Actualisatie en wijziging GR Archeologie - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Actualisatie en wijziging Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westriese gemeenten 591825

Commissie: 6 oktober 2025 Raadsvergadering: 28 oktober 2025 Portefeuillehouder: Programma:

W. Hoogervorst 7: Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke vernieuwing

Karakter:

Besluitvormend

Bijlagen:

-B1 Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten -B2 Toelichting op de regeling GR Archeologie WF V8 -B3 Was-wordt lijst

Voorgesteld besluit: Conform de Wet Gemeenschappelijke regelingen 1. Als gemeenteraad uit te treden uit de Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten bij de onderhavige actualisatie; 2. Een positieve zienswijze af te geven over de geactualiseerde Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten. Inleiding Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Dit heeft invloed op de regels omtrent archeologie waardoor aanpassing van de Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten nodig is. Daarnaast dateert de huidige regeling grotendeels van 2012. De herziening die in 2024 is vastgesteld had alleen betrekking op de gewijzigde Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Nu is de gehele regeling tegen het licht gehouden en waar nodig verduidelijkt. Beoogd effect De gemeenschappelijke regeling laten aansluiten op de Omgevingswet en de Erfgoedwet en het verduidelijken van de tekst. Het zuiverder toepassen van de regeling door de raad te laten uittreden als partij. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) Wet Gemeenschappelijke Regelingen De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) vormt het wettelijk kader. Hierin is bepaald dat raden, colleges en burgemeesters van twee of meer gemeenten, voor zover voor de eigen bevoegdheid, een gemeenschappelijke regeling kunnen treffen ter behartiging van bepaalde belang(en) van die gemeenten.

Wanneer het de bevoegdheid betreft van het college moet het college eerst aan de gemeenteraad vragen om een zienswijze over de ontwerpregeling. Wanneer de tekst van de regeling definitief is, moet de raad nog om toestemming worden gevraagd de regeling aan te mogen gaan. Dit voorstel betreft het verzoek om de zienswijze op de ontwerpregeling. Dit is geregeld in artikel 1 leden 2 en 3 van de Wgr. De raad heeft 8 weken om een zienswijze in te dienen. Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden, die 26 wetten in één nieuwe wet integreert, waaronder de voormalige Wet ruimtelijke ordening en de Wabo. Bepalingen ten aanzien van archeologie die in de oude wetten waren opgenomen, zijn nu opgenomen in de 1

Omgevingswet. Dit gaat onder meer over het digitaal beschikbaar stellen van gegevens en advisering over archeologie. Erfgoedwet In de Erfgoedwet zijn de wettelijke taken vastgelegd met betrekking tot de archeologische en cultuurhistorische waarden. Gemeenschappelijke Regeling Archeologie West-Friese gemeenten Sinds 2012 wordt er samenwerkt op gebied van archeologie. De gemeente Hoorn verzorgt voor verschillende gemeenten in West-Friesland de wettelijke verplichting ten aanzien van archeologie. De kosten hiervan worden vergoed door de betreffende gemeenten. Inmiddels doet Hoorn dit voor ons, alsmede Drechterland, Stede Broec, Hollands Kroon, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen en Texel. Hollands Kroon is nog geen onderdeel van de huidige gemeenschappelijke regeling. De werkzaamheden voor deze gemeente worden nu nog tijdelijk uitgevoerd op basis van een aparte dienstverleningsovereenkomst. Door actualisatie van de regeling wordt Hollands Kroon onderdeel van de regeling. Argumenten Tijdens de evaluatie van de tekst van de Gemeenschappelijke Regeling Archeologie is gebleken dat de gemeenteraad, evenals het college, als deelnemer is opgenomen in de gemeenschappelijke regeling, maar er geen bevoegdheden van de gemeenteraad worden uitgevoerd. Daarom verschuift de regeling van een gemengde regeling – raad en college – naar een zogenaamde collegeregeling.

Gelet op de Wet gemeenschappelijke regelingen, blijft de gemeenteraad wel betrokken, wanneer het een gemeenschappelijke regeling met de colleges als deelnemers wordt. Aan de gemeenteraden wordt een zienswijze gevraagd en na verwerking toestemming. Zo blijft de gemeenteraad betrokken bij onder andere de wijzigingen van de gemeenschappelijke regeling. Inhoudelijk is aan de regeling niets veranderd; het gaat om een actualisering. Wel wordt de gemeente Hollands Kroon toegevoegd, zodat hiervoor niet meer apart met een dienstverleningsovereenkomst hoeft te worden gewerkt. De tekst is geactualiseerd zodat deze aansluit op de Omgevingswet en de Erfgoedwet. Daarnaast zijn bepaalde bepalingen tekstueel aangescherpt ter verduidelijking. Inhoudelijk verandert er niets aan de afspraken over advisering, werkprocessen en overige verplichtingen van de betrokken gemeenten. Met de gemeenschappelijke regeling wordt door de gemeenten voldaan aan de wettelijke verplichtingen. Tevens kan door de bundeling van werkzaamheden de formatie efficiënt worden ingezet. De regeling functioneert naar tevredenheid van alle gemeenten en inhoudelijke aanpassing is daarom niet gewenst. De gemeente Hoorn is uitvoerder van de gemeenschappelijke regeling. Omdat het gaat om wettelijke taken zonder commercieel oogmerk zijn kostendekkende tarieven het uitgangspunt. Dat verandert niet door de geactualiseerde regeling.

Er staat nu wel duidelijker in hoe de tarieven zijn opgebouwd en welke kosten worden toegerekend en hoe deze geactualiseerd worden naar veranderde omstandigheden. Kanttekeningen / alternatieven Kanttekeningen: n.v.t. Alternatieven: Het alternatief is de werkzaamheden door de SED te laten uitvoeren. De SED beschikt echter niet over voldoende archeologische expertise. Die zou dan aangetrokken moeten worden. Daarbij is de benodigde capaciteit beperkt, waardoor het moeilijk is daarvoor personeel te werven en de expertise goed te bemensen en te onderhouden. 2

Draagvlak Dit voorstel leent zich niet voor participatie vanuit de samenleving. Het voorstel is tot stand gekomen op basis van een uitvoerig participatieproces met de betrokken gemeenten. Planning, evaluatie en verantwoording De raad heeft 8 weken om een zienswijze in te dienen bij de gemeente Hoorn. De gemeente Hoorn wordt in kennis gesteld van de zienswijze van de raad dan wel wordt erover geïnformeerd dat uw raad geen zienswijze wenst in te dienen Hoorn verwerkt de zienswijzen in de gemeenschappelijke regeling. Vervolgens wordt de aangepaste regeling opnieuw aangeboden aan de raad. De raad geeft toestemming om de regeling aan te gaan of niet. Er is dan geen recht van amendering. Het kan voorkomen dat wijzigingen in de regeling staan, die afkomstig zijn van andere raden van de deelnemende gemeenten. Vervolgens neemt het College het besluit om de regeling al dan niet aan te gaan. Nadat de geactualiseerde Gemeenschappelijke Regeling Archeologie Westfriese gemeenten door alle colleges is vastgesteld wordt deze door Hoorn gepubliceerd via de Staatscourant en overheid.nl. waardoor de regeling in werking treedt.

Okt. 2025

Nov. / Dec. 2025

Jan. 2026

Feb. 2026

Feb. 2026

Feb. 2026

Financiën Dit voorstel heeft geen financiële gevolgen voor het begrotingsresultaat. Enkhuizen, 15 september 2025. Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

R. van Reijswoud

J. Hoekstra-Sikkema

3