Bijlage 3 Presentatie raad Enkhuizerzand ontwikkelingsperspectief recreatiewoningen

Ontwikkelingsperspectief recreatiewoningen Enkhuizer Strand Informatiebijeenkomst gemeenteraad, 8 december 2025

Aanleiding + opgave

Businesscase Enkhuizerzand ernstig uit evenwicht Minder opbrengsten vanuit Vakantiepark door gedwongen afschaling: • 1/4e minder recreatiewoningen te verkopen → van 200 naar 154 recreatiewoningen • 1/3e minder grond te verkopen → van 8,7 ha naar 5,9 ha • 2/3e minder bouwvolume = minder grote/minder dure woningen → van 213.000 m³ naar 78.000 m³ Stijging totale stichtingskosten door vertraging • Inkomsten in 2020/2021 al verkregen: meeste vakantiewoningen toen al verkocht • Uitgaven door vertraging: 2024 t/m 2028 • Stijging totale stichtingskosten aanzienlijk opgelopen door: • Extra planvormingskosten door vertraging planproces • Forse stijging bouwkosten • Forse inflatie afgelopen jaren • Afkoelen markt recreatiewoningen door Box-3-maatregelen fictief rendement

Noodzaak extra opbrengsten

Verkenning mogelijke locaties Aanpak

Aanpak • Toevoeging van extra recreatiewoningen in Enkhuizerzand grijpt in op het huidige ruimtelijke evenwicht tussen verblijfsrecreatie en openbare recreatie

• Allereerst is gezocht naar locaties BUITEN het Enkhuizerzand → één locatie is kansrijk, maar biedt niet genoeg ruimte • Uitplaatsing van functies is geen optie • Verschillende opties BINNEN het Enkhuizerzand bezien → één optie heeft de voorkeur

Verkenning mogelijke locaties Locaties BUITEN het Enkhuizerzand

Schapenweide Algemeen • Buitendijks • Circa 2 ha, nu bestemd als Groen • Aansluitend op camping Kansen en bedreigingen • Fraaie locatie aan het IJsselmeer • Overstromingsgevaar (biedt kans voor natuur)

• Inbreuk op Westfriese Omringdijk als cultuurhistorisch monument ? • Weerstand IJsselmeervereniging, Comité Behoud Enkhuizerzand ?

Het onderzoeken waard

Thematisering Schapenweide → ecolodges (natuurbeleving en rustige verblijfsplaats) → kleinschalig natuurinclusief ecosysteem met moerasflora en -fauna → doelgroep: rust- en natuurzoeker

Inrichtingsschets Schapenweide • Ruimtelijk programma: • 15-20 ecolodges in een doorlopend moeraslandschap • Lage dichtheid, verspreide ligging

• Inrichting: • Moerasnatuur: woningen op palen, geen oeverbescherming tegen IJsselmeer → gebied loopt regelmatig onder • Voeten uit de natuur, natuurbeleving vanuit huisje en vanaf terras

• Totaalbeleving: thema doorzetten in de woning (natuurlijke materialen en kleuren, vogelkijker) • Auto op verhoogde centrale parkeerplaats • Toegang via wandelpad verhoogd boven maaiveld t.b.v. droge voeten • Zicht vanaf dijk naar IJsselmeer behouden door beperkte hoogte (max. 1,50 m boven kruin Westfriese Omringdijk) • Duurzaam: • Off-grid: windmolentjes + zonnepanelen + grijs water voor toilet • Zoveel mogelijk inzet van gebruikte materialen

Automatisch blinderende folie op ramen gaat lichtuitstraling tegen

Verkenning mogelijke locaties Locaties BINNEN het Enkhuizerzand

Op de ligweide of kustboog

Onacceptabele inbreuk op gebruikswaarde en beleving openbaar recreatiegebied • Huisjes nemen ligweide in beslag

• Huisjes hebben over hele kustboog invloed op beleving + openbare recreatiemogelijkheid • Huisjes blokkeren zicht over IJsselmeer vanaf het land en/of vanaf het IJsselmeer

Niet acceptabel

Rondom zwembad • Ruimte voor circa 25-30 strandhuisjes in duinlandschap • Gekoppeld aan (vergrote) natuurspeeltuin en strand

• Thema duinlandschap doorzetten in strandhuisje (meubels en aankleding) • Doelgroep: gezinnen met kinderen (spelen, avontuur autovrij) • Strand en natuurspeeltuin blijven openbaar beschikbaar • Toevoeging nieuwe sfeer op wandelpad langs oever IJsselmeer → duinlandschap, strandhuisjes, wandelpad over houtenvlonder over IJsselmeer (ten noorden zwembad)

• Hondenspeeltuin krijgt beschutte plek in Muurpark → zwemmen met honden blijft op huidig strand (net als nu)

Het onderzoeken waard

Thematisering rondom zwembad → strandhuisjes in duinsfeer → één doorlopend landschap samen met natuurspeeltuin en strand → accent op spelen en avontuur (nabijheid speeltuin, strand en zwembad) → doelgroep: gezinnen met kinderen

Ten noorden Zwembad losstaande recreatiewoningen

Ten zuiden zwembad: recreatiewoningen schouder-aan-schouder

Natuurspeeltuin vergroten + koppelen aan het strand

Ten zuiden zwembad → schouder-aan-schouder

Ten noorden zwembad → vrijstaand met veranda aan kopse kant

Ten noorden zwembad → vrijstaand met veranda aan lange zijde

Verkenning mogelijkheden haven bij zeilschool Circa 6 - 10 huisjes rond de haven – nostalgische sfeer

6-10 huisjes rondom de haven • Bestemmingsplan staat al recreatiewoningen toe op deze locatie • Maximaal 160 kampeermiddelen op camping toegestaan → nu 132 kampeermiddelen aanwezig

• Belemmering: • Maximaal toegestaan aantal m² bebouwd oppervlak rondom haven is niet toereikend voor toevoeging circa 6 -10 huisjes • Op deel toeristisch kamperen geen permanente kampeermiddelen toegestaan • Middels vergunning voor afwijken omgevingsplan (BOPA) kunnen de huisjes mogelijk worden gemaakt • Het betreft hier grond van de Staat → medewerking Rijksvastgoedbedrijf noodzakelijk

Overzicht – vervolgstappen - discussie

Overzicht locaties

Rondom zwembad circa 25 woningen

Schapenweide circa 15 woningen

Haven camping circa 6 woningen

Vervolgstappen 1. Principeverzoek om medewerking: januari 2026

(inclusief ‘laddertoets stedelijke ontwikkeling’) 2. Medewerking provincie, Hoogheemraadschap en RWS verkennen 3. Afstemmen met natuurverenigingen

+ Comité behoud Enkhuizerzand 4. Participatie met inwoners en belangenverenigingen Enkhuizen 5. Nadere detaillering ontwerp samen met gemeentelijke supervisor beeldkwaliteit + advies Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit 6. Onderbouwing inzake evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) (stikstof, waterveiligheid, ecologie, etc.)

7. Privaatrechtelijke regeling 8. Ruimtelijke procedure 9. Vergunningen + Realisatie

Economisch effect Enkhuizen • Meer bestedingen in horeca en detailhandel Enkhuizen • Meer toeristenbelasting

• Meer onroerendzaakbelasting

Discussie: hoe zou dit voorstel nog beter kunnen?

Rondom zwembad circa 25 woningen

Schapenweide circa 15 woningen

Haven camping circa 6 woningen