Document · PDF

220530 UWP GWW bijlagenboek toelichting 2672-110

gemeenteraad 21 juni 2022, gemeente EnkhuizenBij agendapunt: Uitwerkingsplan en Exploitatieplan Gommerwijk West-West24.356 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bijlagenboek toelichting Uitwerkingsplan Gommerwijk West-west

Gemeente Enkhuizen 30 mei 2022 Vastgesteld

Gemeente Bestemmingsplan Voorontwerp

Gemeente Enkhuizen Bijlagenboek bij de toelichting van uitwerkingsplan Gommerwijk West-west Vastgesteld 30 mei 2022

Plannummer: NL.IMRO.0388.UWPGommerwijkww-on01 Vastgesteld door de gemeenteraad op ..-..-…. Plan onherroepelijk per..-..-….

Projectnummer 2672-110

bezoekadres

Arnhemseweg 6 3817 CH Amersfoort telefoon

033 2851685 e-mail

info@vp.nl website

www.vp.nl

Bijlagen bij de toelichting

Bijlage 1

Marktonderzoek Gommerwijk West-west Enkhuizen, Atrivé, 29 mei 2020

Bijlage 2

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen, Parkeer- en verkeersonderzoek, Goudappel BV, 7 juli 2021

Bijlage 3

Archeologische quickscan Gommerwijk West-West, totaal-uitwerking, Enkhuizen, Archeologie West-Friesland, 20 juli 2021

Bijlage 4

Historisch vooronderzoek Gommerwijk West-West te Enkhuizen, Grondslag, 27 mei 2020

Bijlage 5

Nader onderzoek asbest Gommerwijk West-West te Enkhuizen, Grondslag, 22 oktober 2020

Bijlage 6

Gommerwijk west-west te Enkhuizen, Toetsing in het kader van de natuurwetgeving, Van der Goes en Groot, 15 juli 2019

Bijlage 7

Gommerwijk Perceel 10 en 13 te Enkhuizen, Toetsing in het kader van de natuurwetgeving, Van der Goes en Groot, 16 juli 2019

Bijlage 8

Actualisatie Gommerwijk west-west te Enkhuizen, Toetsing in het kader van de natuurwetgeving, Van der Goes en Groot, 7 juli 2021

Bijlage 9

Beoordeling procedure Wnb Gommerswijk West te Enkhuizen, Van der Goes en Groot, 29 november 2021

Bijlage 10

Notitie Stikstofberekening Gommerwijk West – West, Enkhuizen, DNS Planvorming BV, 25 januari 2022

Bijlage 11

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen, Akoestisch onderzoek, Goudappel BV, 9 juli 2021

Bijlage 12

Gommerwijk West West, Watertoets, Sweco, 13 april 2022

Bijlage 13

Gommerwijk West West, Watergebiedsplan, Sweco, 13 april 2022

Bijlage 14

Aanmeldnotitie m.e.r, DNS Planvorming BV, 16 juli 2021

Bijlage 15

Reacties vooroverleg

Bijlage 16

Besluit Hogere Waarde Wet geluidhinder Gommerwijk West-West, gemeente Enkhuizen, 1 februari 2022

Bijlage 1 Marktonderzoek Gommerwijk West-west Enkhuizen, Atrivé, 29 mei 2020

• •

•

• •

•

• •

•

• •

•

• •

•

• • •

•

De Westfriese Basis

Het plan past binnen de indicatieve regionale woningbehoefte (incl. de buffer) en blijft in principe binnen de gemeentelijke behoefte Het plan voldoet aan de voorwaarde dat 70% van de woningbouwplannen in Westfriesland worden gerealiseerd in de krachtige kernen Er is getoetst of het plan voldoet aan de regionale behoefte: > kwantitatief (past binnen de regionale prognose) > kwalitatief (woningtype, woonmilieu, kwaliteit etc.)

Het plan kan gerealiseerd worden binnen BSG. Wanneer het plan buiten BSG gelegen is, is getoetst of realisatie binnen BSG mogelijk is.

Als realisatie past binnen de regionale behoefte, maar realisatie binnen BSG niet mogelijk is, is getoetst of het plan zich binnen een provinciaal beschermingsregime bevindt en multimodaal ontsloten is Past het plan geheel in de Westfriese basis: -> Door naar Westfries Vooruitdenken Past het plan niet in de Westfriese basis: -> Dan bijsturen en opnieuw afstemmen.

Het plan levert een positieve bijdrage aan betaalbaar wonen (huur onder de liberalisatiegrens / goedkope koop < €200.000)

Het plan levert een bijdrage aan het langer zelfstandig wonen

Het Westfries Vooruitdenken

Het plan levert een positieve bijdrage aan duurzaamheidsdoelstellingen

Het plan voorziet in woningen in de vrije huursector voor middeninkomens

Nieuwe woningbouw wordt zoveel mogelijk gerealiseerd in de nabijheid van een OVknooppunt

Het plan draagt bij aan de aantrekkingskracht op woningzoekenden van buiten de regio door het bieden van een aantrekkelijke onderscheidende woonomgeving

Het plan draagt duurzaam bij aan de benodigde versnelling van de woningbouwproductie in Westfriesland en past binnen de woningbehoefte

Het plan vormt een toevoeging vanwege het type woningen waarin het voorziet

Het plan vormt een toevoeging vanwege de doelgroep woningzoekenden waarvoor het wordt gebouwd

Het plan vormt een toevoeging vanwege de onderscheidenheid in samenhang met woonmilieu en programma waarin het voorziet

Bijlage 2 Gommerwijk-west-west, Enkhuizen, Parkeer- en verkeersonderzoek, Goudappel BV, 7 juli 2021

Gommerwijkwest-west, Enkhuizen Parkeer- en verkeersonderzoek

Opdrachtgever

Gemeente Enkhuizen

Titel rapport

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen

Kenmerk

009115.20210707.R1.01

Datum publicatie

7 juli 2021

Projectleider Goudappel

Aukje van de Reijt

Projectteam Goudappel

Cor Koopmans, Geert-Jan Wolters, Kevin Jansen

Status

Concept © Copyright Goudappel BV 7-7-21

Inhoudsopgave 1. Een nieuw stukje Enkhuizen

2. Beschrijving ontwikkeling

2.1

Functieprogramma

2.2

Beoogde ontsluiting woonwijk

3. Parkeerbalans

3.1

Aanpak

3.2

Uitgangspunten

3.3

Resultaat

4. Verkeersafwikkeling

4.1

Aanpak

4.2

Uitgangspunten

4.3

Verkeersafwikkeling aansluiting De Gouw

4.4

Verkeersafwikkeling aansluiting Haling

4.5

Ontsluiting Tuindershof

1. Een nieuw stukje Enkhuizen Ten oosten van het Streekbos en tussen de Haling en de Gouw wordt een nieuwe woonwijk gerealiseerd. Vooralsnog gaat het om 504 woningen, waarbij gevarieerd wordt in type woningen. Voor de ontwikkeling wordt een uitwerkingsplan opgesteld op basis van het (moeder)bestemmingsplan Gommerwijk-west-west. In figuur 1.1 is de ontwikkellocatie afgebeeld.

Figuur 1.1: Locatie ontwikkeling Gommerwijk-west-west

In het kader van een goede ruimtelijke ordening moeten de parkeersituatie en de effecten van het verkeer onderzocht worden. De gemeente Enkhuizen heeft Goudappel BV gevraagd hiervoor een parkeer- en verkeersonderzoek te verrichten. Voorliggende notitie is hiervan het resultaat. Leeswijzer In hoofdstuk 2 beschrijven we de details van de ontwikkeling. Hoofdstuk 3 gaat in op de parkeerbalans en in hoofdstuk 4 is onderzocht hoe de ontwikkeling ontsluit en of deze hoeveelheid verkeer afgewikkeld kan worden op de beoogde ontsluitingswegen.

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

2. Beschrijving ontwikkeling 2.1

Functieprogramma

Het te realiseren functieprogramma is gebaseerd op de woningverdeling, zoals opgesteld door stedenbouwkundig bureau Vollmer & Partners. In tabel 2.1 zijn het functieprogramma en het aantal parkeerplaatsen dat op eigen terrein bij de woningen is gelegen, opgenomen. Het ontwikkelgebied bestaat uit een noordelijk en zuidelijk deel. De beide delen zijn onderling niet voor autoverkeer met elkaar verbonden. Voor langzaam verkeer is wel uitwisseling tussen de beide deelgebieden mogelijk. categorie sociale huur vrije sector huur

middeldure huur

dure koop

type woning

noord

zuid

totaal

rijwoning

bebo

rug-aan-rug

appartement

rijwoning

100

2^1 kap

terraswoning

appartement

2^1 kap

waterwoningen

vrije kavel

vrije kavel (>700 m )

appartement

211

299

510

totaal

Tabel 2.1: Te realiseren functieprogramma

2.2

Beoogde ontsluiting woonwijk

De nieuwe woonwijk ontsluit op drie manieren. De hoofdontsluitingen zijn gesitueerd ten noorden van het plangebied via de Haling en ten zuiden van het plangebied via De Gouw. Daarnaast heeft het noordelijke deel van de ontwikkeling een ontsluiting met het oostelijk gelegen woongebied via de Tuindershof. Alle drie de aansluitingen bestaan nog niet en worden gerealiseerd ten behoeve van de nieuwe woonwijk.

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

Figuur 2.1: Wegprofiel Haling ter hoogte van de nieuwe aansluiting Gommerwijk-west-west

Figuur 2.2: Wegprofiel De Gouw ter hoogte van de nieuwe aansluiting Gommerwijk-west-west

Figuur 2.3: Wegprofiel ter hoogte van de aansluiting Tuindershof Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

De Tuindershof/Brigantijn/Om de Lande zijn erftoegangswegen binnen de bebouwde kom met het daarbij behorende snelheidsregime van 30 km/h. Zowel de Haling als De Gouw zijn erftoegangswegen buiten de bebouwde kom, met een maximumsnelheid van 60 km/h. Omdat de woonwijk wordt ontworpen als 30 km/h-zone, staat de vraag open waar de overgang tussen de verschillende snelheidsregimes komt te liggen. De gemeente heeft hierbij aangegeven dat er twee mogelijkheden zijn: •

De 30 km/h-zone loopt tot aan de kruising met de Haling en De Gouw. Wanneer voor deze locatie wordt gekozen, wordt gebruik gemaakt van een inritconstructie om de overgang tussen de snelheidsregimes te borgen.

•

De 30 km/h-zone ligt iets verder terug in het plangebied. De overgang naar een ander snelheidsregime wordt aangemerkt met behulp van een gelijkwaardig kruispunt.

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

3. Parkeerbalans 3.1

Aanpak

Functiegegevens (aantal woningen)

Bij het opstellen van een parkeerbalans wordt de parkeervraag van een ontwikkeling afgezet tegen het geplande

Parkeernormen

parkeeraanbod. De parkeervraag wordt berekend door de

(parkeerplaats per woning)

omvang van elke functie te vermenigvuldigen met de bijbehorende parkeernorm (het aantal benodigde parkeerplaatsen per functie-eenheid, bijvoorbeeld per woning).

Parkeervraag

Niet elke functie genereert echter op alle momenten van de week een even grote parkeervraag. Zo kennen bewoners de hoogste parkeervraag gedurende de nacht, terwijl het maatgevende van aanwezigheidspercentages wordt rekening gehouden met dit effect. Tevens kunnen parkeerplaatsen door verschillende parkeerders gebruikt worden (dubbelgebruik). Ook hiermee wordt met behulp van de aanwezigheidspercentages rekening

parkeervraag

moment voor bezoekers de zaterdagavond is. Door toepassing

gehouden. In figuur 3.1 is de berekening van de parkeervraag geschematiseerd.

tijd

Figuur 3.1: Berekening parkeervraag

Niet alle functies zijn echter geschikt voor dubbelgebruik. Woningen die parkeergelegenheid hebben op eigen terrein, zijn hiervan een voorbeeld. Deze parkeerruimte is niet beschikbaar voor andere gebruikers, anders dan de bewoners van die woningen. Dit parkeeraanbod op eigen terrein zal om deze reden niet worden meegenomen in de parkeerbalans. Tegelijkertijd hoeft de parkeervraag van de bewoners van deze woningen ook niet te worden meegenomen in de parkeerbalans, zij parkeren immers op hun eigen parkeerplaats.

3.2

Uitgangspunten

Gemeentelijk parkeerbeleid De gemeente Enkhuizen heeft geen parkeernormen vastgesteld. Binnen het Parapluplan Enkhuizen, vastgesteld op 3 oktober 2017, is opgenomen dat als parkeernorm de parkeerkencijfers van het CROW gelden. Het uitgangspunt voor Gommerwijk-west-west (fase a1) is de CROW-categorie ‘matig stedelijk, rest bebouwde kom’ en hiervoor is het gemiddelde van de bandbreedte van toepassing. Voor het opstellen van de parkeerbalans zijn daarom de meest recente CROW-kencijfers voor parkeren en verkeersgeneratie1 gebruikt. Bij het opstellen van de parkeerbalans wordt rekening gehouden met: •

de mogelijkheid tot dubbelgebruik (aanwezigheidspercentages);

•

de beschikbaarheid van parkeerplaatsen (openbaar of privé).

CROW-publicatie 381: Toekomstbestendig parkeren. Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

In tabel 3.1 zijn de gehanteerde kencijfers voor parkeren weergegeven.

type woning

categorie CROW

sociaal (huur)

vrije sector (huur)

middelduur (koop)

duur (koop)

kencijfer parkeren*

eenheid

rijwoning

huurwoning, sociale huur

1,3

per woning

beneden-bovenwoning

huur, appartement, midden/goedkoop

1,1

per woning

rug-aan-rug woning

huurwoning, sociale huur

1,3

per woning

appartement

huur, appartement duur

1,8

per woning

rijwoning

koop, huis, tussen/hoek

1,9

per woning

twee-onder-een-kap woning

koop, huis, twee-onder-eenkap

2,1

per woning

terraswoning

koop, huis, tussen/hoek

1,9

per woning

appartement

koop, appartement, midden

1,8

per woning

twee-onder-een-kap woning

koop, huis, twee-onder-eenkap

2,1

per woning

waterwoningen

koop, huis, vrijstaand

2,2

per woning

vrije kavel

koop, huis, vrijstaand

2,2

per woning

vrije kavel (> 700 m2)

koop, huis, vrijstaand

2,2

per woning

appartement

koop, appartement, duur

2,0

per woning

Het weergegeven kencijfer is inclusief een aandeel bezoek van 0,3 parkeerplaatsen per woning.

Tabel 3.1: Gehanteerde parkeerkencijfers

Aanwezigheidspercentages In tabel 3.2 zijn de gehanteerde aanwezigheidspercentages weergegeven. werkdagochtend

werkdagmiddag

werkdagavond

werkdagnacht

koopavond

zaterdagmiddag

zaterdagavond

zondagmiddag

bewoners

50%

90%

100%

80%

60%

80%

70%

bezoek

10%

20%

80%

70%

60%

100%

70%

Tabel 3.2: Gehanteerde aanwezigheidspercentages

Parkeeraanbod eigen terrein Parkeerplaatsen op eigen terrein worden niet allemaal even goed gebruikt. Daarom hanteert de gemeente Enkhuizen bij parkeerplaatsen op eigen terrein berekeningsaantallen om rekening te houden met dit effect2. In tabel 3.3 is opgenomen welke berekeningsaantallen zijn toegepast. parkeervoorziening

theoretisch aantal

berekeningsaantal

enkele oprit zonder garage

0,8

enkele oprit met garage

1,0

dubbele oprit zonder garage

1,7

dubbele oprit met garage

1,8

Tabel 3.3: Toegepaste berekeningsaantallen

Berekeningsaantallen uit de CROW-publicatie 381; Toekomstbestendig parkeren. Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

In tabel 3.4 is het parkeeraanbod op eigen terrein van Gommerwijk-west-west weergegeven. Uit de tabel blijkt dat de parkeercapaciteit van de gehele ontwikkeling op eigen terrein afgerond 280 parkeerplaatsen bedraagt.

type parkeervoorziening

komt voor bij

dubbele oprit zonder garage

dure koop: vrije kavel (>700 m2)

dubbele oprit met garage enkele oprit met garage enkele oprit zonder garage

aantal

berekenings aantal

parkeeraanbod

1,7

118

1,8

212,4

1,0

0,8

dure woningen: 2^1 kap, vrije kavel en vrije kavel (>700 m2) middeldure koop: 2^1 kap dure koop: vrije kavel middeldure koop: terraswoning dure koop: waterwoningen

totaal eigen terrein

280,1

Tabel 3.4: Parkeeraanbod op eigen terrein Gommerwijk-west-west

3.3

Resultaat

In tabel 3.5 is de parkeervraag van bewoners opgenomen en afgezet tegen het beschikbare parkeeraanbod op eigen terrein. Daardoor wordt inzichtelijk welk deel van de bewonersparkeervraag op eigen terrein kan worden opgevangen en welk deel door de openbare ruimte moet worden opgevangen. parkeervraag bewoners rijwoning

50,0

Bebo

16,0

rug-aan-rug

30,0

appartement

30,0

rijwoning

160,0

2^1 kap

79,2

terraswoning

9,6

appartement

75,0

2^1 kap

93,6

waterwoningen

36,1

vrije kavel

83,6

vrije kavel (>700 m2)

47,5

appartement

85,0

parkeervraag bewoners

796

parkeeraanbod eigen terrein

280,1

saldo

-515,9

Tabel 3.5: Parkeerbalans parkeren op eigen terrein

Uit tabel 3.5 blijkt dat de parkeervraag van bewoners 796 parkeerplaatsen bedraagt. Met een parkeeraanbod op eigen terrein van 280 parkeerplaatsen zijn voor bewoners 516 parkeerplaatsen in de openbare ruimte benodigd.

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

In tabel 3.6 is de parkeerbalans voor de openbare ruimte opgenomen. Hierin is het deel van de bewoners dat in de openbare ruimte parkeert samen met de bezoekers van de bewoners opgeteld en afgezet tegen het openbare parkeeraanbod.

openbare parkeervraag bewoners

zonder dubbelgebruik 516

werkdagochtend 258

werkdagmiddag 258

werkdagavond 464

werkdagnacht 516

koopavond 413

zaterdagmiddag 310

zaterdagavond 413

zondagmiddag 361

bezoek

153

122

107

153

107

openbare parkeervraag

669

273

289

587

516

520

401

566

468

openbaar parkeeraanbod

670

397

381

154

150

269

104

202

saldo

Tabel 3.6: Parkeerbalans openbare ruimte

Uit tabel 3.6 blijkt dat de openbare parkeervraag 669 parkeerplaatsen is wanneer voor de bewoners en bezoekers afzonderlijk wordt voorzien in openbare parkeerplaatsen. Wanneer rekening wordt gehouden met dubbelgebruik, is de parkeervraag op het maatgevende moment (de werkdagavond) 587 parkeerplaatsen. Er zijn 670 openbare parkeerplaatsen, waardoor er sprake is van een parkeeroverschot binnen de ontwikkeling van 670 - 587 = 83 parkeerplaatsen.

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

4. Verkeersafwikkeling 4.1

Aanpak

De ontwikkeling van Gommerwijk-west-west zorgt voor extra verkeer. De nieuwe woonwijk beoogt te ontsluiten aan de noord- en zuidzijde via bestaande wegen (Haling en De Gouw) en aan de oostzijde via de Tuindershof. Om na te gaan of het extra verkeer van de nieuwe woonwijk afgewikkeld kan worden, is de kwaliteit van de verkeersafwikkeling op kruispuntniveau maatgevend. De ontsluiting met de Tuindershof is een bestaande aansluiting waarop wordt aangetakt. Daarnaast zijn de intensiteiten hier laag, waardoor geen knelpunten met betrekking tot de verkeersafwikkeling worden verwacht. Voor deze ontsluiting zijn derhalve geen kruispuntberekeningen uitgevoerd. Wel is de oostelijke ontsluiting verkeerskundig getoetst aan de hand van de Wegenscan. Verspreiding verkeer Gelet op de stedenbouwkundige opzet van de nieuwe woonwijk is de verwachting dat het verkeer zich verdeelt over de drie ontsluitingsroutes. Het noordelijke deel van het plangebied (aangeduid in figuur 4.1) gebruikt voornamelijk de aansluiting met de Haling. Het zuidelijke deel (aangeduid in figuur 4.1) maakt gebruik van de aansluiting met De Gouw. Het noordelijke deel heeft tevens een ontsluiting in oostelijke richting, vanwaar het gebied aantakt op de bestaande reeds gereserveerde aansluiting op de Tuindershof.

Figuur 4.1: Ontsluitingen GWW

Voor beide nieuwe aansluitingen met het omliggende hoofdwegennet is de verkeersafwikkeling op kruispuntniveau beoordeeld. Dit is gedaan met behulp van bestaande verkeerstellingen op de Haling en De Gouw en de berekening van de verkeersgeneratie van de ontwikkeling. Aan de hand van de telgegevens en de berekende verkeersgeneratie ontstaat inzicht in de verkeersintensiteit van de nieuwe aansluitingen. Deze intensiteiten vormen de input voor de beoordeling van de verkeersafwikkeling. Met behulp van de KRUISPUNTWIJZER3 is de kwaliteit van de verkeersafwikkeling beoordeeld.

4.2

Uitgangspunten

Telgegevens bestaande wegen Door de gemeente zijn telcijfers beschikbaar gesteld van tellingen op de Haling en De Gouw. Deze tellingen zijn gebruikt om de verkeersstromen op deze wegen te bepalen. De telcijfers zijn vertaald naar 2030, waarbij de cijfers zijn gecorrigeerd met een ophoging van 1% autonome verkeersgroei per jaar.

KRUISPUNTWIJZER is een softwareprogramma, ontwikkeld door Goudappel, waarmee voor

kruispunten de kwaliteit van de verkeersafwikkeling kan worden geanalyseerd. Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

CROW-kencijfers verkeersgeneratie De verkeersgeneratie van de nieuwe woonwijk is berekend met behulp van de CROWkencijfers4. Hiermee wordt de hoeveelheid aankomend en vertrekkend verkeer berekend. Voor de kencijfers zijn dezelfde uitgangspunten gehanteerd als bij de kencijfers voor parkeren (matig stedelijk, rest bebouwde kom en gemiddelde bandbreedte). Bij woningontwikkelingen is verkeerskundig gezien niet de gemiddelde weekdag, maar de gemiddelde werkdag maatgevend bij het berekenen van de verkeersgeneratie. Aan de hand van de standaard omrekenfactor conform het CROW van 1,11 is de verkeersgeneratie omgerekend van week- naar werkdag. In tabel 4.1 zijn de gehanteerde CROW-kencijfers voor de verkeersgeneratie gepresenteerd. De gepresenteerde waarden betreffen het aantal motorvoertuigbewegingen (mvt) per functie-eenheid per etmaal.

type woning

categorie

sociale huur

kencijfer weekdag

kencijfer werkdag

eenheid

rijwoning

huurwoning, sociale huur

4,9

5,4

woning

bebo

appartement, goedkoop/midden

3,6

4,0

woning

rug-aan-rug

huurwoning, sociale huur

4,9

5,4

woning

vrije sector huur

appartement

etage, huur, duur

5,6

6,2

woning

middeldure koop

rijwoning

7,1

7,9

woning

2^1 kap

2/1 kap

7,8

8,7

woning

terraswoning

rijwoning

7,1

7,9

woning

appartement

etage, koop, midden

5,6

6,2

woning

2^1 kap

2/1 kap

7,8

8,7

woning

waterwoningen

koop, huis, vrijstaand

8,2

9,1

woning

vrije kavel

koop, huis, vrijstaand

8,2

9,1

woning

vrije kavel (>700m2)

koop, huis, vrijstaand

8,2

9,1

woning

appartement

etage, koop, duur

7,1

7,9

woning

dure koop

Tabel 4.1: Gehanteerde kencijfers voor verkeersgeneratie in mvt/weekdagetmaal

Het gegenereerde verkeer verspreidt zich over een heel etmaal en omvat zowel het vertrekkende als aankomende verkeer. Voor de beoordeling van de verkeersafwikkeling op kruispuntniveau is het relevant om te weten hoe de verkeersgeneratie per etmaal zich verdeelt over de ochtend- en avondspits. Hierbij zijn factoren aangehouden, zoals weergegeven in tabel 4.2. De percentages zijn herleid uit het CROW5. totaal van etmaal

ingaand

uitgaand

ochtendspits

11%

89%

avondspits

80%

20%

Tabel 4.2: Verdeling verkeersgeneratie in spitsperioden

CROW-publicatie 381: Toekomstbestendig parkeren – van parkeerkencijfers naar parkeernormen (december 2018). CROW-publicatie 256: Verkeersgeneratie van woon- en werkgebieden. Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

Voor de verdeling van het verkeer is de volgende verdeelsleutel toegepast: •

100% van het verkeer uit het zuidelijke ontwikkeldeel rijdt via de zuidelijke ontsluiting (De Gouw);

•

90% van het verkeer uit het noordelijke ontwikkeldeel rijdt via de noordelijke ontsluiting (Haling);

•

10% van het verkeer uit het noordelijke ontwikkeldeel rijdt via de oostelijke ontsluiting (Tuindershof).

Naast de verdeling naar ochtend- en avondspits is het relevant om te weten van en naar welke richting het verkeer rijdt. Zowel bij De Gouw als bij de Haling kan het verkeer immers van/naar twee richtingen komen. Alle verkeer op de oostelijke aansluiting rijdt van en naar het oosten. Aan de hand van de ligging van de ontwikkeling ten opzichte van belangrijke uitvalswegen zijn voor de aansluitingen op De Gouw en de Haling de volgende aannames gedaan: •

aandeel verkeer dat van/naar westelijke richting rijdt is 80%;

•

aandeel verkeer dat van/naar oostelijke richting rijdt is 20%.

Beoordeling verkeersafwikkeling nieuwe aansluitingen De kwaliteit van de verkeersafwikkeling wordt bepaald aan de hand van de volgende criteria: •

De gemiddelde verliestijd. De tijd dat een bij de kruising aankomend voertuig nodig heeft om al rijdend in de wachtrij het kruisingsvlak op te rijden. Bij een te hoge verliestijd gaan bestuurders risico nemen, wat ten koste gaat van de verkeersveiligheid op een kruispunt.

•

De verhouding tussen de intensiteit en capaciteit (I/C-verhouding). Dit geeft aan hoeveel verkeer op een rijstrook rijdt ten opzichte van de omvang van het verkeer dat theoretisch over die rijstrook kan worden afgewikkeld. Een waarde boven de 0,80 geeft aan dat de doorstroming wordt beperkt en wachtrijen ontstaan. criteria gemiddelde verliestijd auto

goed

redelijk

slecht

< 25 sec.

25-45 sec.

> 45 sec.

< 0,7

0,7-0,8

> 0,8

verhouding intensiteit/capaciteit

Tabel 4.3: Beoordeling ongeregelde kruispunten

Kruispuntvorm De gemeente heeft de vraag gesteld welke vorm kruispunt voor De Gouw en de Haling het meest geschikt is. Voor beide aansluitingen worden een voorrangskruispunt of een gelijkwaardig kruispunt als mogelijke passende kruispuntvorm beschouwd. Binnen deze studie zijn de kruispunten derhalve doorgerekend bij een vormgeving van een gelijkwaardig kruispunt (bij een kruising met gelijkwaardige wegcategorieën) en een voorrangskruispunt (bij een kruising met verschillende wegcategorieën).

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

4.3

Verkeersafwikkeling aansluiting De Gouw

Het zuidelijke deel van de ontwikkeling gebruikt de aansluiting met De Gouw om van en naar Gommerwijk-west-west te rijden. Aan de hand van de gegeven aanpak en uitgangspunten is bepaald wat de verkeersintensiteiten van het nieuwe kruispunt worden. Deze gegevens zijn gebruikt als invoer voor de KRUISPUNTWIJZER, de tool om de kwaliteit van de verkeersafwikkeling op kruispuntniveau te beoordelen. In tabel 4.4 zijn de verkeersintensiteiten voor de auto van De Gouw weergegeven. De opgenomen aantallen zijn 1-uursintensiteiten. De intensiteiten zijn ontleend uit de beschikbaar gestelde verkeerstellingen. Hierbij zijn de waargenomen intensiteiten opgehoogd met een autonome groei van 1% per jaar voor het toekomstjaar 2030. Voor de fiets is uitgegaan van een aantal van 100 fietsers per oversteek in het drukste uur. richtingrichting

ochtendspits

avondspits

161

271

oost west

157

269

doorsnede

318

540

Tabel 4.4: Toekomstige verkeersintensiteiten De Gouw

4.3.1

Verkeersgeneratie-ontwikkeling

Het verkeer van het zuidelijke ontwikkeldeel van Gommerwijk-west-west zal via De Gouw van en naar de nieuwe wijk rijden. Op basis van de berekende verkeersgeneratie is bepaald hoeveel verkeer vanuit het ontwikkeldeel gebruik zal maken van de zuidelijke ontsluiting. type woning

kencijfer

aantal

verkeersgeneratie

rijwoning

5,4

142

bebo

4,0

rug-aan-rug

5,4

vrije sector huur

appartement

6,2

middeldure koop

rijwoning

7,9

454

2^1 kap

8,7

234

terraswoning

7,9

appartement

6,2

106

2^1 kap

8,7

312

waterwoningen

9,1

115

vrije kavel

9,1

246

vrije kavel (>700 m2)

9,1

164

appartement

7,9

sociale huur

dure koop

totaal

163

299

2.058

Tabel 4.5: Verkeersgeneratie vanuit Gommerwijk-west-west naar De Gouw

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

Uit tabel 4.5 blijkt dat het zuidelijke deel van de ontwikkeling circa 2.100 mvt/werkdagetmaal genereert. In tabel 4.6 is de etmaalintensiteit vertaald naar de spitsintensiteit en deze aantallen zijn verdeeld naar aankomend en vertrekkend verkeer vanuit de verschillende rijrichtingen. periode

richting

ochtendspits

in oost

aantal

periode

avondspits

west

aantal

in oost

16 uit

richting

west 163

164 33 132

uit

oost

west

130

west

Tabel 4.6: Verdeling verkeer aansluiting De Gouwe vanuit Gommerwijk-west-west voor het maatgevende spitsuur

4.3.2

Indeling kruispunt

In figuur 4.2 zijn de doorgerekende aansluitingen van Gommerwijk-west-west op De Gouw schematisch weergegeven.

Figuur 4.2: Schematische weergave vormgeving kruispunt bij een gelijkwaardig kruispunt (boven) en voorrangskruispunt (onder)

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

4.3.3

Verkeersafwikkeling

In tabel 4.7 is de verzadigingsgraad van het kruispunt voor de toekomstige situatie weergegeven. Uit de tabel blijkt dat het kruispunt voor de beide vormgevingen zowel in de ochtend- als avondspits ruim voldoende restcapaciteit heeft. Zolang de I/C-verhouding onder de 0,7 blijkt, is de afwikkeling te kwalificeren als goed. Uit de tabel blijkt dat de I/C-verhouding goed is. De maximale verzadigingsgraad van het kruispunt bedraagt 0,18 in de ochtendspits en 0,05 in de avondspits. gelijkwaardig kruispunt I/C-waarde

voorrangskruispunt

0,18

0,05

0,18

0,05

Tabel 4.7: Kruispunt Gommerwijk - De Gouw: I/C ratio

Tabel 4.8 laat de gemiddelde verliestijd in seconden zien voor het kruispunt in het algemeen en voor de verschillende takken. Zolang verkeer minder dan 25 seconden verliestijd heeft, is de afwikkeling goed. Uit de berekeningen blijkt dat voor de beide vormgevingen op en rond het kruispunt zeer lage verliestijden optreden. De maximale verliestijd bedraagt 6 seconden. gemiddelde verliestijd (sec.)

gelijkwaardig kruispunt

voorrangskruispunt

De Gouw (oost)

De Gouw (west)

Gommerwijk

Tabel 4.8 : Kruispunt Gommerwijk - De Gouw: gemiddelde verliestijd (in seconden)

Tot slot is nog getoetst op de maximale wachtrijen op de verschillende takken bij de beide kruispuntvormen. In tabel 4.9 zijn de resultaten hiervan weergegeven. Uit de tabel blijkt dat de wachtrijen zeer beperkt zijn met maximaal twee voertuigen. Dit zal incidenteel voorkomen. maximale wachtrij (m)

gelijkwaardig kruispunt

voorrangskruispunt

De Gouw (oost)

De Gouw (west)

Gommerwijk

Tabel 4.9 : Kruispunt Gommerwijk - De Gouw: maximale wachtrijen (in meters)

4.3.4

Beoordeling kruispuntvorm

Uit de resultaten in voorgaande paragraaf blijkt dat de aansluiting van de ontwikkeling op De Gouw, zowel bij de uitvoering van een gelijkwaardige kruising als bij de uitvoering van een voorrangskruispunt, een prima verkeersafwikkeling kent. De verliestijd en de I/C-verhouding zijn beide erg laag.

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

Omdat er sprake is van een dubbele T-splitsing (in- en uitgaand verkeer gescheiden), kan de gelijkwaardigheid van de kruising voor verkeersdeelnemers minder goed zichtbaar of leesbaar zijn. Verkeer op de doorgaande weg is vaker geneigd voorrang te nemen, terwijl verkeer op de niet-doorgaande weg juist geneigd is voorrang te geven. Bij toepassing van een gelijkwaardig kruispunt zijn daarom snelheidsremmende en attentieverhogende maatregelen geadviseerd. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan een kruispuntplateau. Dit zorgt voor een snelheidsverlaging en benadrukt de gelijkwaardigheid van de verschillende kruispunttakken.

4.4

Verkeersafwikkeling aansluiting Haling

Het noordelijke deel van de ontwikkeling gebruikt de aansluiting met de Haling om van en naar Gommerwijk-west-west te rijden. Aan de hand van de gegeven aanpak en uitgangspunten is bepaald wat de verkeersintensiteiten van het nieuwe kruispunt worden. Deze gegevens zijn gebruikt als invoer voor de KRUISPUNTWIJZER, de tool om de kwaliteit van de verkeersafwikkeling op kruispuntniveau te beoordelen. In tabel 4.10 zijn de toekomstige verkeersintensiteiten voor de auto van de Haling weergegeven. De opgenomen aantallen zijn 1-uursintensiteiten. De intensiteiten zijn ontleend uit de beschikbaar gestelde verkeerstellingen. Hierbij zijn de waargenomen intensiteiten opgehoogd met een autonome groei van 1% per jaar voor het toekomstjaar 2030. richtingrichting

ochtendspits

avondspits

oost

116

219

west

155

174

doorsnede

271

393

Tabel 4.10: Toekomstige verkeersintensiteiten de Haling

4.4.1

Verkeersgeneratie ontwikkeling

Van het totale verkeer van het noordelijke ontwikkeldeel zal 90% via de Haling van en naar de nieuwe wijk rijden. De overige 10% rijdt via de Tuindershof. Op basis van de berekende verkeersgeneratie is bepaald hoeveel verkeer vanuit het ontwikkeldeel gebruik zal maken van de noordelijke ontsluiting. Uit tabel 4.11 blijkt dat het noordelijke deel van de ontwikkeling circa 1.600 mvt/werkdagetmaal genereert. In tabel 4.12 is de etmaalintensiteit vertaald naar de spitsintensiteit en deze aantallen zijn verdeeld naar aankomend en vertrekkend verkeer vanuit de verschillende rijrichtingen.

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

type woning

kencijfer

aantal

verkeersgeneratie

rijwoning

5,4

114

bebo

4,0

rug-aan-rug

5,4

109

vrije sector huur

appartement

6,2

124

middeldure koop

rijwoning

7,9

284

2^1 kap

8,7

121

terraswoning

7,9

appartement

6,2

193

2^1 kap

8,7

104

waterwoningen

9,1

vrije kavel

9,1

127

vrije kavel (>700m2)

9,1

appartement

7,9

213

211

1.527

sociale huur

dure koop

totaal

Tabel 4.11: Verkeersgeneratie vanuit Gommerwijk-west-west naar de Haling

periode

richting

aantal

periode

richting

aantal

avondspits

ochtendspits oost

west

oost

10 uit

west 93

79 uit

oost

west

Tabel 4.12: Verdeling verkeer aansluiting de Haling vanuit Gommerwijk-west-west voor het maatgevende spitsuur

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

4.4.2

Indeling kruispunt

In figuur 4.3 zijn de doorgerekende aansluitingen van Gommerwijk-west-west op de Haling schematisch weergegeven.

Figuur 4.3: Schematische weergave vormgeving kruispunt bij een gelijkwaardig kruispunt (boven) en voorrangskruispunt (onder)

4.4.3

Verkeersafwikkeling

In tabel 4.13 is de verzadigingsgraad van het kruispunt voor de toekomstige situatie weergegeven. Uit de tabel blijkt dat het kruispunt voor de beide vormgevingen zowel in de ochtend- als avondspits ruim voldoende restcapaciteit heeft. Zolang de I/C-verhouding onder de 0,7 blijkt, is de afwikkeling te kwalificeren als goed. Uit de tabel blijkt dat de I/Cverhouding goed is. De maximale verzadigingsgraad van het kruispunt bedraagt 0,07 in de ochtendspits en 0,19 in de avondspits. gelijkwaardig kruispunt I/C-waarde

voorrangskruispunt

0,07

0,19

0,04

0,11

Tabel 4.13: Kruispunt Gommerwijk - de Haling: I/C-ratio

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

Tabel 4.14 laat de gemiddelde verliestijd in seconden zien voor het kruispunt in het algemeen en voor de verschillende takken. Zolang verkeer minder dan 25 seconden verliestijd heeft, is de afwikkeling goed. Uit de berekeningen blijkt dat voor de beide vormgevingen op en rond het kruispunt zeer lage verliestijden optreden. De maximale verliestijd bedraagt 4 seconden. gemiddelde verliestijd (sec.)

gelijkwaardig kruispunt

voorrangskruispunt

De Gouw (oost)

De Gouw (west)

Gommerwijk

Tabel 4.14 : Kruispunt Gommerwijk - de Haling: gemiddelde verliestijd (in seconden)

Tot slot is nog getoetst op de maximale wachtrijen op de verschillende takken bij de beide kruispuntvormen. In tabel 4.15 zijn de resultaten hiervan weergegeven. Uit de tabel blijkt dat de wachtrijen zeer beperkt zijn met maximaal twee voertuigen. Dit zal incidenteel voorkomen. maximale wachtrij (m)

gelijkwaardig kruispunt

voorrangskruispunt

De Gouw (oost)

De Gouw (west)

Gommerwijk

Tabel 4.15: Kruispunt Gommerwijk - de Haling: maximale wachtrijen (in meters)

4.4.4

Beoordeling kruispuntvorm

Uit de resultaten in voorgaande paragraaf blijkt dat de aansluiting van de ontwikkeling op de Haling, zowel bij de uitvoering van een gelijkwaardige kruising als bij de uitvoering van een voorrangskruispunt, een prima verkeersafwikkeling kent. De verliestijd en de I/C-verhouding zijn beide erg laag. Om dezelfde redenen als bij De Gouw wordt hier geadviseerd om in geval van een gelijkwaardig kruispunt snelheidsremmende en attentieverhogende maatregelen te nemen om de verkeerssituatie te verduidelijken. Ook hier is een kruispuntplateau een goed voorbeeld.

4.5

Ontsluiting Tuindershof

Aan de hand van de Wegenscan is bepaald in hoeverre de toekomstige verkeerssituatie op en rond de oostelijke ontsluiting volstaat. De Wegenscan is een tool ontwikkeld door Goudappel, waarmee op basis van kenmerken op en langs de weg (onder andere wegbreedte, aanwezigheid fiets- en voetgangersvoorzieningen en ligging van bestaande bebouwing) een uitspraak kan worden gedaan over de maximaal wenselijke verkeersintensiteit. Met de Wegenscan wordt ook een beoordeling uitgevoerd over de samenhang tussen functie, gebruik en vormgeving van een weg.

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

De oostelijke ontsluiting op de Tuindershof betreft een aantakking op een reeds gereserveerde aansluiting. Deze is in de huidige situatie doodlopend (zie figuur 4.4). Het verkeer rijdt hier via de Tuindershof naar de Brigantijn. Op de Brigantijn vindt menging met het overige verkeer op grotere schaal plaats. Hierdoor is de toekomstige verkeerssituatie op de Brigantijn getoetst. Voor de toets is gebruik gemaakt van telcijfers, die zijn opgehoogd met een autonome groei en het extra verkeer als gevolg van de ontwikkeling.

Figuur 4.4: Toetsingspunt toekomstige verkeerssituatie Brigantijn

In figuur 4.5 zijn de input en de resultaten van de toets in de Wegenscan weergegeven. Uit de resultaten blijkt dat de toekomstige verkeerssituatie volstaat. In de toekomstige situatie rijden circa 730 motorvoertuigbewegingen/etm over het toetsingspunt. De maximaal wenselijke intensiteiten bedragen 1.000 mvt/etm. De ontwikkeling leidt hiermee niet tot verkeerskundige knelpunten op de Brigantijn. Ook op de directe aansluiting van de Tuindershof worden vanwege het rustiger verkeersbeeld geen verdere knelpunten verwacht.

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

Figuur 4.5: Resultaten Wegenscan

Gommerwijk-west-west, Enkhuizen - 7 juli 2021

Goudappel BV werkt vanuit Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden en via onze partners in het buitenland Snipperlingsdijk 4

Postbus 161

+31(0) 570 666 222

BTW NL 0072 11 879 B01

7417 BJ Deventer

7400 AD Deventer

info@goudappel.nl

KVK

Nederland

www.goudappel.nl

IBAN NL09 INGB 0001 2746 32

3801 7479

Bijlage 3 Archeologische quickscan Gommerwijk West-West, totaal-uitwerking, Enkhuizen, Archeologie West-Friesland, 20 juli 2021

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Document

Archeologische Quickscan (UPDATE)

Plangebied

Gommerwijk West-West, totaal-uitwerking, Enkhuizen, gemeente Enkhuizen

Adviesnummer

19193

Opsteller(s)

C.M. Soonius (senior archeoloog) & A.S. de Groot (archeoloog)

Datum

20-07-2021

Advies

Opnemen dubbelbestemmingen Archeologie (zie afb 2)

Vervolgtraject

Geofysisch onderzoek

(kosten initiatiefnemer)

IVO – Overig (Proefsleuvenonderzoek)

(kosten initiatiefnemer)

Archeologie West-Friesland verzoekt de initiatiefnemer allereerst een Plan van Aanpak/ Strategiedocument te laten opstellen door Universiteit Leiden en ADC ArcheoProjecten (zie 6. Advies).

Archeologische Quickscan 1. Inleiding Op verzoek van de gemeente Enkhuizen (contactpersoon: Jacco Eenkoren) is in 2016 gekeken naar het aspect archeologie met betrekking tot de ontwikkeling van de woonwijk Gommerwijk West-West (afb. 1). Voor het woningbouwplan Grommerwijk West-West is al eens een bureauonderzoek en archeologische quickscan opgesteld.1 Vervolgens is de quicksan in juli 2019 geüpdatete vanwege het eerder uitwerken van de percelen Zwaan in de zuidwest-hoek van het plangebied.2 Later is toch besloten om in één keer een totaal-uitwerking te maken en de percelen Zwaan niet met voorrang uit te werken. Ten behoeve van de totaal-uitwerking is in november 2019 een nieuwe versie van de quickscan aangeleverd in concept.3 Het bestemmingsplan Grommerwijk West-West is in 2009 vastgesteld. Momenteel is de gemeente bezig met het komen tot een uitwerkingsplan met exploitatieplan. Hierin wordt ook de archeologie meegenomen. Onderhavig adviesdocument richt zich op dit uitwerkingsplan en vormt een update van de eerder uitgevoerde quickscans uit 2016, juli 2019 en november 2019. De update van de quickscan kan als bijlage aan het uitwerkingsplan worden toegevoegd. Het plangebied is momenteel in gebruik als akkerland. De westelijke begrenzing wordt grotendeels gevormd door de Bokkesloot (tevens de gemeentegrens).

In het zuiden wordt het plangebied begrensd door de Oude Gouw en in het Noorden door de Haling. Het noordelijk deel van het plangebied heeft een omvang van ca. 9,5 ha. Het zuidelijk deel beslaat ca. 22,2 ha. De toekomstige grondgebruikskaart (06-07-2021) is afgebeeld in Bijlage 1. 1

Vaars 2006; Van Leeuwen & Schinning & Soonius & Bartels 2016. De Groot & Soonius 2019a. 3 De Groot & Soonius 2019b. 2

Pagina 1 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Aangezien de aanpassing van de plangrens niets veranderd aan het advies, is in onderhavig adviesdocument alleen afbeelding 1 voorzien van de nieuwe plangrens met verdeling in Noord en Zuid.

Afbeelding 1. Ligging plangebied (rode stippellijn) op een luchtfoto (bron: PDOK).

2. Beleidskaart archeologie De gemeenteraad van Enkhuizen heeft op 2 april 2013 de ‘Archeologische Beleidsnota gemeente Enkhuizen 2013’ vastgesteld (Molenaar & van Berkel 2013) en tegelijkertijd de Erfgoedverordening Enkhuizen 2010 daarop aangepast. Een belangrijk onderdeel van deze nota is de ‘archeologische beleidsadvieskaart’. Op deze kaart is aangegeven waar de bekende archeologische vindplaatsen zich bevinden en welke archeologische verwachtingszones er zijn in de categorieën (zeer) hoog, middel en lage verwachting. De verwachting is gecombineerd met een beleidsadvies per archeologische verwachtingszone. Het plangebied ligt in vijf verschillende zones (afb. 2), te weten:  Archeologisch Waardevol Gebied (AWG2, paars): zeer hoge archeologische waarde archeologisch aspect meewegen bij alle ingrepen;  Archeologisch Waardevol Verwachtingsgebied 2 (AWV2, donkeroranje): hoge verwachting – archeologisch aspect meewegen bij ingrepen groter dan 500 m2 en dieper dan 35 cm;  Archeologisch Waardevol Verwachtingsgebied 3 (AWV3, lichtoranje): hoge verwachting – archeologisch aspect meewegen bij ingrepen groter dan 1.000 m2 en dieper dan 35 cm;  Archeologisch Waardevol Verwachtingsgebied 4 (AWV4, lichtgeel): lage archeologische verwachting – archeologisch aspect meewegen bij ingrepen groter dan 15.000 m 2 en dieper dan 35 cm.

Pagina 2 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel



Archeologisch Waardevol Verwachtingsgebied 5 (AWV5, lichtgrijs): onbekende archeologische verwachting – archeologisch aspect meewegen bij ingrepen groter dan 10.000 m2 en dieper dan 35 cm.

De grootte van het plangebied overschrijdt alle vrijstellingsgrenzen van de beleidskaart, behalve de grens van 10.000 m2 aan de zuidzijde (lichtgrijs op afb. 2).

Afbeelding 2. De locatie van het plangebied (zwarte stippellijn) op de beleidskaart archeologie van de gemeente Enkhuizen.

3. Cultuurhistorische achtergrond Voor het bepalen van de aanwezigheid van bewoningsresten uit de Nieuwe Tijd kan gebruik worden gemaakt van historisch kaartmateriaal. Hierop is zichtbaar dat in het noordelijk deel van het plangebied van west naar oost twee oude wateren lopen (afb. 3). De zuidelijke waterpartij, de “Zuider Kadijk”, is nog altijd open. De “Noorder Kadijk” is tijdens de ruilverkaveling verdwenen. De Noorder- en Zuider Kadijk zijn twee ontginningsassen uit de Middeleeuwen. De Oude Gouw was een hoofdwatergang die het gebied uitwaterde. In eerste instantie was het een vrij smalle watergang maar in de loopt van de 15de eeuw werd hij steeds breder. Op geen van de geraadpleegde historische kaarten is bebouwing aanwezig. De verwachting voor vindplaatsen uit de Nieuwe Tijd is daarmee laag.

Pagina 3 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Afbeelding 3. De locatie van het plangebied op de kadastrale minuutkaart uit 1823.

4. Archeologische en geologische bronnen Uit de verkavelingspatronen in het landschap en de vele losse vondsten die langs de twee waterwegen zijn gedaan, blijkt dat de Noorder en Zuider Kadijk beide middeleeuwse ontginningsassen zijn. Ook zijn op verschillende plaatsen langs deze waterwegen oude kerk(hoven) aangetroffen. Het is zeer waarschijnlijk dat de kerken niet geïsoleerd in het landschap lagen, maar net als in het laatmiddeleeuwse lint (nu: Hoogkarspel-Lutjebroek-Grootebroek-BovenkarspelEnkhuizen) in een lijn van gebouwen (woningen/boerderijen) stonden. Hoe de bewoning zich precies vanaf het noorden naar het zuiden heeft verplaatst, is echter nog onduidelijk. Voor een groot gebied rondom de Kadijken geldt daarom een hoge verwachting voor vindplaatsen uit de Middeleeuwen (donkeroranje op afb. 2). Afgezien van enkele losse waarnemingen tijdens de ruilverkaveling, is nog nooit gedegen archeologisch onderzoek gedaan naar de middeleeuwse bewoningslinten. In de omgeving van het plangebied zijn in de afgelopen jaren verschillende archeologische onderzoeken uitgevoerd. Voorafgaand aan de bouw van de wijk Kadijken 5A (2008) en 5B (2009) is grootschalig onderzoek gedaan naar een nederzettingsterrein uit de Midden-Bronstijd (groen op afb. 5)4. De allesporenkaart van deze opgraving illustreert de hoge dichtheid aan sporen die tijdens de opgraving zijn aangetroffen (afb. 4).

Aan de Haling (2012) en Haling 20 E zijn ook opgravingen gedaan, waarbij resten uit de Bronstijd zijn aangetroffen.5

4 5

Roessingh & Lohof 2011. Van der Linde & Hamburg 2014; Roessingh 2014.

Pagina 4 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Afbeelding 4. De allesporenkaart van de opgravingen Haling 13 en Kadijken bij Enkhuizen (uit: Van der Linde & Hamburg 2014).

Afbeelding 5. Het plangebied (zwarte stippellijn) met omliggende sporen, mogelijke grafheuvels en archeologische opgravingen.

Pagina 5 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Tijdens en voor de ruilverkaveling zijn verschillende waarnemingen gedaan, die de aanwezigheid van Bronstijdbewoning onderschrijven. Tijdens de waarnemingen zijn ook verschillende mogelijke grafheuvellocaties aangewezen. Eén daarvan ligt in het plangebied, ‘Enkhuizen Grootslag VII’ (afb. 5). Deze grafheuvel is in 1974 gekarteerd (Archisnummer 3074309100, 15C-VIII-1) en wordt omschreven als “vrij hoog en duidelijk waarneembaar”. De grafheuvel is van zeer hoge archeologische waarde (AMK-terrein 20A-004, monumentnummer 5055). Op afbeelding 6, de ingrepenkaart van de ruilverkaveling, is te zien dat de grafheuvel vlak langs de oude loop van de Noorder Kadijk ligt. Binnen het plangebied zijn nog vier andere vondstmeldingen bekend: een sikkel en aardewerk uit de Bronstijd (Archisnummers 3284286100 en 2925983100, afb. 7) en aardewerk uit de Late Middeleeuwen (Archisnummers 2716265100 en 2716273100).

Afbeelding 6. De locatie van de grafheuvel Enkhuizen Grootslag VII binnen het plangebied, aangegeven op de ingrepenkaart (Grontmij 1974-1975).

Afbeelding 7. De sikkel die binnen het plangebied is gevonden (Archis-waarnemingsnummer 489701, foto Archeologie West-Friesland).

Pagina 6 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Afbeelding 8. De locatie van het plangebied (zwarte stippellijn) op de bodemkaart van Ente (1963).

Afbeelding 9. Globale ligging plangebied (rode ster) op paleogeografische situatie rond 1500 en 900 voor Chr.

Pagina 7 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Op de vereenvoudigde bodemkaart van Ente is zichtbaar dat een groot deel van het plangebied op een zandige voormalige getijdengeul ligt (geel op afb. 8). Voor deze voormalige getijdengeulen en de omliggende zavelgronden (mosterdgeel) geldt een hoge verwachting voor vindplaatsen uit de Bronstijd (vergelijk afb. 2). Recent onderzoek heeft echter aangetoond dat in de Bronstijd ook op de kwelders gewoond werd (groen op afb. 8).6 Voor deze kleigronden geldt een middelhoge archeologische verwachting. In het kader van het onderzoeksproject Farmers of the Coast zijn door dr. W. van Zijverden paleogeografische kaarten vervaardigd (afb. 9).7 Deze kaarten hebben een schaal van 1:100.000 en zijn dus minder goed op perceelsniveau te gebruiken. Rond 2250 v. Chr. bestond West-Friesland nog grotendeels uit een kreken- en kommenlandschap. De meest oostelijke sporen van bewoning in dit kreken- en kommenlandschap zijn aangetoond ter hoogte van de afslag Noorderboekert (gemeente Medemblik) bij archeologisch onderzoek in het kader van de aanleg van de N23 Westfrisiaweg.8 Grote delen van dit landschap zijn in de opvolgende periode geërodeerd en/of afgedekt met klei. Dit kaartbeeld (rond 1.500 voor Chr.: afb. 9, linker deel) laat een hoog opgeslibd en vruchtbaar kwelderlandschap zien, waar in de periode van ca. 1.500 tot 1.000 voor Chr. intensief is gewoond.

Aan het einde van deze periode vernatte het landschap, ontstonden binnenmeren en raakte het gebied langzaam begroeid met veen. Alleen de hogere delen waren nog bewoonbaar (rond 900 v.Chr.: afb. 9, rechter deel). In 2017 en 2018 heeft de Universiteit Leiden een nondestructief onderzoek uitgevoerd in het noordelijke deel van het plangebied (afb. 10 en 11). Verschillende onderzoeksmethode waaronder weerstandsmetingen zijn toen getest in het noordelijke deel van het gebied. De Universiteit van Leiden heeft in een eerste korte memo aangegeven dat een aantal onderzoeksmethode niet geschikt is. Weerstandsmetingen lijken (EMI) wel enig resultaat op te leveren (afb. 11). De donkere banen lijken te corresponderen met geologische fenomenen en grote greppelbundels.

10. Boorpunten van afb. 11 geplot op het AHN (bron: Universiteit van Leiden (UL)). 6

Roessingh & Lohof 2011. Van Zijverden, 2017. 8 Knippenberg 2018. 7

Pagina 8 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Afbeelding 11. Weerstandsmetingen en boorpunten in het noordelijke deel van het plangebied (Bron:UL)

Tijdens de ruilverkaveling in de jaren ’70 is ten noorden van het plangebied een vierkante structuur waargenomen (afb. 12, zie ook afb. 5). Ook aan de noordoostzijde van het plangebied is een cirkelvormige structuur zichtbaar. Om inzicht te krijgen in de mate van verstoring binnen het plangebied kan gebruik worden gemaakt van de kaart met geplande ingrepen van de ruilverkaveling (afb. 13). Op deze kaart is zichtbaar dat het in de planning lag het plangebied op verschillende manieren te bewerken, wat varieerde van zware verstoring met de dragline tot licht omzetten. Het is mogelijk dat in de praktijk is afgeweken van de geplande ingrepen. Wanneer de maaiveldhoogte van vóór de ruilverkaveling wordt vergeleken met de huidige maaiveldhoogte, wordt duidelijk dat het perceel integraal is gladgestreken (afb. 13). Het lijkt erop dat het plangebied niet ingrijpend is ontgraven, aangezien de gemiddelde maaiveldhoogte bij benadering wel hetzelfde is gebleven.

Pagina 9 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Afbeelding 12. Een deel van het plangebied ten tijde van de ruilverkaveling, gezien richting het oosten (collectie Metz, fotonr. 15W-11-44 LU-DI 1635). Nabij het plangebied zijn verschillende structuren zichtbaar (rode pijlen).

Afbeelding 13. Het plangebied (rode stippellijn) op de kaart met geplande ingrepen voor de ruilverkaveling (naar Grontmij 1974-1975). Pagina 10 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Afbeelding 14. Het plangebied (zwarte stippellijn) op kaarten met de maaiveldhoogtes in 1973 (links, naar Grontmij 1974-1975) en tegenwoordig (rechts, www.ahn.nl). Het terrein is sinds de ruilverkaveling geëgaliseerd en deels opgehoogd.

5. Conclusie Het staat in de planning een woonwijk te realiseren op de locatie Grommerwijk West-West. Het plangebied heeft een totale omvang van ca. 32 ha en biedt ruimte voor meer dan 500 woningen. De oppervlakte van het plangebied overschrijdt, afgezien van een smalle strook aan de zuidzijde, alle vrijstellingsgrenzen die gelden volgens de beleidskaart archeologie van de gemeente Enkhuizen. Op basis van historisch kaartmateriaal geldt een lage verwachting voor vindplaatsen uit de Nieuwe Tijd. Op basis van de verkavelingspatronen in het landschap en de vondstmeldingen geldt een hoge verwachting voor vindplaatsen uit de Middeleeuwen voor het noordelijk deel van het plangebied. Op basis van de geologische opbouw, de bodemkaart, voorgaand onderzoek in de nabije omgeving van het plangebied en luchtfoto’s geldt een hoge tot middelhoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Bronstijd. 6. Advies Allereerst is van belang dat in het uitwerkings-bestemmingsplan de mogelijk aanwezige archeologische waarden worden geborgd door het opnemen van dubbelbestemmingen Waarde – Archeologie. Daarvoor kunnen de vrijstellingsgrenzen van de beleidskaart, afbeeld op afbeelding 2, worden gebruikt. Op basis van de geplande nieuwbouw en de hoge archeologische verwachting is een archeologisch onderzoek in het kader van de AMZ-cyclus vereist.

Voor een inhoudelijk goed en efficiënt archeologisch onderzoek heeft het de voorkeur eerst geofysisch onderzoek en vervolgens een Inventariserend Veldonderzoek (IVO) in de vorm van proefsleuven uit te laten voeren. Pagina 11 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Voorgesteld wordt om eerst een Plan van Aanpak/Strategiedocument op te laten stellen door de dhr. drs. W. Verschoof –van der Vaart (verbonden aan Universiteit Leiden) en dhr. dr. W. Roessingh (ADC-ArcheoProjecten). Door de krachten aan de voorzijde te bundelen is het mogelijk om snel tot een strategie te komen. Onderdeel van deze strategie is het in kaart brengen van de ondergrond door middel van diverse geofysische technieken en remote sensing. Dit is een vrij nieuwe strategie en kan ervoor zorgen dat je in een vroeg stadium weet waar in het gebied de meest waardevolle archeologie ligt. Doel van het onderzoek is het toetsen van enkele hypotheses over de aanwezigheid van (greppel)structuren uit de Bronstijd en de intactheid van het terrein. Het Plan van Aanpak zal worden getoetst door Archeologie West-Friesland. De resultaten van het geofysisch onderzoek kunnen vervolgens worden gebruikt voor de plaatsing van de proefsleuven in de latere fase. Als leidraad voor het proefsleuvenonderzoek dient een door het bevoegd gezag goedgekeurd Programma van Eisen te worden opgesteld. In de directe omgeving van het plangebied zijn sinds 2008 grootschalige onderzoeken gedaan naar de bronstijdbewoning van West-Friesland.

In overeenstemming met onderzoek op de locaties woonwijk Waterweide in Grootebroek9 en Reigersborg Zuid in Hoogkarspel10 wordt daarom voorgesteld om het archeologisch onderzoek te concentreren op een beperkt aantal thema’s. Om de nederzettingsorganisatie in de midden- en late Bronstijd te onderzoeken dient het onderzoek worden gericht op huisplaatsen, erven, het nederzettingsterrein (omvang en fasering), grafstructuren en akkers. Voor het noordelijk deel van het plangebied dienen in het PvE aanvullende vragen te worden gesteld vanwege de hoge verwachting voor vindplaatsen uit de Middeleeuwen. Op basis van het PvE kan een offerte worden aangevraagd bij drie gecertificeerde archeologische bedrijven. De kosten van het onderzoek zijn, conform de Erfgoedwet (hoofdstuk 9 § 1), voor rekening van de initiatiefnemer. 7. Bronnen AHN3 (www.ahn.nl) Archis 3.0 Ente, P.J., 1963. Een bodemkartering van het tuinbouwcentrum ‘De Streek’. De bodemkartering van Nederland, deel XXI. Stichting voor Bodemkartering, Wageningen. Grontmij, 1975. RVK ‘Het Grootslag’ Blok 76 Blad III. Bestek I, Dienst 1975. Ingrepenkaart. Tekeningnummer NH4 60278-31. Groot, A.S. de & C.M. Soonius, 2019a. Archeologische Quickscan Gommerwijk West-West, percelen Zwaan, Enkhuizen, gemeente Enkhuizen (adviesnummer 19103), Archeologie West-Friesland, Hoorn. Groot, A.S. de & C.M. Soonius, 2019b.

Archeologische Quickscan Gommerwijk West-West, totaaluitwerking, Enkhuizen, gemeente Enkhuizen (CONCEPT, adviesnummer 19193), Archeologie WestFriesland, Hoorn. Jezeer, W. & W. Roessingh, i.v. Opgraving Reigersborg Zuid V. Kadastrale Minuutplan 1823, Gemeente Enkhuizen, sectie B, genaamd Oude Gouw, eerste blad (beeldbank.cultureelerfgoed.nl).

Roessingh 2021. Jezeer & Roessingh in voorbereiding.

Pagina 12 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Knippenberg, S., 2018. Laatneolithische en vroege bronstijdarcheologie langs de Westfrisiaweg (N307). De resultaten van de opgravingen nabij de Noorderboekert en de Rijweg. Archol-rapport 994. Archol, Leiden. Leeuwen, J. van & F.C. Schinning & C.M. Soonius & M.H. Bartels, 2016. Archeologische Quickscan Woonwijk Grommerwijk West – West, Enkhuizen, gemeente Enkhuizen (adviesnummer 16122), Archeologie West-Friesland, Hoorn. Linde, C.M. van der & T. Hamburg, 2014. Bronstijdbewoning in Gommerwijk West – West. Archeologisch onderzoek in Enkhuizen – Haling 13, Archol Rapport 227, Leiden. Molenaar, S. & R. van Berkel, 2013. Archeologische Beleidsnota Gemeente Enkhuizen. RAAP-rapport 1591. Archeologisch Adviesbureau RAAP, Weesp. Roessingh, W. & E. Lohof 2011. Bronstijdboeren op de kwelders. Archeologisch onderzoek in Enkhuizen-Kadijken. ADC-monografie 11, Amersfoort. Roessingh, W., 2014: Sporen uit de Midden- en Late Bronstijd aan de Haling 20E te Enkhuizen, ADCRapport 3672, Amersfoort. Roessingh, W. 2021. Doelgericht graven en publieksparticipatie op het bronstijdterrein van Grootebroek - Waterweide-Zuid. Een archeologische opgraving. ADC rapport 4878, Amersfoort. Vaars, J.P.L., 2006: Archeologisch bureauonderzoek Gommerwijk West, gemeente Enkhuizen, Hollandia reek 116, Zaandijk. Volmer & Partners, 2021.

Grondgebruikskaart, Gommerwijk West West, Gemeente Enkhuizen, Datum: 06-07-2021, Projectnummer: 2672-110. Volmer & Partners, 2021. Uitwerkingsplan Gommerwijk West-west, Gemeente Enkhuizen, 1 juli 2021 (Concept). Plannummer NL.IMRO.0388.UWPGommerwijkww-on01, Projectnummer: 2672-110, Amersfoort. Westfries Archief Zijverden, W.K. van, 2017: After the deluge, a palaeogeographical reconstruction of bronze age West-Frisia (2000-800 BC). Sidestone press, Leiden.

Pagina 13 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Archeologie West-Friesland is het archeologisch samenwerkingsverband van de gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Bijlage 1: Grondgebruikskaart Gommerwijk West-West, Volmer & Partners, 06-07-2021

Pagina 14 van 14 Archeologie West-Friesland

Nieuwe Steen 1, 1625 HV Hoorn

Postbus 603, 1620 AR Hoorn

Carla Soonius: 06-25272867 / c.soonius@hoorn.nl | Michiel Bartels: 06-30468593 / m.bartels@hoorn.nl www.archeologiewestfriesland.nl

Bijlage 4 Historisch vooronderzoek Gommerwijk West-West te Enkhuizen, Grondslag, 27 mei 2020

PROJECT 32702 HISTORISCH VOORONDERZOEK GOMMERWIJK WEST – WEST TE ENKHUIZEN

Vestiging Kamerik Nijverheidsweg 7 3471 GZ Kamerik t 0348 402103 Vestiging Heerhugowaard Galileistraat 69 1704 SE Heerhugowaard t 072 5729457 Vestiging Steenwijk Oevers 16 8331 VC Steenwijk t 0521 521924 www.grondslag.nl

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11598841/1