05D B1 - Bestuursopdracht Woonprogramma

Bestuursopdracht Naam project: Zaakregistratie: 214158 Steller: Team Wonen Telefoon: 0228 534123 Ambtelijke opdrachtnemer: Mark Hoogewerf (team wonen)

BOG: Jan Franx Datum: 18-10-2023 Aan: College en raad Bijlagen: 1: B2 – Raadsbrief Ontwikkelingen Wonen d.d. 31-102023, 2: B3 - Motie meenemen wensen woonwagenbewoners in woonvisie 27-09-2022

AOG: Lieneke Schipper Paraaf:

Inleiding en voorgeschiedenis* De huidige woonvisie van de gemeente Enkhuizen, opgesteld in 2014, laat ons de woningmarkt zien van een tijdperk dat inmiddels achter ons ligt. Destijds bevonden we ons in een woningcrisis, terwijl we nu te maken hebben met een oververhitte woningmarkt waarin bijvoorbeeld koopprijzen in een decennium aanzienlijk zijn gestegen. De uitdagingen zijn verschoven naar de beschikbaarheid en bereikbaarheid van woningen, en de doorstroming op de woningmarkt stagneert. Met de introductie van de Omgevingswet is er een verschuiving gaande van een traditionele woonvisie naar een tweeledige aanpak: een woonvisie die geïntegreerd is in de bredere omgevingsvisie en een specifiek woonprogramma dat hieronder valt. De omgevingsvisie zal de algemene principes voor wonen in Enkhuizen vastleggen, terwijl het woonprogramma zich richt op het uitwerken van beleid en maatregelen om aan de huidige en toekomstige woonbehoeften te voldoen. Hierbij wordt speciale aandacht besteed aan de diverse doelgroepen in Enkhuizen, zoals jongeren, ouderen, gezinnen, woonwagenbewoners en kwetsbare groepen Er zijn diverse aanleidingen die benadrukken waarom het nu essentieel is om te starten met een vernieuwd Woonprogramma. Dit zijn bijvoorbeeld: -

-

In 2023 werd de Woondeal 2.0 bekrachtigd. Deze regionale afspraken bieden een kader voor het woonbeleid in Enkhuizen. Na de verkiezingsuitslag in maart 2022 is er een nieuwe gemeenteraad en college van B&W geïnstalleerd. Dit resulteerde in een coalitieakkoord met daarin specifieke woonambities. Op basis van het nieuwe Woonprogramma kan de gemeente Enkhuizen de inzet van (nieuwe) beleidsinstrumenten afwegen.

1

Bestuursopdracht -

-

Recentelijk is de Woningwet aangepast. Hierdoor is een gemeentelijk Woonprogramma nu een vereiste, waarbij het beleid een maximale duur van 5 jaar mag hebben. Onze huidige woonvisie voldoet niet meer aan deze termijn. Prestatieafspraken specificeren hoe partijen zoals woningcorporaties bijdragen aan de doelstellingen van het Woonprogramma. De huidige woonvisie geeft niet een actueel beeld van de woningmarkt. Dit bemoeilijkt het formuleren van nieuwe specifieke afspraken.

Daarnaast hebben wij te maken met (mogelijk) toekomstige wetgeving en een aangenomen motie: -

Omgevingswet. Van visie naar programma. Wijziging Huisvestingswet (mogelijk): sturen op toewijzing betaalbare koop. Wet regie op de volkshuisvesting (mogelijk). Motie meenemen wensen woonwagenbewoners in woonvisie 27-09-2022.

Voor meer informatie over deze drie wetten en de motie verwijzen wij naar de bijlage: B2 – Raadsbrief Ontwikkelingen Wonen d.d. 31-10-2023. B3 – Motie meenemen wensen woonwagenbewoners in woonvisie 27-09-2022 In het kader van de nieuwe Omgevingswet is het van belang om de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de verschillende bestuursorganen duidelijk te definiëren. Volgens Artikel 2.2, lid 1 van de Omgevingswet dient een bestuursorgaan bij de uitoefening van zijn taken en bevoegdheden op grond van de Omgevingswet rekening te houden met de taken en bevoegdheden van andere bestuursorganen en dient een bestuursorgaan zo nodig af te stemmen met deze andere bestuursorganen. De gemeenteraad heeft op basis artikel 3.1, lid 1 van de Omgevingswet de bevoegdheid tot het vaststellen van een omgevingsvisie. Het college heeft op basis van artikel 3.4 van de Omgevingswet de bevoegdheid tot het vaststellen van de onderliggende programma’s, zoals het woonprogramma. Gegeven het voorgaande wordt de gemeenteraad om instemming gevraagd ten aanzien van deze bestuursopdracht en het uiteindelijke woonprogramma. Het is van belang dat het op te stellen woonprogramma breed gedragen wordt en aansluit op de vast te stellen omgevingsvisie.

Doelstelling(en)* Het voornaamste doel is het opstellen van een nieuw Woonprogramma voor de komende vijf jaar, dat aansluit en anticipeert op de actuele en toekomstige woonbehoeften. We willen graag een gezonde evenwichtige woningmarkt met passende woningen voor nu en later. Belangrijke thema’s die wij op dit moment voor ons zien zijn de bestaande voorraad, nieuwbouw en herstructurering, wonen en zorg en huisvesting van aandachtsgroepen. Het document zal tot stand komen in nauwe samenwerking met relevante stakeholders, inclusief de raad. Resultaten en afnemers In de komende vijf jaar wordt het woonbeleid van de gemeente Enkhuizen gekenmerkt door het nieuwe Woonprogramma in combinatie met de uitgangspunten voor wonen uit de omgevingsvisie. Deze omgevingsvisie is een verplichting vanuit de nieuwe Omgevingswet.

Bestuursopdracht Het opstellen van de omgevingsvisie en het Woonprogramma wordt benaderd vanuit een integrale aanpak. Dit betekent dat we alle aspecten van de leefomgeving in hun onderlinge samenhang beschouwen, zodat we een compleet en evenwichtig beleid kunnen vormgeven dat recht doet aan de diverse behoeften en uitdagingen. Terwijl de fundamentele uitgangspunten van het woonbeleid straks worden verankerd in de omgevingsvisie, worden de verdere beleidsdetails en de implementatie van specifieke maatregelen om de woonambities te realiseren, uitgewerkt in het Woonprogramma. Het is belangrijk op te merken dat de wet ons verplicht een actueel Woonprogramma te hebben. Het opstellen van de omgevingsvisie wordt op een integrale manier benaderd. Dit resulteert uiteindelijk in een volledig geïntegreerde omgevingsvisie, ondersteund door dit Woonprogramma. Resultaat

Afnemer

Woonprogramma 2024-2029

Gemeente Enkhuizen.

Projectafbakening en uitgangspunten De visie op wonen in Enkhuizen is niet alleen een reflectie van de gemeentelijke ambities, maar ook van de wensen en behoeften van haar inwoners, andere stakeholders en de positie van Enkhuizen in de regio Westfriesland. De voorlopig bepaalde inhoudelijke hoofdthema’s geven een richting aan waar we ons op willen focussen. Echter, gedurende de beginfase van het proces blijven we openstaan voor nieuwe inzichten. Met name de input die we verkrijgen uit het participatietraject kan leiden tot een heroverweging of verdieping van de thema’s. 1. 2. 3. 4.

Bestaande voorraad Nieuwbouw en herstructurering Wonen en zorg Huisvesting aandachtgroepen

Participatie speelt een belangrijke rol in de totstandkoming van deze visie. Het betrekken van stakeholders en inwoners geeft niet alleen een breder draagvlak, maar verrijkt ook de inhoud van de visie. In lijn met het "Manifest Burgerparticipatie" streven we naar een actieve betrokkenheid van stakeholders. De intensiteit van deze participatie heeft implicaties voor zowel de opdracht aan het te selecteren bureau welke het woonprogramma opstelt als de financiële aspecten. De voorlopige aanpak is om informele stakeholder workshops te organiseren. Hierbij willen we de participanten de gelegenheid geven om mee te denken en te adviseren over de invulling van het Woonprogramma. Na deze workshops schakelen we indien nodig over naar een formeler traject, waarbij het concept Woonprogramma eventueel conform de inspraakverordening ter inzage wordt gelegd. De verdere invulling van het participatieproces vindt plaats in overleg met het te selecteren bureau welke het woonprogramma opstelt.

Bestuursopdracht

Projectorganisatie en rolverdeling Ambtelijke opdrachtnemer: Mark Hoogewerf (team Wonen) AOG: Lieneke Schipper Het project zal worden geleid door team Wonen. Input wordt opgevraagd bij andere afdelingen zoals vermeld in onderstaande schema. Mee-werkers Meedenkers Beleidsmedewerker Wonen

Adviseur burgerparticipatie

Samenleving

Duurzaamheid

Communicatie

Planeconoom

Randvoorwaarden Voor het schrijven van een nieuw Woonprogramma zijn er enkele randvoorwaarden en overwegingen die in acht genomen moeten worden: Stakeholderbetrokkenheid: Betrokkenheid van relevante stakeholders is essentieel. Dit betekent dat zowel interne als externe partijen, zoals bijvoorbeeld de afdeling samenleving, de vakdiscipline duurzaamheid actief betrokken moeten worden bij het proces. Participatie: De keuze voor de mate van participatie is van groot belang. Het betrekken van de gemeenschap en andere belanghebbenden bij besluitvormingsprocessen kan leiden tot betere en meer gedragen resultaten. Financiën: Hoewel er een budget is opgenomen in de begroting 2023 op basis van ervaringscijfers, moet rekening worden gehouden met de huidige economische context, waaronder hogere inflatiecijfers. Daarnaast kan ook de mate van participatie invloed hebben op het voor dit project beschikbare budget. Het beschikbare budget is wellicht niet toereikend en kan aanvullende financiering of herallocatie van middelen vereisen. De gemeenteraad wordt gevraagd om de betreffende middelen in de begroting 2023 over te hevelen naar de begroting 2024. Toegang tot Data: Toegang tot actuele en accurate data is essentieel om beleid te kunnen vormen. Dit omvat zowel kwantitatieve als kwalitatieve gegevens over de woningmarkt, duurzaamheid, demografische trends en andere relevante gebieden.

We vragen het te selecteren bureau om in de opdracht een woningmarktverkenning mee te nemen. Interne Capaciteit: De beschikbaarheid van interne capaciteit is een bepalende factor voor het tempo en de kwaliteit van de uitvoering van het project. Dit betreft niet alleen menskracht, maar ook expertise en vaardigheden binnen verschillende afdelingen.

Bestuursopdracht

Financiën Voorbereidingskrediet nodig:

: nee

Sprake van subsidies

: nee

Raming

: €30.000,- (begroting 2023)

Tijd Het inschakelen van een gespecialiseerd bureau biedt ons de mogelijkheid om te profiteren van nieuwe inzichten en expertise op het gebied van wonen, Woonprogramma’s en participatie omtrent Woonprogramma’s. Deze expertise maar ook de beschikbaarheid van het bureau, interne en externe stakeholders, kan leiden tot aanpassingen in onze aanpak, strategie en tijdsplanning. Daarom is het onderstaande schema een schets op hoofdlijnen, waarbij we flexibel blijven om in te spelen op nieuwe informatie en aanbevelingen van het geselecteerde bureau.

Bestuursopdracht

Stap

Stakeholders

Bestuursopdracht College

Bestuursopdracht Gemeenteraad Bureau selectie Verkenningsfase

Gemeente, Extern bureau Extern bureau, Gemeente

Werkzaamheden van Stakeholders

Terugkommomenten Tijdslijn bij de Raad

Vaststellen van een bestuursopdracht, onder voorbehoud van instemming gemeenteraad, als basis voor het nieuwe Woonprogramma Instemmen met de bestuursopdracht als basis voor het nieuwe Woonprogramma

-

nov-23

Instemming bestuursopdracht

dec-23

Selecteren extern bureau voor opstellen Woonprogramma. Nulmeting, behoefteanalyse, inventariseren beleid en wet- en regelgeving Tevens start participatietraject Opstellen van een concept Woonprogramma.

-

dec-23 jan-24 Q1

Raadsfracties worden uitgenodigd om te participeren

Q2/Q3

-

Ontwerpfase

Gemeente, Extern bureau, Gemeenteraad, stakeholders

Instemmingsfase

Extern bureau, gemeenteraad en college

Afronden van Woonprogramma

Instemming Woonprogramma

Q4

Interne vaststelling

College

Vaststelling van het nieuwe woonprogramma door het college.

-

Q4

Globale risico’s Mogelijke risico's omvatten veranderingen in landelijk beleid en wet/regelgeving, onvoorziene economische schommelingen, en beperkte betrokkenheid of tegenstand van belangrijke stakeholders.