2026-01-15 Technische vragen EV! Beleidsplan Werksaam

Technische vragen (overeenkomstig artikel 40 van het Reglement van Orde)

Onderwerp: Beleidsplan WerkSaam Westfriesland Agendapunt en datum bijbehorende commissievergadering: Agendapunt 6, 13 januari 2026 20.00 uur Naam indiener(s) en fractie(s): R. Zeegerman (Enkhuizen Vooruit) Geachte voorzitter van de raad, Naar aanleiding van de commissiebehandeling van het beleidsplan WerkSaam Westfriesland op datum 13 januari 2026 heeft Enkhuizen Vooruit nog de volgende schriftelijke vragen: Vraag 1. Aanleiding: Er staat op pagina 12 en 13 wie regionaal betrokken zijn, maar niet hoe dit specifiek in Enkhuizen wordt ingericht. Citaat: "Om onze ambities waar te maken is samenwerking het sleutelwoord… Regionaal Werkcentrum (RWC)… belangrijke toegangspoort… Jongeren Startpunt… samenwerking met… Doorstroompunt, UWV, onderwijs." Vraag: Hoe wordt de samenwerking met lokale werkgevers en onderwijsinstellingen in Enkhuizen concreet vormgegeven? Vraag 2: Aanleiding: De rol van het RWC wordt beschreven, maar lokale capaciteit, toegang en afspraken voor Enkhuizen blijven open.

Citaat: "De herstructurering van de arbeidsmarkt zorgt voor de komst van het Regionaal Werkcentrum… belangrijke toegangspoort voor werkenden, werkzoekenden en werkgevers… Het Regionaal Beraad… verantwoordelijk voor de regionale arbeidsmarktagenda." Vragen: Wat is de huidige status van het Regionaal Werkcentrum? Is er voldoende capaciteit? Welke rol speelt het Regionaal Werkcentrum voor inwoners van Enkhuizen? Vraag 3: Aanleiding: Het plan benoemt op pagina 12 de SROI als instrument om sociale impact te vergroten. Citaat: "Door SROI kan het gesprek gevoerd worden met opdrachtnemers om juist creatiever over personeelsvraagstukken na te denken en op andere manieren iets terug te geven." De afgelopen periode is hier op ingezet. Er worden mooie resultaten behaald, waarbij opdrachtnemers hun sociale betrokkenheid laten zien. Vraag: Heeft u hier voorbeelden van? Vraag 4: Aanleiding: Er is aandacht voor nazorg, Individuele Plaatsing en Steun (IPS) en transities, maar geen concrete lokale borging van ketenafspraken. Citaat:

"Door deze nazorg te bieden vergroot WerkSaam de kans op duurzame uitstroom. Daar waar mogelijk wordt het aantal contactmomenten… geïntensiveerd. Simpel Switchen… gericht op het vergemakkelijken en veiliger maken van stappen… met de mogelijkheid om terug te keren…" Vraag: Hoe wordt voorkomen dat kwetsbare inwoners tussen wal en schip vallen bij de overgang naar werk? Vraag 5. (Pagina: p.19–22) Aanleiding: Er staan stevige lijnen (WEB, Taalhuis, VONK, IPS), maar lokale prioriteiten en volumedoelen voor Enkhuizen zijn niet gespecificeerd. Citaat: "In West-Friesland is de opgave groot, aangezien er in Enkhuizen… bovengemiddeld (17%) veel inwoners laaggeletterd zijn. Met ingang van 2026 wordt IPS financieel structureel mogelijk gemaakt voor de gemeentelijke doelgroep." Vraag: Zijn er specifieke maatregelen voor inwoners met een taalachterstand of psychische problematiek? Vraag 6. (Pagina: p.23–24) Aanleiding: Het plan herijkt het instrument en betrekt jongeren, maar een communicatie- en implementatieplan ontbreekt voor dit moment nog.

Uiteraard begrijpen wij dat deze pas na vaststelling van dit plan kan worden opgesteld, toch hebben wij voor Enkhuizen nog de volgende vraag: Citaat: "De premie… wordt ook beschikbaar voor jongeren onder de 27 jaar… In 2026 richten wij ons… op beter zicht op de uitstroomcijfers en het effect… waarbij ook de ervaringen van cliënten [jongeren] worden betrokken." Vraag: Hoe wordt de uitstroompremie voor jongeren gecommuniceerd en toegepast in Enkhuizen? Vraag 7. (Pagina: p.23; KPI’s) Aanleiding: Het plan benoemt ambities en instrumenten en een evaluatie van de uitstroompremie, maar bevat geen set generieke KPI’s of een regionaal dashboard. Citaat: "Er is momenteel onvoldoende inzicht in de effectiviteit van de [uitstroom]premie, daarom wordt in de tweede helft van 2025 onderzoek gedaan… De uitkomsten worden gebruikt om het beleid te herijken." Vraag: Hoe wordt de effectiviteit van de voorgestelde maatregelen gemeten? Welke KPI’s worden gehanteerd? Vraag 8. (Pagina: p.28) Aanleiding: Voorgenomen versoepelingen worden genoemd, maar zonder kosten- en risicoanalyse.

Citaat: "Dit kwijtscheldingsbeleid is… versoepeld en verdere versoepeling wordt overwogen… Giften worden tot €1.200 per jaar buiten beschouwing gelaten…" Vraag: Zijn er risico’s dat de versoepeling van kwijtscheldingsbeleid en giftenvrijlating leidt tot hogere lasten voor de gemeente? Vraag 9: Aanvullende opmerkingen en vragen: Opmerking: We missen in het hele beleidsstuk het hoofdstuk/kopje over ondernemers en deeltijd ondernemen (stond er vorige keer wel in, hoofdstuk 5). We hebben begrepen dat de problematiek en

complexiteit voor deze doelgroep alleen maar toeneemt. Echter lijkt deze groep in dit beleidsplan vergeten te zijn, terwijl er in de financiële paragraaf wel gesproken wordt over de BBZ. Vraag: Kunt u aangeven waarom deze er niet meer in staan? Beantwoording: 1. WerkSaam werkt voor de hele regio Westfriesland. Werkgeversadviseurs hebben actief contact met grotere en kleine werkgevers. Zo werkt WerkSaam al jaren samen met bijvoorbeeld Pipelife en Syngenta, voor zowel medewerkers met een beperking als cliënten die zonder begeleiding aan de slag kunnen. Er is ook goede samenwerking met bedrijven die hun dienstverlening hebben ingericht met mensen die kunnen werken met behulp van begeleiding, zoals de Kanjerkamer, de Huiskamer, Soci-Com en Rokerij Smoking. Via de Westfriese Bedrijvengroep hebben we ook een goede aansluiting op het werkgeversnetwerk in Enkhuizen. WerkSaam heeft intensief contact met het voortgezet speciaal- en praktijkonderwijs. Er wordt veel voorlichting gegeven. Voor medewerkers met een beschut werk indicatie is sprake van een warme overdracht van school naar werk. WerkSaam is nauw betrokken bij de Kom Binnen Bij Bedrijven Dagen die in maart georganiseerd worden. RSG Enkhuizen kan met leerlingen bedrijven bezoeken voor de oriëntatie naar de toekomst. 2. WerkSaam is in 2025 gestart met het opzetten van het Werkcentrum Noord-Holland Noord.

Er is een eerste locatie geopend in Heerhugowaard. Ook is een website opgezet (https://werkcentrumnoordhollandnoord.nl). Het jaar is gebruikt als overgangsjaar. In de regio Westfriesland wordt er gekeken naar een locatie in Hoorn. Het Jongeren Startpunt is hiervoor nu in beeld. Hier kunnen ook cliënten uit Enkhuizen gebruik van maken. Het merendeel van de contacten is digitaal, daarvoor wordt nu een eerstelijns dienstverlening ingericht. Indien nodig wordt daarna geschakeld met tweedelijns dienstverlening. Hierbij is aandacht voor een warme overdracht, zodat inwoners niet van het kastje naar de muur worden gestuurd. WerkSaam levert vanuit de bestaande bezetting de dienstverlening aan werkgevers. Dit is vooralsnog realiseerbaar. Voor de eerstelijns dienstverlening aan cliënten (in eerste instantie 2 dagdelen per week) wordt momenteel geworven. Inwoners uit Enkhuizen kunnen bij het Werkcentrum Noord-Holland Noord terecht voor vragen over loopbaanontwikkeling, solliciteren, scholing, of andere werk gerelateerde vragen. Dit kan zowel digitaal als fysiek. De reguliere dienstverlening van partijen zoals WerkSaam en UWV blijft daarnaast intact. Indien een vraag die bij het Werkcentrum NoordHolland Noord komt thuis hoort bij WerkSaam, wordt deze warm overgedragen. 3. Veel organisaties nemen vanuit hun SROI-verplichting contact op met WerkSaam.

Samen bekijken we wat de mogelijkheden zijn. Dit kan het aanbieden van een werkplek zijn, maar ook het aanbieden van je expertise aan inwoners of scholieren. Enkele voorbeelden: Bij het taxibedrijf dat het doelgroepenvervoer in de regio verzorgt werken mensen met een arbeidsbeperking. Kredietbank Nederland biedt budget-educatie aan inwoners van de Westfriese gemeenten en scholieren. Een zorgorganisatie biedt sollicitatietrainingen aan scholieren. Diverse opdrachtgevers besteden werk uit bij WerkSaam (verpakken, repro, schoonmaak etc.). Ook worden er donaties gedaan aan organisaties waar inwoners een beroep op kunnen doen, zoals Stichting Leergeld. Als laatste voorbeeld noemen we een baggerbedrijf dat een kraan ter beschikking heeft gesteld aan een zorgorganisatie dat ruimte biedt aan mensen met een voorziening Dagbesteding. 4. Met aandacht voor nazorg beoogt WerkSaam een duurzame uitstroom naar werk. Onder duurzame uitstroom wordt verstaan iedereen die langer dan zes maanden een baan heeft en geen uitkering nodig heeft. De ervaring is dat hoe langer iemand geen uitkering nodig

heeft, hoe kleiner de kans is dat dat in de toekomst nodig is. Dit bevordert de bestaanszekerheid. Nazorg richt zich op de client en ook op de werkgever. Soms is job coaching nodig, andere keren kan GGZ helpen in de begeleiding. En soms is een training aan werkgevers voldoende om iemand aan het werk te houden. Het duurzame uitstroomcijfer in Westfriesland is overigens hoog; hierin doet WerkSaam het beter dan het landelijk gemiddelde (zie grafiek hieronder, laag percentage her instroom in de uitkering na uitstroom naar werk). WerkSaam gaat komend jaar, in samenwerking met de Westfriese gemeenten, meer doen op het gebied van bestaanszekerheid. WerkSaam wilt de cliënten beter informeren over en doorverwijzen naar ondersteuning die gemeenten bieden.

5. Westfriesland zet actief in om de achterstand op taal aan te pakken. WerkSaam vanuit de WEB en de gemeenten vanuit de verantwoordelijkheid voor aanpak van laaggeletterdheid. Het doel is om de samenwerking tussen verschillende aanbieders van basisvaardigheden te vergroten en het vergroten van de inzet van vindplaatsen voor laaggeletterden. Dit moet ervoor zorgen dat meer laaggeletterden bereikt worden, waaronder NT1’ers, en dat zij gebruik maken van het aanbod van de WEB om de basisvaardigheden te verbeteren. Voor werkgevers is afgelopen najaar een Taalstartpremie in het leven geroepen om cliënten met enkel een taalachterstand aan een baan te helpen. Daarnaast biedt WerkSaam voor eigen cliënten trainingen op het gebied van de Nederlandse taal, waaronder ‘Taal op de werkvloer’. Voor psychisch kwetsbaren is de afgelopen tijd veel ingezet op trajecten en voorzieningen, wat heeft geresulteerd in meerdere nieuwe voorzieningen. Voor komend jaar zijn er doelen gesteld om nog meer cliënten met een psychische kwetsbaarheid te laten re-integreren. 6. Jongeren die werken met een loonkostensubsidie hebben nu al recht op een uitstroompremie. Vanaf 2027 kan de uitstroompremie ook aan andere jongeren onder de 27 jaar worden uitgekeerd. Onze huidige werkwijze is zo dat cliënten automatisch bij uitstroom naar werk (en ze voldoen aan de voorwaarden) een uitstroompremie krijgen uitgekeerd.

Hiervoor hoeven cliënten zelf niets te doen. Hiermee helpen we meer cliënten dan wanneer ze de uitstroompremie zelf moeten aanvragen. Wijzigingen die vanuit de Participatiewet in Balans ingevoerd worden, krijgen speciale aandacht in onze communicatie. WerkSaam heeft maandelijks een nieuwsbrief, een goedbezochte website en ook een actief social media beleid. 7. Het doel van de uitstroompremie is een extra stimulans voor de cliënt om uit de uitkering te komen door werk te aanvaarden. WerkSaam wil inzicht krijgen of een uitstroompremie daadwerkelijk als stimulans wordt ervaren en er voor zorgt dat cliënten sneller aan het werk gaan en vaker hun baan behouden. Of dat de premie vooral een mooie beloning is voor de inspanningen die geleverd zijn om een baan te krijgen en te behouden. De meting kan op meerdere manieren plaatsvinden. Deels kan dit met benchmark-cijfers, waarin we onze resultaten afzetten tegen die van andere regio’s. Daarnaast biedt de ervaring van cliënten ook waardevolle inzichten.

Op dit moment zijn er geen specifieke KPI’s die gericht zijn op het verstrekken van de uitstroompremie. Omdat we automatisch toekennen en er geen actie / aanvraag van cliënt voor nodig is wordt aan iedere cliënt die daar recht op heeft een uitstroompremie toegekend. Er zijn wel KPI’s gericht op de uitstroom naar werk, de eerste voorwaarde om de uitstroompremie toegekend te krijgen. Dit zijn: ‘de uitstroom naar werk en scholing is 10% hoger dan de landelijke benchmark’ en ‘Het aandeel duurzame uitstroom is minimaal gelijk aan het landelijk gemiddelde’. 8. WerkSaam heeft momenteel al een redelijk soepel kwijtscheldingsbeleid. Er wordt de komende beleidsperiode onderzocht of deze versoepeling verder dan worden doorontwikkeld. Dit wordt voor besluitvorming voorgelegd aan het dagelijks bestuur. Indien dit kwijtscheldingsbeleid financiële gevolgen heeft wordt dat opgenomen in het voorstel. Met betrekking tot het giftenbeleid verandert er voor onze cliënten niet veel. Het huidige beleid heeft ook al een giftengrens van € 1.200,-. De grootste wijziging op dit gebied is dat het voor cliënt niet meer verplicht is om giften onder dit bedrag te melden. 9. In het vorige beleidsplan heeft het stimuleren van zelfstandig ondernemerschap en deeltijd ondernemen vanuit de Participatiewet veel aandacht gekregen.

Dit heeft ertoe geleid dat onder andere een prestartersregeling is opgesteld voor startende ondernemers. Uit onze evaluatie blijkt dat de regeling qua beleid voldoet en dat het beter onder de aandacht kan worden gebracht bij de coaches. Ondanks dat dit niet in het beleidsplan is opgenomen is de prestartersregeling, deeltijd ondernemen en BBZ is dus nog steeds actueel en worden zij ook uitgevoerd.