Notulen openbare vergadering van de commissie Samenleving van 2 december 2025

Beknopt verslag commissie Samenleving en (deels) Bestuur. Middelen & Economie van de gemeenteraad Emmen op dinsdag 2 december 2025 vanaf 19.30 uur Aanwezig: Voorzitter Commissiegriffier Collegeleden De commissieleden

: : : :

Verslaglegging

:

de heer P.M. de Jonge de heer D. Bouwman de heer J. Bos, de heer R. Wanders de heer K. Bosma (Hart voor Emmen), mevrouw A.W. Scheper (VVD), de heer J. de Boer (VVD), de heer R.R. Pruisscher (ChristenUnie), de heer G. Prins (ChristenUnie), de heer M.M. Tuik (CDA), de heer J.B.W. Wittendorp (CDA), mevrouw A.G. Louwes-Linnemann (PvdA), de heer R. Zuiderveld (PvdA), de heer H. Smit (PvdA), de heer M. Woltman (Wakker Emmen), de heer R. Woltman (Wakker Emmen), mevrouw A.K. Velzing (Wakker Emmen), mevrouw M. Kuipers-Hekhuis (Wakker Emmen), de heer D.E. de Vries (Wakker Emmen), de heer H.C. Nooij (50PLUS), de heer W.L.H. Moinat (SP), mevrouw C.P.M. Ester-Schokker (SP), mevrouw M. Stulp (D66) de heer D.P. Drolenga (Notuleerservice Mooi Werk)

1. Opening en vaststelling agenda Voorzitter De Jonge opent de vergadering om 19.30 uur en heet de aanwezigen welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2.

Actuele mededelingen college/presidium: n.v.t.

3.

Rondvraag: n.v.t.

4.

Spreekrecht niet-geagendeerde onderwerpen: n.v.t.

5.

Bespreken C-stukken: n.v.t.

6. Bespreken B-stukken 6A. Governance EMCO / Menso Eerste termijn PvdA ziet bij het onderbrengen van EMCO en Menso in één werkontwikkelbedrijf, met BorgerOdoorn en Coevorden als medeaandeelhouders, naast een hervorming door veranderende wetgeving ook meer kansen op werk voor de doelgroep. De regio staat voor een grote opgave: mensen die hulp nodig hebben of willen omscholen, jongeren die een richting zoeken en mensen met een beperking die passende begeleiding zoeken en dat in een steeds grilligere arbeidsmarkt. EMCO en Menso zijn beide gedreven, maar elk met een eigen structuur. Daar kansengelijkheid bij een gelijkwaardig aanbod begint, staat de PvdA achter deze samenvoeging tot één loket met één visie, waar systemen zich voegen naar de mens. Minstens zo belangrijk is het optuigen van dit BOCE-verband met gedeelde verantwoordelijkheid voor de toenemende kwetsbaarheid in de samenleving. Het Rijk stoot steeds meer taken af naar gemeenten met relatief minder budget. De fractie roept B&W wel op om bij de inrichting strikt te borgen dat aan alle inbestedingsvoorwaarden wordt voldaan. Ook bij een NV, die wat ‘verder weg’ voelt, mag de democratische controle nooit onder druk komen te staan. Dit noopt tot strakke aandeelhoudersafspraken, duidelijke maatschappelijke doelen en een transparante rapportagecultuur richting de raden.

Dit vraagt om solidariteit richting de doelgroep, maar ook tussen de drie gemeenten onderling als eigenaren van het ontwikkelbedrijf. Dit voorstel is

1

niet alleen technisch een goede keuze, maar ook een keuze voor een sterkere ontwikkelbasis voor mensen. CDA staat positief tegenover deze structuurversterkende samenvoeging tot BOCE-werkontwikkelbedrijf. Aandachtspunt is de borging van de arbeidsvoorwaarden voor Wsw-medewerkers. Hoe verliepen de gesprekken met de OR’s? De grotere afstand van een NV vraagt om heldere bestuursafspraken en transparante verantwoording en de juridische borging moet risico’s uitsluiten. De fractie krijgt graag inzage in de waarderingsmethodiek van EMCO en Menso en de verdeling van de aandelen en financiële risico’s. De aandelenverhouding valt voor Emmen qua zeggenschap positief uit, maar is dat bij de andere gemeenten voldoende geborgd? Wat als deze gemeenten niet instemmen? ChristenUnie werkt graag mee aan een robuuste, regionale sociale werkinfrastructuur om de doelgroepen te laten participeren. Door de nieuwe wetgeving voldoet de huidige structuur niet langer, inhoudelijk en qua financiën. Lukt dat in de organisatie wel? Wat betekent ‘één integrale dienstverlening’ feitelijk? En is die voor de doelgroepen of voor de gemeenten? Wat maakt één bedrijf effectiever en efficiënter als alle lokale vestigingen openblijven? Waar zitten de synergievoordelen? Er is gekozen voor een NV om sneller te kunnen schakelen.

Maar dat kan in een publieke samenwerking toch ook? Nu moet er juridisch van alles geregeld worden voor de inbesteding en zeggenschapsrechten in statuten en dienstverleningsovereenkomsten. De samenwerking tussen EMCO en Menso is op zich positief, maar de fractie wil de positieve verwachtingen rond deze reorganisatie wat temperen – al te vaak wordt zoiets te rooskleurig ingeschat. VVD vindt dit governancevoorstel goed. Het kan leiden tot schaalvoordelen en meer efficiency. Dit moet uiteraard nog wel gewaarborgd worden. Hart voor Emmen betitelt deze complexe samenvoeging tot één werkontwikkelbedrijf met veel onzekerheden niet zonder meer als verbetering. Dit heeft grote gevolgen voor medewerkers, gemeenten en inwoners en de financiële afwikkeling is complex door sterk uiteenlopende waarderingen bij de drie gemeenten. Onderling vertrouwen is een voorwaarde, maar controle is beter bij dit soort trajecten met vaak grote juridische en financiële risico’s.

Kan de raad hiermee instemmen als de grote onzekerheden pas na effectuering worden ingevuld? Welke financiële risico’s lopen de drie gemeenten als de begrote resultaten niet worden gehaald? Wat betekent de overgang voor de arbeidsvoorwaarden van het personeel met Wsw-dienstverband? Wat gebeurt er met alle lopende verplichtingen, schulden en contracten van de GR EMCO na opheffing? Hoe worden de risico’s tussen de gemeenten verdeeld? Is het realistisch om eind 2026 een definitief besluit te nemen? Welke risico’s kunnen het proces vertragen? Welke gevolgen heeft dit voor het personeel en de continuïteit? D66 begrijpt dat de samenvoeging tot één werkontwikkelbedrijf voordelen kan hebben en een toekomstbestendige oplossing kan zijn. In de presentatie op de informatiebijeenkomst kwamen de waarden en cultuur van EMCO mooi naar voren. Hoe zorgt de wethouder dat deze ook door Menso worden gedragen voor een nieuwe gezamenlijke ambitie, om een eventuele cultuurclash te voorkomen? Wat levert de samenvoeging concreet op? De zes argumenten hiervoor zijn te wollig geformuleerd. Welke mogelijkheden zijn er om effectiever op resultaten te sturen? SP leest dat de huidige structuur niet meer aansluit bij de groeiende doelgroep en de financieelorganisatorische uitdagingen sinds de Participatiewet.

De fractie ziet zeker het belang van versterking van de sociale infrastructuur, maar heeft wel de nodige vragen. Gegarandeerd moet zijn dat de overgang naar de NV niet tot verslechtering leidt in de arbeidsvoorwaarden of de begeleiding

2

van Wsw-medewerkers. De gemeenten krijgen meer zeggenschap door aandelenverhouding en statuten, maar de afstand tussen de raad en de werkvloer moet niet groter worden. Overeind houden van een lokale vestiging blijft cruciaal om inwoners van dichtbij te kunnen ondersteunen. De negatieve financiële positie van EMCO en de aankoop van aandelen vragen om zorgvuldige risicobeheersing. Wat betekent dit concreet voor Emmen? De impulsbudgetten worden bij Emmen gereserveerd om de sociale infrastructuur versterken, ook als de fusie niet doorgaat. De SP wil deze middelen niet inzetten op structuurversterking, maar op de ontwikkeling van mensen. Deze samenwerking is alleen mogelijk als de publieke regie stevig blijft, de medewerkers beschermd zijn en de financiële gevolgen duidelijk en beheersbaar zijn. 50PLUS lijkt deze samenwerking goed en de fractie ziet die met vertrouwen tegemoet. Wakker Emmen ziet als doel het verkrijgen van instemming van de BOCE-raden voor de samenvoeging van de GR’en van EMCO Groep en Menso NV tot één werkontwikkelbedrijf. Waar landelijk veel gemeenten het mes zetten in SW-bedrijven, is dat in deze regio niet gebeurd en wordt EMCO landelijk gezien als goed voorbeeld. Waar in het verleden de doelgroep meer bij EMCO een plek vonden, doen ze dat nu door de Participatiewet meer bij Menso. Gezien de grote overlap is samenvoeging een logische gedachte.

De fractie is benieuwd naar de financiële afwikkeling van de afbouw en opheffing van de GR naar het nieuwe ontwikkelbedrijf. Hoe wordt de zeggenschap van de drie gemeenten verdeeld? Op welke basis wordt het zich inkopen door Borger-Odoorn en Coevorden bepaald? Hoe wordt de Emmense opbouw van Menso betrokken bij de financiële afspraken? Krijgt de raad de uitwerking ervan ter besluitvorming voorgelegd? Anders kan zij hier niet meer op sturen. Op welke termijn wordt de samenvoeging verwacht? Vanwaar de keuze voor een NV? Is de optie GR ook onderzocht? Hoe willen B&W de raad betrokken houden bij de ontwikkelingen, bij de grotere afstand van de raad in een NV? Slimmer en efficiënter werken is een logische stap. Is er een quick scan gemaakt van de besparing? Immers, jaarlijks kampt EMCO met tekorten. Het proces vergt adequate communicatie naar de medewerkers van beide bedrijven, met name de SW-groep. Hoe houdt het college hen betrokken? Reactie college Wethouder J. Bos wijst er vooraf op dat de samenvoeging tussen EMCO en Menso niet financieel is ingegeven, maar om met gezamenlijke dienstverlening de mensen beter te bedienen via een doorgaande leerlijn van instroom naar uitstroom. Wel worden schaalvoordelen verwacht. In plaats van een nieuw bedrijf is gekozen om Menso een NV te laten.

Wel neemt het de GR, alle werkopdrachten en de medewerkers over (inclusief CAO): dit is de eenvoudigste manier. Het voorkomt onderlinge verrekening van de waarde tussen beide bedrijven door de eigenaren; dit zou met name bij de GR EMCO complex uitpakken, die ook nog jaarlijks verlies draait waardoor gemeenten miljoenen zouden moeten bijleggen. Een en ander moet wel juridisch uitgewerkt worden, onder andere in de statuten. De bedoeling van de drie gemeenten is heel duidelijk om in te besteden: inbrengen van opdrachten en medewerkers (‘wederkerigheid’). Vandaar dat alle drie gemeenten eigenaar willen worden en daarin willen deelnemen. ChristenUnie hoort nu vooral pragmatische redenen. Waarom spreekt het voorstel dan van meer slagvaardigheid en meer ondernemerschap? Wethouder J. Bos benadrukt dat het nieuwe construct wel degelijk slagvaardiger is. In een GR moeten DB en AB van drie gemeenten het eens worden, waarna een besluit nog langs de colleges en raden moet. Een NV klinkt op grote afstand van de raad. Maar zij kan wethouders afvaardigen naar de aandeelhoudersvergadering en de raad van toezicht en een NV werkt met dienstverleningsopdrachten als helder sturingsmiddel voor elke gemeente. Bovendien is het geen bedrijf met winstoogmerk, maar een met een inhoudelijke missie als overheids-NV. De contacten met de OR’s zijn goed.

De arbeidscontracten zijn geborgd door de CAO mee te laten gaan. De

3

cultuurverschillen tussen EMCO en Menso zijn er en daar moet de directie voldoende aandacht voor hebben. Dit speelt bij elke hervorming of reorganisatie en zal tijd nodig hebben. D66 informeert of de gemeenten daar nog op kunnen toezien. Want als beide culturen niet goed samengaan, gaat dat ten koste van de gewenste prestaties? Wethouder J. Bos houdt voor dat bij voorbereiding op een andere baan het werkontwikkelbedrijf een andere insteek kiest dan dat het de definitieve werkplek wordt. Dat is echt een taak voor directie, management en begeleiders; de heer Bos ziet niet in wat college of raad daarin kan betekenen, daarvoor staan zij te ver af van de werkvloer. Maar bij geluiden over dat cultuurverschillen tot problemen leiden, moet er uiteraard op geacteerd worden. Dan nog kunnen college en raad hooguit hun zorgen uitspreken in de betrokken gremia of hulp aanbieden. De schaalvoordelen zullen er zeker zijn, vooral in de overhead, maar zijn nog niet berekend. Dit voorstel is om instemming te krijgen of de drie gemeenten dit pad in kunnen slaan; hierna moet inderdaad al datgene wat Hart voor Emmen aandraagt, nog in detail uitgewerkt worden. Deze juridische en financiële vragen zijn nog niet te beantwoorden. Daarbij zullen beide andere gemeenten zich moeten inkopen in de aandelen: die verhouding moet nog worden bepaald.

Het behoud van de lokale vestigingen blijft nodig om te zorgen dat de mensen dichtbij kunnen blijven werken waar ze dat al doen. Dit bevordert hun functioneren. In die zin gaat hierbij de mens vóór efficiency als bijeffect. Minder locaties is dus niet de intentie van deze samenvoeging. Bij de informatiebijeenkomst en dit besluit is de raad betrokken, daarna moeten de gemeenten een dienstverleningsovereenkomst afsluiten waarin heel duidelijk staat welke prestaties het ontwikkelbedrijf moet leveren. De raad krijgt jaarlijks de mogelijkheid om bij te sturen, waarbij zij dit aan de hand van tussenrapportages kan monitoren. Dat is een veel directere manier van sturen dan in een GR. Voor verdere uitwerking is een plan van aanpak in de maak, inclusief communicatieplan. Directie en MT nemen de medewerkers al goed mee via bijeenkomsten en een nieuwsbrief en zullen dat over het vervolg blijven doen. Tot op heden gaat dat goed en dat moet ook, want sommige medewerkers ervaren dit als een heel spannende ontwikkeling. Planning is om vlak na het zomerreces hierover het conceptbesluit aan de raad voor te leggen. Daarna vindt de verdere invulling plaats. Coevorden wil via zeggenschap heel graag betrokken zijn. De uitwerking van de aandelenverhouding moet inbesteden mogelijk maken. Naast de technische aspecten is ook goede omgang tussen gemeenten onderling van groot belang.

Daarbij geeft een dienstverleningsovereenkomst een heel gerichte en effectieve sturingsmogelijkheid en die kan per gemeente verschillen. Tweede termijn PvdA is blij dat ook na dit besluit terugkoppeling naar de raad plaatsvindt. De fractie ziet ook de voordelen via een directe wijze van informatievoorziening. Graag ziet zij de uitwerking snel tegemoet, zodat er perspectief komt voor de medewerkers. ChristenUnie blijft wat terughoudend, zoals meestal bij dit soort reorganisaties. Maar de reactie van de wethouder heeft het beeld bij de fractie wel rooskleuriger gemaakt. Zij durft deze stap wel aan naar de verdere uitwerking. Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 6B. Het instellen van een bestemmingsreserve ‘Versterking sociale infrastructuur EMCO’ Eerste termijn D66 weet dat een bestemmingreserve de inzet van gelden waarborgt voor een specifiek doel en daar kan men in dit geval niet op tegen zijn. SP licht toe dat de gemeente vanaf 2025 zowel een structurele rijksbijdrage als een impulsbudget voor tien jaar ontvangt, om mensen die nog niet reguliere arbeid kunnen verrichten, wel perspectief

4

op (ontwikkeling richting) werk te bieden. Het is goed dat deze middelen hiervoor bestemd worden en niet opgaan in de algemene reserve, met als risico dat ze niet meer inzetbaar zijn voor de sociale infrastructuur bij de EMCO. De klassieke Wsw-groep wordt kleiner, terwijl een nieuwe groep met complexe uitdagingen steeds vaker een werkplek nodig heeft. Daarom is (financiële) versterking van de EMCO nodig. In 2026 wordt de concrete bestemming vastgesteld: daar het om langlopende middelen voor een kwetsbare doelgroep gaat, moet de raad hier actief bij betrokken worden. Hoe maakt het college straks de voorgenomen doelen van het impulsbudget meetbaar? 50PLUS vindt het instellen van een bestemmingsreserve voor ondersteuning om deze kwetsbare mensen mee te blijven laten doen in de maatschappij, logisch. Goed te zien dat de rijksbijdrage en het impulsbijdrage niet verdwijnen in de algemene middelen. Hoe vaak wordt de raad geïnformeerd over de besteding en verdeling tussen de drie BOCE-gemeenten? Wakker Emmen kan zich vinden in dit voorstel, dat duidelijk gelinkt is aan de vorige versie. De middelen worden opzij gezet om te investeren in het gezamenlijke ontwikkelbedrijf. Zonder specifieke bestemming van deze middelen gaat het ten koste van de meest kwetsbare inwoners. De fractie steunt van harte deze keuze om middelen voor nu en de toekomst te borgen.

Dit wil niet zeggen dat ze ook meteen aangewend moeten worden voor nieuwe activiteiten: immers, er is nog een jaarlijks tekort bij de EMCO. Wat gebeurt er met de middelen zolang het ontwikkelbedrijf er nog niet is? B&W kunnen tot vier ton onttrekkingen uit de reserve doen, maar Wakker Emmen ziet graag afstemming met de raad over de middelen. Hoe wordt de afweging gemaakt bij de mogelijke inzet van het rijksdeel ter dekking van het begrotingstekort bij de EMCO? VVD is geen voorstander van het grote aantal bestemmingreserves, daar zij de transparantie van de Begroting niet bevorderen, maar leiden tot gegoochel en vertroebeling van cijfers in begrotingen en jaarrekening. De structurele rijksbijdrage kan gewoon jaarlijks worden begroot, net als de ertegenover staande kosten. Immers, in de algemene middelen vallen ook de tekorten van de EMCO en de bestedingen aan Menso. ChristenUnie is terughoudend met het vormen van bestemmingsreserves. Het ‘strategische karakter’ van deze EMCO-reserve is niet echt duidelijk, maar komt wel vaker voor bij impulsgelden, evenals de langlopende inzet (tien jaar). De argumentatie dat de gemeente niet meer bij deze middelen kan als ze in de algemene reserve worden opgenomen, is echt onzin. Daar gaat de raad immers zelf over met haar budgetrecht.

Met een goede administratie van de bestedingen is dat heel inzichtelijk te houden: daar is geen bestemmingsreserve voor nodig. Bovendien lopen de aandelen van Borger-Odoorn en Coevorden via de balans en de huidige middelen staan voor 2025 wel bij de algemene middelen. Voor de ChristenUnie is een duidelijke titel dat deze rijksgelden zijn bestemd voor deze opgave genoeg. Graag een reflectie van het college hierop. CDA staat positief tegenover dit voorstel, maar zet wel vraagtekens bij deze boekhoudkundige werkwijze. Worden de uitgaven straks verdeeld op basis van de deelnemingen in de nieuwe NV of volgens de tabellen in dit voorstel? PvdA betoogt dat een sterke sociale infrastructuur het verschil kan maken tussen langs de kant staan of meedoen. De nieuwe rijksbijdrage en het impulsbudget kunnen dit borgen ter ondersteuning van mensen bij ontwikkeling en begeleiding op hun werkplek. De fractie kiest daarom ook voor een bestemmingsreserve, zodat de gelden worden ingezet waarvoor ze bedoeld zijn en niet verdwijnen in de algemene middelen. Reactie college

5

Wethouder Wanders leidt in dat deze rijksmiddelen specifiek zijn bedoeld voor de doorontwikkeling van SW-bedrijven naar sociale ontwikkelbedrijven. De gemeenten hebben daar hard voor gelobbyd, resulterend in een nieuwe werkontwikkelbedrijf van EMCO en Menso samen dat veel meer doelgroepen dan het klassieke SW-bedrijf gaat bedienen. Deze middelen waren niet meer voor 2025 te begroten, daar het Rijk ze op een laat tijdstip dit jaar formeel beschikbaar stelde. Vandaar de keuze voor een bestemmingsreserve om de gelden zo effectief mogelijk beschikbaar te houden voor genoemde ontwikkeling, waaronder scholingstrajecten en het voldoende uitrusten van het kader, om de verschillende doelgroepen te bedienen. ChristenUnie begrijpt dat de wens van B&W is om over de jaarschijven heen de gelden beschikbaar te houden en vrijer in te kunnen zetten, zoals i.c. al vanaf begin 2026. Maar waarom moeten zij dan per se in een bestemmingsreserve worden gestort? Volgens wethouder Wanders om ze, omdat ze niet in de Begroting staan, beschikbaar te houden en meteen begin 2026 in te kunnen zetten, zodat de directie van het ontwikkelbedrijf een vliegende start kan maken. Zou dat via de algemene middelen lopen, dan zou dat pas bij de Jaarrekening in mei of de Kaderbrief in juni het geval zijn. Volgens de VVD kan de raad in januari gewoon een begrotingswijziging voor 2026 afspreken hiervoor.

Bovendien loopt de bestemmingsreserve over tien jaar, terwijl die in dit geval eigenlijk maar voor één jaar nodig is. De fractie blijft hier moeite mee houden. Wethouder Wanders wijst erop dat die procedure loopt via een aanvraag voor een begrotingswijziging via het DB en AB van de EMCO Groep. Dat zal op z’n vroegst ook in mei 2026 zijn, terwijl met het sociaal ontwikkelbedrijf al begin 2026 een aanvang wordt gemaakt. Bovendien wil het college deze specifieke rijksmiddelen voor het betreffende doel bestemmen. Het is nu nog niet te overzien in welke mate de middelen worden besteed in het lopende kalenderjaar waarin ze binnenkomen. Het ene jaar kan dat intensiever gebeuren dan het andere, vandaar de langjarige voeding van de bestemmingsreserve, zonder over het budget heen te gaan. Bovendien is, zoals zonet uiteengezet, dat budget met een begrotingswijziging voor 2026 niet meer voor 2025 beschikbaar. Tweede termijn VVD herhaalt, de onderbouwing van de wethouder voor deze zoveelste nieuwe bestemmingsreserve volstrekt niet overtuigend te vinden. De fractie begrijpt deze keuze echt niet. Voor de ChristenUnie staat het doel van deze middelen, ter versterking van het sociale ontwikkelbedrijf, buiten kijf, maar zij verschilt van mening met B&W over de manier waarop. De fractie gaat zich hierover nog beraden.

Voorzitter De Jonge stelt vast dat dit raadsvoorstel (vooralsnog) als A-stuk naar de raad gaat. 6C. Vaststelling gewijzigde gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe Eerste termijn Wakker Emmen leest in de GGD-brief, die ook ingaat op alle ingediende zienswijzen, dat dit voorstel reeds op 14 april in alle colleges was verstuurd met het verzoek het voor te leggen aan de raden voor zienswijzen. Dit zou uiterlijk 6 juni gedaan moeten zijn, maar is verlengd tot 1 oktober daar veel raden behoefte hadden aan nadere toelichting op de voorgenomen wijzigingen. Na beantwoording door B&W van raadsvragen in de junicommissie is unaniem gekozen om geen zienswijze in te dienen en is het voorstel als A-stuk unaniem aangenomen in de raadsvergadering van juni. De raad wordt nu verzocht andermaal toestemming te verlenen voor de GR-wijzigingen. Daar kan de fractie zich nog steeds in vinden, uitgaande van de beloofde kortere lijnen en minder overleggen. Positief is ook dat hier geen financiële gevolgen aan zijn verbonden. Waarom leggen B&W het voorstel nu pas voor aan de raad, temeer daar de GGD stelt dat dit raadsbesluit uiterlijk 16 december genomen moet zijn om mee te kunnen nemen in de AB-vergadering van 17 december?

6

In Emmen vindt de besluitvorming pas een dag later plaats. Komt het Emmense besluit dan niet te laat? Hart voor Emmen ziet dat in het voorstel Zorg & Veiligheid, Veilig Thuis en Zorg- en Veiligheidshuis onder één integrale GR worden geplaatst voor meer bestuurlijke duidelijkheid, betere onderlinge afstemming en betere financiële sturing. De nieuwe structuur moet ook echt leiden tot meer grip en betere samenwerking. In welke situaties zouden gemeenten gebruik kunnen maken van het recht om uit te stappen bij de basistaken? Hoe wordt geborgd dat Emmen tijdig bijstuurt bij het ontstaan van knelpunten in de GR op inhoud of financiën? PvdA had al eerder aangegeven, het toevoegen van het domein zorg en veiligheid aan de GR GGD Drenthe een goede en logische stap te vinden. Dit versterkt de governance, integraliteit en kwaliteit van ondersteuning van de inwoners. De zienswijzen van de andere gemeenten zijn verwerkt. Emmen heeft geen zienswijze ingediend, maar de PvdA kan zich vinden in dit gewijzigde voorstel, onder andere wat betreft de betere mandatering bij gemeentelijke afstemming en de flexibele instelling van adviescommissies waar nodig. Waar men wel bedenkingen bij heeft, is de mogelijkheid tot in- of uitstappen van gemeenten bij basistaken. Enerzijds is het een erkenning van (de zuiverheid van) de gemeentelijke autonomie als zij principieel niet achter een bepaalde taak staat.

Anderzijds zijn er risico’s van versnippering, ongelijkheid of instabiliteit bij financiering en uitvoering, zeker in domeinen waar continuïteit en samenwerking essentieel zijn: publieke gezondheid en veiligheid. Goed dat artikel 37 hiertoe een duidelijke en ordentelijke financiële afwikkeling vaststelt: dit geeft rust. De samenwerking in GGD-verband is voor de PvdA niet vrijblijvend en zij blijft de ontwikkelingen de komende jaren kritisch volgen. Zij stemt al met al in met dit voorstel. D66 vindt samenwerking tussen gemeenten en maatschappelijke partners goed, vooral bij toenemende uitdagingen op het gebied van jeugdzorg en veiligheid. De voordelen van enkele wijzigingen vanuit de zienswijzen zijn zichtbaar, zoals het kunnen instellen van adviescommissies. 50PLUS kijkt positief naar het opnemen van het domein zorg en veiligheid in de GR GGD om in deze tijd van toenemende complexiteit in problematieken, de inwoners sneller te kunnen helpen.

Welke maatregelen worden genomen voor zorgdata die onbedoeld in veiligheidsprocessen zijn beland? Wie heeft in de nieuwe governance de eindverantwoordelijkheid bij digitale incidenten? Wordt bij de integratie een aparte toets gedaan op dataminimalisatie en toegangsniveaus en kan de raad daarvan de resultaten ontvangen? Voorzitter De Jonge vraagt zich af wat deze vragen met dit voorstel te maken hebben, maar laat eventuele beantwoording over aan de wethouder. VVD staat positief tegenover het voorstel om zorg en veiligheid onder te brengen in de GR GGD en onderstreept het belang om dit integraal te organiseren. De nieuwe naamgeving GR Samen Drenthe zorgde wat voor verwarring: hoe wordt dit in de praktijk ingevuld? CDA is positief over deze hechte regiosamenwerking die bijdraagt aan een veilig en gezond Drenthe. De wachttijden bij Veilig Thuis laten nog steeds te wensen over: wat betekent dit voor het onderbrengen bij de GGD? Wat wordt bedoeld besluitpunt 6 dat ‘na het treffen van de GR de EMCO wordt geïnformeerd’? SP leest dat zes andere raden al instemmen met de voorgenomen wijziging. De fractie wil graag, net als andere gemeenten, het functioneren van de gewijzigde GR evalueren en kan zich goed vinden in dit voorstel.

7

Reactie college Wethouder Wanders beseft dat de Emmense raadsvergadering een dag na het AB-overleg is, maar vanwege het ontbreken van een novembercyclus was deze avond de eerstvolgende mogelijkheid. Bovendien was het voorstel niet spoedeisend genoeg voor een extra raadsvergadering. Dit is ook gemeld aan het GGD-bestuur, dat bij zijn besluit een voorbehoud omtrent de Emmense instemming neemt. De beraadslagingen in deze commissie geven al enige indicatie over waar het Emmense raadsbesluit op afstevent. Besloten is Veilig Thuis Drenthe onder te brengen bij de GGD, maar dan via een additionele taak. Hier wordt het ondergebracht bij de basistaken, zodat hierop in de begrotings- en beleidscyclus van de GGD feitelijk mede gestuurd kan worden. B&W Emmen zien dit als groot voordeel. De raad is aan zet om wensen en bedenkingen mee te geven. De GGD werkt aan de beleidsbrief voor de begroting 2027, waarin deze wijziging wordt verwerkt. Er zijn Drentse gemeenten die jeugdgezondheidszorg niet hebben ondergebracht bij de GGD, maar elders, terwijl dat in de basis bij de GGD hoort. De opt-in biedt dan een instapmogelijkheid in de poot publieke gezondheid voor een bepaalde werkwijze en looptijd. De opt-out biedt de optie van uittreding op een bepaalde taak over een periode van twee jaar. Minimaal zes gemeenten moeten in een taak participeren om hem onder de basistaken te houden.

Alleen de GGD dekt straks niet langer de lading vanwege de extra poot zorg en veiligheid, vandaar de keuze van de projectgroep voor de naam Samen Drenthe die verwantschap uitdrukt – naar voorbeeld van Twente. VVD ging het bij deze vraag meer om een stuk herkenbaarheid naar de inwoners toe. Wethouder Wanders denkt dat in de externe uitingen de GGD ook straks als merknaam zal blijven bestaan. Samen Drenthe is meer de naam voor het bestuurlijke vehikel. De directeur Publieke Gezondheid blijft wettelijk gewoon in functie en is eindverantwoordelijk voor de organisatie; dat geldt ook voor het DB en AB. De vragen van 50PLUS over dataveiligheid zijn in de uitvoering belegd. Voorzitter De Jonge stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 6D. Vaststelling Ontwikkelperspectief Greenwise Campus Emmen Eerste termijn Wakker Emmen steunt van harte de ambitie om van Emmen een kennis- en innovatieregio te maken met de Greenwise Campus, waar onderwijs, zorg en ondernemerschap samenkomen. Tegelijk voelt het soms als de Droomvlucht van de Efteling met gelikte plaatjes en mooie vergezichten, waar de Emmense werkelijkheid nuchterder en complexer is. De uitvoering heeft grote financiële consequenties.

Is de visie niet te ambitieus? Hoe zorgt de gemeente ervoor dat zij geen verwachtingen wekt bij inwoners, ondernemers en kennisinstellingen die zij niet kan waarmaken of waar de investeringen aan de voorkant vergeefs blijken te zijn? Het perspectief zet in op reuring in de avonduren met sport, horeca, wonen en evenementen. Past dit niet veel logischer in Emmen-centrum waar dit al jaren wordt geprobeerd, wat ook de Horecavisie propageert? Is al duidelijk of er horeca komt op het campusterrein? Helderheid moet ook komen over de bereikbaarheid via de Van Schaikweg. Dit wordt onderzocht, maar er moet nu wel een visie op zijn. Blijft deze weg de verbinding tussen het centrum en Angelslo? Anders heeft dat enorme gevolgen voor de doorstroom van hulpdiensten, ondernemers en overig wijkverkeer. Een nieuwe ontsluitingsweg is geprojecteerd precies achter woningen in Angelslo, waar nu een rustig fietspad ligt. Dit krijgt grote impact op het woongenot van de bewoners daar. Hoe zijn zij betrokken? Wat vinden zij hiervan? Welke gevolgen heeft de nieuwe weg voor hun leefkwaliteit, geluid, veiligheid en privacy? Is daar al een geluidsonderzoek uitgevoerd? Het ziekenhuis wordt een belangrijke campuspijler, maar over Treant valt niets te lezen in het perspectief.

Blijft het op dezelfde locatie en is hier een langetermijnvisie voor? Ongelijkvloerse verbindingen en een gasbolbrug worden genoemd en vergelijkingen getrokken met Breda: dit grootstedelijke voelt ver weg van de Drentse nuchterheid. Ambitie is goed, maar moet wel bij Emmen passen en waar te maken zijn. Hoe realistisch zijn de ruimtelijke en financiële ingrepen? Voorkomen moet worden dat het college

8

straks bij het Masterplan de bal naar de raad terugkaatst, daar zij dit Ontwikkelperspectief heeft vastgesteld. Wakker Emmen is positief over de kansen van de campus, maar een visie moet meer zijn dan mooie vormgeving en algemene formuleringen. Men wil geen blanco cheque, om latere verrassingen te voorkomen. ChristenUnie hoort de behoefte om visie en helderheid op veel thema’s. Wakker Emmen noemt dit plan een ‘droomvlucht’, terwijl het een langetermijnvisie is om straks op te bouwen en Greenwise juist een enorme impuls kan zijn voor de uitdagingen waar Emmen mee kampt. Wakker Emmen beaamt helemaal dat dit mooie plan belangrijk is voor Emmen, maar dan wel op normale voet. Met bepaalde vergelijkingen voelt het wat over the top. Het mag allemaal wel wat nuchterder voor de fractie. ChristenUnie houdt voor dat een campus die meerdere studieniveaus samenbrengt, iets nieuws is voor de gemeente. Dan is het logisch om naar goede voorbeelden in den lande te kijken, zoals Breda, maar het hele document ademt niettemin een Emmense sfeer uit. Het is jammer dat Wakker Emmen dit zo makkelijk wegzet. De ChristenUnie had die fractie juist als medepassagier op de droomvlucht verwacht om ervoor te gaan met elkaar, in plaats van tegenwerpingen als ‘word concreet’ en ‘kom nou eens met plannen’. Daar wordt juist heel hard aan gewerkt.

PvdA ziet in het Ontwikkelperspectief de ambities en uitgangspunten voor de Greenwise Campus terug, met erg veel enthousiasme verwoord en verbeeld. De fractie hecht waarde aan dit ambitieuze plan en gelooft dat de mix van zorg, circulaire maakeconomie en onderwijs Emmen waardevol kan aanvullen, met als basis samenwerking tussen gemeente, inwoners en partners als voorwaarde voor succes. Het maakt werken, studeren en recreëren in een centrale, parkachtige omgeving mogelijk en de groene verbinding zorgt voor aansluiting tussen de Emmerdennen, woonwijken en bedrijventerrein Bargermeer. Het plan kan rekenen op groot draagvlak in de gemeente, zoals ook te horen is bij inwoners. Het baart ook zorgen: rondom de gevolgen voor de natuur en de verkeerssituatie. De impact op de Havikshorst bij aanleg van de ontsluitingsweg vergt aandacht vanwege de verwachte verkeers- en parkeeroverlast. Nu wordt daar al hinder ervaren van hardrijders en parkeerders bij Treant. Graag een toezegging van B&W dat zij de omwonenden hier goed in meenemen. Door studenten bij de uitwerking te betrekken en de voorzieningen openbaar toegankelijk te maken, kan de campus uitgroeien tot een levendig hart met sociale activiteiten van iedereen en voor iedereen.

CDA was al positief, is dat nog steeds en wordt alleen nog maar enthousiaster over deze belangrijke ontwikkeling voor Emmen, zeker gezien de groeiambitie naar 120.000 inwoners. Er rest maar één verzoek: een overall planning in tijd voor het Masterplan, omgevingsplan, plannen van de partners, de bouwfasen e.d. Dit is van belang voor de gemeentelijke investeringen in de komende jaren en nodig om alle betrokken partijen enthousiast te houden. VVD leest in het document over de ambities en uitgangspunten voor de Greenwise Campus met prachtige beelden van artistieke impressies en succesfactoren. Plannen en ambities hebben is prima, zeker hier. Maar ze moeten wel realistisch zijn en de gemeente met beide benen op de grond houden. De fractie vindt het belangrijk om de omwonenden te blijven betrekken in de ontwikkelingen. De inbreng van studenten is niet alleen een klankbord: hun perspectief is essentieel voor het bepalen van de behoeften. Het logo van Treant ontbreekt in het Ontwikkelperspectief, terwijl de zorg een belangrijk campusonderdeel is. Onderschrijft Treant de Greenwise-ontwikkeling wel? SP is duidelijk dat er veel positieve berichten zijn van omwonenden, maar ook zorgen over verkeersoverlast, die nu al mee te nemen zijn in de plannen. Auto- en busroutes moeten goed ingepast worden in de omgeving van de campuslocatie, een hele uitdaging.

Rond de uitvoering zijn nog veel vraagtekens, vooral qua bereikbaarheid. Dit vraagt om overleg met de campuspartners en

9

bewoners. Welke financiële impact krijgt dit op het plan? Wel blijft de fractie zeer enthousiast over de Greenwise Campus. ChristenUnie betoogt dat voor een ambitieuze ontwikkeling als deze moed nodig is met een goede balans tussen luchtkastelen en lafheid. Dus niet angstig kijken wat er op de gemeente afkomt, maar moed om daar concreet iets mee te doen. De Greenwise-ontwikkeling is zo’n moedige stap voor Emmen. Bijzonder goed dat de natuur van de Emmerdennen als inspiratie vertaald is in de ‘sjerp’ als identiteit van de campus. Dit past heel goed bij Emmen, waar de natuurlijke omgeving bepalend is. Dit betekent ook dat bestaande gebouwen of wegen dat niet hoeven te zijn: zij moeten de ontwikkeling dus niet belemmeren. Elk cluster moet een bepaalde (stedenbouwkundige) uitstraling en samenhang vormen: interessant, maar hoe verschillende zijn die clusters? Hoe is te bewaken dat de totale campusuitstraling één geheel wordt? De keuze voor bruisende verblijfsplekken met gebouwen voor maatschappelijke en commerciële activiteiten is logisch, evenals de mogelijkheid voor evenementen. Het ene hart is net iets groter dan het andere met verschillende dichtheid in voorzieningen. Ze moeten niet met elkaar concurreren, maar aanvullen. Hoe verhouden zich de harten tot de binnenstad? Het Ontwikkelperspectief wordt opgenomen in de Omgevingsvisie en vertaald in een omgevingsprogramma en –plan.

Er komt ook een Masterplan voor de gefaseerde uitwerking. Zijn dit verschillende documenten of niet? Zo ja, hoe verhouden die zich tot elkaar? De start omvat het Innovatiecentrum, het eerste onderwijscluster en de openbare ruimte: een grote opgave. Graag een tijdlijn voor al die ontwikkelingen, inclusief de te nemen raadsbesluiten. Hart voor Emmen ziet het Ontwikkelperspectief als toekomstvisie voor Greenwise, een grote gebiedsontwikkeling die onderwijs, innovatie, zorg en bedrijfsleven samenbrengt. De ambities zijn groot en de campus kan veel betekenen voor de regio. De centrale groene structuur (‘sjerp’) vormt de herkenbare ruggengraat verbindt de vele clusters met elkaar, passend bij Emmen als groene stad. De campus wordt autoluw met parkeerhubs aan de randen. Maar dan moet de omringende infrastructuur tijdig worden aangepast. De veiligheid op de Dordsestraat, Van Schaikweg en Boermarkeweg vraagt om concrete oplossingen en dan zijn papieren ambities niet genoeg. De eerste fase moet het vliegwiel vormen, maar dat werkt alleen met heldere planning, budget en voorwaarden. De veelheid aan partners vraagt om duidelijke afspraken over risico’s en verantwoordelijkheden. Alleen met stevige aansturing kan deze ontwikkeling slagen. Hart voor Emmen ziet de kansen en wil graag meewerken aan een sterke en toekomstbestendige campusontwikkeling.

Dit kan alleen met heldere kaders, realistische fasering en goede afspraken. Wanneer krijgt de raad een financieel kader met bandbreedtes voor alle campusinvesteringen? Komt er vóór het Masterplan een MER-verkenning zodat de raad goed onderbouwd een besluit kan nemen? D66 spreekt van een prachtig ontwikkelperspectief, dat Emmen kan laten ontwikkelen als echte studentenstad, met divers onderwijs en doorgroeimogelijkheden. Er is ook een breed draagvlak bij de stakeholders, wat te zien was aan de aanwezigheid van de drie bestuurders van de betrokken onderwijsinstellingen op de informatiebijeenkomst. D66 is enthousiast en ziet kansen, maar ook risico’s die zorgen baren. Ambitie valt of staat bij financiële middelen en concreetheid ontbreekt nog op veel vlakken. De keuze voor een flexibel raamwerk is begrijpelijk, maar draagt dit ook risico’s in zich waardoor ambities verwateren? Maakbare criteria ontbreken, waardoor ‘duurzaamheid’ te vrijblijvend lijkt – ondanks dit mooie streven. De gemeente wil zich profileren als sterke zorgsector met het Scheper Ziekenhuis als essentiële voorziening. Hoe gaat het lopen met de zorgcampus? Naast het ziekenhuis lijken lege plekken te liggen en D66 maakt zich zorgen over het commitment van Treant wiens logo ontbreekt.

Hoe houdt de wethouder hen binnenboord? De Kop van Zuid is duur geweest voor de gemeente: zijn hier kansen voor studentenhuisvesting, zorgpersoneel in opleiding bijvoorbeeld? Hoeveel investeringen zijn er nodig in de zorgpijler zolang Treant geen commitment uitspreekt? De sjerp is zeer fraai verbeeld als groene ader voor

10

voetgangers en fietsers, met rondom mogelijke bouwlocaties en clusters bereikbaar voor auto’s. Is er ook aan gedacht om de Nedersaksenlijn met OV-verbindingen alvast op te nemen in de ontwikkeling? Er is al een pijltje ingetekend richting de Boslaan. Dromen mag, maar Emmen moet niet naïef worden vanwege de vele mitsen en maren. Bij inwoners is ook wel een zekere scepsis te horen. D66 vindt dit concept te groot voor Emmen alleen, het vraagt ontzettend veel van het college. Er moet gezocht worden naar concretisering en commitment, ook buiten de gemeente. Niettemin, met een goede inzet en een ambitieus college zou de D66-fractie willen zeggen: ‘Het kan wél!’ 50PLUS staat volledig achter het Ontwikkelperspectief. Goed te zien dat de zienswijzen van omwonenden serieus worden genomen, wat bijdraagt aan het vertrouwen in de politiek. Er zijn twee scenario’s: 50PLUS vindt scenario 2 ‘innovatieve zorg dicht bij het ziekenhuis’ het meest logisch. Is er rekening gehouden met de hulpdiensten in het plan door deze vrij baan te geven richting het ziekenhuis, ook op de drukke Boermarkeweg? Reactie college Wethouder Wanders refereert aan de Greenwise-ontwikkeling als een van de grote, bij de Begroting afgesproken Emmense prioriteiten. Waar de ChristenUnie spreekt van ‘moed’, spreekt het college nog liever van ‘moet’.

Vanuit de initieer- en voorbeeldregio die Emmen wil zijn bij de Greenwise Campus en bijvoorbeeld de Nedersaksenlijn, is de opgave niet te groot voor het college of de kennisinstellingen. Want juist met alle partners samen is de wens om de regio naar een hoger niveau te tillen richting een Leven Lang Ontwikkelen, bij elkaar te brengen op de campus. Nieuwe ontwikkelingen die zich voordoen, moeten wel passen in de gewenste uitstraling en met elkaar synergie opleveren. In dat verband is het aanhaken van GETEC Park heel verheugend, dat jarenlang een min of meer afgesloten gebied was. Ook Treant ziet de campuspijler beroepsonderwijs als zeer interessant en wil graag aansluiten – ook inhoudelijk. Het lege terrein naast het ziekenhuis was in een eerder concept al bij de zorgcampus belegd, maar is nooit definitief langs de raad gegaan vanwege de versnelling op dat terrein. Het blijft bestemd voor zorggerelateerde functies; de precieze invulling is aan het bestuur van Treant. Er vindt veelvuldig overleg met hen plaats en dat wordt voortgezet; het college hoopt op een goede afloop.

D66 vindt het goed te horen dat er ‘veelvuldig overleg’ is, maar heeft de wethouder er echt vertrouwen in het definitief aanhaken van Treant bij de zorgcampus? Wethouder Wanders memoreert dat de zorgcampus al sinds 2019 in de conceptvisie staat, met blijvende vrije ruimte op de beroepsonderwijscampus voor het ziekenhuis. Over het definitief aanhaken kan het college geen garanties geven, gezien de lopende bouwactiviteiten bij Treant zelf. De gemeente verhuurt aan hen parkeerruimte in het gebied. Wel is er het gezamenlijke bewustzijn dat er collectieve oplossingen moeten komen, waarbij de gemeente graag wil faciliteren bij bijvoorbeeld het aantrekken van artsen in opleiding, scholingsmogelijkheden en andere ambities elders stutten. Ook bij de opgestarte HBO-V-opleiding was Treant betrokken. In 2026 wordt aan het Masterplan uitgewerkt met een nadere planning. De mijlpalen in de samenwerkingsovereenkomst met DC Terra en NHL Stenden moeten verder uitgewerkt worden, zoals de autoluwe en tegelijk uitnodigende ontsluiting voor direct omwonenden. Met hen zijn de eerste gesprekken gevoerd en afspraken gemaakt, zoals over het parkeren door Treant-personeel bij hen op de hoek. De betrokken bewoners in Angelslo, waar de ontsluiting achterlangs komt, zijn uitgenodigd voor een informatieavond.

De direct aanwonenden aan de Angelsloërdijk hebben al een bijeenkomst gehad: enkelen vonden de ingetekende ontsluitingsweg ‘best spannend’. Het is beeldbepalend voor de uitstraling om het verkeer niet over maar rondom de campus te houden. Hoe zich dat in een definitief ontwerp of plan vertaalt, hangt af van de finale positionering van de harten op de campus. Afspraak is om de omwonenden ook daarbij te betrekken. Want de campus is ook een gebied waar zij kunnen vertoeven, recreëren of verplaatsen. Deze input wordt later uitgewerkt en niet in dit perspectief: dit is een visie op hoe de campus zich zou kunnen ontwikkelen. Het is niet een

11

gedetailleerde uitwerking zoals een omgevingsplan en een MER-onderzoek. Over de relatie met de binnenstad: de campus moet niet echt een uitgaansboulevard worden, eerder een ‘coffee to go’, een minisupermarkt en ontmoetingsplekken met parkbankjes op de sjerp. Als hiërarchie in de harten wordt ervaren, zit dat in de dichtheid van voorzieningen, die aansluit bij de intensiteit van gebruik door studenten e.a. Wakker Emmen had alleen gevraagd naar de aanwonenden aan de geplande ontsluitingsweg, maar wordt meteen door de wethouder meegenomen op de droomvlucht. Hoeveel direct aanwonenden zijn op komen dagen op de informatieavonden? Weten zij nu ook echt dat er een nieuwe weg achter hun huis langs kan komen? Wethouder Wanders antwoordt dat er niet naar hun adres is gevraagd, wel hebben zij reacties op kaartjes geschreven. Het was een drukbezochte avond in twee rondes à 60-70 mensen. Een mooi resultaat, temeer daar de bewoners van de Angelsloërdijk op een andere avond zijn geïnformeerd. Enkelen gaven aan, de mogelijke ontsluitingsweg ‘best spannend’ te vinden. Of die precies achter hun huis langsgaat, moet nog verder uitgewerkt en ingepast worden via het Masterplan en Emmen Bereikbaar, net als de overige wegenstructuur zoals vanaf de Rondweg. CDA vraagt wanneer men het Masterplan tegemoet kan zien. De wethouder noemde alleen 2026.

Wethouder Wanders wijst erop dat het plan veel uitwerktijd vergt. Het streven is om dat in 2026 af te hebben, maar dat zal waarschijnlijk niet eerder dan (ver) in het najaar zijn. SP informeert in hoeverre de parkeerplaatsen al meegenomen worden in de plannen. Wethouder Wanders geeft aan dat dit niet in het Ontwikkelperspectief staat of nog komt te staan: dit is een visie op wat de gemeente hoopt wat er gaat landen op het campusgebied. Daar wordt nu geparkeerd door Treant-personeel: daar moet straks in de detailuitwerking een oplossing voor komen, net als parkeermogelijkheid voor studenten en artsen in opleiding die naar de campus komen. Zonder durf om te dromen over wat Emmen de huidige en toekomstige generatie kan bieden, zou de gemeente min of meer bij de pakken neerzitten. Deze ontwikkeling is als waaier juist absolute noodzaak voor de toekomst van alle niveaus van het beroepsonderwijs en het MKB onder de noemer Leven Lang Ontwikkelen. Het college voelde bij de Begroting veel steun bij de raad voor deze ontwikkeling, vandaar de poging dit goed vorm te geven in het Ontwikkelperspectief. PvdA hoort een mooie uitleg over de plannen met grote ambities. Maar hoe denken B&W de zorgen rond de verkeersafwikkeling, die nu al leven, weg te halen bij omwonenden? Wethouder Wanders antwoordt dat na de informatieavonden de reacties over specifieke situaties zijn meegenomen.

Deze worden ook al in de periode tot de start van bouw afgestemd met de verschillende ambtelijke teams. Bij de ontwikkeling en ontsluiting zelf vindt een nieuwe participatieronde plaats. Voor de zorgen die nu leven, wordt nu al een oplossing gezocht. Tweede termijn Wakker Emmen benadrukt nogmaals dat het Ontwikkelperspectief geen blanco cheque mag worden. Er moet snel een visie op de Van Schaikweg komen, want de 8.000 bewoners van Angelslo maken daar veel gebruik van en lijken straks een omweg te moeten maken. De fractie maakt zich zorgen over de aansluiting op andere wegen en dit verdient meer aandacht. De impact van de ontsluitingsweg achter Angelslo is groot en blijft zorgelijk, net als de lege plek naast het ziekenhuis. Blijft die leeg of gaat het college proactief werken aan een goede invulling en dito langetermijnvisie van Treant? Wakker Emmen steunt de campusontwikkeling, maar vraagt tegelijkertijd om realisme en transparantie vóór de volgende stap. ChristenUnie begrijpt de zorgen over de Van Schaikweg als belangrijke wijkader, maar vindt niet dat elke weg of gebouw nu al moet vaststaan. De functie moet bepalend zijn voor de oplossing, dan is in de vervolgfase nader te bepalen hoe de ontsluiting precies plaats gaat vinden. PvdA gaat ervan uit dat de wethouder regelmatig in overleg blijft met inwoners en campuspartners.

Alleen in samenwerking zijn de prachtige ambitieuze plannen van Greenwise mogelijk te maken.

12

CDA ziet de perspectief als droom, maar ook een eerste kader voor de campus. Een van die kaders is de functie van een ontsluitingsweg en die is inderdaad belangrijker dan de precieze invulling. Om te kijken waar de gemeente staat in de campusontwikkeling, is het Masterplan met tijdplanning in 2026 zeer welkom. De fractie blijft positief over deze ontwikkeling. VVD is uit de reactie van de wethouder nog steeds niet helder of er definitief commitment is van Treant. Is dat op korte termijn te verwachten? Is er een plan B bij afhaken? De fractie omarmt de kanttekening van Wakker Emmen over blanco cheques en ziet het Masterplan graag tegemoet. ChristenUnie ondersteunt het grote belang van dit project voor huidige en toekomstige generaties van Emmen. Wat blijft hangen, is het zoeken naar concrete antwoorden van de wethouder. Deels is dat uitwerking, maar er blijven punten wat vaag, zoals de relatie campus-binnenstad en die tussen Masterplan, omgevingsprogramma c.q. –plan inclusief de verhouding in prioriteiten voor de komende jaren. Niettemin kijkt de fractie uit naar het vervolg. Hart voor Emmen krijgt een visie voorgeschoteld zonder duidelijkheid over kosten, risico’s, haalbaarheid, planning en randvoorwaarden. De fractie is bang om met instemming een blanco cheque af te geven en is hier nog niet over uit.

D66 hoort in de beantwoording de ambitieuze uitspraken waar de fractie naar op zoek was, zoals Leven Lang Ontwikkelen en ‘moet’. Ondanks zorgen zijn de meeste fracties positief en zien het belang voor Emmen. Daar wordt D66 blij van en dit geeft vertrouwen. De wethouder heeft het over ‘heel veel inzet en communicatie’ met Treant, dus de fractie neemt aan dat er veel inspanning wordt geleverd. Er wordt hoop uitgesproken over commitment en tegelijk worden er geen garanties afgegeven. Goed dat de VVD hierop doorvroeg, want als Treant niet aansluit, heeft dat wel gevolgen voor het vervolg. Goed dat Wakker Emmen aandacht vraagt voor waar de ontsluiting van de campus precies komt, want er moet rekening gehouden worden met de omwonenden. D66 sluit af met een toepasselijke uitspraak: ‘Ga maar op weg, het pad komt vanzelf.’ 50PLUS sluit zich aan bij het betoog van de VVD. Reactie college Wethouder Wanders zal bij de ontsluiting rekening houden met de bewoners van Angelslo, net als met de toestroom van studenten en medewerkers van het Innovatiecentrum. Hierbij wordt naar de optimale inpassing gekeken in het vervolg. Wakker Emmen ziet dat het uiteinde van de ontsluitingsweg geprojecteerd is bij de N862 (Emmen-Klazienaveen) als ‘stadsentree met allure’.

Daar verwacht de fractie hoge verkeersdruk; hoe kunnen daar de bewoners van Angelslo goed ontsloten worden? Hopelijk wordt daar goed naar gekeken. Wethouder Wanders had dat net ook bevestigd, net als de toezegging om de omwonenden nauw te betrekken bij de verder planvorming in het campusgebied. De investeringsplannen van Treant zijn nog onbekend bij de gemeente: het bestuur van Treant heeft een eigen besluitvormingsproces en er loopt daar ook een reorganisatie. Bij parkeren en de huur van Kop van Zuid betrekt Treant de gemeente erbij, maar bij andere thema’s ook niet. Op inhoud is Treant allang aangehaakt bij het Innovatiecentrum (2 fte) en was het bij de HBO-V een van de dragende partners. De gemeente heeft het gebied naast het ziekenhuis vrijgehouden voor zorggerelateerde functies en dat blijft zo. Het is nu aan Treant om daarop in te gaan en B&W proberen daar het warme gesprek over aan te gaan. Op welke termijn men aanhaakt, is aan Treant. De wethouder weet niet of veel meer aandringen gaat helpen. Hij hoopt dat men ook aansluit bij andere faciliteiten. Wellicht is een combi mogelijk van een studentenrestaurant met een vergaderfaciliteit voor het ziekenhuis, dat daar gebrek aan heeft. VVD informeert of dat het gevraagde plan B is.

13

Wethouder Wanders heeft op dit moment geen enkele reden om een plan B te ontwikkelen. De witte vlek aan de noordkant van de campus was er al en die wil de gemeente voor de zorg blijven bestemmen. Er is met Treant weleens gesproken over andere zorggerelateerde functies op die plek en er worden de nodige ontwikkelingen verwacht in het zorglandschap. B&W willen hiermee hoe dan ook voorkomen dat de gemeente ‘nee’ moet zeggen als er wel vraag naar komt vanuit Treant. Zodra er iets nieuws is te melden, zal de wethouder de raad daarvoor informeren. Dat geldt ook voor initiatieven vanuit de kennisinstellingen. Soms is de wethouder daar weleens ongeduldig over, maar hij houdt goede hoop dat daar iets concreets over komt te staan in het Masterplan. Voorzitter De Jonge stelt vast dat dit raadsvoorstel als B-stuk naar de raad gaat. Schorsing 7. Bespreken A-stukken: 7A. Wijziging Verordening individuele inkomenstoeslag 2015 Wakker Emmen is er voorstander van om inwoners met structureel laag inkomen te ondersteunen waar mogelijk. Met deze wijziging kan de gemeente zonder aanvraag ambtshalve een individuele inkomenstoeslag verstrekken om dit proces te versnellen waar nodig. De wijziging gaat i.c. niet of nauwelijks met meer uitvoeringskosten gepaard, daar Emmen die al op een soortgelijke manier te werk gaat.

Goed dat de gemeente in veel gevallen dit soort toekenningen al ambtshalve verstrekt. Het college moet wel de vinger aan de pols houden bij de uitvoeringskosten. 50PLUS ziet in de inkomenstoeslag een welkome aanvulling voor mensen met een langdurig laag inkomen. Wel wil de fractie de ontvangers vragen mee te doen aan een budgetcursus om hun financiële problemen op te lossen. Zijn B&W het daarmee eens? PvdA is verbaasd over de koppeling tussen de inkomenstoeslag en financiële problemen, want die twee zaken hebben niet zonder meer met elkaar te maken. 50PLUS denkt hier anders over: een budgetcursus kan juist goed helpen bij sommige toeslagontvangers om uit de problemen te komen. VVD is niet helemaal duidelijk wat dit voorstel brengt als de impact op uitvoeringskosten en capaciteit nihil is. Immers, dan wordt er toch geen aanvullende inkomenstoeslag verstrekt? Daarnaast wordt de nieuwe Participatiewet in Balans pas per 2027 van kracht, dus waarom loopt het college hier al op vooruit? Leiden ambtshalve toekenningen niet tot situaties waarbij achteraf blijkt dat een toeslag teruggevorderd moet worden, bijvoorbeeld als het financiële perspectief tussentijds is verbeterd? Hoe groot is het risico hierop? ChristenUnie is het een doorn in het oog dat sommige inwoners vastlopen in de bureaucratie bij de overheid. Zij moet juist de menselijke maat hanteren.

Dus vindt de fractie het goed om de individuele inkomenstoeslag ambtshalve toe te kennen. Regels dienen de mens, niet andersom. Wat gaat er na deze wijziging precies anders in de werkwijze? Er wordt nu al ambtshalve toegekend en het vraagt intern geen extra medewerkers of kosten. Gevaar is dat een inwoner later geen recht heeft op een toeslag: hoe gaan B&W hiermee om? De toeslagenaffaire bewijst dat de gemeente daar voorzichtig mee moet zijn. CDA kan eigenlijk niet tegen een voorstel met minder bureaucratie en meer bestaanszekerheid zijn. Wel vraagt de fractie zich af deze wijziging meer mensen met laag inkomen gaat bereiken als de ambtelijke afhandeling straks feitelijk niet verandert. Reactie college

14

Wethouder Wanders wijst op het sociale beleidskader waarbij de inwoner centraal staat en niet de regels en bureaucratie. Het vooruitlopen op de wettelijke mogelijkheid per 2027 van vereenvoudiging van de Participatiewet kan voor gemeenten al in 2026 ingaan. Mensen met langdurig laag inkomen hebben lang niet altijd schulden en kunnen lang niet altijd slecht rondkomen. Er zijn zelfs inwoners met zes keer bijstandsniveau die veel een budgetcursus veel beter kunnen gebruiken. De meest kwetsbaren moeten het vaakst hun privégegevens overleggen en dan zou de gemeente hen moeten helpen dat gemakkelijker te maken met de menselijke maat en dus een ambtshalve toekenning. Daardoor wordt de regeling ook effectiever benut. Hiermee denken B&W een grotere groep te kunnen bereiken die langdurig op een laag inkomen zit. Overigens heeft niet iedereen recht op deze toeslag: dat hangt af van andere regelingen. Via de Doe Mee-webshop is al ervaring opgedaan bij enkele regelingen en het college wil veel meer met ambtshalve toekenningen gaan werken. De uitvoeringskosten zijn om die reden al in beeld, dus de verwachting is dat die niet of nauwelijks zullen stijgen en evenmin inzet van meer medewerkers vraagt. Een inkomensverbetering uit zich dat in het jaar daarop en dan is al bekend of over de afgelopen 36 maanden een inkomen 100 procent van het wettelijk sociaal minimum is geweest.

Daar heeft de gemeente met controle achteraf echt wel goed grip op, dus een inkomensverbetering in de toekomst heeft geen invloed op of men nu wel of niet recht heeft op de inkomenstoeslag. Voorzitter De Jonge stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7B. Aanwijzingsbesluit digitale kanalen gemeente Emmen VVD ziet de digitale kanalen voor aanvragen van overheidsproducten en –diensten als waardevolle aanvulling, zolang het geen verplichting wordt. Voor digitaal minder vaardige inwoners namelijk, moet bellen, een fysiek loket of briefpost altijd mogelijk blijven. De fractie vindt het voorts belangrijk dat digitale processen geen hinder opleveren in het contact met de gemeente. Wakker Emmen staat achter dit voorstel. Voor de fractie is belangrijk dat inwoners en bedrijven duidelijk en eenvoudig de producten en diensten kunnen vinden. Reactie college Wethouder J. Bos beaamt dat in het voorstel niet staat dat er andere ingangen zijn voor digitaal minder vaardige inwoners. Maar het kan inderdaad niet zo zijn dat zij hierdoor worden uitgesloten voor andere overheidsdiensten. De gemeente gaat zeker nog naar kijken hoe dat te regelen is. Dit voorstel gaat meer over vereenvoudigde ingang langs de digitale weg. Voorzitter De Jonge stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7C.

DAEB-aanwijzing ten behoeve van lening ver- en nieuwbouw Innovatiecentrum ChristenUnie erkent de noodzaak van deze aanwijzing en steunt die. Duidelijk blijkt uit het voorstel dat de gemeente te maken heeft met structurele, hardnekkige sociaal-economische uitdagingen en dat de markt niet zelfstandig kan voorzien in de noodzakelijke kennis- en innovatiestructuur. Dan is het juist van algemeen belang dat de gemeente dit aanbiedt door opdracht te geven aan het Innovatiecentrum. Daarmee is sprake van een dienst van algemeen economisch belang (DAEB). VVD is in de basis akkoord met dit voorstel. Het mogelijke voordeel voor het Innovatiecentrum van bijna 12,5 miljoen kan de fractie niet helemaal plaatsen. De rentekorting is 1,26% op jaarbasis en gerekend bij de onderhavige lening over 25 jaar is dat bedrag toch veel lager? Kan de wethouder aangeven of er nog een additioneel voordeel is voor de stichting, dat de VVD over het hoofd ziet?

15

Hart voor Emmen leest dat de DAEB-aanwijzing voor de Greenwise Campus voor 25 jaar geldt. Volgens Kenniscentrum Europa Decentraal is onder de EU-regels de standaard maximale looptijd tien jaar, tenzij er zwaarwegende redenen zijn om ervan af te wijken. Vanwaar de keuze voor 25 jaar en op welke juridisch grond is die langere termijn toegestaan? Is vooraf getoetst of een DAEB over 25 jaar juridisch houdbaar is richting de Europese Commissie? Eerst moet hier duidelijkheid over zijn, voor de raad hier een verantwoord besluit over kan nemen. SP meent dat het Innovatiecentrum een motor voor kennis, innovatie en samenwerking wordt. Essentieel is dat de gemeentelijke lening goed afgedekt, de financiële risico’s goed gemotiveerd en de raad tijdig geïnformeerd wordt bij substantiële wijzigingen of andere relevante ontwikkelingen. De DAEB biedt een oplossing en het commitment van de RUG, NHL Stenden en het Drenthe College is daarbij als ondersteuning te zien. Reactie college Wethouder J. Bos bevestigt dat het rentevoordeel 1,26% is. Maar de EU rekent met heel andere maatstaven: die gaat sowieso uit van 10%. Vandaar het hoge bedrag van ruim 12,5 miljoen als voordeel. Dat is sec niet ernstig daar het een fictief voordeel is en het EU-maximum 15 miljoen is. Daar blijft het hier ruim onder.

Voor dit voorstel is gedegen juridisch advies ingewonnen: deze aanwijzing is houdbaar op deze manier en dat geldt ook voor de 25-jaarstermijn richting de EU. Bovendien, dit besluit hoeft de gemeente niet voor te leggen aan de EU; de raad kan zelfstandig een DAEB toewijzen onder de EU-regelgeving. Voorzitter De Jonge stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 8.

Onderwerpen ter bespreking: n.v.t.

9. Vaststellen verslag vorige vergadering 9A. Vaststellen notulen raadscommissie Samenleving van 10 juni 2025 Voorzitter De Jonge stelt vast dat de notulen van 10 juni 2025 ongewijzigd worden goedgekeurd, onder dankzegging aan de notulist. 10. Ingekomen stukken vanuit het college/presidium Er zijn geen agenderingsverzoeken. 11.

Overige ingekomen stukken: n.v.t.

12. Sluiting Voorzitter De Jonge sluit de vergadering om 22.15 uur onder dankzegging.