Aanvullend krediet nieuwbouw sportzaal en verduurzaming Drecht - raadsVOORSTEL

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Zaaknummer:

Voorlopig ontwerp en aanvullend krediet voor nieuwbouw sportzaal en verduurzaming sporthal De Drecht 443953

Commissie: Raadsvoorstel:

Sociaal Beleid, Financiën en Bedrijfsvoering (SFB) 3 december Nr. 2024061

Portefeuillehouder: W.P.J. Bijman Programma: 5: Samenleving Karakter: Bijlagen:

Besluitvormend -

Voorlopig Ontwerp nieuwbouw sportzaal aan De Drecht Overzicht Investeringskosten en krediet per scenario (onder geheimhouding)

Voorgesteld besluit: 1. Akkoord te gaan met het beschikbaar stellen van een eenmalig aanvullend investeringsbudget voor de bouw van de nieuwe sportzaal van € 2.520.064 incl. BTW 2. Voor het verduurzamen van de bestaande bouw een investeringsbudget beschikbaar te stellen van € 1.697.586 incl. BTW 3. De kapitaallasten voor het aanvullende investeringsbudget onder 1 bedragen jaarlijks € 180.000 en deze ten laste brengen van het begrotingsresultaat; 4. De kapitaallasten voor het aanvullende investeringsbudget onder punt 2 bedragen jaarlijks € 216.884 en deze ten laste te brengen van het begrotingsresultaat; 5. Vanwege het negatieve begrotingsresultaat voor 2026 e.v. het bedrag van € 396.844 (€ 180.000 + € 216.884) te betrekken bij de ombuigingsoperatie als aanvullende bezuiniging.

Inleiding Ter voorziening in een goede en toekomstbestendige (binnen)sportinfrastructuur heeft u op 28 september 2021 een investeringsbudget beschikbaar gesteld van in totaal € 4.780.000 (incl. btw met een kapitaallast van € 180.000) voor de realisatie van een nieuwe sportzaal met twee zaaldelen aan Sporthal De Drecht. Tevens zal ook de asbestbeplating van de huidige sporthal worden verwijderd en zal er nieuwe gevelbeplating worden aangebracht. De bouw van de nieuwe sportzaal met twee zaaldelen zou gezien kunnen worden als de kernopdracht. Bij de raming van de kernopdracht is uitgegaan van het prijspeil 2020. Sinds 2020 gaat de bouwwereld gebukt onder exorbitante en turbulente structurele kostenontwikkelingen. Gezien deze omstandigheden is het beschikbaar gestelde investeringskrediet helaas niet meer toereikend om invulling te kunnen aan de opdracht. Bij de verdere uitwerking van het project bleek dat er voor de bestaande Sporthal De Drecht ook kansen ontstonden om een duurzaamheidslag te maken. Door een integrale benadering van dit project ontstaan kansen om op een efficiëntere wijze de bestaande sporthal versneld te verduurzamen en daarbij te voldoen aan de gestelde duurzaamheidseisen en -route van Gemeente Enkhuizen. Daarnaast zijn vanuit het meerjaren onderhoudsplan werkzaamheden gepland voor de komende jaren.

Geadviseerd wordt om werk met werk te maken, zodat op een korte termijn na de oplevering niet nogmaals grootse vervangingsopgaven nodig zijn. Via een architectenselectie is het eerder opgestelde schetsontwerp van de dubbele sportzaal de 1

afgelopen periode uitgewerkt tot een integraal Voorlopig Ontwerp (zie bijlage 1). Tijdens een informatieavond op 18 maart 2024 is het Voorlopig Ontwerp gepresenteerd aan omwonenden en raads- en commissieleden. In dit voorstel wordt u nader geïnformeerd en geadviseerd over de meerkosten voor het kunnen uitvoeren van de kernopdracht “Nieuwbouw dubbele sportzaal en gevelrenovatie”. Daarnaast worden een aantal opties voorgelegd met betrekking tot het verduurzamen van de bestaande sporthal. De volgende scenario’s en ramingen worden aan u voorgelegd: 1. Nieuwbouw dubbele sportzaal en gevelrenovatie 2. Werkzaamheden op basis van meerjaren onderhoudsplan (2024 t/m 2028) 3. Quick-win en werkzaamheden uit het meerjaren onderhoudsplan (2029 t/m 2023) 4. Reductie 55% (2030; bestaande bouw) 5. Energieneutraal (2040; bestaande bouw). Beoogd effect Het uiteindelijke doel van het versterken van de binnensportaccommodaties is om zoveel mogelijk inwoners (van jong tot oud) te kunnen laten sporten en bewegen in toekomstbestendige binnensportaccommodaties. Sport heeft naast het fysiek bewegen en (preventieve) gezondheidsaspect ook een groot sociaal aspect. Sport kan op verschillende gebieden ingezet worden voor het vergroten van de maatschappelijke verbondenheid. Dit sluit ook aan bij de door u aangenomen visie op de (lokale) samenleving Thuis in Enkhuizen.

De realisatie van de sportzaal draagt bij aan de onderstaande ambities, zoals deze worden benoemd in de visie: - er is een sociaalmaatschappelijke infrastructuur met een diversiteit aan verenigingen, wijken, hulpverlening en toegankelijke maatschappelijke instellingen, zoals een bibliotheek, wijkcentrum, zwembad of sporthal; - we faciliteren maatschappelijke voorzieningen (verenigingen, wijken, hulpverlening, bibliotheken, wijkcentra, zwembaden, e.d.) en initiatieven, die ontmoeting stimuleren, aansluiten bij de behoefte en vraag van inwoners en die bovendien laagdrempelig en goed (fysiek) toegankelijk zijn; - we faciliteren preventieve voorzieningen om de gezondheid en vitaliteit van inwoners te beschermen, bevorderen en te bewaken; - we faciliteren aanbod voor de jeugd op het gebied van sport en bewegen, educatie, cultuur, gezondheid, etc. om talentontwikkeling mogelijk te maken. Daarnaast is het versterken van sportaccommodaties ook één van de speerpunten van het Nationaal en Lokaal Sportakkoord. Adequate sportaccommodaties bieden de basis voor sportverenigingen, scholieren en inwoners om op een prettige en gezonde manier te kunnen sporten en bewegen. Sport en bewegen draagt bij aan een gezonde leefstijl, verbindt inwoners en heeft een positief effect op vele maatschappelijke thema’s.

In totaal sporten er in Enkhuizen gemiddeld wekelijks in totaal 3400 (unieke) leden van sportverenigingen (500) en scholieren (PO 1400 en VO 1500) in de gemeentelijke binnensportaccommodaties. Beleidsvrijheid / -ruimte (wettelijk kader) - Er bestaat in beginsel geen wettelijk kader voor de invulling van de sportvoorzieningen in een gemeente. De gemeentelijke beleidsvrijheid is derhalve groot. In het kader van de Onderwijshuisvesting zijn er echter wel wettelijke kaders voor het bieden van accommodaties met betrekking tot het gymonderwijs. De gemeente is verantwoordelijk voor het ter beschikking stellen van gymzalen/sportaccommodaties. - Budgetrecht raad, artikel 189 Gemeentewet.

2

Argumenten en uitwerking Zoals in de inleiding aangegeven is er een extra investeringskrediet nodig om in ieder geval de nieuwe sportzaal te kunnen bouwen en de nieuwe gevelbeplating te kunnen aanbrengen. De huidige raming is gebaseerd op het prijspeil 2020 en de bouwkosten zijn aanzienlijk gestegen. Daarnaast worden er 3 keuzes voorgelegd m.b.t. het verduurzamen van de bestaande bouw. Hierbij worden de gereserveerde bedragen uit het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) sporthal De Drecht ook betrokken. 1. Nieuwbouw dubbele sportzaal en gevelrenovatie (kernopdracht) In 2021 is een investeringsbudget beschikbaar gesteld van in totaal € 4.780.000 (incl. BTW) voor de realisatie van een nieuw sportzaal met twee zaaldelen en een gevelrenovatie van de bestaande sporthal. Van dit budget resteert nog € 4.712.896. Het schetsontwerp vanuit 2020 is in overleg met stakeholders uitgewerkt naar een Voorlopig Ontwerp, waarbij diverse aanpassingen zijn doorgevoerd: o.a. de aanpassing van de entree en toevoegen van een liftvoorziening aan de oostzijde van de bestaande sporthal, verbeterde toegankelijkheid voor minder validen voor gehele sportcomplex, verbeteringen in ruimtelijke- en functionele zin van de kleedruimtes en installatieruimten, koppeling toegevoegd tussen bestaande bouw en nieuwbouw.

De totale investeringskosten voor de dubbele sportzaal, asbestsanering en gevelrenovatie komen uit: € 7.232.960 incl. BTW. Ten opzichte van het reeds beschikbare budget bedraagt de meerprijs voor de nieuwbouw van de dubbele sportzaal, asbestsanering en gevelrenovatie: € 2.520.064 incl. BTW ( 7.232.960 -/- 4.712.896). De kapitaallasten hiervan bedragen € 180.000. 2. Werkzaamheden op basis van meerjaren onderhoudsplan (2024 t/m 2028) Vanuit het meerjaren onderhoudsplan (MJOP) worden bepaalde elementen betreft vervangingsonderhoud een aantal jaren naar voren gehaald. Met het uitgangspunt werk met werk maken is vastgesteld dat de werkzaamheden uit het MJOP voor de planjaren 2024 tot en met 2028 worden uitgevoerd. Dit betreft het groot onderhoud van elementen van de bestaande bouw, zoals bijvoorbeeld het vervangen van houten bergingsdeuren, aanbrengen van HR++ glas, herstellen voegwerk, vervangen van vloerafwerkingen, vervangen van uitschuifbare tribune, schilderwerk, vervangen ketels, vervangen zonlichtcollectoren, vervangen binnenriolering en het vervangen van de TL armaturen. De totale investeringskosten voor scenario 2 zijn: € 534.554 incl. BTW. Deze kosten kunnen worden gedekt vanuit de Voorziening “Meerjaren onderhoud gebouwen”, waardoor voor scenario 2 geen aanvullend budget benodigd is. 3.

Verduurzamen bestaande bouw middels quick-win (plus werkzaamheden MJOP 2029 t/m 2033) Er is met een aantal relatief eenvoudige aanpassingen en vervangingen in samenhang met een beperkte investering potentieel grote energiebesparingen mogelijk in de bestaande bouw. Sinds de realisatie in de jaren 80 zijn er, met uitzondering van de warmtapwater installatie, geen aanpassingen uitgevoerd om het energieverbruik- en verlies te beperken. In het MJOP staan op relatief korte termijn diverse installaties en installatieonderdelen genoemd die vervangen dienen te worden welke tevens inzetbaar zijn voor verduurzaming, zonder of met beperkte extra investeringen. Het betreft het vervangen van gasketels, distributiepompen en verlichtingsarmaturen. Verder worden overige werkzaamheden uit het MJOP tm 2033 bij dit scenario naar voren gehaald om zo werk met werk te maken. Hierbij valt te denken aan het vervangen van tegelwerk vloeren en wanden, vervangen plafondbekleding sporthal en vervangen buitenkozijnen. Overige maatregelen in dit scenario betreffen het verbeteren van de isolatieschil, aanhelen van isolatie en de radiatoren voorzien van thermostaatkranen. Met het scenario quick-win wordt 32% gereduceerd. 3

Het investeringsbudget voor scenario 3 is: € 1.419.133. De kapitaallasten van dit budget komen meer op € 196.000 per jaar . De totale meerkosten (nieuwbouw zalen + gevelrenovatie + mjop < 2033 + Quickwin) komen hiermee uit op € 3.939.197 incl. BTW. 4. Verduurzamen bestaande bouw middels reductie 55% (visie <2030) Aanvullend op de maatregelen in het scenario Quick Win, is de vraag welke mogelijkheden aanwezig zijn om het energieverbruik van 32% te reduceren naar 55%. Uitgaande van de bestaande situatie dient er in dit scenario een jaarlijkse besparing op energie te worden gerealiseerd van minimaal 843 GJ. Als aanvulling op de maatregelen van het scenario Quick Win worden in dit scenario de volgende aanvullende maatregelen toegepast: verbeteren van isolatieschil, balansventilatie met warmteterugwinning, PV-panelen ter compensatie. De totale investeringskosten voor scenario 4 zijn: € 1.697.586 incl. BTW en is € 278.452 hoger dan scenario 3. De totale meerkosten komen hiermee uit op € 4.217.650. De aanvullende kapitaallasten t.o.v. scenario 3 bedragen € 20.884. Scenario 3 en 4 komen in totaal uit op € 216.884 (196.00 + 20.884). 5.

Verduurzamen bestaande bouw naar energieneutraal (visie < 2040) Voor het energieneutraal maken van het gebouw dienen alle eerdergenoemde energiebesparende maatregelen zoals beschreven in het Scenario Quick Win en Energiebesparing van 55% te worden doorgevoerd. Deze maatregelen worden uitgebreid met verder verbeteren van de isolatieschil en er worden warmtepompen voorzien. Ter compensatie van het energieverbruik wordt een pv-installatie aangebracht. De aanvullende maatregelen die in dit scenario worden toegepast zijn: verbeteren van isolatieschil, laagtemperatuur warmtedistributie- en afgifte, elektrificeren van de warmteopwekking en pv-panelen ter compensatie. De totale investeringskosten voor scenario 5 zijn: € 2.520.667 en is weer € 823.082 hoger dan scenario 4. De totale meerkosten komen hiermee uit op € 5.040.732. De aanvullende kapitaallasten hiervan bedragen € 61.731. De meest duurzame variant (3+4+5) komt hiermee uit op een kapitaallast van € 278.615. Kanttekeningen / alternatieven / kansen De kanttekeningen en alternatieven worden in feite al nader toegelicht in voorgaand onderdeel, waarbij het advies van het college is om in te stemmen met de onderdelen zoals beschreven onder punten 1, 2 en 4 (reductie 55%).

Onderstaande kanttekeningen en aandachtspunten zijn van toepassing op bovengenoemde scenario’s • Als de maatregelen van scenario 5 Energieneutraal worden gerealiseerd dient de bestaande elektriciteitsaansluiting en het gecontracteerd vermogen te worden vergroot. Het vergroten van de bestaande elektriciteitsaansluiting van het nutsbedrijf is, als gevolg van energiecongestie, op korte termijn niet mogelijk. De bestaande aansluiting en het bijbehorend gecontracteerd vermogen kan naar verwachting pas worden gewijzigd in het 4e kwartaal van 2034. Het genoemde ramingsbedrag in scenario 5 is tevens exclusief de verzwaring van de elektriciteitsaansluiting van het nutsbedrijf. Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) Door de verduurzaming van de bestaande sporthal kan er mogelijk aanspraak bestaan op een DUMAVA-subsidie, mits voldaan wordt aan de isolatie eisen voor nieuwbouw. Door de gevel- en dak sanering van De Drecht is er een natuurlijk momentum om de schil extra te isoleren. Aanbeveling is om, onafhankelijk van het gekozen duurzaamheidsscenario, de bestaande bouw (o.a. ook de plint) maximaal te isoleren. Hierdoor kan er aanspraak gemaakt worden op subsidie.

4

Draagvlak Bij de gebruikers van de huidige sporthal en nieuwe sportzaal is een groot draagvlak voor dit project. Tijdens de informatiebijeenkomst op donderdag 29 februari 2024 zijn de gebruikers geïnformeerd. Allen waren zeer enthousiast over de planvorming. Met name ook de toevoeging van werkzaamheden vanuit het MJOP voor de bestaande bouw wordt als meerwaarde gezien. Tevens is de locatie van de nieuwe lift en de aanpassing van de entree aan de zijde van de parkeerplaats (oosten) positief ontvangen. Maandag 18 maart 2024 heeft een informatiebijeenkomst plaatsgevonden in de kantine van De Drecht. Omwonenden en commissie-en raadsleden waren uitgenodigd om het schetsontwerp te bekijken en tips/tops achter te laten. In totaal zijn 21 opmerkingen ontvangen en verwerkt in een tips/tops-lijst. De opmerkingen gaan met name in op de openbare ruimte en het schoolplein van RSG. Het gebouw en wijziging aan voorzijde (Rode Paard) werden als positief ervaren.

Planning, evaluatie en verantwoording Wanneer u akkoord gaat met het beschikbaar stellen van het aanvullend krediet, wordt het Voorlopig Ontwerp verder uitgewerkt tot een Definitief Ontwerp. Het Definitief Ontwerp communiceren wij met de stakeholders en de direct omwonenden. Uiteindelijk wordt de nieuwbouw Sportzaal De Drecht met een Technisch Ontwerp en conform het aanbestedingsbeleid van de gemeente Enkhuizen in de markt gezet. Financiën Hieronder een overzicht van de financiële consequenties van de in dit voorstel beschreven plannen. Geadviseerd wordt om scenario 4 aan de raad voor te dragen als voorkeursvariant. Scenario

Extra budget per scenario

Extra kapitaallasten per scenario per jaar

1. Nieuwbouw en gevelrenovatie 2. Nieuwbouw en gevelrenovatie, plus MJOP tm 2028 (€ 534.554 binnen voorziening) 3. Nieuwbouw en gevelrenovatie, plus MJOP tm 2033 en verduurzamen via Quick win 4. Nieuwbouw en gevelrenovatie, plus MJOP tm 2033 en reductie 55% 5. Nieuwbouw en gevelrenovatie, plus MJOP tm 2033 en energieneutraal

€ 2.520.064 € 2.520.064

€ 180.000 € 180.000

€ 3.939.197

€ 376.000

€ 4.217.650

€ 396.884

€ 5.040.731

€ 458.615

Toelichting Bij de berekening van de kapitaalslasten is de Nota Activa Beleid toegepast. Hierbij wordt de renovatie in 25 jaar afgeschreven en de nieuwbouw in 40 jaar (componentenbenadering). Daarnaast worden installaties afgeschreven in 15 jaar en inrichting in 10 jaar. Van het beschikbaar gestelde investeringsbudget (raad september 2021) van € 4.780.000, resteert momenteel nog een bedrag van € 4.712.896. Enkhuizen, 12 november 2024 Burgemeester en wethouders van Enkhuizen De secretaris, De burgemeester,

R. van Reijswoud

E.A. van Zuijlen 5