RIS.10328 Notulen raadscommissie samenleving 14 sep 2021.pdf

RIS.10328 Beknopt verslag commissie Samenleving van de gemeenteraad Emmen op dinsdag 14 september 2020 vanaf 19.30 uur Aanwezig: Voorzitter Commissiegriffier Collegeleden De commissieleden

: : : :

Verslaglegging

:

de heer H. Huttinga mevrouw C.M. de Widt de heer R.E. Kleine, de heer R. Wanders en de heer G.P. Rink de heer J. Grethe (Vitaal Emmen), de heer J. de Boer (VVD), mevrouw J.G. Ensink (LEF!), de heer K.P. Eggen (D66), mevrouw D.S. Leal-Keen (Wakker Emmen), mevrouw A.K. Velzing (Wakker Emmen), de heer D.E. de Vries (Wakker Emmen), de heer P.M. Schrik (Wakker Emmen), de heer B.J. Mulder (PvdA), mevrouw R. Horasan (PvdA), de heer G. Horstman (PvdA), de heer Th. Gerth (CDA), de heer B. Schulte (CDA), mevrouw A.T. Bosch-de Veen (ChristenUnie), mevrouw B. van der Woude (GroenLinks), mevrouw C.P.M. Ester-Schokker (SP) de heer D.P. Drolenga (Notuleerservice Mooi Werk)

1. Opening en vaststelling agenda Voorzitter Huttinga opent de vergadering om 19.30 uur en heet de aanwezigen welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2. Actuele mededelingen college/presidium Wethouder Rink meldt meerdere terugkomende signalen, ook van de Wmo-raad, over de oplopende wachttijden bij De Toegang. Dit blijkt dit te kloppen. B&W bekijken hoe dit zo spoedig mogelijk is te verhelpen. Begin oktober volgt meer informatie. 3.

Presentatie: n.v.t.

4.

Spreekrecht niet-geagendeerde onderwerpen: n.v.t.

5. Rondvraag D66 heeft drie vragen. 1) De recente Kamerbrief in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs roept alle wethouders op, hun lokale budget te besteden om de achterstanden in te halen. De scholen hebben scans uitgevoerd. Zijn de uitslagen al bekend? Heeft de wethouder zicht op de gepleegde interventies? Zijn er samenwerkingsplannen tussen scholen? Hoe ziet het college toe op effectieve besteding vanuit het eigen budget (1,8 mln.)? 2) Het kabinet roept de gemeenten op zich maximaal in te spannen voor opvangplekken voor Afghaanse vluchtelingen. Wat heeft het provinciale overleg opgeleverd? 3) In Emmen doen Wildlands, Drenthe College, NHL Stenden, Domesta en de bibliotheek mee met het IVN-natuureducatieproject. Waarom heeft de gemeente haar deelname gestopt? Wethouder Kleine bevestigt de ontvangst van de NPO-gelden. De scholen hebben hun scan uitgevoerd. De interventies zijn al ingezet via kleinere klassen en/of onderwijsassistenten. Voor de zomer is met de scholen hierover overlegd. Nog deze maand is er vervolgoverleg over nieuwe ideeën voor vorm en inhoud. Het college blijft dit volgen en wil tot vervolgafspraken komen met de scholen. De vraag over het IVN-project wordt doorgespeeld naar portefeuillehouder Van der Weide voor een schriftelijke beantwoording.

1

Wethouder Wanders antwoordt dat aan de provinciale regietafel is gepraat met Rijksvastgoed en het COA over opvang voor Afghaanse vluchtelingen. Dit heeft geleid tot een nieuwe overlegafspraak over mogelijke oplossingen in heel Drenthe. De gemeente Emmen is daar ook bij betrokken met eigen COA- en andere plekken. Op dit moment is er nog niets concreets. 6.

Bespreken C-stukken: n.v.t.

7. Bespreken B-stukken 7A. Verordening beslistermijn Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Eerste termijn GroenLinks ziet een fors aantal producten in de verordening. De Cliëntenraad is sceptisch over de beslistermijn van acht weken gezien de hoeveelheid aanvragen. Hoe denken B&W dit op te vangen met de beperkte ambtelijke capaciteit? Het zou goed zijn nog effectiever in te steken op vroegsignalering als basis, die verdere escalatie kan voorkomen. Minnelijke trajecten duren soms erg lang, zonder gehoor van de Raad van Rechtsbijstand Wsnp. Willen B&W hier nog eens kritisch naar kijken? Deze trajecten moeten de schuldhulpverlening immers effectiever maken. ChristenUnie ziet als doel van de verordening het terugdringen van deze problematiek via vroegsignalering, conform rijksbeleid, met diverse maatregelen. Soms zijn mensen met schulden de wanhoop nabij, dus is het gemeentelijk aanbod van schuldhulpverlening een goede zaak. De fractie is daarom niet meteen voor oprekken van de beslistermijn naar het maximum van acht weken. Pas daarna start een eventueel minnelijk traject zodat het te lang uitloopt – en dat bij een hoog urgentiegehalte in situaties van schulden. Waarom niet een beslistermijn van zes weken, zoals in de huidige verordening? Verder krijgt de fractie nog steeds signalen dat bewindvoerders de bewindvoering erg lang laten doorlopen.

Is dit onderdeel van de collegeaanpak? PvdA ziet ten opzichte van de beleidsregels van 2016 een positieve verbetering, zeker qua menselijke maat in de soms bijzondere omstandigheden. Om hernieuwde problematiek te voorkomen is een minnelijk traject beter dan uitsluiting na vijf jaar. Loslaten van de toelatingstermijn is ook een verbetering die voor meer maatwerk zorgt. De verplichtingen van schuldhulpverlening voor ondernemers en vroegsignalering per 1 januari 2021 zijn goede ontwikkelingen. Wat waren de (evaluatie)resultaten van de pilot vroegsignalering? De wet wil de hulpverlening eerder starten en eenvoudiger en toegankelijker maken. De beslistermijn gaat van zes naar acht weken: vanwaar de verlenging? De verordening steekt meer in op vertrouwen dan wantrouwen: mensen mogen een foutje maken. Goed dat een inwoner aan de verplichtingen moet voldoen. Bij de beëindigingsgronden kan het voorkomen dat iemand tussentijds het eigen risico bij de waterrekening in termijnen moet betalen – feitelijk een nieuwe schuld. Wordt hier soepel mee omgegaan in de praktijk? Vitaal Emmen is groot voorstander van vroegsignalering bij schulden, om verdere armoede te voorkomen. De beslistermijn moet daarom zo kort mogelijk worden gehouden. D66 is vooral blij met de intentie tot voorkomen van problematische schuldsituaties.

Komen inwoners daar toch in terecht, dan krijgen zij vrijblijvende ondersteuning. Wat zijn de ervaringen met de pilot vroegsignalering? Waarom is de beslistermijn verlengd van zes naar acht weken? CDA ziet de verordening als vervolg op de nieuwe wet die de schuldhulpverlening eerder opstart en toegankelijker, eenvoudiger en efficiënter moet maken, met nieuwe zekerheden. Vroegsignalering en schuldhulpverlening voor ondernemers zijn verplichtingen per 1 januari jl.: dit heeft de volledige instemming van het CDA. Binnen acht weken wordt beschikt over toelating tot een traject. De verordening kiest voor het wettelijke maximum van acht weken. Waarom niet de huidige zes weken? Valt de beslissing niet binnen acht weken, wordt men dan automatisch toegelaten? Het doet de frac-

2

tie deugd dat een spoedprocedure voor dreigende crisissituaties is opgenomen. Een van de beëindigingsgronden voor schuldhulpverlening is dat een schuldenaar vóór de aanvraag naar een andere gemeente verhuist. Gebeurt een verhuizing tijdens een traject, wordt dat dan overgedragen naar de nieuwe gemeente of handelt Emmen het zelf af? Wakker Emmen ziet de verordening als formaliteit na invoering van de nieuwe wet. De fractie staat achter de beoogde doelen: schuldhulpverlening eerder starten en eenvoudiger, toegankelijker en efficiënter laten verlopen, met meer zekerheden voor mensen met schulden. Zijn er voldoende middelen en menskracht om de nieuwe taken vroegsignalering en schuldhulp voor ondernemers uit te voeren? 2021 staat in het teken van ervaringen opdoen met en evalueren van vroegsignalering. Is dit nog wel nodig na de pilot van 2019? Waarom is de beslistermijn opgerekt naar acht weken? Reactie college Volgens wethouder Wanders sluit acht weken aan bij de doorlooptijden voor minnelijke trajecten. Waar het sneller kan, zal de gemeente dit zeker niet nalaten. Bij slechte motivatie laat de rechter de schuldenaar het huiswerk opnieuw doen. De achtwekentermijn geeft dan ruimte om meer aan vroegsignalering te doen. Het heeft ook met haalbaarheid en capaciteit te maken en sluit aan bij de gangbare Awb-termijn.

De vroegsignalering is nog niet geëvalueerd: huisbezoeken waren tijdens corona niet mogelijk. De eerste resultaten leken zeer succesvol omdat men veel dingen vooraf al kon afvangen. De gemeente is bereid meer te doen (‘ondersteunen waar mogelijk’) dan de nieuwe wet vraagt. Het effect van de extra taken moet nog nader worden bekeken. Brieven sturen is niet afdoende, omdat veel (gemeente)post niet wordt geopend door de cliënten. Dit jaar streeft de gemeente naar 200 huisbezoeken; de capaciteit is hierop afgestemd. De verordening kent meer ‘kan’- dan ‘moet’-bepalingen. Uitsluiten na vijf jaar helpt niemand met schulden verder: dit is aangepast. De ambtenaren moeten daarin de ruimte benutten om te doen wat nodig is. Na verstrijken van de achtwekentermijn of als de gemeente haar huiswerk niet goed heeft gedaan, komt er een hersteltermijn van de rechtbank. Daar is de schuldenaar niet mee geholpen. De signalen over lange minnelijke trajecten zijn bekend. B&W maken wel gebruik van het gemeentelijk adviesrecht, maar dan is er al een beschikking van de rechtbank, wat nog weer drie maanden duurt. De gemeente werkt aan een convenant met bewindvoerders om het adviesrecht al aan de voorkant te doen. Daar is ook de rechtbank bij nodig, die over uitzonderingen beslist.

Bij verhuizing tijdens een traject hangt af het van de situatie bij de andere gemeente en het individu zelf, wie de uitvoerende gemeente is. Er vindt wel altijd afstemming plaats met die andere gemeente over de wijze van overdracht. Beëindiging op grond van nieuwe schuld is juist om die reden in een ‘kan’-bepaling gegoten. Dit leidt tot bewustwording bij de cliënt. De ambtenaar krijgt nu de ruimte om te kijken wat mogelijk is dan bij uitsluiting, die met allerlei ongewenste effecten gepaard gaat. Tweede termijn ChristenUnie blijft moeite houden met de achtwekentermijn als maximum. In de praktijk leidt dit tot de neiging hiervan uit te gaan. Waarom niet de zes weken laten staan? De wet spreekt van ‘uiterlijk’, wat ruimte geeft. Bij minnelijke trajecten (enkele maanden) is daarna aan de orde en dan eventueel nog de gang naar de Wsnp. Schuldenaren kunnen zo een half tot driekwart jaar onderweg zijn voor ze aan een eerste oplossing toe zijn, terwijl hun het water al aan de lippen staat. Elke tijdsbesparing is daarom mooi meegenomen. PvdA informeert of er aandacht is voor nazorg na een schuldtraject. Reactie college Wethouder Kleine bevestigt dat nazorg onderdeel is van het traject, om te voorkomen dat iemand niet terugvalt in de schulden of nieuwe schulden maakt. Het minnelijk traject zelf duurt 36 maanden vanaf het afsluiten van de schuldenregeling.

Het vaststellen van de schuldenpositie én de toelating

3

tot het traject mag maximaal acht weken duren. Als het (veel) korter kan, doet de gemeente dat graag. Hoe eerder een oplossing, hoe beter. De vroegsignalering scheelt al in de caseload, soms al met een simpele vingerwijzing en/of ondersteuning door vrijwilligers. Acht weken als beslistermijn heeft gezien de capaciteit, de nieuwe taken en de Awb-termijn de voorkeur van B&W. Bovendien is acht weken gebruikelijk bij gemeenten. Voorzitter Huttinga stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7B. Integraal huisvestingsplan (IHP) PO en VO in de gemeente Emmen 2021 Inspreker De heer Herbers (Dorpsbelangen Nieuw-Schoonebeek) betreurt het dat de EOP als spreekbuis richting gemeente niet eerder over het IHP is geïnformeerd dan de datum van het recente algemene persbericht. De scholen gaven eerdaags aan, met Dorpsbelangen te willen overleggen over mogelijke samenvoeging met een school in Weiteveen, inclusief nieuwe sportvoorzieningen. Dorpsbelangen beseft niet beslissingsbevoegd te zijn, maar wil wel graag nauw betrokken worden om mee te denken ter verbetering van het onderwijs en de leefbaarheid in het dorp. D66 begrijpt de zorg van Dorpsbelangen, al betrekt de gemeente bij dit soort ontwikkelingen altijd de betreffende EOP. Kan een verplaatsing van de sportvoorzieningen op goedkeuring rekenen? De heer Herbers kan zich daar niet in vinden.

Een school zorgt voor reuring en aantrekkingskracht voor nieuwe bewoners. Na een verhuizing wordt de afstand naar school groter en dreigen ouders te vertrekken uit Nieuw-Schoonebeek. Beide gevolgen gaan ten koste van de leefbaarheid. Inleiding college Wethouder Kleine zegt dat de situatie op de Markt een eerste opmaat was naar het IHP inclusief kosten. Door corona is de beschikbaarheid van aannemers en bouwmaterialen flink gekrompen – al trekt de markt de laatste tijd weer iets aan. Er lopen twee aanbestedingen die hoger uitvallen dan de inschatting: de nieuwbouw in Klazienaveen (4 ton hoger) en Emmer-Compascuum (ook hoger). De hogere inschrijvingen waren voordien al meegenomen in de ramingen van het jaarplan en ook als autonome ontwikkeling in de Begroting. Eerste termijn Wakker Emmen spreekt van een ambitieus IHP voor de onderwijshuisvesting in de hele gemeente. Alle kinderen moeten veilig, gezond, gelukkig en kansrijk opgroeien. Goede schoolgebouwen zijn een belangrijke voorwaarde. De fractie verwondert zich over het bouwtechnische rapport uit 2009. Waarom geen actuele schouw? Passen de gebouwen na intensief gebruik en de veranderingen sindsdien nog wel in de huidige maatstaven en doelen? Een frisse en gezonde school is geen ambitie, maar een vanzelfsprekendheid.

Hoe zit het met het binnenklimaat, zeker in deze coronatijd? Is in het budget voldoende gerekend met oplopende prijzen en levertijden van bouwmaterialen? Onder ouders in Nieuw-Schoonebeek en Weiteveen heerst onrust in verband met de mogelijke scholenfusie. Waarom een nieuw pand, terwijl beide bestaande panden goed onderhouden en de leerlingenaantallen ruim voldoende zijn? Hoe kan het dat veel voorschoolplekken bij lange na niet vol zijn? Wordt bij nieuwbouwoppervlakte rekening gehouden met de klasgrootte? Een ambitie is de ontwikkeling van kindcentra. Geldt dit alleen voor nieuwbouw? Zo niet, hoe stimuleert de gemeente de scholen hierbij? PvdA ziet een IHP dat in overleg met alle scholen tot stand kwam met een duidelijke ambitie, zodat zij veel meer eigen koers kunnen bepalen. Het Esdal-Vakcollege had een dergelijk plan goed kunnen gebruiken. Nu ging er veel meer tijd overheen. Gelukkig werden middelen beschikbaar gesteld, zodat het Esdal kon voorfinancieren. Het beoogde gelijke speelveld in het IHP komt de scholen ten goede. Opvallend is dat enkele scholen minder dan 80 leerlingen. De optie combigroepen moet terughoudend toegepast worden, het mag nooit ten koste gaan van de onderwijskwaliteit. Goed dat

4

het IHP expliciet streeft naar behoud van minimaal één (toegankelijke) school per dorp. Bij de samenvoeging van scholen in Weiteveen en Nieuw-Schoonebeek is alleen nog sprake van een oriëntatiefase. Die geeft nog ruime mogelijkheden voor nader overleg met alle partijen. Het IHP levert al met al een positieve bijdrage aan het lokale onderwijs, een van de prioriteiten van de PvdA. CDA ziet dat het IHP tot stand kwam in nauw overleg met schoolbesturen, die het alle onderschrijven. De fractie is blij met dit duidelijke plan om de beperkte middelen efficiënt in te zetten. Ondanks het grote effect van scholen op de omgeving zijn de EOP’s zijn niet genoemd. Ouders konden inspreken via medezeggenschap bij de scholen. Is bij de ambitie ‘gezonde scholen’ ook de benodigde ventilatie in verband met corona meegenomen? Goed om rekening te houden met de stijgende bouwkosten: houd de prijzen zo up-to-date mogelijk. Vreemd dat er nu al leegstand is in het nieuwe Esdal VO-locatie: gedeeltelijke invulling met PO-klassen lijkt een goede oplossing. De gezamenlijke nieuwbouw van de stichtingen Viviani en Primenus lijkt prima, met meer flexibiliteit voor de toekomst. De schoolbesturen onderschrijven de wens tot het onderbrengen van twee scholen in Weiteveen en Nieuw-Schoonebeek in één centraal gebouw.

Kan het college dit bevestigen? Dorpsbelangen Nieuw-Schoonebeek wil graag meedenken over dit voornemen, omdat het ook over sportvoorzieningen gaat. Dit geldt ook voor de EOP Weiteveen waar de CDA-fractie onlangs mee sprak. VVD is blij met het IHP, zeker daar het is afgestemd met alle lokale scholen. Planmatig werken is beter dan ad hoc. Goed om te rekenen met de stijging in bouwkosten. De VVD is benieuwd hoe deze straks in de Begroting uitpakt. De aantallen lijken bij PO niet fors te dalen, maar bij het VO wel – al is sprake van een vertragend effect met enkele jaren. Zijn die prognoses niet te pessimistisch? In hoeverre wordt het komend decennium in de jaarbudgetten financieel gerekend met de afboeking voor vervangende nieuwbouw in de meerjarenplanning? Is het afschrijvingsregime nog wel in de pas bij de hoge boekwaarde (3,8 mln.)? D66 vindt het erg prettig dat de 15 ambities in overleg met en instemming van alle schoolbesturen zijn opgesteld, zeker daar twaalf ervan al in het verkiezingsprogramma van D66 staan. Net zo belangrijk als dat de inwoners van Weiteveen en Nieuw-Schoonebeek inspraak moeten hebben, is de gezamenlijke wens van beide schoolbesturen om te kijken naar gecentraliseerde huisvesting. Dit is een optie, er staat nog niets vast. D66 denkt dat de samenvoeging best voordelen kan hebben. Het onderwijs propageert soms zelfs combi’s met drie groepen.

D66 is het met de PvdA eens dat twee over het algemeen meer dan voldoende moet zijn. De Delftlanden kent twee aanpalende noodgebouwen voor openbaar en bijzonder onderwijs. Overweegt het college ze samen te voegen tot één gezamenlijk gebouw, naar het voorbeeld-Klazienaveen? ChristenUnie is blij met dit duidelijke integrale plan in samenspraak met alle scholen, zeker omdat volgens de wet renovatie kostentechnisch een volwaardig alternatief moet worden voor nieuwbouw. Wel staan de bouwkosten ook daar onder druk; de ChristenUnie deelt de zorgen van andere partijen. Het overzichtelijke beeld van de huisvesting geeft veel minder blijk van willekeur dan in het verleden weleens het geval leek. Graag een reactie van de wethouder op de uitspraak van inspreker die graag eerder bij de plannen in zijn omgeving was betrokken. LEF! is content met dit plan dat goed inzicht en duidelijkheid verschaft, veel rekening houdt met toekomstige ontwikkelingen en gezien de beperkte budgetten realistisch is. Mooi te zien dat over ‘schaduwen’ is heen gestapt. Zeker niet alles is morgen al te bouwen, het IHP is wel een goed overzicht voor de komende jaren. Labels als ‘uitstekend’, ‘goed’ en ‘matig’ roepen soms vragen op over het realiteitsgehalte. Het plan kent wel een koppeling met opvoedondersteuning en jeugdhulp, maar de mix met voorzieningen voor cultuur, bibliotheken en sport ontbreekt.

Scholen zijn immers een integraal en essentieel onderdeel van het dorps- en wijkwezen. Wellicht is dit laatste een vervolgstap in de ontwikkelingen. Hoe ziet dat vervolg op dit plan eruit?

5

GroenLinks ziet een mooie huisvestingsvisie inspirerend en duurzaam vastgoed. Zeker in het PO is een school in de eigen vertrouwde omgeving essentieel. Een school is meer dan stenen, het is de plek waar kinderen veel tijd doorbrengen om zich te ontwikkelen en een wezenlijk onderdeel van een dorp of wijk. De zorgen van de inspreker namens zijn EOP als ogen en oren van NieuwSchoonebeek, waar al voorzieningen verdwenen zijn, zijn terecht. Waarom niet de EOP’s meer meenemen in de komende plannen? Voorts is een bredere opzet van belang, zoals in kindcentra of de combinatie van verschillende functies. Reactie college Wethouder Kleine is blij met de goedkeuring van de commissie voor dit IHP. Het klopt dat er een oud Grontmij-rapport is gebruikt, een heel uitgebreid en duur traject uit 2009. Alle scholen hebben daar hun beheers- en onderhoudsplannen op gebaseerd, maar wel steeds jaarlijks geactualiseerd. Die actuele data zijn ook meegenomen. Hierin is gepoogd enige categorisering aan te brengen, al zijn die labels inderdaad wat subjectief. Een fris binnenklimaat in schoolgebouwen is noodzakelijk en vanaf 2010 zelfs al een wettelijke eis. Vrij veel panden voldoen hier nog niet aan. Omwille van beheersbaarheid is beperkt de gemeente zich tot nieuwbouw; scholen zijn zelf verantwoordelijk voor het onderhoud en verbouw. Richting Begroting blijven B&W de stijgende bouwkosten goed monitoren.

De scholen in Weiteveen en Nieuw-Schoonebeek hebben elkaar niet ‘gevonden’: zij kennen namelijk al één en hetzelfde bestuur. Alle schoolbesturen hun eigen keuzes, de gemeente legt niets op. De inspreker vraagt zich af waarom zijn EOP niet is meegenomen. Het is een dilemma voor het college welke EOP’s het al dan niet moet betrekken. De eerste gesprekspartners zijn de schoolbesturen en in Weiteveen/Nieuw-Schoonebeek zijn de MR’en al voor de zomer in de oriëntatie meegenomen. Wel is het goed om bij de realisatie (circa 2025) de EOP’s te betrekken. Er is dus ruim nog tijd. De veronderstelde combi met sportvoorzieningen stond in de krant, maar niet in het gemeentelijk persbericht. B&W hebben absoluut het streven breder kijken dan een schoolgebouw. De IHP-budgetten zijn specifiek voor nieuwbouw, maar die zijn prima te combineren met kindcentra, bibliotheken e.a. Dergelijke besluiten zijn wel aan de schoolbesturen. Het is een raadsbesluit om alle basisscholen van één voorschool te voorzien. Helaas is de bezetting her en der onvoldoende. Het college wil de komende tijd overleggen met de scholen om of vast te houden aan dit streven of meer te combineren, zodat betere pedagogische inzet mogelijk is. Bij de oppervlaktes is bij de leerlingenprognoses uitgegaan van de rijksmaatstaven inclusief demografische data (teldatum 1 oktober).

Uiteraard is dat over tien jaar enigszins ‘koffiedik kijken’. De grootte van de klasoppervlaktes is een schoolbestuurlijke keuze. Deze hangt af van het onderwijssysteem (klassikaal of groepsonderwijs). De boekwaarden waren deels verwerkt in de Kadernota en gebeurt ook richting de Begroting. Afboekingen worden zeker meegenomen: dit effect is bij verbouw voor andere functies minder dan bij sloop. Het klopt dat in De Delftlanden plannen zijn voor samenvoeging in één gebouw, gecombineerd met kinderopvang en een voorschool. Inspreker De heer Herbers (Dorpsbelangen Nieuw-Schoonebeek) corrigeert dat de MR van de school in zijn dorp geen ouders kent, alleen leerkrachten, dus er is geen afspiegeling van de inwoners of leerlingen. Deze MR lijkt daarom geneigd voor eigen parochie te preken, i.c. voor nieuwbouw. Tweede termijn Wakker Emmen vraagt of er meer bekend is over de mate van onderbezetting op voorscholen. Kijkt de gemeente mee met de jaarlijkse schouwen of doen scholen dat zelf? Klopt het dat de fusie van de scholen in Nieuw-Schoonebeek en Weiteveen nog in de oriëntatiefase verkeert en er dus ruimte is om anders te beslissen?

6

Volgens CDA is het verplicht om in een MR ook ouders te laten vertegenwoordigen. De gemeente heeft niet over nieuwe sportvoorzieningen gesproken volgens de wethouder, maar die staan wel in het IHP. Het CDA neemt aan dat het college die plannen ondersteunt. LEF! bevestigt uit eigen ervaring dat een MR ook ouders kent. Het IHP omschrijft de intentie bij nieuw-/verbouw tot verbreding naar andere functies heel strak. De bedoelingen daarbij zijn goed. Maar door dit breder te omschrijven, verdwijnen combinatieopties met andere maatschappelijke functies niet uit beeld. Schoolbesturen zijn primair geneigd alleen naar eigen huisvesting te kijken. D66 is het helemaal eens met de laatste opmerking van LEF!. Daarnaast kent volgens de website de MR van de school in Nieuw-Schoonebeek twee personeelsleden maar ook twee ouders. Reactie college Wethouder Kleine kent niet de exacte oorzaak voor de onderbezetting op voorscholen. De laatste anderhalf jaar speelt corona zeker een rol. Het lijkt goed dit verder te verkennen met de scholen. De onderhoudsplannen zijn een schoolverantwoordelijkheid. De scholen doen hun eigen schouw. De gemeenteambtenaren zijn wel steeds nauw betrokken via werkbezoeken. Het schoolbestuur heeft vooralsnog alleen het voornemen de beide locaties in Nieuw-Schoonebeek en Weiteveen samen te voegen. Dit is zo overgenomen in het IHP.

Er zijn nog geen definitieve keuzes gemaakt. Goed dat het schoolbestuur nog in overleg wil met beide EOP’s; mogelijk vindt er nog een samenwerking plaats met de sportclubs. B&W blijven van mening dat combinaties met kindcentra c.a. voldoende expliciet genoemd worden. Schoolbesturen zijn daar heel actief naar op zoek, zoals met jeugdzorgorganisaties. Het is een vast agendapunt in alle nieuwbouwoverleggen. Voorzitter Huttinga stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7C. Besluit begrotingswijzigingen 2021-01 Voorzitter Huttinga stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 8.

Bespreken A-stukken: n.v.t.

9. Onderwerpen ter bespreking: 9A. Ontwerp Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten en tuinbouwgebieden Eerste termijn LEF! is blij dat dit beleidsplan staat geagendeerd. Dit liep al in 2018 af en is nodig aan verlenging toe. Het raakt meerdere beleidsvelden, dus samenhang is gewenst. Landelijk is veel aandacht voor arbeidsmigranten, na veel onderzoeken en signalen over uitbuiting en andere excessen. Volgens het document gaat het grosso modo goed in Emmen. Toch vindt LEF! het goed om blijvend in te zetten op preventie en samenwerking. Het lijkt verstandig om de migranten werkzaam te laten zijn in het tuinbouwgebied, maar ook om de landelijke adviezen (aantallen naar verblijfstermijn en toekomstige verwachtingen) op te volgen, zodat betere sturing op de woningvraag mogelijk is. Het is ook een maatschappelijk vraagstuk: migranten zijn kwetsbaar. Hun zorgen kan de raad niet oplossen, maar de huidige vraag op de arbeidsmarkt noopt tot kritischere blik op de inzet van ‘eigen’ werkzoekenden – al vereist de tuinbouw een bepaalde werkattitude. Sommige regelingen maken het namelijk aantrekkelijk juist niet te gaan werken. Het vraagt ook om doorvertaling in de nieuwe Woonvisie en eventuele vaststelling van een doelgroepenverordening naar soorten woningen, conform het ministeriële advies. Het ministerie stelt 50 miljoen beschikbaar in 2020 en in 2021 voor flexibele werkplekken.

Maakt Emmen daar gebruik van? Wakker Emmen vindt een update van dit kader van belang vanwege de keuzes in prioritering. Waarom is gekozen voor begrenzing van het kader tot de tuinbouw? Door krapte op de arbeids-

7

markt is meer aanbod van technisch geschoolde migranten te zien, die eveneens behoefte aan nabije en goedkope huisvesting hebben en niet kunnen wachten op een sociale woning. Tijdelijke huisvesting op een afzonderlijk perceel mag maximaal tien jaar blijven staan, maar is dat realistisch bij de huidige bouwnormen? Spaceboxen worden voor studenten geschikt gemaakt, terwijl ze alleen als vakantiewoning geschikt zijn. Zijn de termijnen voor de bouwnormen te verlengen of is het mogelijk de normen te laten vervallen? De bouwkosten kunnen 100-150% hoger zijn. Is huisvesting nog mogelijk bij seizoenspieken zoals in oogsttijd? Kan de gemeente dan nog wel snel schakelen als de markt daarom vraagt? Het beleidskader kan een vertrekpunt zijn voor andere branches. GroenLinks is blij met de opgelegde beperkingen en aanscherpingen. Dit vraagt brede maatschappelijke inzet vanwege de soms zeer schrijnende excessen voor de doelgroep. Het kader kan de basis zijn voor andere branches zoals de bouw, die vanwege de krapte ook toename van arbeidsmigranten kent. Hoe is het daar gesteld met de huisvesting? PvdA ziet dat de flexibele inzet van arbeidsmigranten goed kan inspelen op het vele handwerk dat in de tuinbouw nodig is. De voornaamste reden voor huisvesting is het goede toezicht door de tuinders op het verblijf en de wisselende samenstelling van de migranten.

Het huisvesten gebeurt in Emmen op een goede manier. De gemeente faciliteert, reguleert en handhaaft hierbij. Is het beleid bewust beperkt tot Klazienaveen en Erica? Zijn elders geen arbeidsmigranten werkzaam, bijv. in de landbouw? Waarom ontbreken sociale aspecten bij migrantenhuisvesting: personen per m2, aantallen per slaapkamer en maximale huisvestingsvergoeding? Waar zijn deze onderdelen wel geregeld? ChristenUnie vindt dit een mooi vervolg op het kader uit 2013, samen met de sector ontwikkeld. Daar leven vier wensen, maar slechts één wordt gehonoreerd. Is dat teruggekoppeld met de tuinders? De uitschrijving uit de GBA is wettelijk geregeld en een persoonlijke verantwoordelijkheid. Veel meer sectoren lopen hiertegenaan. In het buitenland werkt men met een tijdelijke inschrijving met vaste einddatum. Is dat een idee om bij de VNG aan te kaarten? CDA is blij met dit nieuwe beleidskader, na een lange voorbereidingsperiode. De gemeente mag hier trots op zijn, zeker daar geen zienswijzen zijn ingediend. Het merendeel van de migranten komt uit Oost-Europa, voor korte tijd tot het hele teeltseizoen. Dit betekent de nodige aandacht voor goede en ruime woonvoorzieningen die aan alle eisen voldoen: techniek, maar ook veiligheid en de normering voor flexwonen.

Er moet geen wildgroei komen: die zijn duidelijk begrensd in het beleidskader naar woonlocaties en termijnen, een gedegen basis voor handhaving op ongewenste situaties. De verkeersveiligheid van voetgangers en fietsers in de tuincentra laat vanwege het vele vrachtverkeer regelmatig te wensen over. Hier moet aandacht voor zijn. D66 ziet dat de gemeente trots is op de wijze van huisvesting van arbeidsmigranten en de vormgeving door de tuinders. Dit geeft vertrouwen en dat blijkt uit de praktijk. Onder de eigen werkzoekenden in Emmen zijn behoorlijk wat praktisch opgeleide mensen. Is ook uit die groep te putten om in de tuinbouw te gaan werken? Het kader voorziet niet in migranten buiten de tuinbouwgebieden van Emmen. Is er voor hen nog een ander beleidskader? In de technische en bouwsector zijn ook veel arbeidsmigranten werkzaam. Voetgangers en fietsers moeten zich verplaatsen in een gebied over 60 km/h-wegen zonder voet- of fietspaden, met veel zwaar verkeer. Is daar aandacht voor? Vitaal Emmen stelt dat de tuinders zelf verantwoordelijk zijn voor de werk- en woonsituatie van de arbeidsmigranten. De gemeente moet toezien. De fractie is tevreden over dit goede beleidskader. Reactie college Wethouder Kleine kijkt waar van toepassing naar de landelijke adviezen. De Emmense tuinders nemen hun verantwoordelijkheid en onderhouden goede relaties met hun migrantenwerknemers. Dit

8

steekt schril af tegen de schrijnende situaties elders in het land. Daarom beperken B&W zich tot de adviezen die in deze gemeente echt meerwaarde hebben. De tuinders hebben belang bij arbeidskrachten met de nodige capaciteiten. Zij zijn bereid mensen vanuit allerlei groepen te werk te stellen. Dit moet wel in balans zijn met de productie die moet worden gedraaid. Van de vier tuinderswensen is één ingewilligd. Dit heeft te maken met de eigen gemeentelijke kaders. Dat er geen zienswijze op het beleidskader is ingediend, is een bewijs dat het overleg daarover goed was. Andere doelgroepen worden in de herijking van de Woonvisie meegenomen. Met de uitzendbureaus zijn daarnaast goede contacten. Juist vanuit arbeidsmigranten waren specifieke beleidskaders nodig voor de tuinbouwsector. De suggesties over de verkeersveiligheid en blauwdruk voor andere sectoren neemt het college ter overweging mee. De gemeente heeft geen gebruik gemaakt van de rijkskredieten voor huisvesting, omdat de ondernemers daar hun eigen verantwoordelijkheid in nemen. De rijkskredieten zijn bedoeld voor bredere problemen dan huisvesting sec. Bij de woonvormen volgen de tuinders de landelijke richtlijnen (normering flexwonen). Wakker Emmen vraagt of dat de reden is waarom de looptijd voor optie 3 niet is te verlengen. Wethouder Kleine beaamt dat verlenging van de bouwnormen niet mogelijk is.

Het betreft daarbij overigens gemeente- en niet rijksbeleid. Tweede termijn D66 vindt goed dat er aandacht is voor de uitstroom bij Menso richting de tuinbouw. De geschetste spagaat voor de ondernemersbelangen van de tuinders is te begrijpen. Maar is die uitstroom er feitelijk wel? Het zou mooi zijn als praktisch opgeleide werkzoekenden daar kunnen werken. LEF! kan de afweging van B&W om bij de landelijke adviezen bepaalde lokale keuzes te maken, goed volgen. Toch lijkt het goed om in te zoomen op aantallen, verblijfstermijnen en toekomstverwachtingen. Dit werkt door in ander beleid zoals de Woonvisie en de Strategische Nota. Bij dergelijke stukken loopt de gemeente vaak achter de feiten aan. Reactie college Wethouder Kleine is het ermee eens om van getalsmatige onderbouwingen ook gebruik te maken bij andere beleidsterreinen. De tuinders doen dat in hun eigen plannen ook. Hoeveel uitstroom er vanuit Menso plaatsvindt, is zo niet bekend, maar die vindt wel plaats. Voorzitter Huttinga stelt vast dat dit onderwerp in voldoende mate is besproken. 10. Vaststellen verslag vorige vergadering 10A. Vaststellen notulen raadscommissie Samenleving van 8 juni 2021 Voorzitter Huttinga stelt vast dat de notulen van 8 juni 2021 ongewijzigd worden goedgekeurd, onder dankzegging aan de notuliste. 11. Ingekomen stukken vanuit het college/presidium Geen agenderingsverzoeken. 12.

Overige ingekomen stukken: n.v.t.

13. Sluiting Voorzitter Huttinga sluit de vergadering om 21.10 uur onder dankzegging.

9