Beleidsproducten Veiligheidsregio NHN - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp:

Beleidsproducten Veiligheidsregio Noord-Holland Noord 2024-2027

Zaaknummer:

239540

Commissie: Raadsvoorstel:

12 februari 2024, 30 januari 2024 Nr. 2024006

Portefeuillehouder: Programma:

E.A. van Zuijlen 2: Veiligheid

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Beleidsplan 2024-2027 VRNHN Dekkingsplan 2024-2027 VRNHN Meerjarenontwikkelplan 2024-2027 VRNHN Kadernota 2025 VRNHN Aanbiedingsbrief Kadernota 2025 en Meerjarenontwikkelplan Brandweer Aanbiedingsbrief Ontwerpbeleidsplan 2024-2027 en Dekkingsplan Toelichting Beleidsplan 2024-2027 en Dekkingsplan 2024-2027 Toelichting beleidsproducten op hoofdlijnen Raadsbesluit

Voorgesteld besluit: 1. Geen wensen en bedenkingen uit spreken ten aanzien van; A. Beleidsplan 2024-2027 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. B. Dekkingsplan 2024-2027 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord.

2. Een positieve zienswijze af geven ten aanzien van; A. Meerjarenontwikkelplan 2024-2027 B. Kadernota 2025

Inleiding De Veiligheidsregio is in 2022 gestart met planvorming over de reorganisatie van de regionale brandweerzorg. Medio juni 2022 zijn de oorspronkelijke denkrichtingen gedeeld met de gemeenteraden en brandweervrijwilligers. Dit plan betrof het opheffen van 2 brandweerposten en het afslanken van 14 brandweerposten. Deze eerdere plannen zijn, conform besluit van het Algemeen Bestuur, niet doorgegaan wegens het ontbreken van maatschappelijk draagvlak onder de brandweervrijwilligers in de regio (en daarbuiten). Diverse gemeenteraden hebben bij de behandeling van de jaarrekening 2021 en begroting 2023 verschillende raadsinstrumenten ingediend om richting te geven aan een alternatief plan waarbij de fijnmazigheid van het brandweerstelsel, het behouden van het takenpakket van de lokale blusgroepen, en de verbinding met de lokale brandweerposten als kernwaarden zijn benoemd. Het Algemeen Bestuur heeft op 26 mei 2023 de herziene bestuurlijke uitgangspunten voor de brandweerzorg vastgesteld. Signalen vanuit de politiek, (vrijwillig) brandweerpersoneel en inwoners zijn meegenomen in de formulering van deze herziene uitgangspunten. De signalen zijn vertaald naar kaders waarbinnen het brandweerstelsel zich in de nabije toekomst verder moet ontwikkelen en bestendigen.

De kern is dat de brandweer in Noord-Holland Noord moet worden versterkt om het fijnmazige netwerk en de vrijwilligheid op lange termijn te behouden. Dit heeft consequenties voor het budget neutrale kader. Dit budget neutrale kader is ook losgelaten. In de afgelopen maanden is er een zorgvuldig proces doorlopen met o.a. vrijwilligers, postcommandanten en gemeenteraden om op basis van objectieve data de noodzakelijke investeringsvoorstellen te motiveren. 1

Deze investeringsvoorstellen zijn uitgewerkt in het meerjarenontwikkelplan 2024-2027 en zijn gebaseerd op de vastgestelde bestuurlijke herziene uitgangspunten. De herziene uitgangspunten zijn als volgt geformuleerd; - Budgetneutaal brandweerzorg loslaten; - Behoud van fijnmazig brandweerstelsel; - Behoud van de wettelijke-, bestuurlijke en juridische kaders van de brandweerzorg - De kadernota perioden 2025, 2026, 2027 gebruiken om de basis te leggen voor toekomstbestendige brandweerzorg; - De Veiligheidsregio blijft inzetten op innovatie en de brandweerassistent; - De Veiligheidsregio blijft inzetten op preventie, in samenwerking met gemeenten en inwoners. Op 19 juni 2023 is met uw gemeenteraad een consultatieoverleg geweest met de Veiligheidsregio over het concept beleidsplan. Tijdens deze consultatatie zijn de ontwikkelingen en uitdagingen besproken. De Veiligheidsregio Noord- Holland Noord heeft met alle 16 aangesloten gemeenten consultatie overleggen gehad bij de totstandkoming van het beleidsplan. De opbrengsten hiervan zijn integraal in het beleidsplan 2024-2027 verwerkt. De versterking van uw kaderstellende rol als gemeenteraad stond hierbij centraal bij de directie en het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. De gemeenteraad is op 22 januari 2024 middels een presentatie door de brandweercommandant geïnformeerd over de bijgevoegde documenten.

Beoogd effect Vasthouden aan het fijnmazige netwerk brandweerstelsel door een structurele impuls op het gebied van vakbekwaamheid, modernisering en paraatheid. Door de GR-brede meerjareninvestering van ruim € 5,7 miljoen zal het veiligheidsniveau van de brandweerzorg behouden blijven. De brandweer blijft dan voldoen aan haar wettelijke-, bestuurlijke en juridische kaders. De uitvoering van deze drie ontwikkelopgaven leggen een solide (regionale) basis waarmee de vrijwillige uitruk kan worden ondersteund. Hierdoor ontstaan er drie strategisch gepositioneerde beroepskazernes (Alkmaar, Den Helder en Hoorn). Naast de beschikbare posten kan er 24/7 uitgerukt worden in de regio en tevens in het eigen werkgebied. Hierdoor krijgen de beroepskazernes een regionale functie, omdat zij door hun snelle responstijd in staat zijn de regio te bedienen wanneer de lokale posten niet beschikbaar zijn. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Op grond van artikel 12 van de Wet Veiligheidsregio’s, stelt het bestuur van de Veiligheidsregio ten minste eenmaal in de vier jaar een beleidsplan vast. Hierin geeft de Veiligheidsregio aan welke opgaven er de aankomende jaren voor liggen om de uitvoering van de wettelijke en opgedragen taken op orde te houden of in sommige gevallen op orde te krijgen.

De Wet Veiligheidsregio’s schrijft voor, dat de burgemeesters van de deelnemende gemeenten voorafgaand aan de vaststelling van het beleidsplan met hun gemeenteraden overleggen over het ontwerpbeleidsplan. Op grond van de Wet Veiligheidsregio’s en gelet op de financiële impact van het meerjarenontwikkelplan wordt de burgemeester gevraagd, voorafgaand aan de vaststelling in het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio, het ontwerpbeleidsplan, dekkingsplan en meerjarenontwikkelplan te bespreken met uw gemeenteraad. Het opstellen van een meerjarenontwikkelplan is geen wettelijke verplichting. Gelet op de financiële impact van dit beleidsstuk, hecht het dagelijks bestuur van Veiligheidsregio er veel

2

waarde aan de raden hierover te consulteren. Het meerjarenontwikkelplan wordt aan uw gemeenteraad aangeboden bij de kadernota, met het verzoek hierop inhoudelijk te reageren. Argumenten Beleidsplan - Hierin geeft de Veiligheidsregio aan welke opgaven de komende jaren voor hun liggen om de uitvoering van de wettelijke en opgedragen taken op orde te houden of in sommige gevallen op orde te krijgen. Het beleidsplan dient volgens de wet onder meer een beschrijving van de huidige dekking van de repressieve brandweer te bevatten. -

-

-

Het beleidsplan beschrijft hetgeen er de komende jaren nodig is om te groeien naar een wendbare en toekomstbestendige organisatie die klaar is voor langdurige en nieuwe crisistypen. Dekkingsplan Het dekkingsplan is opgemaakt met de door de minister van Justitie en Veiligheid aanbevolen rekenmethodiek, gebaseerd op gebiedsgerichte opkomsttijden. De analyse van deze resultaten heeft geleid tot aanbevelingen om de dekking te verbeteren. Meerjarenontwikkelplan De meerjarige investering voor het versterken en bestendigen van de vrijwillige brandweerzorg in Noord-Holland Noord is de budgettaire vraag aan gemeenten op grond van de herziene bestuurlijke uitgangspunten: Noodzaak tot versterken van ontwikkelopgave 1: ‘Vakbekwaamheid’. Met het huidige aantal medewerkers kan er onvoldoende worden geopend om vakbekwaam te blijven. Er is sprake van structureel capaciteitsgebrek. Het gevolg hiervan is dat er te weinig ondersteuning is bij het oefenen van basistaken, laat staan het beoefenen van nieuwe type incidenten.

-

Noodzaak tot versterken van ontwikkelopgave 2: ‘Paraatheid en beschikbaarheid’. Door het opkomstmodel, dat is gebaseerd op basis van vrije instroom, is de brandweerzorg niet altijd gegarandeerd. Paraatheid en beschikbaarheid vormen een belangrijke basis voor gegarandeerde brandweerzorg. Door o.a. de maatregel om de posten Alkmaar en Hoorn beroepsmatig te versterken, kan op andere plaatsen fijnmazige vrijwilligheid behouden blijven zoals deze bedoeld is. Er is dan altijd een garantie op de komst van de brandweer en de uitruktijden voldoen aan de norm.

-

Noodzaak tot versterken van ontwikkelopgave 3: ‘Modernisering’. Onze brandweer is overwegend klassiek georganiseerd, terwijl de omgeving snel verandert. De brandweer staat daardoor voor steeds grotere uitdagingen. De complexiteit van incidenten neemt toe en dit leidt tot een veranderende vraag in taken, middelen en vaardigheden. Als antwoord hierop en om de aansluiting te behouden met de omgeving is een structureel ‘moderniseringsbudget’ noodzakelijk. Op basis van dit budget kan bijvoorbeeld de brandweerzorg worden herijkt in relatie tot de nieuwe risico’s vanuit de energietransitie (zonnepanelen, elektrische auto’s).

-

Het meerjarenontwikkelplan van de brandweer schets de investeringen om de toekomst van het brandweerstelsel in de Veiligheidsregio te continueren. Nadere toelichting vindt u in de bijlage ‘toelichting beleidsproducten op hoofdlijnen’.

-

Kadernota De kadernota 2025 voldoet aan de financiële- en beleidsmatige uitgangspunten op grond van de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland Noord. Nadere toelichting en specificatie vindt u in de bijlage ‘kadernota 2025 VRNHN‘. 3

Kanttekeningen / alternatieven - Geen bestuurlijke meerderheid in het Algemeen Bestuur op (een deel van) de meerjarige investeringsvoorstellen brandweer heeft een negatief effect op het bestendigen en versterking van onze fijnmazige en vrijwillige brandweerzorg in Noord- Holland. Het zorgt ervoor dat de basis om problemen binnen het brandweerstelstel aan te pakken en op te lossen binnen de daarvoor geldende wettelijke kaders niet worden gerealiseerd. -

Ondanks dat de Veiligheidsregio de keuze maak om de werving in verschillende jaarschijven op te delen is de uitvoering en realisatie van de investeringsvoorstellen afhankelijk van het personele absorptievermogen van de veiligheidsregio. De huidige krappe arbeidsmarkt maakt dat het lastig is om geschikt personeel te werven en binden.

Draagvlak Naar aanleiding van eerdere versies van onder meer het dekkingsplan zijn er door de Veiligheidsregio uitgebreide consultaties gehouden met de betrokken stakeholders. Planning, evaluatie en verantwoording - De burgemeester brengt de zienswijze over de Kadernota en het Meerjarenontwikkelplan van uw gemeenteraad in bij de behandeling van deze onderwerpen in de Algemene Bestuursvergadering op 15 maart 2024. -

Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio wordt schriftelijk geïnformeerd over het zienswijzebesluit op de Kadernota 2025 en het Meerjarenontwikkelplan 2024-2027 van de gemeenteraad Enkhuizen.

-

Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio wordt schriftelijk geïnformeerd over de uitkomsten van uw gemeenteraad op het Ontwerpbeleidsplan 2024-2027 en het Dekkingsplan 2024-2027.

Financiën Beleidsplan 2024-2027 Er zijn geen financiële gevolgen. Vanuit het bestaande budget van de Veiligheidsregio zullen de voorbereidingen voor de uitvoer van de kerntaken worden uitgevoerd. Dit is in lijn met het uitgangspunt van het beleidsplan ‘de basis op orde’. Dekkingsplan 2024-2027 De financiële gevolgen van de aanbevelingen uit het dekkingsplan zijn vertaald in het meerjarenontwikkelplan 2024-2027.

4

Totaal ontwikkelopgaven Gemeenschappelijke Regeling breed:

Meerjarenontwikkelplan 2024-2027 De financiële gevolgen zullen worden opgenomen in de Kadernota 2025. De Kadernota loopt van 2025-2028 en betreft de uitgangspunten en voorlopige cijfers voor de begroting 2025 en een meerjarenraming 2026-2028.. Kadernota Het totaalbedrag gemeentelijke bijdrage 2025 (inclusief loon- prijsindexatie) conform primaire begroting is € 51.307.789. De bijdrage voor de gemeente Enkhuizen wordt berekend op basis van de huidige verdeelsleutel (2.7%) en bedraagt € 1.381.804. De definitieve financiële verdeelsleutel 2025 wordt medio februari 2024 bekend. Gemeentelijke bijdrage 2025 ontwikkelopgave Het totaalbedrag gemeentelijke bijdrage 2025 (inclusief loon- prijsindexatie) conform primaire begroting voor het groeipad van de ontwikkelopgave bedraagt € 2.915.000. Voor de gemeente Enkhuizen betekent dit een bijdrage van € 78.707 o.b.v. de huidige verdeelsleutel (2,7%). De structurele kosten voor de ontwikkelopgave van de brandweer bedragen vanaf 2028 circa € 5,7 miljoen per jaar.

Totale gemeentelijke bijdrage In de begroting Enkhuizen 2025 is een bijdrage van €1.403.294 opgenomen voor de GR-taken van de VRNHN. In de Kadernota 2025 VRNHN wordt voor 2025 een bedrag van €1.460.511 gevraagd. De financiële gevolgen worden meegenomen in de Kadernota 2025 Enkhuizen en de meerjarenraming 2026 t/m 2028.

5

Meerjarennota Raming Totaal Oorspronkelijke Benodigde VRNHN meerkosten VRNHN Raming extra Meerjarenontwikkelplan Enkhuizen bijdrage Jaar VRNHN 2025 1.381.804 78.707 1.460.511 1.403.294 57.217 1.553.120 2026 1.435.694 117.426 1.404.061 149.059 2027 2028

1.491.686 1.542.404

154.652

1.646.338

1.404.835

241.503

154.652

1.697.056

1.404.835

292.221

In de begroting van 2025 is er meer begroot dan er als reguliere bijdrage door de VRNHN is gevraagd (raming 2025= €1.403.294 bijdrage VRNHN 2025= €1.381.804). Deze autonome mutatie heeft een positief effect voor de gemeente. Voor de jaren daarna moet er structureel worden bijgeraamd (€32.000 in 2026 oplopend naar € 190.000 in 2029. De brandweer vraagt er structureel bij in 2025 € 78.707, in 2026 met € 117.426 en in 2027 € 154.652. De meerjarenbegroting 2025 van Enkhuizen moet hiervoor naar boven worden bijgesteld.

Burgemeester en wethouders van Enkhuizen

De locosecretaris,

De burgemeester,

J. Dekker

E.A. van Zuijlen

6