Bijlage 2 Advies van Partipatieraad Enkhuizen
Tekst van het document
Aan:
College van Burgemeester en Wethouders Postbus 11 1600 AA Enkhuizen
Datum: Onderwerp:
Enkhuizen 02-08-2022. Opmerkingen en vragen m.b.t. de beleidsuitgangspunten inkoop jeugdhulp en Wmo 2024 SED.
Geacht College, Algemeen: De participatieraad komt moeilijk “uit de voeten” met het beleidsstuk inkoop. Er leven bij ons nogal een aantal vragen. Daarnaast kwamen er vanuit de leden opmerkingen over het beleidsstuk. De gestelde vragen en gemaakte opmerkingen kunt u hieronder lezen. De participatieraad Enkhuizen adviseert dringend een primaire toetsing betrouwbaarheid en integriteit te laten plaats vinden bij nieuw aangemelde zorginstanties voorafgaand aan de aanbesteding. Hierbij wordt gedacht aan de BIBOP-wetgeving die, zoals blijkt bij de gemeente Almelo, hierin uitstekend kan worden toegepast ten behoeve van de genoemde toetsing. Indien de nieuwe zorginstantie na de toetsing op gebied van betrouwbaarheid en integriteit positief wordt beoordeeld, volgt pas de toelating tot de aanbesteding. Voor wat betreft de reeds bestaande zorginstanties wordt tevens dringend geadviseerd in de komende tijd een inhaalslag te maken op gebied hun van betrouwbaarheid en integriteit, middels een toetsing conform de BIBOP-wetgeving. Opmerkingen en vragen over de beleidsuitgangspunten:
Het is een boodschappenlijstje waarvan we bang zijn dat er veel te veel boodschappen op staan. En wat wordt bedoeld met zinnen als “datagedreven werken wordt steeds meer een uitgangspunt”? In de beperking toont zich de meester. Welke (maatschappelijke) problemen vragen nu echt om een oplossing in het inkoopproces, hoe laten deze zich prioriteren, wat is de analyse en hoe gaan we die oplossen? Wat is er veranderd in het speelveld (bijvoorbeeld wetgeving) dat vraagt tot aanpassing van het beleid? Wat is de scope: gaat het sec om het proces om zorg in te kopen of betreft het de hele levenscyclus (definiëren van de wensen/eisen, leveranciersselectie, onderhandelen, contracteren, leveren en exit)? We kunnen ons voorstellen dat er
1
voor alle fasen van het proces specifieke uitgangspunten kunnen worden opgeschreven. We zouden ook willen weten waar in dit proces zich nu de grootste uitdagingen manifesteren (met impact op de burgers, (potentiële) ontvangers van de zorg). Hoe ziet het (huidige) inkoopproces er uit en wat is daarbij het huidig inkoopbeleid? Wat zijn de “lessons learned”, wat heeft de evaluatie van het huidig beleid en de procesuitvoering opgeleverd (met name vanuit het perspectief van de burger), wat willen we (of de spelers in dit veld) anders doen, hoe zien wij dat gerealiseerd? Wij zien eigenlijk niets terug van de problemen van vandaag die vragen om een oplossing. Als voorbeeld noemen we de zorgfraude. In de beleidsuitgangspunten komt het woord “zorgfraude” niet voor. Er wordt geschreven dat het zorglandschap wordt uitgebreid met meer gecontracteerde aanbieders. Kan je bijvoorbeeld (als je kampt met capaciteitsproblemen op het gebied van contractmanagement en toezicht) niet beter streven naar een beperking van het aantal aanbieders. Beter een aantal grote aanbieders (met eventueel onderaannemers, laten die grote spelers de kleintjes maar managen) dan een hele waaier aan kleintjes?
Het coalitieakkoord vermeldt het volgende: We onderzoeken wat de meerwaarde is van één gemeentelijke stichting om de Wmo, welzijn, huishoudelijke hulp, dagbesteding en dergelijke in onder te brengen. Het onderzoek naar de meerwaarde van één gemeentelijke stichting om de WMO, welzijn, huishoudelijke hulp, dagbesteding e.d. onder te brengen gaat gevolgen hebben voor de aanbesteding, met name de termijn van aanbesteding. Graag de nodige aandacht hiervoor. Het stuk heet “beleidsuitgangspunten inkoop jeugdhulp en WMO 2024 SED”. Zijn de beleidsuitgangspunten voor Stede Broec Enkhuizen en Drechterland gelijk? Hoeveel ruimte heeft een SED gemeente als men wil afwijken van de andere gemeenten/gemeenten in de regio? Is de financiële vertaling al bekend van de regionale inkoop naar de individuele gemeenten, wordt er gewerkt met een verdeelsleutel? (gelet op het gesteggel van S, E en D onderling) Zo ja, wat is de basis hiervan? Waarom geen inleiding met daarin: - evaluatie, heeft die plaatsgevonden? - heeft het vorige beleid gewerkt, wat moet anders? - terugblik waarin je uitlegt waarom de nieuwe inkoop noodzakelijk is.
- gewijzigde wettelijke kaders, hoe gaan we het uitvoeren, wanneer en op welke punten gaan we evalueren en vooral met wie? Uitvoering: Alles te benoemen wordt te veel, de grote vraag is: Hoe geef je de “nogal hoog over" uitgangspunten daadwerkelijk handen en voeten? Wat is bijvoorbeeld een dekkend zorglandschap? Kan dat verschillen per gemeente? Wat zijn precies administratieve lasten? Sommige zaken worden niet/nauwelijks concreet gemaakt, bijvoorbeeld t.a.v. het terugbrengen van de administratieve lasten; welk bedrag of welk % denkt men aan?
2
Beleid: Wat wordt verstaan onder “lokaal beleid”? Wie heeft dat bepaald? Meer gezinnen geholpen, wat betekent dat? Heeft dat consequenties voor de inkoop? Bepaalt de gemeente dat zelf? En uiteraard: welke gegevens zijn beschikbaar en voor wie? In de raadsbrief “Aanbevelingen Rekenkamerrapport onderzoek Jeugdzorg SED” van 17 november 2020 wordt gesproken over kwartaalrapportages. Is er voor ons een jaarrapportage beschikbaar? Daarnaast wordt hierin aangegeven dat "een professionele data analyse van toegevoegde waarde kan zijn” is hier iets mee gedaan? Zelfredzaamheid: wat betekent dat en hoe doe je dat? Dit betekent toch ook dat je je “gemeentelijke loketten” zo moet inrichten dat dit mogelijk is? Weet men wat er nodig is? (opnieuw: welke data zijn beschikbaar) Wat geeft uiteindelijk de doorslag, het regionale dan wel het lokale beleid? Inkoop en contractmanagement: Hoe kunnen we de PGB’s minimaliseren c.q. uitsluiten? Deze zijn pas echt fraudegevoelig. Daarnaast zou, ook op basis van hetzelfde artikel en de vele andere beschikbare informatie, de screening (Bibob) zonder meer overgenomen moeten worden. Wat zorgen baart is dat aangegeven wordt dat het zorglandschap is uitgebreid met meer gecontracteerde aanbieders.
Moet niet juist gestreefd worden naar minder gecontracteerde zorgaanbieders? Randvoorwaarden: Wie zijn de “kritische ervaringsdeskundigen? (hopelijk cliënten en ouders van cliënten) Hoe worden de diverse participatieraden betrokken bij dit geheel? Wat is precies een transparant inkoopproces? Komen er afspraken over tussentijdse evaluaties en bijstelling in inkoop?
Met vriendelijke groet, Namens de Participatieraad Enkhuizen, Kees Mos (secretaris/vicevoorzitter)
3