20230511 - Beantwoording Technische vragen SP - Regionale Urgentieverordening

Memo Zaak

64945

Van

Dick Visser

Datum

10 mei 2023

Aan

Commissie BOEG

Kopie aan Onderwerp

Antwoord op vragen fractie SP inzake Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland 2023

Geachte commissieleden, Naar aanleiding van de uitnodiging aan de raadsfracties om inbreng n.a.v. de concept Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland 2023, heeft de fractie van de SP een aantal vragen gesteld. Op deze vragen wordt onderstaand gereageerd. Voorts is n.a.v. de presentatie in de raadscommissie op 20 maart, gevraagd om een weergave van de discussie (op hoofdlijnen) over dit onderwerp in de gemeenschappelijke VVRE/Madivosa vergadering van april. Weergave van de discussie (op hoofdlijnen) over dit onderwerp in de VVRE/Madivosa vergadering van april De discussie richtte zich hoofdzakelijk op de situatie bij echtscheiding of relatieverbreking en de voorgestelde afzwakking van de aanvankelijk beoogde aanscherping. Tijdens de discussie hierover bleek dat er geen consensus mogelijk was over het wel of niet afzwakken van de beoogde aanscherping. Op basis hiervan en de noodzaak om met één voorstel richting de raden te gaan is de keus gemaakt dat de aanpassing die voorligt (de afgezwakte versie) uitgangspunt is voor de besluitvorming in de raden, met als kanttekening de randvoorwaarde ‘onderbouwingsbrief van een hulpinstantie’ te benoemen. Dit was volgens de vergadering het hoogst haalbare voor de regio.

Dit betekent dat het lastiger wordt om urgentie te krijgen ingeval van echtscheiding of relatieverbreking, maar dat dit onder voorwaarden nog steeds mogelijk is. De tekst is hierop aangepast ten opzichte van het eerste concept. Verder is aandacht besteed aan de artikelsgewijze toelichting van artikel 1 begripsbepalingen, lid i (verwijtbare schuld). Het was onduidelijk of hier sprake is van een ‘en, en, en’ of een ‘of, of, of’ bepaling. De vergadering besloot dat hier sprake moet zijn van een ‘of, of, of’ bepaling. De tekst is hierop aangepast. Ook is door de vergadering aandacht gevraagd om verduidelijking van de begripsbepaling verwijtbare schuld. Deze verduidelijking is in de toelichting van de verordening die nu voorligt verwerkt.

Punt van aandacht betrof verder de mogelijke effecten van deze verordening op WMO budget. Hoe werkt e.e.a. bijvoorbeeld uit op de benodigde inzet van (jeugd)zorg. Dat is op dit moment onduidelijk.

Inbreng fractie SP Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland 2023 1.

Aanscherping financiële criteria

“Daarom wordt voorgesteld op te nemen dat bij grote inkomensachteruitgang aannemelijk moet worden gemaakt dat herstel van inkomen onmogelijk is.” (4.1 van de raadsbrief) ► We stellen voor om hier “herstel van inkomen binnen aanzienlijke tijd onmogelijk is” van te maken en aanzienlijke tijd te concretiseren in tijd, bijvoorbeeld x aantal weken of x aantal maanden. (Anders wordt dit criterium wel heel erg beperkt, zeker nu veel mensen het financieel al moeilijker hebben en aanzienlijke tijd is zeer onduidelijk). 2.

Punt 4.3 “Het uitgangspunt is niet meer het verbreken van de duurzame relatie, maar de huisvesting van kinderen.”

► Wat betekent dit voor kinderloze huishoudens met relationele problemen of voor de partner die de kinderen niet krijgt toegewezen? Dat zij dakloos worden? Er ligt al een hoge druk op de daklozenopvang, dus deze mensen lopen dan een verhoogd risico om op straat te eindigen als zij geen sociaal vangnet hebben met alle kosten die dit met zich meebrengt van dien. Is ook meegenomen dat meer vechtscheidingen het gevolg kunnen zijn van deze regeling? De kosten en druk op de jeugdzorg is groot. Is dit onderzocht en meegenomen als factor ter afweging? 3.

Punt 5 Positie economisch dak- en thuislozen: motie waarin wens kenbaar is gemaakt dat voor economisch daklozen nagedacht moet worden over een andere vorm van opvang, dan de reguliere maatschappelijke opvang.

► We begrijpen de druk op de huidige sociale huurwoningen, maar een andere vorm van opvang betekent niet dat deze groep allemaal een eigen huurwoning moeten krijgen en achtergesteld moet worden op mensen die wel al een dak boven hun hoofd hebben. De urgentieverordening zou ook uitkomst moeten bieden voor een dergelijke groep die aan bepaalde voorwaarden voldoet. De motie Keesman-van Galen is niet meegenomen maar die was niet bedoeld voor de urgentieverordening om meer sociale huurwoningen te regelen voor deze groep, maar om gedifferentieerde daklozenopvang te realiseren. Is het mogelijk dat de griffie op korte termijn een werkbezoek organiseert naar de daklozenopvang in Leeuwarden? Daar hebben zij het anders en beter geregeld dan in Westfriesland. 4.

Toelichting verordening programma een thuis voor iedereen

“In het programma is aangekondigd dat alle gemeenten een verordeningen gaan opstellen waarmee zij met voorrang dak- en thuisloze mensen, mensen die uitstromen uit een intramurale

instelling en mensen met sociale of medische urgentie gaan huisvesten. Voorliggende urgentieverordening van de regio Westfriesland voorziet in deze vereiste.” ► In de raadsbrief staat echter het volgende: “Onderliggende concept Regionale Urgentieverordening Huisvestingswet Westfriesland 2023, voorziet niet in een regeling voor deze categorie woningzoekenden. Artikel 4.7d geldt alleen voor woningzoekenden met een huurovereenkomst voor onbepaalde tijd (die voor het geldende sloop of renovatiebesluit, reeds in de woning woonden). Dit spreekt elkaar toch tegen? 5.

Toelichting Urgentie categorieën

“Echter, als een urgentieverordening wordt vastgesteld, behoren op grond van artikel 12, derde lid, van de wet twee groepen woningzoekenden in ieder geval tot de urgentiecategorieën. Dit zijn: 1. woningzoekenden die verblijven in een voorziening voor tijdelijke opvang voor personen die hun woning hebben moeten verlaten in verband met relationele problemen of geweld (dit zijn mensen in een blijf-van-mijn-lijfhuis)” ► Echter ligt er nu een voorstel waarin het verbreken van een relatie geen aanleiding is tot het verlenen van urgentie. Dit lijkt mij dus in strijd met de Huisvestingwet 2014. ► “Onder sociaal geïndiceerden vallen ook woningzoekenden met ernstige relationele problemen met buren of buurt” – Deze categorie wordt dus beperkt doordat enkel ernstige relationele problemen een aanleiding vormen voor urgentie. 6.

Registratie op een briefadres wordt niet meegerekend als registratie in de woonregio.

► Wanneer een burger uit de regio Westfriesland geen dak meer boven zijn hoofd heeft is een briefadres de enige manier om bijvoorbeeld een uitkering te behouden of post te ontvangen. Hoe komen deze burgers ooit nog aan een woning als inschrijving met een briefadres niet wordt meegerekend als registratie in de woonregio? Raakt deze burger dan zijn inschrijvingstijd kwijt? Raakt deze burger dan niet in een vicieuze cirkel? Beantwoording Ad 1: De toelichting, welke onlosmakelijk verbonden is aan de verordening, is nagenoeg ongewijzigd t.o.v. de vigerende verordening. Voor de duidelijkheid en de volledigheid is de volgende zin toegevoegd: “Bij grote inkomensachteruitgang moet worden aangetoond dat het aannemelijk is dat herstel van inkomen moet worden uitgesloten.” Het noemen van een harde termijn houdt ook risico’s in. De huidige formulering is voldoende voor de aanvrager om volledig inzicht te verstrekken in de situatie en voldoende voor de urgentiecommissie om op basis van de geleverde input een zorgvuldige afweging te kunnen maken. Ad 2: De gevolgen van de aanscherping van de urgentiecriteria bij echtscheiding of relatieverbreking, zijn nadrukkelijk aan bod gekomen bij de discussies in de regionale

werkgroep. Dit geldt ook voor de discussie in de gecombineerde vergadering van VVRE/Madivosa. Net zoals dat in laatstgenoemde vergadering het geval was, bestond er geen unanimiteit over deze wijziging in de regionale werkgroep. Dit laat onverlet dat er keuzes gemaakt moeten worden. Er ligt een te grote druk op de woonruimteverdeling i.v.m. de schaarste van het aanbod in de regio. Uiteindelijk heeft dit geleid tot genoemde afzwakking van dit criterium, tot wat nu voorligt. De gevolgen die dit heeft voor de samenleving en meer specifiek bijvoorbeeld voor (jeugd)zorg, zijn ongewis. Daarbij spelen veel meer en andere factoren een rol. Ad 3: De positie van economisch dak- en thuislozen is en blijft zorgelijk. Nogmaals, het huidige woningaanbod in de regio en dan met name het aandeel sociale huur is volstrekt onvoldoende om iedereen tijdig van een passende woning te voorzien. Een werkbezoek naar Leeuwarden lijkt ons een goed voorstel. We nemen aan dat u dit initiatief doorzet en kortsluit met de griffie. Overigens geldt voor de groep dak- en thuislozen in Westfriesland, die in de maatschappelijke opvang verblijft en mensen die uitstromen vanuit beschermd wonen, dat zij voorrang krijgen via de uitstroomregeling. Ad 4: Zie vorige punt.

Ad 5, eerste punt: De wettelijke categorie die bedoeld wordt in artikel 4, lid 8.a betreft personen die hun toevlucht hebben moeten nemen in bijvoorbeeld een ‘blijf-van-mijn-lijf-huis’. Het gaat hier nadrukkelijk niet om de ‘reguliere’ groep echtscheiders of relatieverbrekers. Bedoelde groep vraagt geen urgentie aan op grond van relatieverbreking maar op sociale gronden. Daar verandert niets aan. Ad 5, tweede punt: De criteria voor de categorie woningzoekenden die in de vigerende verordening onder artikel 4, lid 8.f viel zijn feitelijk ongewijzigd. Door de koppeling met de categorie echtscheiding/relatieverbreking is wel de volgende zinsnede toegevoegd: “welke omstandigheden leiden tot een onleefbare woonsituatie c.q. levensbedreigende omstandigheden.” In de huidige praktijk is de beoordeling van een ‘onleefbare woonsituatie’ ook al uitgangspunt voor de toekenning van urgentie. Ad 6: Elke aanvraag waarbij sprake is van een briefadres wordt zorgvuldig beoordeeld: ‘Wat is de achtergrond van deze specifieke situatie/aanvrager? Waarom is er sprake van een briefadres?’ De bedoeling van deze formulering is aanvragen te kunnen weigeren van personen die geen enkele relatie of binding tot onze regio hebben.