Bijlage 1 - Eindconcept kustvisie 2021 Aan 't Meer
Tekst van het document
Actoren • • • •
Gemeente Medemblik Regatta Center Medemblik Provincie Noord-Holland Lokale ondernemers
deels ‘uit het zicht’ gevaren. De vermaarde wedstrijden en het economische belang ervan leven nog te weinig in het hart van Medemblik. Ambitie Evenementen zijn een belangrijk instrument om het toeristisch profiel van een gebied te versterken. Gemeente Medemblik heeft daarom de ambitie om de zichtbaarheid en belevingswaarde van zeilevenementen voor bezoekers te vergroten en grote watersportevenementen middels aantrekkelijke side events nadrukkelijker te positioneren als publiekstrekker. In de toekomst voorziet zij bij grote evenementen een ‘Nautische Boulevard’ die de Oosterhaven, het Regatta Center en het surfstrand verbindt tot een lang gerekt evenemententerrein met een breed en divers aanbod van sport, entertainment en horeca. De gemeente onderzoekt samen met het Regatta Center en lokale ondernemers naar verbreding van het huidige watersport- en waterrecreatiepakket. Als bestemming liggen er
De Kreupel
IJsselmeer Regatta Medemblik
Regatta Center Medemblik
mogelijkheden om de unieke topsportlocatie beter en breder te ontsluiten voor het grote publiek en qua (culinaire of muzikale) attracties te verbinden met de evenementenkalender van Medemblik en van West-Friesland. Opgave De waterkant wordt voor een betere wedstrijdbeleving ingericht. Het permanent beleefbaar maken de evenementen kan bereikt worden bijvoorbeeld door het plaatsen van een starteiland/multi-functionele tribune in het IJsselmeer. In het centrum van Medemblik wordt het grote publiek tevens vroegtijdig betrokken bij de wedstrijden en wordt de watersportbeleving breed gedeeld door middel van schermen, drones etc.. Het stedelijk toeristisch en evenementenprogramma zal nog beter afgestemd worden op grote watersportwedstrijden. Het verbinden van het stadscentrum met het Regatta Center heeft zowel een sportieve als een economische dimensie. Topsportevenementen waren in 2019 goed voor bijna 9 ton aan additionele uitgaven in de Medemblikse economie. Met een meer gerichte aanpak kan ook op dit punt nog veel worden gewonnen.
56
5.10 Vooroever Koopmanspolder-Andijk verkenning Doel
Het verbeteren van de ecologische en recreatieve (dwars)verbindingen tussen land en water.
Beschrijving Huidige situatie Ten noorden en oosten van het dorp Wervershoof ligt de Koopmanspolder, de zwemkom en de Vooroever Andijk. De Koopmanspolder is aangelegd als achteroever ‘land-art’ (Ben Raaijman) om te functioneren als proeftuin voor flexibel peilbeheer in de achteroever. Het betreft een buitendijkse polder van 16ha die onderdeel uitmaakt van Natuurnetwerk Nederland (NNN) waar landschap en cultuurhistorische waarden aanwezig zijn. De verbinding met het IJsselmeer en de variatie van natte en droge gebieden maakt deze polder aantrekkelijk voor flora en (onderwater)fauna. De beleefbaarheid van het gebied is matig. Zo is de bijzondere vormgeving ervan alleen op hoogte te zien. Bij de vooroevers van Wervershoof/Andijk liggen meerdere functies naast elkaar; een natuurgebied, dagrecreatieterrein met strandjes, een watersportvereniging en een jachthaven. De omgeving is populair onder kitesurfers ondanks het ontbreken van een vergunning. Er is vraag naar meer ruimte en een betere zonering ten opzichte van de natuurgebieden. De zwemkom is een afgekeurde zwemwaterlocatie. Er komt te vaak
Actoren • • •
Gemeente Medemblik Rijkswaterstaat Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) • Provincie Noord-Holland • Recreatieschap Westfriesland • Dorpsraden Wervershoof en Andijk • Jachthaven Andijk • Sportvisserij Nederland • Onderwijs- en Kennisinstellingen (WUR, Deltares, UvA e.a., TKI) • Bovisie blauwalg voor. De recreatieve fietsroute ligt grotendeels op de dijk. Ten westen van de Koopmanspolder ligt de fietsroute aan de binnenzijde van de dijk. De verbindingen tussen binnen- en buitendijkse gebieden zijn meestal gemaakt op plekken die logisch zijn vanuit beheer, maar niet vanuit recreatief gebruik. Vaarroutes in de polder, zoals de Molensloot en de Narre Vliet, zijn niet verbonden met het IJsselmeer. Ambitie De gemeente Medemblik heeft samen met het recreatieschap de ambitie om het gebied een recreatief-toeristische meerwaarde te geven. Ze ziet dat verschillende particuliere initiatieven kansen zien voor bijzondere verblijfsrecreatie (Jachthaven Andijk, Bovisie). De provincie Noord-Holland zoekt ruimte voor durfsporten en wil ook samen met Rijkswaterstaat de Koopmanspolder verder ontwikkelen onder de noemer van het TKI-project ‘waarde voor waterlandschappen’.
IJsselmeer
Zwemkom Koopmanspolder
Opgave De gemeente Medemblik verkent samen met het recreatieschap, de Provincie Noord Holland en Rijkswaterstaat of en hoe de verschillende ambities in het gebied verder vorm kunnen krijgen. Het vervolgonderzoek richt zich op een duurzaam inrichtingsconcept voor de deelsystemen (achteroever, zwemkom, vooroever, IJsselmeer) en op meer belevingswaarde en verdienmodellen voor recreatie en omgeving. Meer en betere verbindingen tussen IJsselmeer en woongebieden liggen voor de hand. Naast het functionele is de beleving een nadrukkelijk aandachtspunt bijvoorbeeld voor de Koopmanspolder, met impulsen voor bestaande en nieuwe vormen van recreatie. Tijdens de zogeheten kustweken is vastgesteld dat alle betrokken partijen ruimte zien voor een integrale ontwikkeling waarbij zowel de natuur als recreatie een impuls krijgen. Ook is er ruimte om de mogelijkheden voor bijzondere vormen van verblijfsrecreatie te verkennen. De openbare toegankelijkheid van het water/de kustlijn is daarbij een uitgangspunt. De verbinding tussen sloepenroutes in West-
57
5.10 Vooroever Koopmanspolder-Andijk verkenning -Friesland en het IJsselmeer is nog minimaal georganiseerd. Het IJsselmeer is groot water en minder geschikt voor kleine recreatievaart. De trend is dat er meer sloepen komen en dat ze steeds groter worden. Er is behoefte aan meer bevaarbaar water. Daarnaast zijn er plannen die delen van het IJsselmeer ‘verkleinen’ zodat deze gebieden beter geschikt worden voor kleinere watersport zoals sloepen (klimaatbuffer, innovatie-eiland). Dat is een kans om dit gebied aantrekkelijk te maken voor nieuwe doelgroepen watersporters (naast de grotere zeiljachten). Het is zinvol om te verkennen of er bij Andijk op termijn mogelijkheden ontstaan voor een fysieke vaarverbinding (overhaal o.i.d.) tussen IJsselmeer en achterland. Dat kan de IJsselmeerkust en het ‘woon-product’ West-Friesland verder versterken.
Plan OPLA - Andijk (Bovisie)
Projectomschrijving op www.bovisie.nl Waterlodges (Bovisie)
58
5.11 PWN verkenning Doel
Drinkwaterbedrijf en natuurbeheerder PWN heeft als taak de inwoners en bedrijven in het overgrote deel van Noord-Holland van voldoende en betrouwbaar drinkwater te voorzien. Sinds de tweede helft van de vorige eeuw is de belangrijkste zoetwaterbron voor de PWN-drinkwaterbereiding het IJsselmeer; ook voor de stad Amsterdam is het IJsselmeer een tweede anker. Klimaatverandering en bevolkingsgroei maken het noodzakelijk om het IJsselmeer robuuster en stabieler te maken, zodat het IJsselmeerwater tot betrouwbaar drinkwater kan worden gezuiverd. Daarom verkent PWN de mogelijkheid van een klimaatbuffer in het IJsselmeer. Doordat het PWN-terrein bij Andijk tussen de wandel- en fietsroutes en het IJsselmeer in ligt, wordt de beleving van het belang van het IJsselmeer voor de drinkwatervoorziening minder goed ervaren of zichtbaar gemaakt voor recreanten en bezoekers van het gebied.
Actoren • • • • • • • •
Drinkwaterbedrijf en natuurbeheerder PWN Gemeente Medemblik Rijkswaterstaat Provincie Noord-Holland Hoogheemraadschap (HHNK) Ondernemers/bewoners Recreanten (incl. watersport en waterrecreatie) Belangenorganisaties
Beschrijving Huidige situatie PWN heeft in Andijk aan de Westfriese Omringdijk een belangrijke productielocatie. Het drinkwaterbedrijf neemt hier 80 tot 90 miljoen m3 water per jaar in om 1.2 miljoen inwoners van Noord-Holland van drinkwater te kunnen voorzien. Het bedrijf heeft in Andijk een oppervlakte van 160 ha en twee grote inlaatbekkens in het IJsselmeer die circa 100 ha beslaan. De PWN-locatie Andijk is een bedrijfsterrein en om redenen van veiligheid en milieuhygiëne niet toegankelijk voor publiek. In het Noord-Hollands duinreservaat bij het Informatiecentrum De Hoep in Castricum wordt stilgestaan bij het verhaal over drinkwater. De wandel- en fietsroutes bij Andijk bieden een beperkt zicht op het PWN-terrein en daardoor een beperkt zicht op het IJsselmeer. Daarmee is er weinig tot geen beleving aan de Noord-Hollandse IJsselmeerkust ten aanzien van het belang van het IJsselmeer voor de drinkwatervoorziening in Noord-Holland. Het groeiend aantal watergebruikers in Noord-Holland en de effecten van klimaatverandering, zoals verzilting, zetten de waterwinning vanuit het IJsselmeer onder druk en maken de onttrekking van IJsselmeerwater voor de drinkwaterbereiding uitdagend. Het gaat dan om voldoende zoetwater van een voldoende kwaliteit. Verzilting, droogte en aanvoer van rivierwater hebben de afgelopen jaren forse problemen opgeleverd.
Ambitie Om de drinkwatervoorziening in Noord-Holland ook in de toekomst veilig te stellen onderzoekt het drinkwaterbedrijf verschillende maatregelen.
IJsselmeer Voorlopig zoekgebied prototype klimaatbuffer Andijk
PWN
Een daarvan is het aanleggen van een zoetwaterbuffer in het IJsselmeer, in de vorm van een ‘klimaatbuffer, zodat zij in perioden dat het nodig is over voldoende IJsselmeerwater met een betrouwbare waterkwaliteit kan beschikken. PWN onderzoekt de mogelijkheid van een klimaatbuffer waarbij wateronttrekking, natuurlijke voorzuivering en natuurontwikkeling samen kunnen gaan. Opgave PWN is in 2020 gestart met een voorverkenning naar het toevoegen van een klimaatbuffer in het IJsselmeer om te kunnen beschikken over een watervoorraad waarmee perioden met mindere waterkwaliteit kunnen worden overbrugd. Het drinkwaterbedrijf verkent samen Rijkswaterstaat én met belanghebbenden een geschikte locatie voor de klimaatbuffer. In dat kader stelt PWN graag haar kennis beschikbaar aan initiatieven gericht op het zichtbaar maken van de betekenis van het IJsselmeer. Voorbeelden van mogelijke initiatieven zijn: het koppelen met wandel- en fietsroutes, het plaatsen van informatiepanelen, een uitkijkpunt en informatiebijeenkomsten.
59