Rapport RKE - Energiebesparingsplicht
Tekst van het document
Raadhuisplein 1 7811 AP Emmen t. 14 0591 f. 0591 685599
Postbus 30001 7800 RA Emmen e. gemeente@emmen.nl i. www.emmen.nl
Rekenkamer Emmen
Aan de raad van de gemeente Emmen (in afschrift aan het college van B en W)
ons kenmerk
uw kenmerk
bijlage
behandeld door
42148-2025:419806
42148-2025
RKE-rapport
C.M. de Widt
datum
telefoon
fax
28-5-2025
14-0591
0591 685599
griffie@emmen.nl
Onderwerp
RKE-rapport Energiebesparingsplicht
Geachte raads- en commissieleden en collegeleden,
Hierbij biedt de Rekenkamer Emmen (RKE) u het onderzoek naar de energiebesparingsplicht ‘Weinig (toe)zicht op energiebesparing’ aan. De Rekenkamer Emmen heeft samen met een andere Drentse gemeente, de provincie Drenthe en de Algemene Rekenkamer deelgenomen aan een DoeMee onderzoek naar de energiebesparingsplicht van de Vereniging van Rekenkamers. De uitkomsten van dit onderzoek bieden inzicht in de manier waarop gemeenten, provincies en omgevingsdiensten het toezicht en de handhaving op de energiebesparings- en informatieplicht hebben georganiseerd. Zo wordt inzichtelijk welke toezichts- en handhavingsmaatregelen helpen om de naleving van de energiebesparingsplicht te bevorderen. Voor gemeenten en provincies extra relevant, omdat toezicht en handhaving kan bijdragen aan het behalen van de eigen duurzaamheidsdoelstellingen. Energiebesparingsplicht Conform de energiebesparingsplicht zijn bedrijven en instellingen die jaarlijks meer dan 50.000 kWh stroom of 25.000 m3 aardgas gebruiken sinds 1993 verplicht om energiebesparende maatregelen te nemen. Het gaat hierbij om investeringen die binnen vijf jaar kunnen worden terugverdiend. Conform de informatieplicht zijn bedrijven en instellingen vanaf 1 juli 2019 eens in de 4 jaar verplicht om actief informatie te verstrekken aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) over de energiebesparende maatregelen die zij hebben genomen.
Taakverdeling toezicht en handhaving Gemeenten en provincies hebben de uitoefening van toezicht en handhaving van bovenstaande verplichtingen in de meeste gevallen (ook in Emmen) gemandateerd aan hun omgevingsdienst (RUD). In 2022 is door bedrijven, instellingen en het bevoegd gezag aangegeven het toezicht bij voorkeur door één partij te laten uitvoeren. Dit is efficiënter en verlaagt de lastendruk. De energiebesparings- en informatieplicht zijn daarom toegevoegd aan het Basistakenpakket van omgevingsdiensten. Het is dus de RUD die het toezicht uitvoert in opdracht van het bevoegd gezag.
Conclusies en aanbevelingen Uit de analyse blijkt dat er verschillende knelpunten zijn met betrekking tot de energiebesparingsplicht en de rol van de RUD (Regionale Uitvoeringsdienst) voor de gemeente Emmen. Allereerst is het onduidelijk of de opdracht van de gemeente aan de RUD in de praktijk wordt uitgevoerd en op basis waarvan het budget voor deze opdracht wordt bepaald. Er zijn geen duidelijke afspraken over monitoring en verantwoording met de RUD. De jaarlijkse rapportages zijn niet actueel. De rapportages van de RUD geven geen adequate informatie over de uitvoering van toezicht en handhaving, noch over de bereikte resultaten wat betreft inspanningen en behaalde energiebesparing. De gemeente Emmen heeft geen eigen meetbare doelstellingen voor energietoezicht bij bedrijven en instellingen. In geen enkel beleids- of uitvoeringsstuk is hier concreet iets over opgenomen. Ook de gemeenteraad is niet actief betrokken geweest bij het formuleren van doelen en de controle daarvan. Aanbevolen wordt om het college te vragen om de raad inzicht te verschaffen in de opdracht aan de RUD en om eigen meetbare doelstellingen voor toezicht bij bedrijven en instellingen in de gemeente te formuleren.
Toelichting en presentatie van het onderzoek Op de informatieavond voor de raad van maandag 16 juni 2025 om 19.30 uur zal dit rapport worden toegelicht. We hopen u daar te ontmoeten. Daarna zal het debat (in de raadscommissie) en de besluitvorming (in de raad) plaatsvinden.
Met vriendelijke groeten, Namens de Rekenkamer Emmen
M.M. Timmerman, voorzitter