Beheer en onderhoud stadsstrand Hoorn v20-9-2021

Aan het algemeen bestuur van het Recreatieschap Westfriesland Bovenkarspel

: 14 september 2021

Onderwerp

: Beheer en onderhoud stadsstrand Hoorn

Bijlagenummer

:6

Geachte leden van het algemeen bestuur, Hierbij leggen wij u een voorstel voor over het beheer en onderhoud van het stadsstrand Hoorn. De aanleiding van dit voorstel is dat de gemeente Hoorn het Recreatieschap heeft gevraagd of zij een rol wil nemen hierin en vraagt of de regio gezien het regionale karakter van het Stadsstrand ook genegen is mee te delen in de kosten die daaraan verbonden zijn. In dit voorstel proberen wij deze twee vragen te beantwoorden: is het logisch is dat het beheer en onderhoud door het Recreatieschap worden uitgevoerd en is het vervolgens ook logisch is dat de kosten die daaruit voortkomen, (gedeeltelijk) door de regio worden gedragen. Stadsstrand Hoorn De dijk vanaf schouwburg Het Park tot aan de Hulk (en verder) krijgt als versterking een oeverdijk. Dit is een nieuwe, zandige dijk die voor de bestaande dijk aan de waterzijde wordt aangelegd. Op de oeverdijk creëert de gemeente Hoorn een groot stadsstrand waar men kan spelen, wandelen, fietsen, zonnen, sporten, een kop koffie kan drinken bij het strandpaviljoen, of gewoon lekker kan gaan liggen na een duik in het Markermeer. Het stadsstrand wordt ongeveer 130 meter breed en een kilometer lang, en bevindt zich tussen schouwburg Het Park en de Galgenbocht bij de Grote Waal. Het biedt hiermee een unieke aanvulling op het recreatieve aanbod in Westfriesland.

Het is ook een van de weinige stranden die goed per trein bereikbaar zijn, wat ook positief is voor het aantrekken van toerisme voor de regio. De ontwikkeling van het stadsstrand en de Westerdijk is onderdeel van het programma Waterfront. Hier werkt de gemeente Hoorn samen met organisaties en bedrijven aan een kust waar inwoners en bezoekers nog meer van kunnen genieten. Tevens sluit het stadsstrand aan op het initiatief van Provincie Noord Holland voor een recreatieve verbinding van Hoorn naar Amsterdam. Hiertoe worden in het verdere traject fiets-/wandelpaden en verbindingen aangelegd. Op ambtelijk niveau is er al veel afstemming geweest over het stadsstrand en er werd al gewerkt aan de voorbereidingen voor het bestuurlijk traject. Een eerste verzoek om dit onderwerp te agenderen was ook al voorgelegd. Later is ook door de gemeenteraad van Hoorn middels een motie aan het college verzocht het beheer en onderhoud van het stadsstrand bij het Recreatieschap onder te brengen. Daarbij is aangegeven dat dit niet mag leiden tot een hogere bijdrage vanuit de aangesloten gemeenten aan het Recreatieschap. Het college van de gemeente Hoorn heeft de raad gemeld dat dit vanwege het ontbreken van (structurele) ruimte binnen de begroting van het Recreatieschap niet tot de mogelijkheden behoort en het gesprek aan te gaan met het Recreatieschap over wat wel mogelijk is.

Dit verzoek is door het college van Hoorn schriftelijk bij het Recreatieschap ingediend.

2

De jaarlijkse beheer- en onderhoudskosten zijn geraamd op € 130.000 per jaar (op basis van prijspeil 2020 op basis van de ontwerpgegevens t/m april 2020). Ten tijde van het schrijven van dit stuk zijn bepaalde ontwerpprincipes nog niet duidelijk. Dit kan nog leiden tot bijstelling van de raming. De werkzaamheden betreffen samengevat: het beheer van stranden en zwemwater (met uitzondering van maaien van waterplanten); vuilverwerking inclusief afvoer en verwerking; het onderhoud van groen op het terrein (gras, bomen en heesters) en dagelijks beheer en onderhoud aan de half-verharde wandelpaden. Geen onderdeel is het groot- en vervangingsonderhoud, sloot- en baggerbeheer en schoonmaak en onderhoud van toiletgebouwen, kiosken, panna-kooien, speeltoestellen en dergelijken. Uitgangspunt en voorwaarde bij deze gesprekken zijn dat het beheer- en onderhoudsniveau gelijk is en aansluit bij het beheer- en onderhoudsniveau dat het Recreatieschap hanteert in de overige terreinen. Kerntaken Recreatieschap en afwegingskader nieuwe taken Het verzoek van de gemeente Hoorn aan het Recreatieschap is meegenomen in de kerntakendiscussie van het algemeen bestuur. Er kon toen geen uitsluitsel worden gegeven over dit vraagstuk.

Wel is er tijdens deze discussie is besloten dat bij verzoeken voor nieuwe taken en werkzaamheden er een beoordeling moet plaatsvinden op basis van verschillende afwegingskaders. Als nieuwe ontwikkelingen in beheer worden ondergebracht bij het Recreatieschap mag dit niet leiden tot uitholling. Omdat nieuwe ontwikkelingen gevolgen hebben voor de formatie en/of de begroting van het Recreatieschap is het geen vanzelfsprekendheid dat deze 1-op-1 aan het takenpakket worden toegevoegd. Het algemeen bestuur zal hierover moeten besluiten. In dit voorstel wordt het verzoek aan de volgende (in de kerntakendiscussie bepaalde) afwegingskaders getoetst: Beleidsmatig Een terrein/voorziening moet een recreatieve hoofdtaak hebben en een regionale (bovenlokale) betekenis hebben en passen binnen de doelstellingen van het Natuur- en Recreatieplan Westfriesland. Business-case Verdeling van exploitatielasten en –baten van het terrein. Efficiencyvoordeel Kan het Recreatieschap een terrein efficiënter beheren dan de desbetreffende gemeente. Bedrijfsvoering Past het beheer van het terrein binnen de bedrijfsvoering van het Recreatieschap (expertise, locatie, formatie, etc.).

Financiering Via de verdeelsleutel aan de deelnemers of als losse opdracht aan het Recreatieschap? Toetsing verzoek beheer stadsstrand Hoorn Onderstaand zijn de uitkomsten van de toetsing van dit project aan de afwegingskaders kort weergegeven. In de bijlage is een uitgebreide toetsing voor de eerste drie afwegingskaders bijgevoegd.

3

Beleidsmatig De vraag of het project past binnen de beleidskaders van het Recreatieschap kan positief beantwoord worden. Het project is ook genoemd in het Natuur- en Recreatieplan als voorbeeld voor het doorontwikkelen van het recreatieaanbod in de regio. Het strand heeft een toegevoegde waarde voor de regio en is uniek in zijn soort om verschillende redenen. En ook kan het worden gezien als begin- of eindpunt van het recreatieve fiets-/wandelpad tussen Hoorn en Amsterdam. Het project zorgt daarbij voor een toename van het areaal recreatiegebied in de regio en ontlast daarmee indirect de andere gebieden (waar de druk steeds meer toeneemt). Efficiencyvoordeel en bedrijfsvoering Het Recreatieschap is dé partij in de regio om het recreatieve beheer van het stadsstrand uit te voeren. Het Recreatieschap heeft ruime ervaring met het beheren en onderhouden van recreatieterreinen en de organisatie is hier op ingesteld. Wanneer het Recreatieschap het recreatieve beheer en onderhoud gaat uitvoeren, dan ontstaat er vrijwel zeker efficiencyvoordeel. Niet zozeer dat het tot een verlaging van kosten leidt maar wel dat door dit terrein toe te voegen aan het areaal de omvang van de werkzaamheden toenemen, waardoor menskracht, materiaal en kennis efficiënter ingezet kunnen worden.

Hoofdvraag 1, of het logisch is dat het Recreatieschap dé partij is om het beheer van het stadsstrand te gaan uitvoeren, kan positief worden beantwoord. Business-case Het vraagstuk hoe de business-case van het stadsstrand eruit ziet of kan zien, is complex. Het gaat er vooral om welke potentie het terrein heeft en in hoeverre het gewenst is om deze potentie ook te benutten. Daarbij speelt het vraagstuk welke afwegingen er worden gemaakt tussen lokaal of maatschappelijk belang, of commercieel en regionaal belang. De gemeente heeft aangegeven de exploitatie in eigen beheer te willen houden. Op dit moment is er nog geen businesscase gemaakt door de gemeente. Het strand biedt potentie om in te verdienen. Deze ligt vooral bij betaald parkeren, horeca en grote evenementen. Een goede inschatting van de te behalen inkomsten is door het ontbreken van een businesscase op dit moment moeilijk te maken. Afhankelijk van de (commerciële) ambitie zou deze zomaar ergens tussen de € 30.000 en € 150.000 kunnen liggen Financiering Het laatste afwegingskader en de tweede hoofdvraag is de vraag wie de kosten voor het beheer en onderhoud draagt. Deze vraag zal in dit hoofdstuk worden behandeld. Een gegeven is dat het strand beheerd moet worden. Immers het strand is al in aanleg. Het Recreatieschap is daarvoor de juiste partij.

De vraag is alleen wie de kosten die het beheer en onderhoud met zich meebrengen, gaat betalen. Beleid Over nieuwe terreinen zijn in het Natuur- en Recreatieplan de volgende uitspraken gedaan: 1. Het Recreatieschap Westfriesland staat open voor uitbreiding van zijn werkzaamheden, indien dit toegevoegde waarde heeft voor het recreatief product en er goede financiële afspraken aan ten grondslag liggen; 2. Na eenmalige investeringen in terreinen zijn de kosten voor het beheer voor het Recreatieschap Westfriesland; 3. Nieuwe terreinen van regionale betekenis of terreinuitbreidingen kunnen na realisatie aan het Recreatieschap Westfriesland in beheer worden gegeven (bijvoorbeeld de uitbreiding van de Vooroever).

4

Met dat laatste zegt het dat kapitaallasten buiten beschouwing worden gelaten. Het is echter voor de context wel goed om te benoemen dat de investering ongeveer € 13 miljoen bedraagt, waar kapitaallasten van circa € 600.000 uit voortkomen. Dit zijn ook kapitaallasten voor (deels) niet recreatieve functies, zoals parkeerplaatsen. Ook is er door het algemeen bestuur al bepaald dat het Recreatieschap niet handhaaft en daar ook geen personeel voor heeft en zal aannemen. Naast dit geeft het staande beleid geen uitsluitsel. Vergelijkbare projecten en precedentwerking Het Recreatieschap bestaat al bijna 50 jaar en in die periode is er vaak sprake geweest van uitbreiding van taken of terreinen. Deze uitbreidingen hebben geleid tot verhoging van de bijdrage per inwoner, tenzij de beheerlasten opgevangen konden worden binnen de ruimte in de begroting. In het laatste geval leidde dat er dan toe dat de bijdrage per inwoner niet verlaagd werd; een besluit dat eenvoudiger te nemen is dan een verhoging van de bijdragen, maar waarbij het er ook op neer komt dat de lasten door de regio gedragen worden.

Recente voorbeelden van uitbreidingen van terreinen en/of taken die tot verhoging van de beheerlasten hebben geleid: - Uitbreiding Egboetswater (sneeuwklokjesland); - Uitbreiding Streekbos; - Uitbreiding Vooroever; - Waterberging en vaarroute Drachterveld; - Opwaardering Haven Wijdenes; - Opwaardering Uiterdijk Schellinkhout. Er zijn ook enkele terreinen/projecten waarvoor het Recreatieschap het beheer doet, maar de kosten doorberekent: - Waterberging Egboetswater - Betreft een opgave vanuit woningbouw; - Enkhuizerzand – Op verzoek van de gemeente is dit terrein door het Recreatieschap verkocht aan de gemeente; - Broekerhaven oost – Betreft een voorziening met een lokaal karakter; - Kippenbillenstrandje – Betreft een voorziening met een lokaal karakter. Een belangrijke overweging is of een besluit over dit onderwerp leidt tot precedentwerking. Dit wordt ondervangen doordat het algemene bestuur heeft besloten dit per vraagstuk te bekijken. Maar er kan ook andersom geredeneerd worden. Bij eerdere toevoeging van terreinen aan het takenpakket van het Recreatieschap is dit ook gedaan, zonder dat de gemeente op wier grondgebied het ligt een extra bijdrage betaalt voor het beheer. Ook daar heeft een besluit niet geleid tot een precedent. Wel zijn er verschillende ontwikkelingen gaande waar het Recreatieschap (mogelijk) in de toekomst een rol in kan spelen.

Nu liggen er daar geen concrete verzoeken voor. En ook is er vanuit de kerntakendiscussie geen opdracht neergelegd om extra taken/werkzaamheden toe te voegen aan het takenpakket. Daarom wordt geadviseerd om het standpunt in te nemen dat wanneer er concrete vragen/verzoeken komen hiervoor, die op dat moment aan het algemeen bestuur voor te leggen. Regionale opgave De druk op de recreatie neemt de afgelopen jaren steeds meer toe. Corona maakt dit nu extra goed zichtbaar, maar is niet de oorzaak. Als corona weg is, blijft dit het geval. Westfriesland heeft een relatief beperkt aanbod aan recreatie. Door onder andere de woningbouwopgave wordt dit probleem vergroot. Het stadsstrand is een oplossing voor dit probleem. Het strand wordt gerealiseerd binnen de gemeentegrenzen van Hoorn. Voor een toerist of recreant is dat totaal niet relevant. Als we kijken naar tellingen uit 2015, zien we bijvoorbeeld dat 40% van de

5

inwoners uit Hoorn het Streekbos bezoekt, 91% van de inwoners uit Enkhuizen en 88% uit Stede Broec. Als dat wordt omgerekend naar absolute aantallen dan ontloopt dat elkaar niet heel veel. Met andere woorden: recreatie is niet gebonden aan een gemeentegrens. Zelfs niet aan regio, provincie of landsgrenzen. Belangrijker is dat het areaal recreatie met circa 25 hectare / 8% wordt uitgebreid. Het project biedt de regio een uniek recreatiegebied dat centraal gelegen is en ook met openbaar vervoer zeer goed te bereiken is. Ook zal het de druk op andere terreinen doen afnemen doordat bezoekers beter gespreid kunnen worden. Dit geldt voornamelijk bij drukke(zomerse)dagen. Op die manier profiteren de gebruikers van die gebieden (indirect) ook van dit project. Dat het strand hier wordt gerealiseerd heeft er vooral mee te maken dat deze kans zich hier voordoet. De gemeente heeft deze unieke kans aangegrepen. Dit sluit aan bij de doelstellingen en ambities uit het Natuur- en Recreatieplan, waar het plan ook in is opgenomen. Tot slot moet voor het regionale belang ook gekeken worden naar de ambities uit het Pact. Voldoende kwalitatieve recreatiemogelijkheden zijn essentiële onderdelen binnen de thema’s ‘Wonen en Leefbaarheid’ en ‘Vrije tijd (Leisure)’. Een regionale opgave is het faciliteren van de watersport.

De vele kilometers kust van Westfriesland lenen zich uitstekend voor de watersport. Één van die sporten is het kitesurfen. Voor deze sport zijn er door de beperkingen vanuit natuur- en scheepvaarwetgeving relatief weinig ‘spots’ aanwezig. Dit leidt tot het kiten op illegale locaties en enorme drukte op de aanwezige spots. Deze drukte kan – wanneer het terrein of de omgeving deze niet aankan- leiden tot (structurele)overlast. De realisatie van een kitespot op het stadsstrand van Hoorn kan een bijdrage leveren om dit probleem op te lossen. Ook betekent een extra kitespot een toevoeging van kwaliteit aan het aanbod van watersport in de regio. Door een aantal Westfriese gemeenten is dan ook de nadrukkelijke wens aangegeven deze voorziening toe te voegen aan het strand. Lokaal belang (en beleid) We kunnen niet ontkennen dat er bij dit project ook een sterk lokaal belang is. Een stadsstrand is enorme toevoeging voor stad als Hoorn. Het heeft een toegevoegde waarde voor inwoners maar ook voor toeristen die de stad bezoeken. In Nederland zijn er weinig steden die een vergelijkbaar strand hebben en dat maakt Hoorn hierin uniek in zijn soort. Uiteraard zal de regio hier ook gedeeltelijk van meeprofiteren maar het profijt voor horeca, middenstand en inwoners (huidige en toekomstige) van Hoorn zal het grootst zijn.

Naast het feit dat een natuur- of recreatiegebied in de nabijheid (binnen of buiten de eigen gemeente) een positieve invloed op de leefomgeving heeft en het voorzieningenniveau vergroot - dit geldt overigens voor alle regionale voorzieningen - speelt hier dat in het gebied ook expliciet lokale opgaven zijn opgenomen. Het meest concreet is de stedelijke parkeeropgave die in dit gebied is ingevuld. Verplaatsing van de parkeerplaatsen van het Pelmolenpad maakt woningbouw daar mogelijk. De integratie van de stedelijke woningbouwopgave zorgt er ook voor dat in het gehele terrein betaald parkeren geldt, terwijl dit in geen van de andere terreinen van het Recreatieschap het geval is. Maar ook geldt dit voor het gebruik van het gebied. Er is al genoemd dat de gemeente (meer dan voor andere gebieden) zeggenschap houdt over (commerciële) activiteiten in het gebied. Ook bij de inrichtingsplannen is de gemeente leidend geweest en zijn (fundamentele) keuzes door de gemeente gemaakt. Waar het Recreatieschap bij andere terreinen handelt in overleg met de gemeente, handelt het hier in opdracht van de gemeente. Het algemeen en dagelijks bestuur hebben in dit geval beperkte invloed (gehad).

6

Varianten voor financiering Feitelijk zijn er vier logische opties voor de verdeling van de financiering van het beheer en onderhoud (zie ook de tabel in de bijlage): 1. Recreatieschap neemt het strand in beheer als “regionaal recreatieterrein” namens de regio. Daarbij zijn er drie varianten: a. Het Recreatieschap betaalt 100% van de kosten. De bijdrage van Hoorn bijdraagt 34% van de kosten (Optie 1); b. Het Recreatieschap betaalt 50% van de kosten vanuit de GR en de gemeente Hoorn betaalt 50%. Omdat Hoorn ook en deel bijdraagt van aan de 50% van het Recreatieschap leidt dit tot een netto verdeling van 67% (Hoorn) – 33% (Recreatieschap) (Optie 2); c. Het Recreatieschap betaalt 75% van de kosten en Hoorn 25%. Omdat Hoorn ook een deel bijdraagt aan de 75% van het Recreatieschap leidt dit tot een netto 50% -- 50% verdeling (Optie 3); 2. Recreatieschap treedt op als “onderhoudsaannemer voor Hoorn” en 100% van de kosten wordt door Hoorn betaald (Optie 4). Omdat toevoeging van taken niet mag leiden tot ‘uitholling’ zorgen de opties een, twee en drie voor een verhoging van de bijdrage per inwoner. De exacte gevolgen vindt u in bijlage 2. Optioneel is om een mogelijke stijging van de bijdrage per inwoner voor het Recreatieschap in een aantal jaren geleidelijk door te voeren. Op die manier kunnen de gemeenten de verhoging geleidelijk opvangen. Vooralsnog wordt dit niet voorgesteld.

Advies Omdat er geen businessmodel is, is de precieze inverdienpotentie niet bekend. Maar deze wordt geschat op minimaal €30.000. Hierbij zijn de parkeerinkomsten buiten beschouwing gelaten. Met deze inkomsten en de andere potentiële inkomsten, kan dit bedrag vele malen hoger uitvallen. Omdat het strand zowel lokale als regionale functies heeft lijkt een verdeling volgens optie 2 (75-25) reëel. Omdat het Recreatieschap op de andere terreinen ook de lusten heeft, is het logisch de genoemde €30.000 hierin te verrekenen. Daarmee ontstaat een verdeling die overeenkomt met optie 2 (50-50). Om de regionale functie van het strand te waarborgen is het advies om aan deze verdeling de voorwaarde te stellen dat de gemeente Hoorn zijn uiterste inspanningen verricht om een kitespot op het stadsstrand te realiseren. (Samenwerkings)overeenkomst Om de samenwerking te borgen en duidelijkheid voor de toekomst te scheppen is het wenselijk een samenwerkingsovereenkomst te tekenen, waarin duidelijke afspraken worden gemaakt over zowel beheer en onderhoud als de exploitatie. Het is zaak dat beide partijen deze taak als gezamenlijke opgave oppakken en elkaar hierin als gelijkwaardige partners zien. Afspraken en structureel overleg is nodig op beheerniveau, maar ook op strategisch, management- en bestuurlijk niveau.

Onderdeel van deze verdeling zou moeten zijn dat vanuit het Recreatieschap een maximale (financiële) inspanning wordt vastgesteld. Deze moet worden bepaald op basis van een regionaal gemiddelde inspanning. Het mag niet zo zijn dat lokaal beleid, keuzes over inrichting, kosten voortkomend uit (economische) activiteiten of gevolgen van overlast leiden tot hoge kosten voor het Recreatieschap.

7

Voorstel: Wij stellen u voor: - Dat het stadsstrand Hoorn een lokaal en regionaal belang en functie gaat krijgen; - Het Recreatieschap gezien zijn ervaring op dit gebied de beste partij is om het beheer en onderhoud uit te voeren; - Gezien het lokale belang, zeggenschap en totstandkoming voor een verdeling volgens optie 3 (25-75) te kiezen; - Hierin een inkomstenpotentie van €30.000 te verrekenen. Omdat daarmee een verdeling ontstaan die nagenoeg overeenkomt met optie 2 (50-50), vervolgens de verdeling van optie 2 te hanteren bij de kostenverdeling; - Hieraan de voorwaarde te stellen dat de gemeente Hoorn zijn uiterste inspanningen verricht om een kitespot op het stadsstrand te realiseren; - De financiële gevolgen van de gekozen variant te verwerken in de Kadernota 2023 zodat de raden via de P&C-cyclus worden betrokken in de besluitvorming. Het dagelijks bestuur van het Recreatieschap Westfriesland (n deze vertegenwoordigd door mevrouw Van Dolder en de heer Slagter. De heer Broersma heeft zich in het dagelijks bestuur onthouden van stemming voor dit agendapunt), De secretaris,

de voorzitter,

8

Onderwerp

: Beheer en onderhoud stadsstrand Hoorn

Bijlagenummer : 6 Het algemeen bestuur van het Recreatieschap Westfriesland, gelezen het voorstel van 9 september 2021 b e s l u i t: -

Dat het stadsstrand Hoorn een lokaal en regionaal belang en functie gaat krijgen; Het Recreatieschap gezien zijn ervaring op dit gebied de beste partij is om het beheer en onderhoud uit te voeren; Gezien het lokale belang, zeggenschap en totstandkoming voor een verdeling volgens optie 3 (25-75) te kiezen; Hierin een inkomstenpotentie van €30.000 te verrekenen. Omdat daarmee een verdeling ontstaan die nagenoeg overeenkomt met optie 2 (50-50), vervolgens de verdeling van optie 2 te hanteren bij de kostenverdeling; Hieraan de voorwaarde te stellen dat de gemeente Hoorn zijn uiterste inspanningen verricht om een kitespot op het stadsstrand te realiseren; De financiële gevolgen van de gekozen variant te verwerken in de Kadernota 2023 zodat de raden via de P&C-cyclus worden betrokken in de besluitvorming.

Aldus vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van het Recreatieschap Westfriesland, gehouden op 6 oktober 2021. De secretaris, Karel Schoenaker

De voorzitter, Nico Slagter

9

Bijlage 1. Toetsing verzoek beheer stadsstrand Hoorn Beleidsmatig De vraag of het project past binnen de beleidskaders van het Recreatieschap kan positief beantwoord worden. Het project is ook genoemd in het Natuur- en Recreatieplan als voorbeeld voor het doorontwikkelen van het recreatieaanbod in de regio. Het strand heeft een toegevoegde waarde voor de regio en is uniek in zijn soort om verschillende redenen. En ook kan het worden gezien als begin- of eindpunt van het recreatieve fiets-/wandelpad tussen Hoorn en Amsterdam. Het project zorgt daarbij voor een toename van het areaal recreatiegebied in de regio en ontlast daarmee indirect de andere gebieden (waar de druk steeds meer toeneemt). Wat bij dit criterium wel geldt is dat het project (ook) een zeer grote lokale betekenis heeft. Dit is duidelijk (geworden) in het gehele proces en de totstandkoming van het project. Het project is vanaf de ontwikkeling een project van de gemeente Hoorn. De gehele vormgeving, ontwerpkeuze, inrichting en keuze voor andere (niet-recreatieve) functies, inpassing van lokale opgaven en exploitatie zijn lokaal gemaakt. Het regionaal belang is daar niet of slechts minimaal aan bod gekomen. Dat geldt ook voor het gehele participatieproject; dat is volledig gericht op de inwoners van (de stad) Hoorn, er is geen participatie gedaan buiten de gemeentegrenzen.

Naast het leveren van technische input heeft het Recreatieschap/de regio geen prominente rol gehad in de totstandkoming. Als het Recreatieschap een rol gaat spelen en het terrein op kan nemen in zijn areaal, dient er ook aandacht te zijn voor de communicatie. Zichtbaarheid van het Recreatieschap in fysiek en digitale communicatie is van belang. Alleen dan is er ook sprake van een toegevoegde waarde. Efficiencyvoordeel en bedrijfsvoering Het Recreatieschap is dé partij in de regio om het recreatieve beheer van het stadsstrand uit te voeren. Het Recreatieschap heeft inmiddels 47 jaar ervaring met het beheren en onderhouden van recreatieterreinen; inmiddels circa 300 hectare verdeeld over tien locaties. De organisatie en het personeel is ingesteld op deze werkzaamheden en om deze indien nodig zeven dagen in de week, voor dag en dauw, uit te voeren. Wanneer het Recreatieschap het recreatieve beheer en onderhoud gaat uitvoeren, dan ontstaat er vrijwel zeker efficiencyvoordeel. Niet zozeer dat het tot een verlaging van kosten leidt maar wel dat door dit terrein toe te voegen aan het areaal de omvang van de werkzaamheden toenemen, waardoor menskracht, materiaal en kennis efficiënter ingezet kunnen worden. Dit zal met name gelden voor de specialistische werkzaamheden (zoals bijvoorbeeld, zwemwaterbeheer) en voor inzet in (zomer)weekenden.

Ook kan er zo voor het stadsstrand gebruik worden gemaakt van kennis, kunde en het netwerk van het Recreatieschap. Denk voor dat laatste aan kennis vanuit de Vereniging van bos- en natuurterreineigenaren (VBNE), OSO (landelijk Overleg van Recreatieschappen) en het TBO (Provinciaal Terreinbeheerdersoverleg). Wanneer de gemeente Hoorn deze werkzaamheden zelf zal gaan uitvoeren, wordt daarmee een nieuwe specialisatie/takenpakket aan de afdeling/organisatie toegevoegd. Dit is uiteraard een mogelijkheid. Maar over het algemeen heeft een afdeling beheer openbare ruimte een duidelijk ander takenpakket en werkmethode. Dat beeld is de afgelopen jaren bevestigd door de ervaringen bij en reacties van recreanten over het beheer van het Julianapark. Ook kan het beheer bij een externe marktpartij worden neergelegd. De verwachting is echter dat dat tot hogere kosten zal leiden. Er kan anders met winst- en risicopercentage worden omgegaan. En belangrijker is dat de (tijd)winst vanuit efficiency, doordat de werkzaamheden gecombineerd kunnen worden met andere werkzaamheden, kostendrukkend zal werken.

10

Business-case Het vraagstuk hoe de business-case van het stadsstrand eruit ziet of kan zien, is complex. Het gaat er ten eerste om welke potentie het strand heeft en ten tweede in hoeverre het gewenst is om deze potentie ook te benutten. Daarbij speelt veelal het vraagstuk welke afweging wordt gemaakt: wordt er gekeken naar lokaal of maatschappelijk belang, of commercieel en regionaal belang. Parkeren In het terrein zijn maximaal 500 parkeerplaatsen ingericht. In theorie is het gebied praktisch in te richten zodat met twee locaties voor een toegangs- en uitrijpoort gewerkt kan worden. Er ontstaat daardoor een potentiële parkeervoorziening die qua omvang vergelijkbaar is met het Transferium (670 plekken). Als een zelfde tarief wordt gehanteerd (€ 2,50/dag) levert een drukke dag circa € 1.250 aan omzet op. Om de exacte potentiële jaaropbrengst te bepalen is een uitgebreide berekening nodig, maar een eerste inschatting is dat enkele tienduizenden euro’s zeker tot de mogelijkheden behoren. De gemeente heeft echter bepaald de helft van de parkeerplaatsen verspreid over het gebied aan te leggen zodat deze minder prominent aanwezig zijn, en deze alleen op drukke dagen open te stellen. Dit is een duidelijke lokale keuze waarbij ‘zicht op parkeerplaatsen’ boven mogelijke inkomsten is geplaatst.

Ook ontstaat hierdoor de situatie dat op het doorgaande fietspad op drukkere recreatiedagen auto’s en fietsers van dezelfde weg gebruik moeten maken. Horeca Het strand biedt goede kansen voor horeca. Er is aan de westkant een strandpaviljoen gepland en centraal op het strand ruimte voor een kiosk/foodtruck. Op dit moment wordt het concept nader uitgewerkt. Er is door de gemeente gekozen voor een paviljoen aan de westkant van het strand, circa 700 meter vanaf de binnenstad. Verdrukking/concurrentie met de Schouwburg wordt daarmee voorkomen, maar hierdoor neemt de potentie wel af. Plaatsing meer richting de binnenstad vergroot de mogelijkheden van een paviljoen en maakt horeca minder seizoensgebonden. Desalniettemin lijkt een pachtsom van € 20.000 - € 30.000 minimaal mogelijk, zeker wanneer ook de kiosk/foodtruck daar worden ondergebracht. Evenementen Evenementen kunnen een (grote) bron van inkomsten zijn. Er zijn tal van soorten evenementen. Een sector waar veel geld in omgaat zijn festivals. Als we de huidige situatie met corona even buiten beschouwing laten, zijn festivals populair. Vooral als deze worden georganiseerd in een inspirerende ‘groene’ natuurlijke omgeving. Het stadsstrand heeft die eigenschappen. En daarnaast is het qua logistiek (bezoekersstromen) en mogelijkheden voor afzetten van het gebied ideaal.

En ook is het goed mogelijk om geluid de juiste kant op te richten (het water op) om overlast te beperken. Het gaat er hierbij alleen om wat men acceptabel vindt. Uit de kerntakendiscussie bleek dat het lokale belang daarin zwaar mag meetellen. Potentie van een (muziek)festival op basis van Outdoor Stereo: 7.000 bezoekers x € 35 = € 245.000. Een huur van 5% van de omzet is realistisch. € 245.000 x 5% = € 12.250. Indien de gemeente hier voor openstaat lijkt het mogelijk meerdere festivals van deze omvang te organiseren. Totale potentiële inkomsten € 15.000 - € 30.000. Naast muziekfestivals zijn er ook mogelijkheden voor festivals op cultureel, culinair, maatschappelijk of sportief gebied. Denk daarbij aan foodtruckfestivals als ‘rollende keukens’, evenementen als Samenloop voor Hoop (KWF), De Unox Nieuwjaarsduik, (water)sportevenementen en braderieën en kofferbakmarkten. Ook voor deze evenementen kan er een commerciële huursom worden berekend. Afhankelijk van de ruimte die de gemeente biedt zijn de potentiële inkomsten in te schatten op € 5.000 € 15.000.

11

(Water)sport- en outdoorondernemers Het stadsstrand Hoorn kan ondernemers op het gebied van (water)sport en outdoor kansen bieden. De huidige sport- en spelmogelijkheden in het ontwerp zijn vooral gericht op lokale wensen. Er zijn vier locaties voor sport en spel ingericht. Er zou in plaats van een traditionele inrichting ook nagedacht kunnen worden of ondernemers er kansen zien. Denk aan teambuilding, bootcamp of andere buitensportactiviteiten. Potentie: € 5.000.

12

Bijlage 2 Tabel berekening kostenverdeling

Berekening kostenverdeling Totale onderhoudskosten Bijdrage Hoorn in de GR

€

Bijdrage Hoorn Bijdrage RSW

130.000 34,4% Optie 1. RSW Optie 2. 50-50 0% € 50% € 65.000 100% € 130.000 50% € 65.000

Optie 3. 25-75 Optie 4. Hoorn 25% € 32.500 100% € 130.000 75% € 97.500 0% € -

Netto bijdrage Hoorn

34% € 44.720

51% €

67% € 87.360

Gevolgen bijdrage per inwoner (obv Kadernota 2022) Aantal inwoners 213.000 Bijdrage per inwoner € 5,81

Optie 1 Optie 2 Optie 3 Optie 4

€ € € €

Verhoging Nieuwe bijdrage 0,61 10,5% € 6,42 0,31 5,3% € 6,12 0,46 7,9% € 6,27 0% € 5,81

66.040 100% € 130.000