Presentatie cie BME asielketen, spreidingswet en opvangopgaven.pdf

Actuele situatie asielketen, stand van zaken opvang en huisvestingsopgave, nieuwe spreidingswet en rol gemeenteraad Commissie BME 12 januari 2023

Inhoud • • • • • • •

Actuele situatie asielketen Actuele situatie opvang vluchtelingen Oekraïne Nieuwe ‘spreidingswet’ Stand van zaken opvang gemeente Emmen Stand van zaken huisvestingsopgave gemeente Emmen Blik vooruit Rol gemeenteraad

Actuele situatie asielketen - landelijk • •

• • • • •

Problemen personeelscapaciteit IND: asielaanvragen blijven langer liggen Doorstroom vanuit azc’s komt niet op gang door woningtekort: ca.15.000 statushouders wachten nog op een woning Daardoor tekort opvangplekken en moeizame doorstroom van aanmeldcentra naar asielzoekerscentra Asielinstroom ligt aanzienlijk hoger dan prognose. Verwachting: verdere toename in 2023 en daarmee toenemende druk op de asielketen Sterke stijging capaciteitsbehoefte asielopvang verwacht (per 1 januari 2023 heeft COA minimaal 10.000 extra plekken nodig en nog eens 15.000 per 1 januari 2024) Crisisnoodopvang noodzakelijk tot minimaal 1 april 2023 Maatregel kabinet nareisbeperking

Actuele situatie opvang vluchtelingen Oekraïne • Nieuwe regels voor leefgeld en opvang voor vluchtelingen uit Oekraïne. Belangrijkste verandering per 1 februari: leefgeldregeling • Verwachting: 1 juli 2023 90.000 gemeentelijke opvangplaatsen nodig • Extra opdracht voor Drenthe van 3330 naar 4128 opvangplaatsen • Verwachting is dat gemeenten t/m 2024 moeten meewerken aan opvang • Landelijk besluit: voor derdelanders met een tijdelijke Oekraïense verblijfsvergunning eindigt het recht op tijdelijke bescherming op 4 maart 2023

Nieuwe wet: Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen • Op 23 november is een kritisch VNG advies gestuurd richting ministerie • Behandeling in de Tweede Kamer en de Eerste Kamer volgt • Verwachte inwerkingtreding nieuwe wet: 1 april 2023 • Om deze reden crisisnoodopvang tot 1 april 2023 • Doel: stabiele meerjarige asielplekken evenwichtig verdeeld over Nederland • Om te komen tot een verdeling over gemeenten is een belangrijke rol weggelegd voor de provinciale regietafels (rol is opgenomen en uitgewerkt in de nieuwe wet) • Wet staat toe dat gemeenten onderling afspraken maken op provinciaal niveau

Nieuwe wet: tweejarige ramings- en verdeelcyclus • Capaciteitsraming: voor 1 februari vaststelling landelijke aantal benodigde opvangplaatsen voor de daaropvolgende 2 jaren • Inventarisatie beschikbare plekken die op peildatum nog minimaal 5 jaar beschikbaar zijn worden in mindering gebracht • Resterende aantal benodigde opvangplekken wordt landelijk verdeeld over 12 provincies naar rato aantal inwoners: resulteert in een provinciale asielopgave met indicatieve verdeling per gemeente (voor 1 mei) • Voor 1 juli verslag van overleg en afspraken provinciale regietafel • Voor 1 september: verdeelbesluit per provincie, waarin het minimaal aantal vereiste opvangplaatsen voor asielzoekers over de in het besluit aangewezen gemeenten worden verdeeld

Taak aangewezen gemeenten •

• •

• •

Zorgdragen voor het mogelijk maken van opvangvoorzieningen overeenkomstig het vastgestelde verdeelbesluit. De raad draagt zorg voor aanpassing van het bestemmingsplan of de beheersverordening indien noodzakelijk voor ingebruikneming College draagt zorg voor ter beschikkingstelling aan het COA van een locatie of accommodatie binnen zes maanden na bekendmaking van het besluit of de in het besluit opgenomen langere termijn Verlening van de noodzakelijke gemeentelijke vergunningen door het college Opvangvoorzieningen voldoen op het tijdstip van ingebruikneming aan de wet COA en wettelijke vereisten woonfunctie

Provinciaal •

• • •

Taken Provincie: • Afstemming zoeken provinciale opgaven binnen Provinciale Regietafel (geen doorzettingsmacht) en zorgen voor evenwichtige verdeling • Monitoren voortgang provinciale asielopgave • Toezichtsrol op huisvesting statushouders Provinciale opgave asielopvang per 1 januari 2024: 3533 (222 extra) Provinciale opgave Oekraïne per 1 juli 2023: 4128 (798 extra) Afspraak op provinciale regietafel en landelijke regietafel: eventuele overcapaciteit niet versneld afbouwen (i.v.m. huidige crisis)

Verwachte gevolgen nieuwe asielwet gemeente Emmen • Drenthe heeft op dit moment in totaal meer asielplekken dan de provincie conform de nieuwe verdeelsystematiek moet realiseren: overcapaciteit. Per 1 januari 2024: 222 extra opvangplekken nodig in Drenthe. • Geen verwacht effect op de korte termijn: wij leveren als gemeente onze bijdrage met de COA gezinslocatie (bestuursovereenkomst tot maart 2029).

Stand van zaken opvang gemeente Emmen •

• • • •

•

COA Gezinslocatie Wilhemsweg, Emmen-Zuid - Maximaal 740 opvangplekken - Gezinnen met minimaal 1 minderjarig kind - Bestuursovereenkomst tot 14 maart 2029 Crisisnoodopvang sporthal Bargeres is afgebouwd AMV: 8 plekken LVV: 30 plekken Gemeentelijke Opvang Oekraine: - 320 opvangplekken opvanglocatie voormalig Fletcher Hotel - 170 opvangplekken opvanglocatie Angelsloerdijk - 60 opvangplekken vakantiepark Parc Sandur Aantal vluchtelingen Oekraïne ingeschreven op particulier adres: 129

Stand van zaken huisvestingsopgave nieuwe inwoners • Reguliere taakstelling 2022 is gehaald (Q1/Q2: 61 + Q3/Q4: 82) • Prestatieafspraken woningcorporaties m.b.t. beschikbaar stellen sociale huurwoningen • Landelijke afspraken versnellingsoperatie huisvesting statushouders: deel taakstelling 2023 vervroegd uitvoeren. Streven: in Emmen 40 extra statushouders huisvesten voor 1 januari 2023 (deel taakstelling 2023) • Van de extra versnellingsopgave zijn in Emmen d.d. 31 december 2022 34 statushouders gehuisvest

Wettelijk kader huisvestingstaakstelling • Huisvestingstaakstelling op grond van de huisvestingswet met de Provincie in de rol van toezichthouder • Na koppeling aan onze gemeente hebben we 10 weken de tijd om de nieuwe inwoners te huisvesten • Taakstelling wordt 2x per jaar vastgesteld voor de periodes januari – juni (1 oktober taakstelling bekend) en juli – december (1 april taakstelling bekend) • Betreft zowel 1e aanvragers (1 persoon) als gezinshereniging

Huisvestingsopgave 2023 statushouders • Meer dan een verdubbeling van de taakstelling statushouders: - 2022: 143 - 2023: naar verwachting 310 ( 1e helft 130 + 2e helft 180) • Insteek: zoveel mogelijk meteen passend toewijzen • Op dit moment leveren woningcorporaties nog steeds conform prestatieafspraken, maar corporaties geven signaal af dat aantal mutaties afneemt: als gevolg hoge inflatie en hoge energieprijzen blijven mensen langer in huurwoning

Wat verwachten we in 2023 • Extra opgave opvangplekken voor vluchtelingen Oekraïne • Verwachting is dat het lastiger wordt om nieuwe inwoners (statushouders) een passende woning toe te wijzen. Mogelijk ontstaat er een wachtlijst. • Toenemende druk op nieuwkomersonderwijs (PO/VO), taal- en inburgeringsonderwijs, gezondheidszorg en maatschappelijke begeleiding • Onvoorspelbaarheid m.b.t. instroom en opgaven • Doorontwikkeling LVV

Bespreken rol gemeenteraad • Raad vroegtijdig betrekken bij vergunde (asiel)opvang • Bij acute situaties fractievoorzitters betrekken • Regelmatige voortgangsrapportages