2026 01 19 Technische vragen SP - Zienswijze beleidsplan WerkSaam 2026-2030

Technische vragen (overeenkomstig artikel 40 van het Reglement van Orde)

Onderwerp: Zienswijze Beleidsplan 2026-2030 “Meedoen is het belangrijkste!’ WerkSaam Westfriesland Agendapunt en datum bijbehorende raadsvergadering: 11. 27-01-2026 Naam indiener(s) en fractie(s): M. Keesman (SP) Vragen 1. Veel expats spreken geen nederlands maar wel goed engels. Onder de asielzoekers bevinden zich ook hoger opgeleiden, die lastig te plaatsen zijn wordt aangegeven op pagina 17. Wordt in die zin ook maatwerk geleverd dat zij ingezet kunnen worden op een werkplek waar engels de voertaal is? 2. Wanneer je nugger bent dan kan je hulp krijgen als je 12 uur bij het UWV ingeschreven staat. Wat als dit niet zo? Wordt men geholpen met deze inschrijving? 3. Het bereiken van laaggeletterden is een probleem. Is bekend welk deel van de 17% we wel bereiken? 4. Hoe wordt er omgegaan met de huidige cliënten waarbij onlangs/ recentelijk (of de afgelopen jaren) mogelijk te fors gesanctioneerd is? Wordt hier nog naar gekeken om boetes te matigen of te herzien? 5. De ontheffing van de arbeidsplicht wijzigt van 60 naar 62 jaar. Wordt in kaart gebracht wat de gevolgen hiervan zijn? Dit heeft financieel geen gevolgen, maar hoe werkt dat voor het personeel. Wat doet dit met de werkdruk? 6. We zien regelmatig vacatures langskomen bij WerkSaam. Is er voldoende personeel en personeel te krijgen? 7.

In 2023 is er een breed Overheidsloket gestart bij WerkSaam in samenwerking met het ministerie van Binnenlandse Zaken. Er is geen grote aanloop blijkt uit de stukken. Worden de aantallen wel bijgehouden? Wat wordt er gedaan om hier meer zichtbaarheid en ruchtbaarheid aan te geven door de gemeenten en WerkSaam? 8. Beschut werkplekken worden door de overheid onvoldoende gefinancierd. We hebben in het verleden extra budget vrijgemaakt om de wachtlijst zo veel mogelijk in te korten, zodat deze mensen een zinvolle daginvulling hebben. De participatiewet in balans is niet alleen maar gericht op het verkrijgen van betaald werk maar ook op meedoen in de maatschappij. Dat gaat dus waarschijnlijk ook druk geven op het participatiebudget. De vraag is daarom: Gaat de toename van de maatschappelijke participatie gevolgen hebben voor het dekken van het tekort van beschut werken? 9. We betalen 17,5% loonkostensubsidie t.o.v. 12,9 % landelijk. Hieraan wordt de conclusie gehangen dat WerkSaam relatief veel cliënten aan een baan heeft geholpen. Is deze conclusie zo één op één te trekken? Het kan toch ook zo zijn dat er vaker een loonkostensubsidie wordt ingezet omdat dit niet altijd lukt? Beantwoording 1. WerkSaam begeleidt vergunninghouders zoveel mogelijk richting passend werk en dit is altijd maatwerk.

Het werkgeversservicepunt (WSP) heeft contact met verschillende werkgevers in de regio en ook met een aantal waarbij de Engelse taal wordt toegestaan, bijvoorbeeld in de horeca of bij een zaadbedrijf. Toch is dit bij veel werkgevers in WestFriesland niet het geval vanwege veiligheidsvoorschriften of wetgeving. In de omliggende arbeidsmarktregio zijn hier wat meer mogelijkheden voor omdat daar meer internationaal georiënteerde bedrijven gevestigd zijn. Wel probeert WerkSaam werkgevers te stimuleren met de taalstartpremie.

2. Ook zonder deze inschrijving zal WerkSaam het gesprek aangaan. De aanvraag wordt niet geblokkeerd als er geen inschrijving is. De coach van WerkSaam kan de nugger helpen met deze inschrijving. Ook kunnen mensen voor hulp altijd terecht bij het WerkSaam café. 3. Welk deel van de 17% wordt bereikt is lastig te zeggen. Met name het bereiken van de NT1 laaggeletterden is een probleem, de NT2-ers melden zichzelf vaker voor een taaltraject én het valt bij deze groep sneller op wanneer er moeite is met lezen en schrijven. Binnen de uitvoering van de WEB heeft VONK in 2024 voor West-Friesland 405 cursisten geholpen met taallessen, waarvan er 19 tot de NT1 groep behoorden. In totaal kwamen er 61 cursisten (NT1 en NT2) uit Enkhuizen. Het Taalhuis heeft in 2024 37 deelnemers uit Enkhuizen geholpen met een taaltraject. Hoewel dit geen hoge aantallen zijn, kan dit op de langere termijn wel groot effect hebben. De aanpak van laaggeletterdheid is echter breder dan alleen de uitvoering van de WEB. Het totaal aantal deelnemers dat jaarlijks wordt bereikt is niet bekend en er is ook niet bekend welk deel van de 17% al heeft deelgenomen aan een taaltraject. 4. Op dit moment zijn er geen boetes vanuit de Participatiewet die moeten worden herzien.

Momenteel worden er twee boetes die vanuit de Wet inburgering zijn opgelegd mogelijk herzien vanwege recent gewijzigde jurisprudentie (vaste rechtspraak). In 2020 is dit ook met terugwerkende kracht gebeurd met eerder opgelegde boetes vanuit de Participatiewet. Bij het opleggen van boetes speelt de jurisprudentie altijd een belangrijke rol. 5. In het beleidsplan is een overgangsregeling voorgesteld waarbij de huidige cliënten van 60 en 61 jaar die al zijn vrijgesteld, vrijgesteld blijven. Op deze manier ontstaat er niet in één keer een grote groep die verdeeld moet worden over de caseloads, daarnaast voorkomt het verwarring en weerstand bij de cliënten zelf. Cliënten die aangegeven hebben te willen werken of re-integreren worden altijd ondersteund. De cliënten zullen verhoudingsgewijs mogelijk wel langer in de caseload bij de coach blijven. Mogelijk heeft dit effecten op de doorstroom in de caseloads. Dit effect is nu nog niet te voorspellen. 6. De ervaring van HR is dat WerkSaam als organisatie in de regionale arbeidsmarkt positief bekendstaat. Voor het merendeel van onze vacatures ontvangen wij daarom ruim voldoende reacties. De meest voorkomende functie binnen WerkSaam is die van coach. Hierin heeft WerkSaam ook de meeste doorloop.

Bij het invullen van de vacatures voor coach staat WerkSaam open voor het opleiden en ontwikkelen van nieuwe collega’s met een andere achtergrond. Daarom slaagt WerkSaam er doorgaans goed in om geschikte kandidaten te vinden. Het betreft daarbij niet altijd een directe 1-op-1 match, maar wel kandidaten met het juiste potentieel om door te groeien in de functie. Daarnaast kent WerkSaam een aantal vacatures die structureel lastiger te vervullen zijn, met name op het gebied van ICT. Deze functies staan gemiddeld langer open. Tot op heden zijn echter ook deze vacatures steeds succesvol ingevuld, zij het met een langere doorlooptijd. Samenvattend ziet WerkSaam op dit moment geen signalen dat het aantrekken van personeel stagneert, al vraagt met name de ICT-arbeidsmarkt blijvende aandacht. 7. Het aantal bezoekers bij het Overheidsloket wordt bijgehouden in een registratietool van het Ministerie van BZK waar WerkSaam inzicht in heeft. Om meer zichtbaarheid en ruchtbaarheid te geven aan het Overheidsloket wordt hierover gecommuniceerd op de website, sociale media, in de nieuwsbrief en op de schermen bij WerkSaam. Bij de start van het Overheidsloket hebben de gemeenten hier ook aandacht aan besteed in de communicatie. 8. Nee dit heeft geen gevolgen. De Rijksbudgetten zorgen ervoor dat de middelen voor Beschut werk voldoende dekkend zijn.

Dit staat de budgetten uit het re-integratiebudget voor maatschappelijke participatie en vice versa niet in de weg. 9. De zin in het beleidsplan had duidelijker geformuleerd moeten worden. De conclusie dat WerkSaam relatief veel cliënten aan een baan heeft geholpen valt hier inderdaad niet direct uit te trekken. WerkSaam heeft wél relatief veel cliënten aan een baan met loonkostensubsidie geholpen. Loonkostensubsidie wordt inderdaad ingezet bij de doelgroep die niet in staat is om zelfstandig het minimumloon te verdienen.