5 B Begroting 2023 SSC DeSom

Begroting 2023 SSC DeSom

Zichtbaar, verbonden, klaar voor de toekomst!

1 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

Inhoudsopgave BELEIDSBEGROTING .............................................................................................................. 5 1.

PROGRAMMAPLAN ...................................................................................................... 5

2.

KENGETALLEN ............................................................................................................. 7 2.1 Kengetallen 2023 ........................................................................................................... 7 2.2 Verrekeningsgrondslagen .............................................................................................. 7 2.3 Formatie SSC DeSom .................................................................................................... 8

3.

PARAGRAFEN .............................................................................................................. 9 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................... 9 3.2 Paragraaf financiering .................................................................................................. 13 3.3 Paragraaf bedrijfsvoering ............................................................................................. 14

4.

ONTWIKKELINGEN .................................................................................................... 15 4.1 Eerdere ontwikkelingen 2018-2022 .............................................................................. 15 4.2 Uitgangspunten nieuw beleid ....................................................................................... 18 4.3 Nieuwe ontwikkelingen in 2023 .................................................................................... 19

5.

RECAPITULATIE BEGROTINGSWIJZIGINGEN ......................................................... 23 5.1 Investeringen ............................................................................................................... 23 5.2 Structurele wijzigingen exploitatiekosten ...................................................................... 23 5.3 Indexatie 2023 ............................................................................................................. 23

6.

FINANCIËLE BEGROTING .......................................................................................... 24 6.1 Uitgangspunten bij de begroting ................................................................................... 24 6.2 Overzicht van baten en lasten conform op basis van kostensoorten ............................ 25 6.3 Uiteenzetting financiële positie en de toelichting .......................................................... 29 6.4 Financiële Meerjarenbegroting 2023-2026 op basis van kostensoorten ....................... 30 6.5 Geprognosticeerde begin- en eindbalans 2023 ............................................................ 31

Bijlage 1: Meerjaren investeringsbegroting 2023-2026 ............................................................ 33 Bijlage 2: Stand en verloop van reserves 2023-2026 ............................................................... 34 Bijlage 3: Overzicht baten en lasten per taakveld .................................................................... 35 Bijlage 4: Meerjarig geprognosticeerde balans ........................................................................ 36

2 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

Aan de leden van het Algemeen Bestuur van het SSC DeSom Wognum, 13 april 2022 Onderwerp: Aanbieding Begroting 2023

Geacht Algemeen Bestuur, Hierbij bieden wij u de Begroting 2023 en Meerjarenraming 2023-2026 aan. Deze begroting en meerjarenraming is geheel opgemaakt conform de Kaderbrief 2023. Doel van SSC DeSom is de deelnemers en WerkSaam Westfriesland met ICT voorzieningen te ondersteunen en deze voorzieningen steeds beter af te stemmen op de behoeften van deze tijd en de nieuwe ontwikkelingen. Zo gaan wij in 2023 onze in 2021 vervangen ICT infrastructuur verder door ontwikkelen, gebaseerd op de ontwikkelde (regionale) Cloud architectuur met een bijbehorende ICT beheerorganisatie. Ook zal er in 2023 verder worden geïnvesteerd in maatregelen om cyberdreigingen te voorkomen. De gemeentelijke CISO’s voeren hier, geadviseerd door SSC DeSom, de regie op. Gebaseerd op het Strategisch Personeel Plan (SPP) van SSC DeSom zijn alle medewerkers de afgelopen jaren (bij)geschoold en hebben zij zich, waar nodig, ge(her)certificeerd. Dit proces zal in 2023 worden voorgezet. In 2022 is door de bestuurders van SSC DeSom gestart met een aantal verkenningen voor de toekomstige positionering van SSC DeSom. In dit traject ‘Spijkers met Koppen’ is in maart 2022 besloten dat de governance van SSC DeSom voorlopig niet wordt aangepast. De focus zal liggen op het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap. Er wordt verder onderzoek gedaan naar de I-samenwerking vanuit de bedrijfsvoering bij de deelnemers.

Een werkgroep vanuit de bestuurders gaat dit onderzoek doen. In december 2021 ontving u de Kaderbrief van SSC DeSom voor 2023. Hierin zijn de kaders en uitgangspunten voor het opstellen van de Begroting 2023 opgenomen, evenals nieuwe ontwikkelingen, die we in 2023 en verder voorzien. Kaderbrief 2023 was op verzoek wederom zoveel als mogelijk beleidsarm gepresenteerd, omdat wij over de relevante voorziene ontwikkelingen nog in gesprek waren met de informatiemanagers en CISO’s van de deelnemende gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Stede Broec, Opmeer, Medemblik, Koggenland en de gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland. Verwachting is wel dat deze ontwikkelingen zowel in 2022 als in 2023 kunnen leiden tot voorstellen voor nieuw beleid met bijbehorende budgetten. Daarnaast zijn in deze begroting de financiële gevolgen opgenomen van de Meerjarenraming 2022-2025, zoals vastgesteld bij de Begroting 2022. Hierover heeft dus al besluitvorming plaatsgevonden. Voor nieuw beleid dat in voorgaande Begrotingen 2021-2022 is beschreven, is nog geen budgetaanvraag gedaan. Recent is in het begrotingsjaar 2022 via de Voorjaarsrapportage 2022 een uitgebreide toelichting en statusupdate gegeven. Ook zijn de risico’s, die hier mogelijk uit voortkomen, geschetst. De definitieve besluitvorming hierover door het Algemeen Bestuur moet nog plaatsvinden.

De Coronapandemie heeft tot zover geen ingrijpende gevolgen gehad op de financiële prestaties van SSC DeSom. Het is de verwachting dat dit in 2023 ook niet zo zal zijn, dat is mede afhankelijk van de effecten van de Covid-maatregelen, die landelijk opgelegd worden. Gedeeltelijk thuiswerken van de medewerkers zal ook in 2023 een regulier onderdeel vormen van de bedrijfsvoering. Vanwege het thuiswerken en steeds meer digitaal vergaderen, verwachten we ook voor 2023 een toename van de eerste en tweede lijns vragen van eindgebruikers.

3 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

De verhoogde cyberdreigingen hebben in 2021 een fors effect gehad op de SSC DeSom. Informatiebeveiliging vraagt steeds meer specialistische kennis en inzet van medewerkers van SSC DeSom. De CISO’s van de deelnemende organisaties en SSC DeSom hebben hier een conceptplan voor opgesteld, het Regionale Uitvoeringsplan Informatiebeveiliging (RMI). Uitwerking van dit plan wordt al in 2022, inclusief benodigde budgetten, gefaseerd gestart. Dit zal ook effect hebben op de Begroting 2023. Eerder is voor de informatiebeveiliging door SSC DeSom het Meerjaren Security Uitvoeringsplan van SSC DeSom geschreven. Dit plan vormde de basis voor het Cloud & Risk framework van SSC DeSom. In 2020-2021 hebben wij om deze redenen ook onze security- en architectuurformatie verder versterkt en geborgd door opleiding en doorstroom van eigen personeel. Dit zal ook in 2022 en 2023 continue aandacht en inspanningen vragen. Inmiddels is zichtbaar geworden, dat dit alles niet voldoende is om weerbaar te zijn en te blijven om de toegenomen dreigingen op de informatiebeveiliging en cybercriminaliteit te bestrijden. In 2021 is duidelijk geworden dat de bereikbaarheid van SSC DeSom organisatie ook buiten de reguliere kantoortijden noodzakelijk is.

De CISO’s hebben in 2021 in regionaal verband (samen met de CISO van SSC DeSom) een analyse gemaakt van de huidige en gewenste ontwikkelingen, met bijhorende maatregelen, van de informatiebeveiliging. In hun RMI worden de verschillende noodzakelijke maatregelen besproken. Deze ontwikkelingen zijn deels al aangekondigd in de Kaderbrief 2023 van SSC DeSom. De deelnemende gemeenten hebben allen een positieve zienswijze afgegeven over de Kaderbrief 2023. Inmiddels zijn we door de vele cyberdreigingen in 2021 en begin 2022 ingehaald door de realiteit. Het is de verwachting dat de activiteiten om deze bedreigingen het hoofd te kunnen bieden naar voren moeten worden gehaald in 2022. Dit is ook het advies van de VNG en de Informatie Beveiligingsdienst (IBD). Voor de realisatie zijn additionele budgetten nodig. In de Voorjaarsrapportage 2022 worden hier de eerste voorstellen voor gedaan. Basis voor de Begroting 2023 zijn de structurele budgetten in 2022. In deze begroting zijn uitsluitend de kosten opgenomen van de standaard ICT dienstverlening aan deelnemers en WerkSaam Westfriesland, zoals in de dienstverleningsovereenkomst is vastgesteld. Kosten van producten en projecten, die geen onderdeel uitmaken van de dienstverleningsovereenkomst worden geheel met opdrachtgevers verrekend en zijn geen onderdeel van de Begroting 2023.

Kaders voor de Begroting 2023 zijn het rentepercentage over vervangings- en nieuwe investeringen en de indexatie op lonen en prijzen. Deze begroting bevat de volgende onderdelen:  Beleidsbegroting  Programmaplan  Paragrafen  Nieuw beleid en overige begrotingswijzigingen  Financiële begroting  Uitgangspunten  Nieuw beleid  Financiële begroting en meerjarenperspectief  Risicoparagraaf In deze begroting zijn de ervaringen verwerkt van het begrotingsjaar 2021 en gedeeltelijk die van 2022. Namens het Dagelijks Bestuur,

F.R. Streng, voorzitter Dagelijks Bestuur SSC DeSom

P.A. Kuiken, directeur SSC DeSom

4 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

BELEIDSBEGROTING 1.

PROGRAMMAPLAN

Onze missie SSC DeSom biedt effectieve, efficiënte en toekomstgerichte ICT dienstverlening aan haar deelnemers en WerkSaam Westfriesland. Betrouwbaarheid, continuïteit, beveiliging, regie, klantgerichtheid en innovatie zijn onze kernwaarden. Onze huidige opdracht SSC DeSom is sinds 1 januari 2014 de ICT partner en beheersorganisatie voor haar deelnemers en WerkSaam Westfriesland. SSC DeSom beheert in 2023 negen hybride omgevingen in drie Cloudbased datacenters (twee in Amsterdam en één in Utrecht). SSC DeSom ondersteunt alle medewerkers van de deelnemende organisaties met meer dan 2000 gebruikersaccounts. Daarnaast beheren we voor alle medewerkers vaste- en thuiswerkplekken (afhankelijk van de functie) en alle daarvoor benodigde apparatuur en hard- en software. Er zijn nog steeds meer dan ruim 600 applicaties in gebruik bij de deelnemers. De dienstverlening van SSC DeSom bestaat uit een ruim assortiment van ICT diensten. De afspraken hierover staan beschreven in de Service Level Agreement (SLA) en de verschillende dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) met de deelnemers. Deze DVO’s worden periodiek op verzoek van de organisaties geëvalueerd en geactualiseerd, dit in samenwerking met de informatie- en contractmanagers van die organisaties.

Onze opdracht voor de toekomst Naast het borgen van de continuïteit van de huidige ICT dienstverlening, staan de organisaties en SSC DeSom gezamenlijk ook voor een veranderopgave, die deels al is gerealiseerd. In 2018 zijn plannen gemaakt voor vervanging van de economisch en deels technisch afgeschreven huidige infrastructuur. In 2020 zijn de voorgeschreven Europese aanbestedingstrajecten afgerond. In 2021 is deze vervanging grotendeels gerealiseerd, met een afronding van dit project in 2022. In 2021 is de nieuwe Hybride Cloud Infrastructuur grotendeels opgeleverd en is de datacentermigratie succesvol uitgevoerd. In 2022 worden de laatste vervangingen van de decentrale netwerk infrastructuur uitgevoerd en wordt de Oracle migratie en migratie van GemNet naar GGI Netwerk afgerond. Ook wordt de oude infrastructuur ontmanteld en uitgefaseerd. In 2023 wil SSC DeSom naast haar reguliere (beheer)taken, graag samen met de deelnemers werken aan het verder doorontwikkelen van de werkplek omgeving en een optimalisatie van de rolverdeling en regievoering, die nodig is bij Cloud toepassingen. Ook zou SSC DeSom graag verder invulling geven aan nieuwe taken, die voortkomen uit de ambitie van de deelnemers voor data gedreven werken en Common Ground toepassingen.

De directie en medewerkers van SSC DeSom zijn zich sterk bewust van hun rol bij deze transformaties, want deze transformaties betekenen ook veranderingen voor SSC DeSom. De ontwikkelingen stellen andere eisen aan medewerkers, beveiliging, verbindingen en het beheer. SSC DeSom heeft het hiervoor benodigde fundament ontwikkeld zowel op het domein van de bedrijfsvoering (goed opgeleid en gekwalificeerd personeel) als techniek. Het op het gewenste niveau brengen en houden van zowel de kwantitatieve als kwalitatieve bedrijfsvoering en dienstverlening is de permanente opdracht van de directie van SSC DeSom.

5 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

Prestatie indicatoren Dienstverlening is een belangrijke basisfunctionaliteit voor SSC DeSom. Het verbeteren van de dienstverlening op alle aspecten is een permanente opdracht. Zo investeren we in 2022 en 2023 extra in het verder ontwikkelen van de selfservice portal, om zo de eindgebruikers te ontzorgen waar het kan. Ook zal in 2022 en 2023 gewerkt worden aan de procesflow waarmee meldingen binnen SSC DeSom behandeld worden. Er zal in 2023 worden geïnvesteerd in de ontwikkeling van zogenaamde expert groepen. Het voordeel van deze expert groepen is dat de meldingen direct op de plek terecht komen waar ze kunnen worden opgepakt. Hierdoor zal het percentage ‘First Time Fixes’ (direct bij eerste contact oplossen) toenemen. Het voordeel is dat de doorlooptijden van de meldingen zullen afnemen en dat er binnen het SSC DeSom minder handelingen zijn per melding. Om dit te realiseren zal de telefooncentrale worden omgebouwd waardoor deelnemers de keuze krijgen om bij een expertgroep uit te komen. Om de prestaties van het SSC DeSom te kunnen meten is er in 2021 flink geïnvesteerd in de ontwikkeling van een Power BI rapportage. Door deze rapportage kunnen deelnemers zelf zien welke meldingen er vanuit hun organisatie worden ingeschoten en wat de doorlooptijden met betrekking tot het afhandelen zijn.

De bevindingen vanuit de operationele taken worden dan ook periodiek besproken met de deelnemers en waar nodig worden direct maatregelen genomen om afwijkingen op de dienstverlening af te stemmen. Wat gaan we hiervoor doen?: • Standaard dienstverlening leveren conform de afspraken in de DVO; • Aanvullende dienstverlening leveren. Dit betreft de ‘pay as you use’ PDC-producten en de niet-standaard dienstverlening (bijvoorbeeld één-op-één projecten of inzet voor regionale projecten); • Invulling geven aan nieuwe ontwikkelingen uit Kaderbrief 2023; • Ontwikkelen interne organisatie; • Samenwerken met gemeente Hoorn op gebied van architectuur en ICT inkoopadvies; • Professionele stageplaatsen bieden aan ICT-ers in opleiding, SSC DeSom is een erkend leerbedrijf. Wat hebben we hier voor nodig? De uitwerking van de nieuwe ontwikkelingen komt terug in hoofdstuk 4 Ontwikkelingen en hoofdstuk 5 Recapitulatie begrotingswijzigingen.

6 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

2.

KENGETALLEN

2.1

Kengetallen 2023

Overzicht aantal inwoners per peildatum 1 januari 2022:

Overzicht aantal inwoners per peildatum 1 januari 2022 Organisatie Aantal inwoners Aantal inwoners 2021 2022 Drechterland 19.835 19.978 Enkhuizen 18.632 18.620 Stede Broec 21.749 21.952 Opmeer 12.005 12.074 Medemblik 45.178 45.450 Koggenland 22.938 23.041 Totaal 140.337 141.115 (Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek per 28 februari 2022)

2.2

Verrekeningsgrondslagen

Kostentoedeling deelnemers De kostentoedeling vindt plaats in de vorm van een vaste bijdrage, die bij de deelnemende gemeenten in rekening wordt gebracht. De bijdrage, die van de deelnemende gemeenten wordt gevraagd, is daarbij gebaseerd op het aantal inwoners (t-1). Kostentoedeling WerkSaam Westfriesland Voor WerkSaam Westfriesland is de bijdrage vastgesteld op een vast bedrag, dat jaarlijks geïndexeerd wordt. Hierbij wordt aangesloten bij de afspraken, die er met WerkSaam Westfriesland zijn gemaakt over het bijdragen aan nieuw beleid. Er is afgesproken, dat fluctuaties boven de bandbreedte van 5% van haar bijdrage volledig worden verrekend. Deze methodiek wordt in 2022 geëvalueerd.

7 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

2.3

Formatie SSC DeSom

De formatie sluit per 1 januari 2023 op 39,80 fte. Formatieontwikkelingen Op basis van het in 2019 vastgestelde Strategisch Personeelsplan (SPP) voor de korte en middellange termijn (1-3 jaar), is de geleidelijke transformatie van onze organisatie ingezet. In 2021 is het traject voor het nieuwe functieboek verder uitgewerkt. Doordat de definitieve besluitvorming pas in december 2021 heeft plaatsgevonden, wordt de verdere uitvoering pas in 2022 opgepakt. De fase van transitie naar het Cloudgericht werken en het daarbij inrichten van de hybride infrastructuur, maakt dat SSC DeSom zowel de ‘oude’ ICT wereld in stand moet houden als de ‘nieuwe’ ICT wereld moet gaan omarmen. Deze situatie zal ook in 2023 nog bestaan. Het tempo van ver-SAAS-ing bij onze deelnemers en leveranciers is hierbij leidend. Toelichting op de noodzaak tot marktconformiteit Noodzaak en marktvergelijking Het is de verwachting dat er ook in 2023 nog een moeilijke arbeidsmarkt bestaat. Het behouden en vinden van gekwalificeerd personeel blijft een lastige opgave. Dit geldt overigens niet alleen voor vast personeel, maar ook voor inhuur. De toenemende complexiteit van de digitale samenleving blijft onverminderd druk geven op de kwantitatieve en kwalitatieve personeelsbehoefte.

Niet alleen vanuit de centrale overheid komt de druk tot verdere digitalisering, maar ook de wensen van de deelnemers van SSC DeSom vragen steeds meer expertise op het gebied van de informatisering en automatisering. Uitgangspunt is zoveel mogelijk eigen expertise in huis te krijgen in plaats van dure externe experts in te huren. Flexibele contracten Daarnaast willen we bij het aanstellen van nog te werven medewerkers voldoende flexibel kunnen zijn. Het motto is “flexibel waar het kan en vast waar het moet”. Dit betekent dat contracten niet standaard voor onbepaalde tijd worden afgesloten maar in beginsel voor een bepaalde periode. Zo kan sneller worden gereageerd op krimp of groei. Tabel verplichte beleidsindicatoren: Taakveld 0 - Bestuur en ondersteuning Naam indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Eigen overhead

Eenheid Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten

Bron Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen begroting

Indicator begroting 2023 0,282 0,249 27,03

Eigen begroting Eigen begroting

4% 100%

8 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

3.

PARAGRAFEN

In het Besluit Begroting en Verantwoording wordt bij de begroting een aantal paragrafen voorgeschreven. Voor SSC DeSom zijn de volgende paragrafen van belang:  Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing;  Paragraaf financiering;  Paragraaf bedrijfsvoering.

3.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

SSC DeSom wil op een gestructureerde wijze risico’s beheersen en eventuele risico’s bewust nemen. Hierbij is de relatie tussen risico’s en de mate waarin SSC DeSom in staat is om eventuele grote financiële tegenvallers die bij de risico’s horen op te vangen, van belang. Dit gewenste niveau van weerstandsvermogen maakt het mogelijk de bestaande dienstverlening in stand te houden ook al doet zich een financieel nadeel voor dat door zijn omvang niet kan worden opgevangen door de exploitatie. Het wettelijk kader voor een gemeentelijk beleidskader voor weerstandsvermogen en risicomanagement is het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en indirect de Gemeentewet artikel 212. Een definitie van weerstandsvermogen is de mate waarin SSC DeSom in staat is substantiële tegenvallers op te vangen zonder dat de continuïteit van de bedrijfsvoering in gevaar komt. Bij beoordeling van het weerstandsvermogen van SSC DeSom moet de weerstandscapaciteit worden bezien in relatie tot mogelijke risico’s. De weerstandscapaciteit bestaat uit vrij aanwendbare middelen en eventuele bezuinigingsmogelijkheden. De kosten van SSC DeSom in de begroting voor de reguliere bedrijfsvoering worden gedekt door bijdragen van de deelnemende gemeenten en van WerkSaam Westfriesland.

De verdeling van de kosten over deze kostendragers is gebaseerd op het aantal inwoners voor de deelnemende gemeenten en een geïndexeerde vaste bijdrage voor WerkSaam Westfriesland. Inventarisatie van de weerstandscapaciteit Het saldo van de algemene reserve mag maximaal 2,5% van het begrotingstotaal uitmaken en bedraagt derhalve voor 2023 € 174.000. Deze financiële buffer vormt samen met de post Onvoorzien ad. € 10.000 de weerstandscapaciteit in 2023; € 184.000.

Overzicht vrij aanwendbare middelen Omschrijving Algemene reserve Onvoorzien Totaal

1 januari 2021 184.000 10.000 194.000

1 januari 2022 165.000 10.000 175.000

1 januari 2023 174.000 10.000 184.000

9 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

Inventarisatie van de financiële risico’s Een risico is een kans op het optreden van een positieve dan wel negatieve gebeurtenis van materieelbelang, die niet voorzien is in de begroting van enig jaar. Hiertoe zijn de financiële risico’s geïnventariseerd en beheersmaatregelen beschreven. In de fase van risicoanalyse worden alle potentiële risico’s binnen deze categorieën geïnventariseerd en geclassificeerd. Uit de inventarisatie is een beeld ontstaan van welke risico’s zich kunnen voordoen, ze zijn geanalyseerd en beoordeeld. Hierbij hebben we de volgende stappen gevolgd: Stap 1) Omschrijving soort risico/onderwerp; Stap 2) Kort omschrijven risico; Stap 3) Beoordelen kans dat een risico zich voordoet. Beleid over weerstandscapaciteit en de risico’s Door het inrichten van risicomanagement kan SSC DeSom risico’s identificeren en kwantificeren en de activiteiten bepalen om de kans van optreden van de risico’s en/of de gevolgen van de risico’s beheersbaar te houden. Door het nemen van beheersmaatregelen (dit is een stelsel van maatregelen en procedures, die worden genomen om de onderkende risico’s te ondervangen), worden de effecten van opkomende risico’s beperkt. Het risicomanagementmodel kent een cyclische aanpak vergelijkbaar met de ‘plan-do-checkact’ cyclus.

Risicoanalyse Initieel is in samenwerking met de Klankbordgroep in 2019 een eerste risico-inventarisatie en analyse uitgevoerd en matrix opgesteld. De matrix wordt sindsdien jaarlijks geëvalueerd. Hierin zijn alleen de risico’s opgenomen met een geschat financieel effect van € 10.000 of meer. De risico-inventarisatie en -analyse zijn weergegeven in de tabel op de volgende pagina. De risicoanalyse geeft aan dat een weerstandsvermogen van € 173.750 gewenst is. Het huidige weerstandsvermogen bedraagt € 184.000 (algemene reserve en post Onvoorzien) en is daarmee toereikend.

10 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

Risicomatrix De risicomatrix in deze begroting wordt, ondanks het verhoogde risiconiveau voor cyberaanvallen en/of cybercriminaliteit, niet gewijzigd ten opzichte van de risicomatrix in de Begroting 2022, omdat er ten eerste in 2021 en 2022 additionele maatregelen zijn getroffen en ten tweede voorstellen voor additionele maatregelen met structurele budgetten in 2022 aan het Algemeen Bestuur worden voorgelegd. Risico

Verantwoordelijk

Risicobeschrijving

Beheersmaatregel

Inschatting schade

Cybera a nva l l en en/of cybercri mi na l i tei t

Di rectie

Cybera a nva l l en door ha ckers , wa a rdoor continuïtei t va n de s ys temen wordt bedrei gd of da tal ekken worden veroorza a kt. Cybercri mi na l i tei t neemt fors toe, hel a a s ook qua compl exi tei t. We zi en, da t het hel a a s ni et beperkt bl i jft tot enkel voudi ge a a nva l l en, ma a r da t deze ook va a k worden gecombi neerd.

Reduceren

€

197.000

Mogel i jk (10 tot 25%)

€

39.250

Geen goede centra l e regi e en bevei l i gi ng op SAAS opl os s i ngen

Da gel i jks bes tuur

Indi en gemeenten of WerkSa a m Wes tfri es l a nd Reduceren SAAS opl os s i ngen gebrui ken, di e ni et vi a het centra l e SSC DeSom Identity en Acces Ma na gement zi jn a a nges l oten, neemt het ri s i co op bevei l i gi ngs i nci denten en da tal ekken toe.

€

100.000

Mogel i jk (10 tot 30%)

€

27.500

Incompl i a ncy door gewi jzi gde voorwa a rden s oftwa rel evera nci ers

Da gel i jks bes tuur

Ora cl e en Mi cros oft wi jzi gen continue de voorwa a rden voor het gebrui k va n hun producten. Hi er i s hun verdi enmodel op geba s eerd. Zi j hebben het recht om ja a rl i jks onze l i centiepos i tie te control eren.

Reduceren

€

450.000

Mogel i jk (5 tot 10%)

€

45.000

Ontvl echting va n WerkSa a m Al gemeen bes tuur Mogel i jkhei d beëi ndi gen va n Wes tfri es l a nd di ens tverl eni ngs overeenkoms t SSC DeSom door WerkSa a m Wes tfri es l a nd.

Accepteren

€

600.000 Onwa a rs chi jnl i jk (0 tot 5%)

€

27.000

Beëi ndi gen va n contra cten met onze l evera nci ers

Di rectie

Het eventueel beëi ndi gen va n contra cten met onze l evera nci ers (bi jvoorbeel d door fa i l l i s s ement of door gewi jzi gde oms tandi gheden of wet- en regel gevi ng) ka n een ri s i co voor continuïtei t en vei l i ghei d veroorza ken.

Accepteren

€

400.000

Mogel i jk (5 tot 10%)

€

25.000

Ti jdi ge i nvul l i ng va n va ca tures en wervi ng ges chi kt pers oneel

Di rectie

Verva ngende (externe) ca pa ci tei t za l (l a ngduri g) Reduceren moeten worden i ngehuurd.

€

50.000

Mogel i jk (5 tot 20%)

€

10.000

€

173.750

Totaal

Inschatting kans

Weerstandsvermogen

Toelichting beheersmaatregelen De risico eigenaar speelt een belangrijke rol in het bepalen van c.q. adviseren over de maatregelen die genomen moeten worden. Hierbij is er keuze uit de volgende strategieën:    

Accepteren: Bij acceptatie zal de eventuele financiële schade volledig door de weerstandscapaciteit moeten worden afgedekt. Reduceren: Omgaan met een risico vereist aanpassing van bijvoorbeeld de organisatie, procedures, systemen en organisatiecultuur. Elimineren: Dit houdt in dat het beleid waardoor een risico ontstaat, wordt beëindigd, op een andere manier wordt vormgegeven of geen beleid gestart wordt dat een risico met zich meebrengt. Overdragen/verzekeren: Dit kan door het beleid dat een risico met zich meebrengt, uit te laten voeren door een andere betrokken partij, die daarbij ook de financiële risico’s overneemt of door het afsluiten van een verzekering.

11 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

Kengetallen Om de financiële positie inzichtelijk te maken schrijft het Rijk een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen voor. Deze vijf kengetallen worden hierna uitgewerkt.

1a. 1b. 2. 3. 4. 5.

Kengetallen: Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

Verslag 2021 36%

Verloop van de kengetallen Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 37% 29% 17% 8% -2%

36% 7% -1% n.v.t. n.v.t.

37% 7% 0% n.v.t. n.v.t.

29% 7% 0% n.v.t. n.v.t.

17% 9% 0% n.v.t. n.v.t.

8% 10% 0% n.v.t. n.v.t.

-2% 13% 0% n.v.t. n.v.t.

Toelichting kengetallen: 1. De netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen) weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Als kritische grens wordt 100% aangehouden (bron: VNG). SSC DeSom zit hier in 2023 naar verwachting ruim onder. 2. Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de SSC DeSom in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeenschappelijke regeling bestaat uit de reserves en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Het eigen vermogen is verhoudingsgewijs klein. De investeringen worden voor een groot deel dus gefinancierd met vreemd vermogen. 3. Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeenschappelijke regeling heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten.

De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage.

Structureel begrotings- of jaarrekeningsaldo Presentatie van het structureel begrotings- of jaarrekeningsaldo (bedragen x € 1.000) Saldo baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Begrotings- of jaarrekeningsaldo Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotings- of jaarrekeningsaldo

Verslag 2021 -659 809 150 122 28

Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 -10 10 -

-

-

-

-

12 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

3.2

Paragraaf financiering

SSC DeSom hanteert haar eigen treasurybeleid. Het treasurystatuut is in 2017 vastgesteld. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet begrenst kort lenen voor de decentrale overheden tot een bepaald percentage van hun begrotingstotaal. De kasgeldlimiet voor SSC DeSom is 8,2% en zal in 2023 niet worden overschreden. Renterisiconorm De renterisiconorm geeft het renterisico op de langere termijn weer. Hieronder vallen alle leningen met een rente typische looptijd vanaf 1 jaar. Het doel is op deze wijze spreiding te krijgen in de rente typische looptijden in de leningenportefeuille waardoor een verandering in de rente vertraagd doorwerkt op de rentelasten in de administratie. In een jaar mogen de herfinancieringen als gevolg van aflossingen en de renteherzieningsmomenten gezamenlijk niet meer dan 20% van het begrotingstotaal per 1 januari bedragen, met een minimum van € 2.500.000. In 2023 wordt dit bedrag niet overschreden. EMU-saldo Het EMU-saldo is het saldo van de inkomsten en uitgaven van de overheid. Decentrale overheden moeten inzicht geven in de berekening van hun aandeel in dit EMU-saldo. Deze informatie wordt middels enquêtes aangeleverd bij het CBS. Voor gemeenschappelijke regelingen vindt een steekproef plaats wanneer deze een exploitatie hebben van € 20 miljoen of meer. SSC DeSom heeft een lagere exploitatie en is dus niet verplicht deze gegevens te publiceren.

13 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

3.3

Paragraaf bedrijfsvoering

Ondersteuning van de bedrijfsvoering door de deelnemende gemeenten Met ingang van medio 2022 wordt met de gemeente Medemblik de laatste ondersteuning voor een aantal processen in de bedrijfsvoering (HRM, personeel- en salarisadministratie) beëindigd. Al eerder is de ondersteuning op het gebied van financiën (door SED), communicatie (gemeente Opmeer) en juridische ondersteuning (door SED) beëindigd. Dit betekent dat SSC DeSom voor al haar (ondersteunende) bedrijfsprocessen zelfdragend is. Een uitzondering hierop is de facilitaire dienstverlening, die middels een DVO is vastgelegd met en wordt verzorgd door de gemeente Medemblik. Het pand wordt gehuurd van de gemeente Medemblik. Organisatiestructuur De besturing van SSC DeSom is in onderstaande afbeelding ingericht vanuit de positie van SSC DeSom als gemeenschappelijke regeling. Schets van de verwachte organisatiestructuur SSC DeSom 2023

Algemeen Bestuur Gemeenteraden deelnemers Dagelijks Bestuur Adviescommissie

Directie: 

Adjunct-directeur

Service Manager

Front en backoffice:

Bedrijfsfuncties:     

Directeur

 

Technisch architect ICT adviseur Medewerker financiële administratie Medewerker administratie en contractbeheer Strategisch Inkoper

 

Medewerker Beheer Expert Medewerker Beheer Senior Medewerker Beheer Medior Medewerker Beheer Junior

Overige bedrijfsfuncties:    

Financieel Controller CISO Functionaris Gegevensbeheer Medewerker management ondersteuning en communicatie

Strategisch Inkoper   

Projecteiders Wijzigingsbeheerder

Managementteam:  Directeur  Adjunct directeur  Service Manager  Financieel Controller  Management ondersteuning

14 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

4.

ONTWIKKELINGEN

4.1

Eerdere ontwikkelingen 2018-2022

In dit hoofdstuk schetsen we de status van deze ontwikkelingen en de wijze waarop wij in 2023 met deze ontwikkelingen willen omgaan. In 2018 is SSC DeSom een groot architectuurtraject gestart, waarin zowel regionale, landelijke als generieke ontwikkelingen in het kader van digitale transformatie, in samenhang, zijn vertaald naar Cloud beleid en de nieuwe ICT architectuur van SSC DeSom. Dit geldt ook voor het nieuwe werkconcept en het nieuwe hybride datacenterconcept. Hierin zijn beveiliging en privacy integraal opgenomen als belangrijke basis criteria. Vervolgens zijn het nieuwe werkplekconcept en het nieuwe datacenterconcept in de periode van 2018-2022 verder uitgewerkt in projecten en ook daadwerkelijk gerealiseerd conform afspraken. Zie onderstaande afbeelding.

Project Digitale Werkomgeving (DWO) De nieuwe werkplek is ontworpen in samenwerking met de SSC DeSom informatiemanagers in een zogenaamde Proof of Concept (POC). De informatiemanagers hebben in de POC DWO de functionele componenten uitgewerkt en vertaald in uitgangspunten en beleid, waarna SSC DeSom deze technisch heeft ontwikkeld en uitgewerkt. De kantoorautomatisering van SSC DeSom is gebaseerd op verschillende Microsoft producten:  Microsoft Windows, het serverplatform van Microsoft;  Microsoft Office365, het werkplekplatform van Microsoft, deze keuze is regionaal gemaakt;  Microsoft Azure Cloud, het datacenterplatform van Microsoft.

15 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

Er zijn aan het begin van het project een aantal nieuwe moderne beheerde werkplektypen ontwikkeld, gebaseerd op verschillende persona’s. Deze werkplekken zijn vervolgens opgenomen in de Producten- en dienstencatalogus (PDC). De meeste organisaties hebben afgelopen periode fors geïnvesteerd in nieuwe werkplekken ter vervanging van de oude ‘Thin Client’ werkplekken. Mede door de Coronapandemie is het aantal mobiele werkplekken enorm toegenomen. Hierdoor, maar ook door het thuiswerken als gevolg van de Coronapandemie is de beheerlast van SSC DeSom toegenomen. Door het grote aantal traditionele Legacy applicaties kon niet volledig overgeschakeld worden van Citrix naar Windows 10 en moest een hybride werkplekconcept ontwikkeld worden dat op beide platforms gebruikt kan worden. Dit had de volgende gevolgen:  Voor het beheer van de DWO is veel extra beveiligings- en beheersoftware geïmplementeerd om op een gecontroleerde wijze op afstand beheer te kunnen uitvoeren op applicaties en de devices;  Daardoor is de beheerlast van het werkplekbeheer fors toegenomen;  Het beheer van Microsoft Office365 vergt fors meer inrichting en beheer dan de oude Office pakketten;  Centraal Office365 beheer is belegd bij SSC DeSom;  Daarnaast zijn alle organisaties zelf verantwoordelijk voor de adoptie van Office365 bij hun gebruikers en het 1e lijns functioneel beheer van Office365.

In de periode 2019-2021 is de basis DWO bij alle deelnemers en WerkSaam Westfriesland in gebruik genomen. Het DWO werkplekproject is in 2021 beëindigd en sindsdien wordt gezamenlijk de eventueel verdere ambities en gewenste doorontwikkeling van de werkplek verkend. Verwachting is dat de informatiemanagers hier in 2022 een advies over uitbrengen aan het bestuur met een budgetaanvraag voor eventuele nieuwe projecten. Project Fundament Cloud architectuur De basisinrichting van onze publieke en private Cloud omgeving is reeds in 2020 gerealiseerd en de realisatie van onze Hybride Cloud Infrastructuur wordt in 2022 afgerond, beide hebben echter tot gevolg dat er geleidelijk structureel meer verbruikskosten Cloud diensten ontstaan. In 2023 is daarom vanuit de ‘2019 projecten’ voor het laatste jaar een structurele uitbreiding van het budget Verbruikskosten Cloud diensten voorzien. Projecten Vervanging on-premise infrastructuur en Hybride Cloud Infrastructuur De afgelopen jaren hebben we stapsgewijs onze ICT infrastructuur omgebouwd naar een Hybride Cloud Infrastructuur ter vervanging van de oude on-premise infrastructuur in Wognum. Daarbij was in verband met de verwachte Cloud gang van veel applicaties van de deelnemers geen één-op-één vervanging voorzien, maar investering in een 30% kleinere nieuwe lokale infrastructuur.

We hebben echter afgelopen jaren geconstateerd dat de geleidelijke Cloud gang bij de deelnemers aanzienlijk trager verloopt dan initieel ingeschat en dat de hoeveelheid applicaties en data in de datacenters bij SSC DeSom zelfs nog is toegenomen in deze periode. Hierdoor was een verschuiving in de planning noodzakelijk plus een uitbreiding om de continuïteit en performance te kunnen borgen. Parallel aan de vervanging van de datacenter infrastructuur is ook geïnvesteerd in vervanging van het netwerk en het trainen van de medewerkers van SSC DeSom voor het beheer van de nieuwe Hybride Cloud Infrastructuur, die complexer is dan de oude on-premise omgeving. Een gang naar de Cloud heeft zware impact op de beheerorganisatie. Taken verdwijnen, nieuwe taken ontstaan, andere taken blijven ongewijzigd. Voor gemeenten is alleen een geleidelijke migratie - via een hybride tussenfase - naar een pure Cloud architectuur een haalbare weg. Een hybride tussenfase die vele jaren zal duren. Een tussenfase waarin de beheerorganisatie dus zowel de afbouwende huidige lokaal geïnstalleerde ICT omgeving moet beheren als ook de

16 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

Cloud omgeving. Dat leidt tot extra beheerlast. In 2021 is de nieuwe Hybride Cloud Infrastructuur grotendeels opgeleverd en is de transitie naar de nieuwe externe datacenters van SSC DeSom (twee in Amsterdam en één in Utrecht) gerealiseerd. In 2022 zijn de laatste vervangingen van de decentrale netwerk infrastructuur uitgevoerd en is de oude infrastructuur op alle locaties van SSC DeSom ontmanteld en uitgefaseerd. Daarnaast wordt ook nog hard gewerkt aan de Oracle migratie naar het nieuwe Oracle platform en aan de migratie van GemNet naar GGI Netwerk. Het is de bedoeling dat het volledige transitieproject in 2022 kan worden afgerond, waarna de eindoplevering van de aanbestedingen uit 2020 kan plaatsvinden. Project System, Security & Event monitoring De, bij het nieuwe werkplek- en datacenterconcept benodigde, technische beveiligingsoplossingen zijn afgelopen jaren in basis geïmplementeerd en de beheerders zijn opgeleid om deze te kunnen beheren. We constateerden echter dat de impact van sommige van deze oplossingen, zoals bijvoorbeeld dataclassificatie en Role Based Access Control (RBAC) té groot en complex was voor de deelnemers om deze oplossingen gelijktijdig ook daadwerkelijk te kunnen invoeren.

Technisch zijn deze oplossingen dus wel in basis geïmplementeerd, maar voor de verdere daadwerkelijke invoering en inrichting is nog een functionele implementatie door de organisaties zelf noodzakelijk. Afhankelijk van toekomstige ambities zullen hiervoor desgewenst nieuwe vervolgopdrachten voor SSC DeSom geformuleerd moeten worden. Informatiebeveiliging De regionale CISO’s en informatiemanagers werken vanwege het verhoogde dreigingsniveau sinds eind 2021 gezamenlijk met SSC DeSom aan een meerjarig uitvoeringsplan voor informatiebeveiliging, hierin zullen de verdere implementatie van toepassingen en maatregelen opgenomen moeten worden. In de Voorjaarsrapportage 2022 zijn op verzoek van de deelnemers een drietal additionele maatregelen op gebied van informatiebeveiliging aangevraagd, die naar voren moeten worden gehaald. Het is de bedoeling dat deze in 2022 gezamenlijk met prioriteit opgepakt gaan worden. Dit betreft: - Optimalisatie beheer van kwetsbaarheden; - Automatisch patchmanagement; - Netwerksegmentatie.

17 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

4.2

Uitgangspunten nieuw beleid

Om de ontwikkelingen te vertalen in plannen hanteren we de volgende uitgangspunten: 1. SSC DeSom als ICT bedrijf van de gemeenten beweegt mee met de generieke ICT ontwikkeling waarin steeds meer hardware functionaliteit en applicaties als online (Cloud) dienst worden afgenomen en streeft naar afbouw van de eigen/lokale infrastructuur. De deelnemers voorzien een geleidelijke overgang richting de Cloud voor wat betreft hun applicaties; 2. Onze ICT infrastructuur en de ICT beheerorganisatie ontwikkelen we verder richting een hybride Cloud architectuur. Regionaal is een basisontwerp opgesteld voor de Cloud basisinfrastructuur; 3. We realiseren een nieuwe digitale werkomgeving, die het ‘nieuwe werken’ optimaal kan ondersteunen. Regionaal zijn de wensen voor de nieuwe digitale werkomgeving (DWO) beschreven. De DWO is gebaseerd op de volgende principes; mobile first, flexibel, plaats- en tijdonafhankelijk. De deelnemers voorzien een geleidelijke overgang naar de nieuwe DWO. Zij hebben keuze uit de werkplektypen, die in de PDC zijn opgenomen; 4. Versterking van de (informatie) beveiliging is noodzakelijk. Het veranderde cyberdreigingsniveau, de nieuwe regelgeving, de Cloud ontwikkelingen en de nieuwe DWO vragen meer inzet en andere beveiligingsmaatregelen; 5. Aandacht voor veranderende I&A rollen als gevolg van ontwikkelingen.

Transitie van een taakgerichte uitvoeringsorganisatie (die een lokale infrastructuur beheert) naar ook een meer proactieve advies- en regieorganisatie (die zowel een lokale als een Cloud infrastructuur beheert). De deelnemers willen niet dat SSC DeSom een beperking vormt in de ontwikkeling of dienstverlening, maar juist de aanjager en ondersteuner daarvan is; 6. Ruimte voor innovatie. SSC DeSom moet niet afhankelijk zijn van haar deelnemers om te bepalen wat er gaat gebeuren op het vakgebied. Het is onontbeerlijk dat de medewerkers van SSC DeSom, naast opleiding en training, tijd en ruimte krijgen voor ontwikkeling en bijhouden van het vakgebied; 7. Waar mogelijk wordt samengewerkt met ICT van de gemeente Hoorn.

18 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

4.3

Nieuwe ontwikkelingen in 2023

Er zijn nog geen nieuwe projecten gepland voor 2023. In de Kaderbrief 2023 zijn wel een aantal ontwikkelingen beschreven en voorstellen gedaan, maar daarover was nog geen consensus. Daarom is de Begroting 2023 op verzoek van de deelnemers wederom zo veel als mogelijk beleidsarm opgesteld. De gemeenten hebben vanuit de Digitale agenda gemeenten 2024 van de VNG (DA2024) nog steeds belangrijke opgaven wat betreft de digitale transformatie. Voor deze opgaven is het van cruciaal belang, dat de onderliggende infrastructuur, ICT voorzieningen, beveiliging en privacy goed op orde zijn. De ontwikkelingen, die de VNG signaleert sluiten aan bij de ontwikkelingen, die bij SSC DeSom de afgelopen jaren in gang zijn gezet. Het is van belang dat de digitale transformatie van de deelnemers en WerkSaam Westfriesland gezamenlijk met SSC DeSom wordt opgepakt en goed wordt onderhouden, want deze ontwikkelingen staan niet stil en het is belangrijk, dat deze goed op elkaar aan blijven sluiten. Dit geldt ook voor digitale veiligheid in relatie tot cyberdreigingen. De digitale veiligheid van gemeenten komt steeds meer onder druk te staan. De nationale Informatie Beveiligingsdienst (IBD) roept de gemeenten dan ook dringend op zich verder digitaal te versterken en hun digitale weerbaarheid structureel te verhogen.

Op advies van de IBD stuurde VNG voorzitter Jan van Zanen op 28 oktober 2021 een dringende oproep aan alle burgemeesters in Nederland om met college, raad en ambtelijke organisatie de benodigde tijd, mensen en middelen vrij te maken om de digitale beveiliging van gemeenten in lijn te brengen met de actuele risico’s van ransomware. Dit vraagt serieuze financiële investeringen. De IBD geeft als richtlijn 10% van de begroting van een gemeente. Het voldoen aan de nieuwe adviezen en uitgangspunten van de IBD vraagt extra inzet en een gezamenlijke aanpak van de deelnemers en SSC DeSom. De informatiemanagers en CISO’s van de deelnemers zijn daarom eind 2021 gestart om samen met SSC DeSom een risico inventarisatie en bijbehorend Regionaal Uitvoeringsplan Informatiebeveiliging voor 2022 en 2023 op te stellen. Naar aanleiding van de Apache Log4j dreigingen en mogelijke cyberdreigingen in verband met de militaire invasie van Rusland in Oekraïne, hebben de gemeentelijke CISO’s aan SSC DeSom gevraagd om een aantal additionele maatregelen naar voren te halen. Deze zijn in de Voorjaarsrapportage 2022 opgenomen. Met als doel deze, na goedkeuring, in 2022 op te pakken. Het Regionale Meerjarenplan Informatiebeveiliging (RMI), gebaseerd op de adviezen van de IBD en de minimale eisen vanuit de BIO, worden gedurende 2022 verder uitgewerkt.

Wat dit exact gaat betekenen voor de deelnemers en SSC DeSom is op moment van opstellen van Begroting 2023 nog niet bekend. Met de deelnemers is al in 2021 afgesproken dat de informatiemanagers van de deelnemers samen met SSC DeSom de nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot ontwikkeling van de informatievoorziening en digitalisering verder gaan inventariseren en uitwerken. Daarna worden concrete voorstellen voorgelegd aan het bestuur. De informatievoorziening gaat over veel meer dan computers en techniek. Het gaat om hoe we met behulp van hardware, betrouwbare en veilige data en software ontwikkelingen binnen onze organisaties, de ontwikkeling van medewerkers en onze werkprocessen zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Alleen met een goed samenspel zijn we in staat om te voldoen aan de huidige en toekomstige wensen van inwoners en bedrijven. De informatiemanagers van de SED en de gemeenten Koggenland, Opmeer en Medemblik

19 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

hebben aan SSC DeSom aangegeven geen concrete ambities te hebben om hun applicaties te harmoniseren. Zij erkennen de verschillen in de applicatielandschappen en houden dit vooralsnog in stand. Ze doen dit om desinvesteringen te voorkomen. We werken nauw samen op het gebied van nieuwe ontwikkelingen en leggen daar de focus op. De uitdagingen voor gemeenten op het gebied van digitalisering zijn de komende jaren groot. De VNG signaleert veel nieuwe wetgeving, die ingrijpt op onze informatiehuishouding (Digitale overheid 2024). De nieuwe visie op het gegevenslandschap (Common Ground) is door de ALV van de VNG vastgesteld en gaat de komende jaren het informatielandschap grondig veranderen. Om dit op een goede manier te ondersteunen is het voor SSC DeSom essentieel dat de gemeenten een gelijke visie hebben op belangrijke digitaliseringsthema's. Hiermee kunnen we het solidariteitsprincipe waarop SSC DeSom is gestoeld handhaven. We verkennen de volgende vier onderwerpen met elkaar: a. SAAS ontwikkeling; b. Data gestuurd werken; c. Common Ground; d. Toekomst van de werkplek. Per onderwerp verkennen we de gezamenlijke ambitie en het gewenste c.q. vereiste tijdpad. Op basis hiervan kan beter worden bepaald wat de toekomstige rol van SSC DeSom moet zijn en hoe zij op deze thema’s kunnen anticiperen.

Op dit moment zijn bovenstaande ontwikkelingen zoals het er nu naar uitziet - nog onvoldoende uitgewerkt om de impact op de bedrijfsvoering en budgetten van SSC DeSom te kunnen bepalen. In de Voorjaarsrapportage 2022 is onderstaande toelichting en statusupdate beschreven. SAAS ontwikkeling Alle applicatieleveranciers streven naar SAAS ontwikkeling, maar we zien dat het tempo van de daadwerkelijke ver-SAAS-ing afgelopen jaren is achtergebleven bij de eerdere verwachtingen. In tegenstelling tot de verwachte afname van de infrastructuur en beheerlast voor SSC DeSom, signaleerden wij afgelopen jaren zelfs een groei. Ook zien we dat na de overstap naar SAAS de oude applicatie en data vaak toch beschikbaar moeten blijven. Door de SAAS ontwikkelingen en de nieuwe koppelvlakken is onze infrastructuur veel complexer geworden en verschuiven de verantwoordelijkheden. Dit vraagt om duidelijke demarcatie van de verantwoordelijkheden en nieuwe beheerafspraken. Hierover zijn we met de deelnemers in gesprek op gebied van informatiemanagement, architectuur en informatiebeveiliging. Data gestuurd werken SSC DeSom heeft een eigen dataplatform opgezet waarmee rapportages en dashboards ontwikkeld kunnen worden. SSC DeSom gebruikt dit platform nu alleen om te rapporteren aan de deelnemers over de dienstverlening.

Omdat Business Intelligence officieel (nog) niet tot onze dienstverlening behoort, beschikken wij helaas niet over de middelen en de medewerkers om dit verder te ontwikkelen en goed te kunnen beheren. Het is aan de deelnemers om hier een tijdpad en kosten aan te verbinden. Aan WerkSaam Westfriesland en SED levert SSC DeSom ook een dataplatform waarmee zij zelf aan de slag kunnen. De verbruikskosten hiervan worden één-opéén doorbelast aan deze organisaties. Het beheeraspect is wel een aandachtspunt. Common Ground SSC DeSom en zijn deelnemers ontwikkelen zelf geen applicaties, dus hiervoor zijn wij sterk afhankelijk van de applicatieleveranciers. Pas als er concrete ontwikkelingen en opdrachten vanuit de deelnemers zijn, kunnen we gezamenlijk onderzoeken wat dit betekent voor onze huidige infrastructuur en voor de dienstverlening van SSC DeSom. Hierbij dienen informatiemanagement, architectuur en informatiebeveiliging betrokken te worden.

20 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

Toekomst van de werkplek Afgelopen jaren is gezamenlijk met de deelnemers een nieuwe digitale werkplek (DWO) ontwikkeld en deze is gefaseerd in gebruik genomen gedurende de periode 2019-2020. Het DWO project is in 2021 beëindigd na implementatie van de afgesproken basisfunctionaliteiten. Vanuit de adviescommissie is in mei 2021 aan de informatiemanagers gevraagd om gezamenlijk met SSC DeSom een Roadmap op te stellen voor de eventueel gewenste doorontwikkeling inclusief prioritering en kosten. De inventarisatie hiervoor is in 2021 uitgevoerd. Nu wordt door een regionale werkgroep gewerkt aan een advies dat de basis kan vormen voor eventuele vervolgopdrachten en bijbehorende budgetaanvragen. In 2023 krijgen we naast bovengenoemde nieuwe ontwikkelingen ook te maken met een aantal ontwikkelingen, die al eerder zijn ingezet maar waarvoor nog geen budget is toegekend. Deze ontwikkelingen zullen ook in 2023 en verder doorlopen. Het betreft de onderstaande ontwikkelingen: Licenties door stijging gebruikersaccounts bij deelnemers Afgelopen jaren is het aantal gebruikersaccounts fors toegenomen. Dit is ook in voorgaande tussentijdse rapportages gesignaleerd en incidenteel bijgeraamd. Met ingang van Begroting 2023 wordt dit structureel geregeld. Gebruikersaccounts, en daarmee samenhangende licenties, zijn nodig voor alle vaste en tijdelijk ingehuurde medewerkers.

Gebruikersaccounts vormen namelijk de sleutel tot de individuele functionaliteiten van de nieuwe digitale werkomgeving (DWO) en leveren ook een veilige toegang tot de door de deelnemers individueel aangeschafte applicaties. Er is met de deelnemers een traject gestart om de aansluiting van de personeelsadministraties en de processen te optimaliseren en onnodig licentieverbruik te voorkomen. Dit heeft vooralsnog helaas nog niet tot een afname geleid. Het aantal gebruikersaccounts is in de eerste maanden van 2022 zelfs nog verder opgelopen van 2000 naar 2025 gebruikersaccounts. Daarom waren wij genoodzaakt om wederom extra licenties aan te schaffen. Voortzetting gemeentelijke telefonie infrastructuur In verband met het stopzetten van het GT Connect project door VNG en de lopende juridische procedures, is op verzoek van het Algemeen Bestuur in 2021 door SSC DeSom met de deelnemers een inventarisatie gedaan naar de ambities en behoeften aan telefonie functionaliteiten. Op basis van dat onderzoek en uit kostenoverweging is besloten het huidige telefonie platform maximaal te willen verlengen. Het inkooptraject nodig voor deze onderhouds- en supportverlengingen is in 2021 afgerond. Er is een tweejarig contract afgesproken, met een optie voor nog twee jaar te verlengen.

De kosten per contractjaar zijn structureel € 20.000 hoger en worden met ingang van Begroting 2023 structureel geregeld. Informatiebeveiliging / Verhogen digitale weerbaarheid Zoals aan het begin van deze paragraaf beschreven verwachten wij dat komende jaren verdere doorontwikkeling, uitbreiding en aanscherping van de beveiliging nodig zal zijn. Ook verwachten wij in 2023 wijzigingen ten aanzien van de wet- en regelgeving (BIO), die mogelijk ook gevolgen zal hebben voor SSC DeSom en haar deelnemers. Op dit moment zijn deze ontwikkelingen nog onvoldoende duidelijk om de exacte gevolgen ervan in te kunnen schatten. Zodra deze wel bekend zijn worden deze voorgelegd aan het bestuur. Procedure afsluiten raamcontracten end user devices In verband met het stopzetten van de VNG EUD (End User Devices) aanbesteding in 2021 door de VNG vanwege dreigende juridische risico’s, is SSC DeSom genoodzaakt in 2023 zelf een Europese aanbesteding voor EUD uit te voeren. In 2023 zijn er namelijk aflopende contracten voor end user devices zoals laptops en mobiele telefoons. SSC DeSom heeft deze

21 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

raamcontracten nodig voor de levering van producten uit de Producten- en dienstencatalogus. Voorafgaand aan de nieuwe aanbesteding zal samen met de deelnemers eerst geïnventariseerd worden welke apparatuur in de nieuwe Producten- en dienstencatalogus gewenst is. De functionele eisen en wensen worden samen met de technische eisen om de nieuwe apparatuur te kunnen beheren opgenomen in een programma van eisen voor de aanbesteding. Voor VNG EUD was nog geen budget toegekend voor het aanbestedingstraject. Gezien de complexiteit en juridische risico’s van een Europese aanbesteding zal SSC DeSom hiervoor externe expertise inhuren. Wij weten dat de keuze voor een nieuwe leverancier en de nieuwe apparatuur bij de inregeling leidt tot incidentele extra kosten. Een bedrag met een bovengrens (afhankelijk van de uitkomst van de aanbesteding) van € 30.000 moet voldoende zijn. Dit is gebaseerd op onze eerdere ervaringen met soortgelijke aanbestedingen. Onze insteek is waar mogelijk gebruik te maken van bestaande expertise bij SSC DeSom en deelnemers boven externe inhuur.

22 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

5.

RECAPITULATIE BEGROTINGSWIJZIGINGEN

5.1

Investeringen

In 2022 is het project voor de vervanging van de infrastructuur afgerond. Voor 2023 voorzien we investeringen voor een bedrag van ongeveer € 350.000. De exacte invulling daarvan is nog niet bekend, maar mogelijk volgen er in 2022 nog voorstellen vanuit de deelnemers voor de vervanging van de Citrix- en VDI-werkplek. 5.2

Structurele wijzigingen exploitatiekosten

In 2023 zijn vooralsnog geen structurele wijzigingen van de exploitatiekosten voorzien. Wel zijn er een aantal ontwikkelingen, die in 2022 opgepakt gaan worden en die mogelijk nog financiële consequenties hebben. Hierover is recent in de Voorjaarsrapportage 2022 gerapporteerd. De gemeentelijke projecten, regionale projecten en extra werkzaamheden voor de deelnemers en WerkSaam Westfriesland vallen niet onder de begroting van SSC DeSom, maar worden direct doorbelast aan de opdrachtgever. 5.3

Indexatie 2023

Voor indexatie van lonen en prijzen hanteren wij - conform afspraken daarover - de regionale richtlijn met betrekking tot de gemeenschappelijke regelingen in Noord-Holland Noord. Deze richtlijn geeft voor 2023 voor zowel loonindexatie als prijsindexatie 2,3% aan.

23 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

6.

FINANCIËLE BEGROTING

6.1

Uitgangspunten bij de begroting

Algemeen Met de Kaderbrief 2023, die voor zienswijzen naar de deelnemende gemeenteraden is gestuurd, bent u geïnformeerd over de financiële kaders voor het begrotingsjaar 2023. De zienswijzen van de deelnemende gemeenteraden hierop zijn onder voorwaarden positief. In de begroting van SSC DeSom zijn uitsluitend opgenomen de geraamde kosten van:  Inrichting van standaard werkplekken bij de deelnemers en bij WerkSaam Westfriesland;  Licenties van daarbij behorende applicaties (dus niet licenties van organisatie-specifieke applicaties zoals basisadministraties, zaaksystemen, financiële pakketten en dergelijke);  Ondersteuning van de standaard werkplekken en de daarbij behorende licenties. In deze begroting zijn dus niet opgenomen de kosten van producten en projecten, die geheel en onverkort met de afnemers/opdrachtgevers worden verrekend.

Financieel De Begroting 2023 is opgesteld met de volgende uitgangspunten: - De deelnemende gemeenten zijn Drechterland, Enkhuizen, Stede Broec, Opmeer, Medemblik en Koggenland; - Basis voor de Begroting 2023 zijn de structurele budgetten in 2022; - De gehanteerde afschrijvingstermijn voor de aanpassingen aan het gebouw en glasvezel bedraagt 10 jaar, laptops en telefoons 3 jaar en voor de overige activa 5 jaar; - Er is een inflatiecorrectie van 2,3% toegepast op zowel loon als prijs conform de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen Noord-Holland Noord. In de meerjarenraming is deze indexatie cumulatief toegepast; - De bijdrage in 2023 van WerkSaam Westfriesland is de bijdrage 2022 plus indexatie van 2,3% (gewogen gemiddelde van loon en prijs) en in de meerjarenraming cumulatief toegepast; - In de Begroting 2023 is onder nieuw beleid zowel een structureel budget van € 70.000 ten behoeve van licenties (stijging gebruikers bij deelnemers) en voorzetting gemeentelijke infrastructuur telefonie opgenomen als een incidenteel budget van € 30.000 voor de procedure afsluiten raamcontracten end user devices. Toerekening aan deelnemende gemeenten en WerkSaam Westfriesland De bijdrage van de deelnemende gemeenten wordt gebaseerd op het aantal inwoners (t-1). Voor WerkSaam Westfriesland wordt de bijdrage jaarlijks geïndexeerd met het gewogen gemiddelde van loon en prijs.

Voor 2023 wordt de bijdrage € 662.400.

24 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

6.2

Overzicht van baten en lasten conform op basis van kostensoorten

Product

Rekening 2021 Begroting 2022 Kredietfaciliteit (besluit AB 14 juli 2021)

Lasten Infrastructuur en werkplekken Afschrijvingen Licenties Audits inzake licenties Eenmalige projectkosten investeringen Verbruikskosten cloud Onderhoud Rente

360.000 1.270.000 8.000 547.000 171.000 380.000 -4.000

722.300 1.209.600 27.400

Organisatiekosten Salarissen Personeelsgerelateerde budgetten Inhuur derden Informatiebeveiliging Overige bedrijfskosten

2.729.000 56.000 528.000 63.000 88.000

Inkoop diensten bij gemeenten Huur kantoorruimte Huur en energie serverruimten Bijdrage ondersteunende diensten Inkoop diensten bij derden Huur verbindingen Externe dienstverleningscontracten

Mutaties 2023 (uit Begroting 2019)

Nieuw structureel beleid 2023

Nieuw incidenteel beleid 2023

Loon- en Begroting 2023 prijsindexatie 2023

92.000 50.000

263.400 267.600 10.000

3.116.200 78.700 130.900 65.100 118.400

71.700 1.800 3.000 1.500 2.700

3.187.900 80.500 133.900 66.600 121.100

215.000 162.000 48.000

209.000 111.400 44.300

4.800 2.600 1.000

213.800 114.000 45.300

413.000 180.000

226.500 143.600

5.200 3.300

231.700 146.900

Onvoorzien Vennootschapsbelasting Totaal lasten

7.214.000

10.000 6.642.400

30.000

139.200

10.000 6.922.700

Baten Vaste bijdrage deelnemers Bijdrage WerkSaam Westfriesland Totaal baten

5.916.000 639.000 6.555.000

5.985.200 647.500 6.632.700

-

124.300 14.900 139.200

6.260.300 662.400 6.922.700

-

-

Totaal saldo van baten en lasten

-659.000

-9.700

Mutatie reserves

809.000

9.700

Geraamd resultaat

150.000

-

50.000

713.400 1.288.600 28.000

5.900 6.100

Baten en lasten diverse dienstverlening

207.500 211.500 10.000

29.000 600

20.000

92.000

50.000

70.000

30.000

92.000 92.000

-

-

-

-50.000

-70.000

-30.000

-

-

-

-50.000

-70.000

-30.000

-

-

25 Begroting 2023 SSC DeSom

Versie 1.0

Overhead Bijna de gehele begroting van SSC DeSom valt onder het taakveld Overhead. Wel dient inzichtelijk gemaakt te worden wat tot de ‘eigen overhead’ behoort. In onderstaand overzicht wordt de uitsplitsing gegeven.