B8 Update Welwonen moratorium sloop

Enkhuizen, 10-05-2023

Betreft: Update motie moratorium sloop

Geacht college, In de zomer van 2017 is Welwonen het directe gesprek met bewoners gestart over de toekomst van de Bloemenbuurt. De aanleiding is meerledig: de kwaliteit van de woningen is slecht, de leefbaarheid staat onder druk en volkshuisvestelijk en stedenbouwkundig is de wijk niet toekomstbestendig. Bewoners maken wijkvernieuwingsplan beter Welwonen laat zich in het participatieproces ondersteunen door een extern bureau gespecialiseerd in bewonersparticipatie (Van Nimwegen). In samenwerking met de gemeente zijn twee wijkwandelingen georganiseerd met bewoners om inzichten op te halen over de woonen leefsituatie in de Bloemenbuurt. Dit was de start van een intensief participatietraject, waarbij in verschillende bewonersbijeenkomsten het gesprek is gevoerd met de bewoners. Daarbij konden ideeën en wensen worden gedeeld over de woonomgeving, samenleving, parkeren, grondgebonden woningen, gestapeld wonen en duurzaamheid. Daarnaast konden bewoners ook in persoonlijke gesprekken hun inbreng doen. Het directe contact met de buurtbewoners en het kunnen verwerken van hun inbreng is van grote waarde gebleken. Het gezamenlijk opstellen en op meerdere momenten aanpassen van het (stedenbouwkundig) plan naar aanleiding van de feedback rechtstreeks van bewoners in de Bloemenbuurt heeft ertoe geleid dat er een beter plan ligt.

Dit bleek ook tijdens de presentatie aan de bewoners van de architectonische invulling in september 2019 “een mooi plan – er is goed naar ons geluisterd”. Dit is het gevolg van de keuze om voor het grootste gedeelte invulling gegeven aan participatie op het op één na hoogste niveau van participatie (coproduceren) en op specifieke onderdelen voor het hoogste niveau (meebeslissen). In bijlage 1 – Overzicht participatie is een overzicht te vinden van de dialoog met de bewoners over de wijkvernieuwing. Welwonen vraagt expertise oordeel Welwonen heeft eind 2022, ruim vijf jaar na de start van het participatieproces, zelf om een expertise oordeel verzocht op de inhoud en het proces wijkvernieuwing Bloemenbuurt ten behoeve van een kritische blik van buiten en feedback op haar plannen. Em. prof. mr. W.C.T.F. de Zeeuw stelt in zijn expertise-oordeel : “In 2017 is het participatieproces gestart. Uit de stukken maak ik op dat de informatie naar en de dialoog met bewoners in voldoende mate en – sterker nog – intensief heeft plaatsgevonden”. De algemene conclusie luidt: “De invulling van de

afwegingscriteria in hun totaliteit overziende, meen ik dat Welwonen op deugdelijke gronden tot de herbevestiging van het sloop/nieuwbouwplan heeft kunnen komen.” Het expertise-oordeel heeft uw college reeds ontvangen. Update m.b.t. motie moratorium op sloop Welwonen heeft uw college een principeverzoek gedaan voor het aanpassen van het bestemmingsplan in de Bloemenbuurt. Een deel van de huidige woningen wordt voorzien van groot onderhoud en een deel van de woningen wordt gesloopt. Op 5 juli 2022 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarin zij uitspreekt het noodzakelijk te achten een moratorium op sloop in te stellen “zolang er geen nieuwe woningen zijn waar de bewoners van sloopwoningen naar toe kunnen verhuizen”. Hieronder volgt een update over de stand van zaken per sloopfase: Fase 1 sloop (gereed) – nieuwe woningen opgeleverd Sinds de zomer van 2022 zijn de nieuwe in de Begoniastraat (fase 1) opgeleverd. Vanuit de bewoners van deze nieuwe woningen komen veel positieve berichten, waaruit blijkt dat de beoogde verbetering van woonkwaliteit en woongenot door de nieuwbouw ruimschoots is gerealiseerd. Fase 2 sloop (2024) – 19 van de 21 (90%) huishoudens zijn al verhuisd De bewoners die in de beoogde sloopwoningen in fase 2 wonen, waren op het moment van aannemen van de genoemde motie, reeds sloopurgent.

Vrijwel al deze bewoners hebben gebruik gemaakt van hun 99 extra zoekjaren en zijn inmiddels verhuisd. Om de leefbaarheid in dit deel van de Bloemenbuurt zoveel mogelijk te waarborgen, worden de vrijgekomen woningen via AdHoc tijdelijk verhuurd onder de Leegstandswet. Door Adhoc in te schakelen wil Welwonen gedwongen uithuisplaatsingen voorkomen. Met AdHoc zijn hierover goede afspraken gemaakt, er worden bijvoorbeeld geen mensen geplaatst die geen alternatief kunnen opgeven waar ze naar toe te kunnen als de woningen worden gesloopt. Dit is wezenlijk anders dan hoe het in fase 1 is gegaan. Toen waren er in samenspraak met de gemeente tijdelijke bewoners geplaatst die geen alternatief hadden. Op dit moment zijn er nog twee oorspronkelijke bewoners in fase 2 die nog geen nieuwe woning hebben geaccepteerd. Onze sociaal projectleider onderhoudt goede contacten met deze bewoners en informeert deze bewoners over hun rechten aan de hand van het eerder vastgestelde sociaal plan en sociaal statuut. Fase 3 en 4 sloop (2025 en 2027) – circa 25% van de huishoudens is al verhuisd In de overige fases zijn nu bijna een kwart van de woningen tijdelijk verhuurd. De oorspronkelijke bewoners zijn in deze gevallen met hun eigen inschrijving verhuisd, naar fase 1 verhuisd of er was sprake van natuurlijk verloop.

Bewoners sloopwoningen beschermd door wet en sociaal statuut Bewoners van sloopwoningen worden wettelijk beschermd. De wetgever heeft vastgelegd hoe corporaties dienen om te gaan met bewoners van sloopwoningen. In lijn met de aangenomen motie dient Welwonen o.a. wettelijk te voorzien in een vervangende woning. Bewoners ontvangen ook een verhuisvergoeding van €7.156 (prijspeil 2023). 75% van deze vergoeding wordt reeds uitbetaald bij schriftelijke opzegging van de huurovereenkomst . Op deze manier

kunnen bewoners zaken voor de nieuwe woning die ze eventueel moeten aanbetalen (gordijnen, vloerbekleding etc.) ook al vooraf regelen. Welwonen verlengt wettelijke termijn ten gunste van huurders Bewoners van sloopwoningen krijgen normaal gesproken een jaar voorafgaand aan de sloop een zoekrecht van 99 jaar ongeacht hun eigen inschrijfduur op de woningzoekenden-site Woonmatch West-Friesland. Welwonen heeft er bewust voor gekozen om deze termijn te verlengen. Praktisch betekent dit dat de urgentie zo snel mogelijk wordt verleend nadat een voorgaande fase (bijna) volledig verhuisd is. Jaarlijks komen circa 120 sociale woningen vrij door verhuizingen. Er is hierdoor en door de langere zoektijd voor iedereen in een sloopwoning tijdig een vervangende woning, al dan niet met extra ondersteuning en begeleiding van Welwonen. Ondersteuning bij de verhuizing zelf en alle regelzaken eromheen wordt geboden waar nodig. Bloemenbuurt in fases vanwege woningmarkt Om de druk op de woningmarkt zo min mogelijk te verhogen, kiest Welwonen voor fasering van het plan. Fase 2 is al enige tijd sloopurgent (99 inschrijfjaren). Fase 3 wordt sloopurgent, zodra het principebesluit over aanpassing bestemmingsplan is genomen. Ook dit zorgt voor een lagere belasting van de woningmarkt (meer tijd zorgt voor meer spreiding van de verhuizingen).

Door de tijdelijke verhuur via AdHoc zijn de gevolgen voor de leefbaarheid in deze fasen beperkt. In dit zogenaamde treintjesmodel was de verhuisbeweging met de grootste belasting op de woningmarkt in fase 1, omdat toen iedereen naar een andere woning buiten de Bloemenbuurt moest verhuizen. Deze fase is reeds volledig afgerond en opgeleverd. Uiteraard hebben we deze woningen eerst aangeboden aan bewoners van de sloopwoningen in de Bloemenbuurt. Dit is gedaan aan de bewoners van fase 2 t/m 4. Hier is door bewoners die qua gezinsgrootte passend zijn voor deze woningen goed gebruik van gemaakt. Ook dit zorgt voor minder druk op de rest van de woningmarkt, omdat deze woningen nieuw worden toegevoegd aan de voorraad. Effect proces wijkvernieuwing Bloemenbuurt op woningmarkt Door het in fases uitvoeren van het slopen en nieuw bouwen van woningen, is het interen op de totale woningvoorraad beperkt. Nu fase 1 is afgerond, is het aantal woningen wel iets afgenomen, maar met de nieuwbouw in fase 2 worden er in totaal al meer woningen teruggebouwd, dan er gesloopt worden. Nu stoppen zou betekenen dat er geen 112 nieuwe woningen worden gerealiseerd in de Bloemenbuurt, waarmee er dus geen 18 extra woningen bijkomen voor woningzoekenden. Het langere termijneffect is dat noodzakelijke vernieuwing, verduurzaming en uitbreiding van de woningvoorraad in Enkhuizen zal stagneren.

Binnen Enkhuizen is er nog steeds te weinig onbebouwde grond beschikbaar, waardoor verdichting de enige haalbare mogelijkheid is om tegemoet te komen aan de toegenomen druk op de woningmarkt. Bovendien betekent nog verder uitstellen nog langer onzekerheid voor de bewoners van de Bloemenbuurt. Vanuit sociaal oogpunt is dit zeer onwenselijk, ook omdat Welwonen vanuit bewoners steeds meer signalen krijgen dat ze graag willen weten waar ze aan toe zijn. Het

besluit van de gemeente over de wijkvernieuwing is een belangrijke stap naar duidelijkheid voor de bewoners. En, zoals eerder al aangegeven, het startsein voor de stadsvernieuwingsurgentie van de volgende fase. Duidelijkheid voor bewoners Al sinds 2017 zijn bewoners in afwachting van duidelijkheid over hun buurt. Over meerdere jaren is in een intensief participatietraject gezamenlijk met bewoners en gemeente een plan ontwikkeld om de charme van de Bloemenbuurt te behouden en tegelijkertijd de woon-en leefkwaliteit te verbeteren. Welwonen informeert haar bewoners regelmatig over de stand van zaken via nieuwsbrieven. Ook is er een sociaal projectleider aangesteld, die aanspreekpunt is voor alle bewoners uit de Bloemenbuurt. Hier wordt veel gebruik van gemaakt. Welwonen realiseert zich ten zeerste dat de toekomst van de Bloemenbuurt de persoonlijke toekomst van bewoners raakt. Dit is een dilemma bij iedere wijkvernieuwing. Juist daarom is het zo belangrijk om gezamenlijk met de wijkbewoners en de gemeente plannen te ontwikkelen. Daarbij zijn we ons er altijd van bewust dat onze verantwoordelijkheid verder reikt dan wat er vandaag al staat, want wij zijn er ook voor wat morgen nodig zal zijn. Het wijkvernieuwingsplan maakt de Bloemenbuurt klaar voor de toekomst. Een wijk met een grotere diversiteit in type woningen, waardoor mensen in hun vertrouwde wijk oud kunnen worden.

Waarmee we rekening houden met meer mensen die ouder worden en zelfstandig thuis kunnen wonen. Een wijk met gasloze duurzame woningen, waardoor mensen een lagere energierekening krijgen en wij onze verantwoordelijkheid nemen in de juist nu zo belangrijke energietransitie. En een wijk met goede infrastructuur, waardoor mensen beter en makkelijker kunnen parkeren en het veiliger wordt op straat. In de hoop uw college hiermee voldoende te hebben geïnformeerd, Hoogachtend,

W. van der Weide Directeur-bestuurder Welwonen

BIJLAGE 1: Tijdslijn participatie Bloemenbuurt Periode Zomer 2017

Fase Oriëntatie

Vorm Wijkwandeling 1 met bewoners

Zomer 2017

Oriëntatie

Wijkwandeling 2 met bewoners

Zomer 2017

Oriëntatie

Bewonersavond

Nov. 2017

Ideevorming

Oprichting projectgroep

Jan. 2018

Ideevorming

Bewonersavond sloopwoningen 61% deelname

Feb. 2018

Ideevorming

Bewonersavond 53% deelname sloopwoningen

Maart 2018

Ideevorming

Bewonersavond 53% deelname sloopwoningen

April 2018

Plantoets 1

Bewonersavond

Mei 2018

Plantoets 2

Huis-aan-huis

Mei-dec 2018 April 2019 2020

Uitwerking Uitwerking

GemeenteWelwonen Huis- aan- huis

Ideevorming

Klankbordgroep

Voorjaar 2021

Persoonlijke toestemming

1-op-1

Mei 2022

Verhuiskosten vergoeding naar voren

Nieuwsbrief

Juli 2022

WoonwensenOnderzoek

1-op-1

September 2022

Fase 2,3 en 4 aanbod fase 1

Nieuwsbrief

Inhoud Het doel is om inzichten op te halen over de woon-en leefsituatie in de wijk. Dit vindt plaats in samenwerking tussen de gemeente, Welwonen, de stedenbouwkundige en, bij afwezigheid bewonerscommissie, de Huurders Adviesraad Enkhuizen (HAR E.). Het doel is om inzichten op te halen over de woon-en leefsituatie in de wijk. Dit vindt plaats in samenwerking tussen de gemeente, Welwonen, de stedenbouwkundige en, bij afwezigheid bewonerscommissie, de Huurders Adviesraad (HAR E.). Terugkoppeling n.a.v. wijkwandelingen & discussie stellingen op het gebied van wonen, leefomgeving en verkeer. De bewoners waren nagenoeg unaniem positief over de stelling dat slopen beter is dan renoveren. link Een projectgroep wordt geformeerd met o.a. de gemeente en, bij afwezigheid van een bewonerscommissie, het lid van de Huurdersadviesraad die woonachtig is in de Bloemenbuurt. Welwonen heeft voor het participatietraject ondersteuning gezocht bij een extern bureau (Van Nimwegen) gespecialiseerd in bewonersparticipatie. De bewoners van de woningen waarvan het voornemen is die te slopen, worden uitgenodigd voor een inloopmarkt waarbij o.a. stil gestaan wordt bij de overwegingen voor de sloop en de impact van de sloop. Van de 74 huishoudens nemen 45 deel (61%) aan de avond. Actief wordt de vraag uitgezet aan bewoners om zich aan te melden voor het participatietraject.

Welwonen doet tevens een aanbod aan bewoners om een persoonlijk gesprek te voeren. Enkele bewoners maken hier gebruik van. Praatplaten: 1.Waarom sloop? 2. Wat betekent sloop voor mij? 3. Wat is de planning? 4. Samen plannen maken 5. Aanmelden om mee te denken over nieuwbouwplannen. Bewonersbijeenkomst, waarbij bewoners ideeën en wensen in kaart brengen en in een interactieve setting het gesprek voeren over de toekomst. De onderwerpen waarbij wordt stilgestaan zijn de woonomgeving, samenleving, parkeren, grondgebonden woningen, gestapeld wonen en duurzaamheid. Meer dan 100 bewoners van de Bloemenbuurt nemen deel, waaronder 53% van de huishoudens uit een sloopwoning. De uitkomsten worden in een nieuwsbrief verspreid in de wijk zodat ook niet deelnemers er makkelijk kennis van kunnen nemen. Klik hier voor de onlineversie van de nieuwsbrief. Ideeën en wensen in kaart brengen van bewoners. Stickers plakken bij voorbeelden voor toekomst. Onderwerpen 1. Woonomgeving, 2. Samenleving, 3. Parkeren, 4. Grondgebonden woningen, 5. Gestapeld wonen en 6. Duurzaamheid. Idee, vraag of droom op Ideeën- en Dromenmuur plakken. Bewonersbijeenkomst waarbij de inbreng van de bewonersbijeenkomst van 6 februari wordt teruggekoppeld en in groepsverband plattegronden worden gemaakt met aandacht voor het stratenplan, het aantal en type woningen, parkeren, water en groen.

53% van de bewoners van de te slopen woningen neemt deel. De HAR doet, bij het ontbreken van bewonerscommissie, een oproep aan bewoners om zich te melden met ideeën en doet na gesprekken met bewoners het verzoek aan Welwonen om te onderzoeken of eerder gestart kan worden met het vervangen van vloeren. De uitkomsten worden in een nieuwsbrief verspreid zodat ook niet deelnemers er makkelijk kennis van kunnen nemen. Klik hier voor de online nieuwsbrief. Bewonersbijeenkomst met presentatie eerste concept stedenbouwkundig plan. 90 bewoners nemen deel en geven input en feedback op de plannen. De uitkomsten, inclusief een eerste concept stedenbouwkundig plan, waarin de input van bewoners is gevoegd, worden in een nieuwsbrief teruggekoppeld aan de wijk. Klik hier voor de online nieuwsbrief. Het concept stedenbouwkundig plan wordt in overleg tussen de stedenbouwkundige van Welwonen en de stedenbouwkundige van de gemeente aangepast. Het aangepaste stedenbouwkundig plan wordt in een nieuwsbrief aan de wijk teruggekoppeld inclusief een voorgenomen planning. Klik hier voor de online nieuwsbrief.

Welwonen doet oproep aan de bewoners om deel te nemen aan een klankbordgroep nieuwbouw om input te geven over de inrichting van de woning (bv plek keuken) Vanwege beperkingen corona later, is Welwonen bij alle bewoners van de woning waar groot onderhoud wordt uitgevoerd (fase 1) persoonlijk langsgegaan voor draagvlakmeting. De wet stelt dat Welwonen van minimaal 70% van de bewoners hiertoe toestemming dient te verkrijgen. Welwonen heeft 75% opgehaald. In fase 3 en 4 kunnen en willen mensen op de eigen inschrijving verhuizen (zonder SVurgentie van 99 inschrijfjaren). Ze krijgen dan alleen geen verhuiskostenvergoeding. In mei 2022 is besloten deze al wel te geven als bewoners op eigen kracht weg kunnen. Klink hier voor de nieuwsbrief. Alle bewoners van de sloopwoningen zijn bezocht om alles omtrent de sloop te bespreken. Woonwensen maar ook zorgen, problemen en waar Welwonen kan helpen zijn opgehaald. Bewoners van alle fasen krijgen het aanbod om naar fase 1 te verhuizen als zij hiervoor in aanmerking komen. (2e aftoppingsgrens, 3 of meer personen).

Februari 2023 Maart 2023

Oplevering fase 1 Uitnodiging Lentedag Bloemenbuurt

Maart 2023

April 2023

Update Bloemenbuurt Groot onderhoud

Nieuwsbrief Nieuwsbrief

Bewonersavond Groot onderhoud fase 2 Nieuwsbrief

De eerste woningen in fase 1 zijn opgeleverd. Er worden antwoorden gegeven op een aantal veelgestelde vragen. Alle bewoners van de Bloemenbuurt worden uitgenodigd voor de lente-actie van Ad Hoc beheer. Alle bewoners van de woningen die vallen onder fase 2 van groot onderhoud zijn uitgenodigd om nader geïnformeerd te worden over het groot onderhoud en worden ook gevraagd eventuele wensen qua onderhoud door te geven in het huisbezoek in april. Alle bewoners van de woningen waar groot onderhoud wordt uitgevoerd hebben een nieuwsbrief ontvangen na de bewonersavond met alle informatie die op de avond is verstrekt.