Notulen openbare vergadering van de commissie van 12 mei 2026

De bevoorrading in Emmen-centrum kan slimmer en efficiënter, maar de fractie is tegen een emissievrije zone. Prima als ondernemers hun transport verduurzamen, maar niet geforceerd onder druk van regels. De VVD is voorstander van de Nedersaksenlijn en een OV-hub op Station Zuid. In dorpen met weinig passagiers kunnen moderne modaliteiten uitkomst bieden, zoals zelfrijdende elektrische taxibusjes. D66 vraagt een nadere toelichting op de visie op het onderzoek naar de noordelijke rondweg. Een uitkomst kan zijn: het dient geen doel of er zijn betere alternatieven. VVD is zeer gereserveerd over nut en noodzaak van dit onderzoek. De gemeente gaat namelijk al het stationsgebied, de Boslaan, de Weerdinger- en Seinstraat aanpakken, wat ook tot ontlasting van de Kolhoopstraat leidt. Voor een eventuele noordelijke rondweg is het dus nog veel te vroeg. PVV steunt de richting van de Mobiliteitsvisie, maar heeft drie verzoeken om toezeggingen van het college. In het origineel ontwerp stond dat de regio grote afstanden kent, weinig OV-gebruikers en de auto daarom van belang blijft. Deze zin is geschrapt op verzoek van één belanghebbende, het OV-bureau. Op grond waarvan? Ondernemend Emmen bepleit juist het tegendeel. In het STOMPprincipe komt de privéauto pas als laatste aan bod. In het uitgestrekte Emmen met duizenden inwoners voor wie de auto een levenslijn is, is dit ronduit oneerlijk.

De politieke STOMP-keuze is nooit expliciet aan de raad voorgelegd; dit moet alsnog gebeuren. Kunnen B&W bevestigen dat het autogebruik niet wordt ontmoedigd en kunnen zij in de uitvoeringsagenda expliciet uitspreken of STOMP het leidend motief moet worden in Emmen? Het OV kan de lading van de bereikbaarheid

15

van de dorpen niet dekken. Wat betekent STOMP voor kleine kernen als Weiteveen en NieuwSchoonebeek, waar de bus al sinds 2021 in avonden en het weekend niet meer rijdt? Hoe ziet het college ‘slimme OV-ontsluitingen’ en wat gaan die kosten? Men schuift het financieel kader door naar de uitvoeringsagenda, dus als de keuzes al gemaakt zijn. Welke harde toezegging geven B&W dat geen dorp in 2040 qua bereikbaarheid wordt afgesneden? Wanneer krijgt de raad inzicht in de financiële gevolgen? De provincie vroeg tankhubs te koppelen aan de Drentse Zonneroute, wat het college zonder meer overnam. De PVV wil geen verdere uitbreiding van wind- en zonneparken, ook niet via deze Mobiliteitsvisie. Drenthe is ruimte, wijsheid en stilte: dat is geen sentiment maar economisch kapitaal. Recreatie en toerisme zijn concrete economische pijlers, waarvoor het landschap de moeite waard moet blijven. Willen B&W landschapsbescherming als harde voorwaarde opnemen in de uitvoeringsagenda? D66 is blij te zien dat het STOMP-principe centraal staat in de Mobiliteitsvisie. Iedereen moet vrij zijn om te kiezen voor verplaatsing. Velen kiezen voor de auto omdat er te weinig alternatieven voorhanden zijn; door die beschikbaar te maken zorgt men voor echte keuzevrijheid. Dat is ook een sociale oplossing, want (elektrische) auto’s zijn nog steeds erg duur, zeker met de huidige brandstofprijzen.

Dus moet er voldoende ruimte zijn voor (elektrische) fietsen en OV. Door goedkoper woon-werkverkeer bereikbaar te maken, is veel op armoedebeleid te besparen. Ook steunt D66 de brede welvaart als kapstok in de visie. Wel ontbreken daarin concrete doelen, ook onder een monitoringplan voor mobiliteitsgebruik. Immers, een ambitieuzer doel kan in de uitvoering heel veel uitmaken. In 17% van de ritten wordt de fiets gepakt, maar bij ritten van meer dan 1 km. afstand wordt de auto al vaker gepakt. Er zijn genoeg directe fietsroutes tussen wijken en dorpen, maar de aandacht voor het fijnmazige netwerk ontbreekt, zonder duidelijke vervolgroute. Op de doorfietsroutes krijgen fietsers meer voorrang, maar hoe is dat binnen de bebouwde kom? En is die voorrang ook fysiek, of alleen conceptueel? Een auto die Emmen inkomt, moet daar ook zijn. Dus moet worden voorkomen dat auto’s door Emmen heen rijden: dit onderschrijft tegelijk het nut van een noordelijke rondweg. Goed dat B&W daar onderzoek naar doen. Ook zijn routes op te knippen zoals op het tracé Boslaan-Kolhoopstraat-N34. Wakker Emmen hoort meerdere partijen over een (systematisch en methodisch) onderzoek naar de noordelijke rondweg. Dat staat inderdaad op pagina 19, maar bijlage 3 (pagina 39) spreekt van een (oriënterende) ‘verkenning’.

En wat vindt D66 ervan dat de rondweg als reëel plan met stippellijn staat ingetekend op de kaart? D66 ziet die stippellijn als groffe indicatie van het tracé. Er is een haalbaarheidsonderzoek nodig naar de alternatieven en de gevolgen daarvan. De vraag over het onderscheid onderzoek-verkenning kan de wethouder beantwoorden, maar een onderzoek zou een prima keuze zijn. Komt het uitvoeringsplan van de visie ook bij de raad langs voor bespreking? Hoe verloopt de voorafgaande participatie? Want de huidige feedback is niet concreet terug te zien en de zienswijzen worden vaak beantwoord met ‘we nemen het mee in de uitvoering’. PVV vraagt wat D66 concreet bedoelt met de auto als niet-gewenste gast. Is die partij voor een autoluwe zone of wil zij de auto uitfaseren? Het betoog van D66 was juist positiever. Door alternatieven aan te bieden, kunnen mensen er gebruik van maken. Zonder alternatieven hebben zij geen andere keuze dan de auto te gebruiken. Dat is dus geen ‘anti-auto’, maar het aanbod van meer alternatieven en dus meer keuzemogelijkheden. Veilig Emmen ziet in de visie waardevolle ambities voor de toekomst van Emmen. Goede bereikbaarheid, verkeersveiligheid, sterke regioverbindingen en investeringen in infrastructuur zijn essentieel voor een groeiend Emmen.

De fractie steunt de verbetering van de OV- en fietsverbindingen, investeringen in verkeersveiligheid, economische kansen rondom de Nedersaksenlijn, het onderzoek naar de noordelijke rondweg en goede bereikbaarheid van bedrijventerreinen en voorzieningen. Tegelijk moet de auto niet worden weggezet als een probleem.

16

Emmen is geen Randstad; veel inwoners zijn afhankelijk voor werk, zorg, school en dagelijks leven, zeker in dorpen en het buitengebied. Eén uitgangspunt moet centraal staan: realistische mobiliteit voor Emmen als plattelandsgemeente. Houd ondernemers, zorg, scholen en voorzieningen goed bereikbaar en bescherm de leefbaarheid zonder inwoners onnodig te beperken en zonder extra kosten. Investeer in alternatieven zonder de auto onmogelijk te maken. Parkeerdruk mag niet verder toenemen, mobiliteitsbeleid moet praktisch en uitvoerbaar zijn en dus niet ideologisch. Mobiliteit moet verbinden en niet beperken. Veilig Emmen steunt vernieuwing en ontwikkeling, maar wel aansluitend op de lokale realiteit. D66 informeert hoe Veilig Emmen de parkeerdruk niet wil laten toenemen, terwijl er minder auto’s komen door meer alternatieven. Of wil men juist autogebruik stimuleren met meer parkeerplekken? Veilig Emmen wil eigenlijk beide. Inwoners moeten kunnen kiezen wat ze zelf willen. De fractie ondersteunt de Mobiliteitsvisie. 50PLUS steunt van harte de mooie ambities in de Mobiliteitsvisie: minder verkeer, betere leefbaarheid en ruimte voor wonen. Maar met 10.000 nieuwe woningen moet de visie concreter. Emmen verandert namelijk van een eindstation in een vitale schakel richting Groningen via de Nedersaksenlijn. Verplaats daarom het volledige busknooppunt naar Station-Zuid.

Dan ontstaat er in het stationsgebied direct meer rust, veiligheid en ruimte voor langzaam verkeer. 50PLUS mist een duidelijke keuze over doorgaand verkeer. Het rondje Hoofdstraat-Minister Kampstraat moet eruit via een knip bij juweliers Wolters: de inspreekster bracht dit ook al in. Zo verdwijnt daar het doorgaande verkeer en de bereikbaarheid blijft gewaarborgd voor de winkels aan de Hoofdstraat via slimme insteekwegen voor bevoorrading. De veiligheid op de hoofdwegen in Klazienaveen staat onder druk. De visie moet daarom concreet maken hoe het zware verkeer om die kern heen is te leiden. Om het verkeer van Ter Apel naar Drachten uit Emmen te houden, is aansluiting van de noordelijke rondweg op de N34 essentieel. Voor het tracé moeten alternatieven bekeken worden: het hoeft niet per se door het bos. En een rondweg zonder afsluiting van het centrum lost niets op. Voor de fractie mag een autoluw centrum nooit betekenen dat ouderen en mindervaliden buitenspel komen te staan. Voor hen is mobiliteit een noodzaak, geen luxe of keuze. Breid de gehandicaptenparkeerplaatsen uit, het liefst met drie naast elkaar en reguliere plekken aan de rand. ChristenUnie staat voor een goed bereikbaar Emmen, want mobiliteit brengen mensen bij elkaar. Dat is geen doel op zich, maar noodzaak. Dit is terug te lezen in de Mobiliteitsvisie.

Veel van eerdere inbrengen van de fractie en haar verkiezingsprogramma komen daarin terug. Een andere blik op mobiliteit is goed. Dat moet duurzaam gebeuren: niet per se groen, maar toekomstbestendig. De ‘trias mobilica’ biedt daarvoor mooie handvatten. Realiteit in Emmen is nu dat de auto vrij snel noodzakelijk is. De voorkeur voor lopen, fietsen en OV in het STOMP-principe kan op steun van de ChristenUnie rekenen. Dit moet leidend zijn bij een gebiedsontwikkeling: met zo’n inrichting wordt een bewoner gestimuleerd om eerst fietsend of lopend te gaan. Die intentie vraagt wel wat aan de uitwerking van de visie in voetpaden, fietspaden of –snelwegen en hoogfrequente bus- en treinlijnen tussen kerndorpen. De EU-richtlijnen zijn relevant voor de monitoring en het formuleren van streefcijfers. Wanneer is de visie een succes en wanneer ziet de raad de uitwerking terug? De laatste moet over meerdere thema’s gaan: onder andere wegenonderhoud (CU-amendement september 2025). verkeersveiligheid en OV-netwerk. Zodra de raad het laatste inbrengt, geeft de wethouder aan dat de gemeente daar niet over gaat. Toch wordt OV wel opgenomen in de visie. Dit moet dus besproken worden, bijvoorbeeld met het OV-bureau. Deelmobiliteit kan kansrijk zijn bij auto’s, niet bij de niet-succesvolle deelscooters.

Nut en noodzaak van de noordelijke rondweg door het natuurgebied of eromheen – hoe zou Borger-Odoorn daarover denken voor wat betreft Klijndijk? – is helemaal nog niet vanzelfsprekend. Daarbij speelt ook de vraag of deze weg, net als de overige rondwegen, al dan niet in eigendom van de provincie moet komen. Al deze input is niet bedoeld als kritiek, maar zorgt dat de visie nog meer een levend document wordt.

17

Hart voor Emmen ziet mobiliteit als bereikbaarheid voor inwoners en ondernemers in hun dagelijks leven en hoe een dorp verbonden blijft met de rest van de gemeente. Deze Mobiliteitsvisie bevat redelijke elementen: betere verkeersveiligheid, aandacht voor dorpen, noordelijke rondweg, goede verbindingen met bedrijventerreinen en betere fiets- en OV-routes. Maar het wringt bij de bestuurlijke vanzelfsprekendheid in grote woorden als brede welvaart, transformatie, STOMP en duurzame mobiliteit. Dit klinkt modern en verantwoord, maar de vraag moet zijn: blijft Emmen bereikbaar voor gezinnen, ouderen, mantelzorgers, dorpen, ondernemers en mindervaliden? De auto is geen luxeprobleem, maar voor velen betekent hij vrijheid, werk, mantelzorg en familiebezoek. Wie dat vergeet, maakt alleen beleid op papier, niet voor Emmen. Komt de uitvoeringsagenda terug inclusief kosten, dekking en duidelijke prioritering? Kan het college toezeggen dat STOMP nooit dogmatisch wordt toegepast ten kosten van dorpen, inwoners en ondernemers? GroenLinks leest vaak over de ambitie van Emmen als regiokern, aantrekkelijk voor studenten, onderwijs en ontwikkeling. De visie wijst op de ligging van Emmen midden in Europa. Daar hoort ook een duidelijke visie op duurzame mobiliteit bij. Want een regio die vooruit wil, moet bereikbaar zijn op toekomstbestendige wijze. Op dit moment is het OV de zwakke schakel.

De Nedersaksenlijn kan een enorme impuls geven aan de regio, maar zonder goed aanvullend vervoer met goede aansluitingen op dorp, wijk, school of werkplek blijft het een halve ketting. Het OV-gebruik is laag en dat is niet vreemd: stadslijnen zijn verdwijnen en buitendorpen worden steeds minder goed bereikbaar. Dan laat men niet vanzelf de auto staan, die is dan inderdaad noodzaak. Hoe brengt de wethouder de OV-bereikbaarheid onder de aandacht bij het OV-bureau? GroenLinks ziet graag een opwaardering van de hub bij Station-Zuid als belangrijk knooppunt. De afgelopen jaren spraken bepaalde keuzes deze visie tegen, zoals gratis parkeren voor gratis OV-gebruik in de kerstperiode. GroenLinks noemt dat ‘de auto voorop’, maar is wel positief over het STOMP-principe: dit is niet ‘anti-auto’ maar: kijken welke alternatieven er eerst zijn. Dit vraagt om concrete uitvoering en heldere keuzes. Hoe gaan B&W de visie vertalen naar tastbare plannen? Hoe zorgen zij dat inwoners daadwerkelijk alternatieven krijgen voor de auto? Hoe worden buitendorpen bereikbaar gehouden? Hoe wordt participatie zichtbaar en serieus onderdeel in de uitvoering? Inwoners, reizigers en de raad moeten actief betrokken worden. Want duurzame mobiliteit maak je samen.

Wakker Emmen informeert hoe GroenLinks ertegenaan kijkt dat mensen zelf een keuze mogen en moeten maken? GroenLinks erkent dat, maar veel keus is er niet. Veel dorpen zijn slecht bereikbaar met OV, dus is de auto het enige alternatief. GroenLinks wil daarom dat fietsen, lopen en OV gestimuleerd wordt, om voor meer alternatieven en daarmee voor meer keuzemogelijkheden te zorgen voor inwoners. Wakker Emmen kan dit betoog volgen qua OV in het buitengebied. Maar fiets- en looproutes zijn er genoeg: daar hebben de inwoners toch genoeg keuze in? GroenLinks beaamt dat dat in Emmen zelf bevorderd kan worden. Zo kan vervoer van kinderen naar en van school best meer per fiets of lopend gebeuren. De keuze voor de auto daarbij staat de mensen vrij, maar zeker voor de heel korte afstanden hoeft dat gedrag ook niet per se gestimuleerd te worden. Het onderzoek naar de rondweg-noord baart zorgen in verband met de massieve impact op de natuur. Denken B&W echt dat een onderzoek nu een andere uitkomst zal hebben? SP leest over de nadruk op brede welvaart, leefbaarheid en gezondheid: positief. Kansen die op Emmen afkomen, zijn de Nedersaksenlijn, de verbinding met de Duitse E233 en de ambitie om door te groeien richting 120.000 inwoners. Daar hoort een toekomstgerichte mobiliteitsvisie bij.

Sterk dat er aandacht is voor lopen, fietsen en OV, zonder meteen te doen alsof de auto uit Emmen gaat verdwijnen. Want in deze uitgestrekte gemeente blijft de auto voor heel inwoners noodzakelijk: dat erkent de visie gelukkig ook. De ambities zijn groot, maar soms ook behoorlijk abstract. Uiteindelijk willen inwoners weten of zij veilig naar school kunnen fietsen en de bus straks nog naar hun dorp komt. De visie noemt de noordelijke rondweg als ‘serieuze verkenning’ om het verkeer rond Emmen te leiden en daarmee de stad leefbaarder te maken. Sec begrijpelijk, zeker als

18

Emmen verder groeit. Maar zo’n project heeft enorme ruimtelijke, financiële en landschappelijke gevolgen. Dus raad en inwoners moeten daar heel zorgvuldig bij betrokken worden. Ook het OV stelt de gemeente voor flinke uitdagingen. De visie zet in op betere regionale verbindingen en sterkere stationsgebieden. Maar dit staat of valt ook met de keuzes van provincie en Rijk. Mooie ambities mogen straks niet botsen met de verschraling van buslijnen. Positief dat gezondheid en veiligheid onderdeel worden van mobiliteitsbeleid. Meer aandacht voor fietsen en lopen loont, mits het uitvoerbaar blijft en mensen niet het gevoel krijgen dat de auto overal wordt weggepest. De visie is een richtinggevend document, dat vooral draait om bereikbaarheid, leefbaarheid en betaalbaarheid voor de inwoners. De echte bespreking komt bij de uitvoeringsagenda. Reactie college Wethouder J. Bos zet uiteen dat mobiliteit het dagelijkse leven van mensen raakt en hen zelfstandig laat acteren in de samenleving. De visie 2040 is geen plan tegen de auto: die hoort en blijft in Emmen en de dorpen. Want de gemeente is uitgestrekt en voor veel inwoners is en blijft de auto noodzakelijk, los van allerlei mooie principes. De visie gaat niet over morgen, maar over wat na 2040 aan de orde is. Gaan de plannen door, dan zijn er in dat jaar 10.000 woningen bijgebouwd.

Gemiddeld zorgt een huishouden voor zes autoritten per dag, oftewel 60.000 in totaal per dag. De wijk- en dorpscentra en Emmen-centrum worden nu al vaak als onveilig onervaren: hier komen veel klachten over binnen bij de gemeente. Zij moet dus niet uitgaan van de klassieke benadering ‘zoveel mogelijk verkeer en zoveel mogelijk congestie voorkomen’, maar teruggaan naar de kern: een omgeving waar het goed leven, wonen, werken en studeren is met elkaar. Het STOMP-principe is een belangrijk hulpmiddel, maar niet meer dan dat. Per situatie werkt dat anders uit. Hoe dichter bij de centra met voorzieningen, hoe meer de nadruk moet komen op lopen en fietsen en hoe minder op autovervoer. Het laatste moet niet onmogelijk worden, maar wel geweerd worden van bijvoorbeeld van het Willinkplein. Want als het verkeer zo blijft toenemen, wordt het één groot stuk blik in de straten. STOMP kan daarbij helpen, voornamelijk in de ruimtelijke ordening van bijvoorbeeld een nieuwe wijk. Er wordt voor miljoenen in de Rondweg geïnvesteerd en in verdubbeling van de weg Emmen-Klazienaveen – en daarmee dus in automobiliteit. Zonder een andere denktrant wordt de auto straks de grote boosdoener en dat kan de gemeente zich niet veroorloven. Wordt de Nedersaksenlijn een succes, dan zullen Ter Apel en Stadskanaal behoorlijk uitbreiden.

Als die inwoners naar Friesland of naar het westen willen, ligt de route door Weerdinge, het nu al te drukke kruispunt Hondsrug/Weerdingerstraat naar de N34 voor de hand. De te verkennen noordelijke rondweg kan die druk wegnemen. ‘Onderzoek’ en ‘verkenning’ zijn i.c. als synoniemen bedoeld. Wakker Emmen vraagt zich af waarom er bij de verkenning geen inzicht in andere oplossingen is. Waarom alleen maar de noordelijke rondweg met hoge aanleg- en onderhoudskosten? Wethouder J. Bos denkt dat die weg de verkeerscongestie kan oplossen bij Emmen-Noord. Maar hij gaat wel ten koste van natuur en landbouw, een behoorlijke hap geld en een Weerdinge dat wordt opgesloten door allerlei infrawerken. Het college wil dus ook zeker alternatieven verkennen, want het gaat erom dat het congestieprobleem wordt opgelost. Daarna kan de raad afwegen of de aanleg van een noordelijke rondweg tegen de negatieve effecten opweegt. Zolang hier geen besluit over genomen is, willen B&W hem als optie opnemen in de Mobiliteitsvisie. Op de kaart staan alleen de eventueel nog aan te leggen grote infrawerken: de rondweg en een goede doorfietsroute. Er is een forse toename van (elektrisch) fietsgebruik door ouderen te zien. De suggestie dat doorfietsroutes alleen voor toeristisch gebruik zijn, is te kort door de bocht.

Het STOMP-principe zal voor flinke toename zorgen in lokaal school- en woon-werkverkeer en bovendien gaan NieuwAmsterdam en de Delftlanden uitbreiden en er komen woningen bij in de nieuwe spoorzone voor de Nedersaksenlijn. De brede doorfietsroute wordt tegelijk aangelegd met de verdubbeling van de weg Emmen-Klazienaveen. Dan is het de keuze voor elke inwoner of hij/zij de auto of de fiets pakt. Wakker Emmen is blij dat provincie en Rijk de doorfietsroute Emmen-Klazienaveen betaalt. Maar nu wordt ook ingezet op Coevorden-Borger. Is het niet beter eerst de bestaande fietsroutes te kijken alvorens een dure nieuwe route aan te leggen?

19

Wethouder J. Bos antwoordt dat in Nederland een landelijk netwerk van doorfietsroutes ligt c.q. wordt aangelegd. Het is wijs daarop aan te sluiten. Die kosten moeten voor Emmen zo weinig mogelijk zijn; minstens 75% moet elders gefinancierd worden. Daarover loopt al overleg met Coevorden en Borger-Odoorn; de route loopt vooral over hun grondgebied. Voorts moet dit worden afgewogen tegen andere prioriteren. Wel is deze Mobiliteitsvisie het moment om een uitspraak over deze doorfietsroute te doen; de provincie ziet die ook zitten. Het college is ervan overtuigd dat de route Emmen-Klazienaveen goed gebruikt wordt en dat geldt ook voor de sociaal veilige route Dalen-Nieuw-Amsterdam-Delftlanden-Bargeres. De voorbereiding en financiering gaan bovendien enkele jaren duren. VVD wijst erop dat doorfietsroutes ook vaak over bestaande routes gaan. Wethouder J. Bos beaamt dit terechte punt. Waar al een bestaand pad ligt, wordt het inderdaad verbreed en anders ingericht. De provincie verwacht dat de aanpak van de rotonde Gieten en de verdubbeling op het tracé Eext-Gasselte voldoende zijn om het congestieprobleem op de N34 op te lossen. De gemeente vindt belangrijk dat die ontsluiting goed wordt en houdt de vinger aan de pols, maar de provincie is in the lead. Volgens de VVD was bij de provincie de wens er wel voor gehele verdubbeling.

Alleen, er is minder geld beschikbaar doordat de projecten duurder zijn geworden. Wethouder J. Bos denkt dat eerst moet worden afgewacht of genoemde maatregelen effect sorteren. Want de problemen concentreren zich vooral tussen Eext en Gasselte. Rond OV ontstaat een soort self-fulfilling prophecy: het OV is niet goed, niemand gebruikt het, dus wordt het OV afgebouwd. Anderzijds moet men toe naar een hogere frequentie. B&W willen een paar hoogfrequente lijnen naar de grote dorpen toe, aangevuld met ‘van streekbus naar strookbus’ (flexvervoer, OV-taxi’s). Misschien valt op termijn te denken aan zelfrijdende auto’s. Het college wil stevig met het OV-bureau in overleg om het Wmo-, leerlingen- en openbaar vervoer fors veel beter op elkaar aan te laten sluiten. Door mensen thuis af te halen in plaats van een halte volgens een dienstregeling, werkt dit concept veel flexibeler. Dit is ook in het belang van het OV-bureau. PvdA vraagt of dit een toezegging is op haar wens rond integraal publiek vervoer. Wethouder J. Bos kan geen toezegging doen over de toekomstige inrichting bij het OV-bureau. Het Drentse vervoer bestaat nu alleen uit bussen, die op de streeklijnen vooral leeg rijden. Dat is te duur waardoor de frequentie wordt teruggebracht. De gemeente moet ook nadenken over haar eigen financiering, bijvoorbeeld eerst via een proef.

De wethouder zou er wel voor wel als het nieuwe college op die inspanningsverplichting zou kunnen inzetten in de uitvoeringsfase. Er zijn inderdaad EU-verplichtingen, maar elke gemeente heeft volledige vrijheid hoe zij die invult in haar eigen manier van denken. De wethouder zegt toe dat het college tezijnertijd met het uitvoeringsprogramma naar de raad komt. De voorrang voor fietsers is in ieder geval in conceptuele zin bedoeld in de visie. Op de doorfietsroutes ligt ook de fysieke voorrang voor fietsers voor de hand. Er wordt een uitvoeringsagenda gemaakt met monitoring, concrete prioritering en het kostenplaatje; in dat proces vindt ook de participatie plaats. De planning is die in januari 2027 met de raad te bespreken. Het ligt niet in de rede om het busknooppunt in het stationsgebied te verplaatsen naar Station Zuid: dit zou de exploitatie van het OV-bureau heel zwaar onder druk zetten. Nu kunnen busreizigers uitstappen nabij het centrum. Wel zou de overstap van auto naar OV inderdaad beter op Zuid kunnen plaatsvinden: daar zijn genoeg parkeerruimte en ook goede OVverbindingen over langere afstanden. Voor 50PLUS hoeven ook niet alle bussen weg uit Emmen-centrum. Bij de halte Hondsrugweg kunnen heel goed ettelijke bussen stoppen; tegelijk kan er een hub op Station-Zuid komen. Volgens wethouder J.

Bos heeft het stationsgebied, straks ook een station voor de Nedersaksenlijn, juist een belangrijke functie als landingsplek voor bussen nabij het centrum. Verplaatsing naar Zuid zorgt voor te lange aanrijtijden en reisafstanden en te hoge exploitatiekosten voor het OV-bureau. Naar de congestie van bussen in het stadscentrum moet nog eens goed worden gekeken, maar daarvoor zouden ‘stappen’ en ‘trappen’ in het STOMP-principe uitkomst kunnen bieden.

20

Tweede termijn Wakker Emmen stelt na de eerste termijn vast dat de Mobiliteitsvisie alleen werkbaar is als zij aansluit bij de lokale realiteit, namelijk dat veel inwoners afhankelijk blijven van de auto, omdat alternatieven niet beschikbaar zijn. Zij moeten ook hun eigen keuze kunnen maken en de auto staat voorop. De ambities voor meer aandacht voor fiets en OV zijn prima, maar mogen geen doel op zich worden. Rond de noordelijke rondweg is ook veel te horen over kansen en toekomstige ontwikkelingen, maar onvoldoende is gebleken welke problemen zo’n weg kan oplossen. Juist daarom past voorzichtigheid bij een duur project met zoveel impact. De gemeente kan niet alles tegelijk, zeker niet als de middelen schaars worden. Wakker Emmen steekt die liever in de dagelijkse bereikbaarheid van inwoners. De fractie wil een mobiliteitsbeleid dat inwoners verbindt en een visie die ook naar hun dagelijkse praktijk kijkt. Men blijft deze visie kritisch volgen. PvdA is blij dat de participatie heel goed is meegenomen in de visie; hopelijk blijven de inwoners ook in de uitwerking goed betrokken. De visie is niet alleen een technisch verhaal over verkeer, maar ook een sociaal verhaal over hoe inwoners leven, wonen en zich kunnen ontwikkelen. Als de VVD de geluiden van de commissie hoort, zitten er behoorlijke verschillen in qua toon.

Het STOMP-principe is helder, maar het gevoel en de ondertoon daaromtrent is anders dan de formuleringen in de visie. De fractie gaat zich hierop beraden en komt hierop terug. PVV vraagt het college of het bereid is om zich expliciet uit te spreken over het STOMP-principe en de eerder genoemde, geschrapte zin. De visie bevat geen garanties voor bereikbaarheid en het financieel kader ontbreekt. De koppeling met de Zonneroute is overgenomen zonder politiek debat. De PVV wil in de raadsvergadering een uitspraak van de raad over landschapsbescherming als harde randvoorwaarde en over kernenergie als serieus alternatief, dat betrouwbaar vermogen levert met een fractie van het ruimtebeslag van zonnevelden. Als deze drie punten in de raadsvergadering niet worden beantwoord, verbindt de fractie daar haar consequenties aan. D66 hoort een heel aantal partijen het STOMP-principe als ‘anti-auto’ betitelen, maar het is juist ook ‘pro auto’. Het gaat om het aanbieden van alternatieven. In hoofdstuk 4 staat heel duidelijk dat per automobilist 40 m2 nodig is, tegenover 5 m2 voor een fietser. De ruimte is nou eenmaal beperkt in de gemeente, dus daar moet zij zuinig op zijn. Wakker Emmen hoort tegenspraak bij D66 tussen ‘pro auto’ en het te grote ruimtebeslag. D66 citeert de wethouder dat er veel meer autobewegingen worden verwacht.

Zonder maatregelen loopt het autoverkeer vast en dat is onwenselijk. Zonder extra ruimte is te zorgen voor een alternatief voor mensen en dan hebben fiets en OV veel minder ruimte nodig dan de auto. Degenen die de auto wel nodig hebben, kunnen die nog steeds gebruiken. In die zin is de visie ook ‘pro auto’. ChristenUnie dankt de wethouder voor diens goede uitleg van het STOMP-principe. De vragen van de PVV kwamen bijna als dreigement over, maar over de landschapselementen zijn vorig jaar bij het IBOR al afdoende uitspraken gedaan: daar is dus al beleid voor. Deze bespreking komt als gedachte-experiment over wat er gebeurt als ‘de heilige koe’ van haar sokkel wordt gehaald. Gelukkig blijft de auto tot genoegen van veel partijen nog wel even op die sokkel staan. GroenLinks vond de aandacht voor de doorgaande fietsroutes mooi als alternatief voor de auto. Als pleitbezorger van Orange TheWorld en Safe Streets benadrukt de fractie dat verlichting niet altijd voor sociale veiligheid voor fietsers zorgt. De gemeente moet in haar beleid de betrokken doelgroep integraal meenemen. Reactie college

21

Wethouder J. Bos zegt dat volgens het OV-bureau het lage OV-gebruik niet de reden is van het hoge autogebruik, maar in de context van de Emmense leefwereld gezien moet worden. Vanwege dit terechte punt is genoemde zin in het document geschrapt. PVV vindt dat die zin ook anders geformuleerd had kunnen worden. Nu lijkt het alsof de inhoud niet belangrijk zou zijn. Wat de fractie betreft komt de zin aangepast terug in het document. Wethouder J. Bos wijst erop dat de koppeling laag OV-gebruik versus hoog autogebruik niet terecht was, vandaar het schrappen van de zin. De vraag over de bereikbaarheid van dorpen en wijken suggereert dat die gaat verslechteren, terwijl de visie erop gericht is om die juist te verbeteren, een van de kernpunten daarin. Wakker Emmen begrijpt na deze uitspraak de stelling van het OV-bureau ook niet meer dat meer OV-gebruik het autoverkeer in dorpen en wijken zal doen afnemen. Dus wel of niet een OV-lijn of flexvervoer van en naar de buitendorpen maakt dus niet meer uit? Wethouder J. Bos geeft aan dat in de geschrapte zin uitsluitend stond dat het hoge autogebruik komt door het lage OV-aanbod. Dat is volgens het OV-bureau veel te kort door de bocht en B&W delen die mening. Met de huidige frequentie is het OV in sommige dorpen niet houdbaar, het college ziet een heel ander, flexibel model voor zich.

Maar over dit laatste heeft het OV-bureau het niet eens gehad. Dat is wat anders dan dat het OV geen bijdrage zou kunnen leveren aan de bereikbaarheden van de dorpen. Het STOMP-principe heeft niet zozeer met het OV-aanbod an sich te maken, maar met het uitgangspunt om, hoe dichter de reiziger bij het centrum komt, hem/haar meer te stimuleren om te voet, per fiets of per OV te gaan. Los daarvan zal de auto blijven: STOMP is een aanvulling op de auto en niet een vervanging daarvan. Zo krijgen inwoners meer keuzemogelijkheden in hun vervoer. De Mobiliteitsvisie gaat over mobiliteit. Andere zaken als tankhubs en kernenergie zijn al bij andere beleidsnota’s besloten. Voor de Zonneroute heeft de provincie een inpassings- en beeldkwaliteitsplan gemaakt, de gemeente is niet bevoegd dat te wijzigen. PVV betoogt dat de visie tankhubs aan de Zonneroute koppelt. Dat is impliciet een keuze voor een bepaalde energiebron. De fractie vroeg of er betere alternatieven voorhanden zijn en vraagt het college dit thema mee te nemen in het provinciaal overleg. Wethouder J. Bos wijst erop dat de Mobiliteitsvisie daar totaal niet over gaat. Die gaat over het bieden van ruimte voor onder meer tankhubs, waarmee diesel, benzine en gas worden aangevoerd. Daarnaast kunnen elektrische laadpalen en/of biodiesel komen e.d. De PVV brengt nu inhoudelijk een compleet andere discussie in.

Het college mag toch niet hopen dat de raad eind mei bij de Mobiliteitsvisie gaat besluiten tot de vestiging van een kerncentrale in deze gemeente? PVV geeft aan dat het laatste ook niet de bedoeling is van haar inbreng. Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als B-stuk naar de raad gaat. 7. Vaststellen verslag vorige vergadering van de raadscommissie van 14 april 2026 Voorzitter Wittendorp stelt vast dat de notulen van 14 april 2026 ongewijzigd worden goedgekeurd, onder dankzegging aan de notulist. 8. Sluiting Voorzitter Wittendorp sluit de vergadering om 23.23 uur onder dankzegging.

22