten Binnenstad en Havens) willen vestigen op een locatie zonder horecabestemming, worden verwezen naar leegstaande panden met horecabestemming of vragen aanpassing van bestemmingplan aan. Alle aanvragen, waaronder o.a. exploitatievergunning en aanpassing bestemmingsplan, toetsen we aan het ontwikkelkader van het gebied.

Stap 2) Goedkeuring volgt op basis van de score op het ontwikkelkader:  Voldoet aan wet- en regelgeving (Alcoholwet, APV, Bouwbesluit, Omgevingswet)  In aansluiting op de horecavisie: draagt bij aan één of meerdere pijlers  Toetsingskader vanuit ontwikkelperspectief gebied:  Passend bij de gebiedsfunctie: sluit aan bij de identiteit van het gebied  Inspelend op de marktvraag: richt zich op gat tussen vraag en aanbod  Voldoende onderscheidend vermogen tov bestaande horeca Alle boxen van het ontwikkelkader moeten aangevinkt kunnen worden, of er wordt nader overlegd tussen gemeente en ondernemer over de meerwaarde van het concept voor Enkhuizen.

28