Notulen openbare vergadering van de commissie Samenleving van 13 januari 2026
Tekst van het document
Beknopt verslag commissie Samenleving en Wonen & Ruimte van de gemeenteraad Emmen op dinsdag 13 januari 2026 vanaf 19.30 uur Aanwezig: Voorzitter Commissiegriffier Collegeleden
: : :
De commissieleden
:
Verslaglegging
:
de heer P.M. de Jonge mevrouw D. Idema-Herder de heer J. Bos, de heer A.J. Jakobs, mevrouw D.S. Keen, de heer G.P. Rink, de heer P.M. Schrik, de heer R. Wanders de heer R.S. de Jong (Hart voor Emmen), de heer K. Bosma (Hart voor Emmen), mevrouw A.W. Scheper (VVD), de heer M. Meijer (VVD), de heer G. Prins (ChristenUnie), de heer R.R. Pruisscher (ChristenUnie), de heer J.B.W. Wittendorp (CDA), de heer C.M.S. van den Berg (CDA), de heer H. Smit (PvdA), de heer A. de Vries (PvdA), mevrouw U.H. Kilinçci (PvdA), de heer L.H. Herbers (Wakker Emmen), de heer M. Woltman (Wakker Emmen), mevrouw A.K. Velzing (Wakker Emmen), de heer M. Katerbarg (Wakker Emmen), de heer H.M. Kasteleijn (50PLUS), mevrouw M. Stulp (D66), de heer W.L.H. Moinat (SP), mevrouw C.P.M. Ester-Schokker (SP), mevrouw B. van der Woude (GroenLinks) de heer D.P. Drolenga (Notuleerservice Mooi Werk)
1. Opening en vaststelling agenda Voorzitter De Jonge opent de vergadering om 19.30 uur en heet de aanwezigen welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2. Actuele mededelingen college/presidium Wethouder Keen deelt mee dat de winterregeling voor dak- en thuislozen al sinds 22 december in werking is gezien het winterweer. Sinds vorig jaar geldt de versoepeling dat ook de menselijke maat (neerslag, wind) meetelt. Bij fase 1 (gevoelstemperatuur onder nul) worden de dak- en thuislozen zo veel mogelijk naar de nachtopvang toegeleid, bij fase (onder min tien graden) worden zij actief naar binnen gehaald. Het laatste was in de week van 5 januari nodig, vandaar de extra opvangbedden, waardoor geen enkele dak- of thuisloze buiten hoefde te slapen. Op verzoek van de Vrienden van Atlas biedt de Doe Mee-webshop 300 theaterkaartjes aan voor 5 euro voor twintig diverse voorstellingen. Alle tickets zijn verkocht. In de evaluatie wordt de vervolgstap op dit succes bekeken. 3. Rondvraag Wakker Emmen betoogt dat het besluit om het zwembed in de Rietlanden te sluiten, bijzondere doelgroepen raakt, getuige de vele reacties. De fractie ziet graag dat de drie binnenzwembaden in de gemeente voor hen geschikt (volledig inclusief) worden, ook voor rolstoelgebonden mensen.
Welke opties zien B&W en wat is de algemene status van de inclusiviteit van de zwembaden? Wethouder Schrik beaamt het belang van het gebruik van gemeentelijke zwembaden door iedereen. In de afgelopen en komende periode worden diverse maatregelen doorgevoerd. Zo zal het Aquarenabad in april volledig inclusief zijn. Het doelgroepen- en recreatiebad beschikken al over een hellingsbaan voor rolstoelgebruikers en het sanitair plus omkleedruimtes zijn daar volledig aangepast. In april komen er twee verrijdbare tilliften voor dit bad. Bij de verbouwing van het Neptunusbad (Klazienaveen) worden ook inclusieve aanpassingen gerealiseerd en hetzelfde geldt de komende periode voor De Slagen (Schoonebeek): aangepaste kleedruimtes en tilliften. Daarna zijn alle zwembaden in de gemeente inclusief voor alle gebruikers.
1
Hart voor Emmen heeft enkele vragen over het recente winterweer. 1) Waarom werd het zoutafgiftepunt op 5 januari gesloten ondanks aantoonbare gladheidsrisico’s voor inwoners? 2) Waarom is strooizout alleen beschikbaar in Emmen en niet in de buitendorpen, terwijl de risico’s daar minstens zo groot zijn en dit de bereikbaarheid beperkt? 3) Vinden B&W het aanvaardbaar dat minder valide inwoners van buitendorpen in dit weer naar Emmen moeten komen om strooizout te verkrijgen? Wethouder Jakobs antwoordt dat tijdens de hevige sneeuwval het zoutafgifteterrein uit voorzorg is gesloten voor verkeer vanwege de veiligheid van inwoners en medewerkers. Inwoners die langskwamen, kregen niettemin strooizout mee. De keuze viel op een centrale uitgifte op het milieubrengstation waar ook het gemeentelijke zoutdepot is: dit maakt efficiënte bevoorrading en toezicht mogelijk binnen de beschikbare middelen. Extra uitgiftepunten kostten te veel capaciteit en logistiek. De prioriteit ligt bij veilige hoofdwegen, fietsroutes en vitale infra; voor privéterreinen en trottoirs zijn de inwoners zelf verantwoordelijk. Voor ouderen of mindervaliden in buitendorpen kan het halen van strooizout een uitdaging zijn, maar het blijft een aanvullende service. Waar nodig kunnen ze terugvallen op hun eigen middelen of eigen netwerk.
Daarnaast worden op strategische plekken in dorpen en wijken zoutvaatjes geplaatst, die inmiddels proactief zijn bijgevuld. Hart voor Emmen ontving signalen dat mensen geen zout konden krijgen bij het uitgiftepunt. Kan dit soort punten voor de inwoners in kaart worden gebracht op de gemeentesite? Wethouder Jakobs vindt dit een goede suggestie. Vanwege het stevige winterweer wilde hij sowieso al met het betreffende team een en ander evalueren; deze tip wordt meegenomen. D66 memoreert dat in de week van 5 januari in Oud Allee (Emmen) opnieuw enkele auto’s uit de bocht Minister Kampstraat-Spoorstraat zijn gevlogen, zoals daar de afgelopen jaren vaker gebeurde. Is het college bereid met de buurt(vereniging) in gesprek te gaan over een structurele oplossing, zodat het gevaar ter plekke wordt verminderd? Wethouder J. Bos heeft begrip voor de vraag, maar erkent de problematiek niet. Deze bocht staat niet bekend om veel verkeersongevallen, het risicoprofiel ter plekke is sowieso laag. De ongevallen lijken dus veel meer met rijgedrag te maken te hebben, een eigen verantwoordelijkheid van elke bestuurder. B&W zijn altijd bereid tot overleg met de buurt, zoals met de EOP al meerdere keren is gebeurd over deze casus. Onderzoek wees uit dat daar niet structureel te hard gereden wordt, waardoor de gevraagde maatregelen niet nodig zijn.
D66 betreurt het dat de wethouder het probleem niet herkent. Wellicht mist hij de informatie van de buurt, die erbovenop zit en daar acht ongevallen heeft geteld. De gemeente heeft zelf professionele meetapparatuur geplaatst in het najaar: kan de wethouder naar die meetgegevens vragen en met de EOP in overleg gaan? Want sommige ongevallen hadden vervelender kunnen aflopen. Wethouder J. Bos is bereid om met Oud Allee in gesprek te gaan, maar dit verandert het standpunt van de gemeente niet. Bovendien kan er een verschil zijn tussen de meetgegevens en de beleving van omwonenden. GroenLinks wil dat het (vergunde) kappen van twee mooie grote eiken aan de Zandzoom (Delftlanden) zorgvuldig moet gebeuren. Volgens de Bomenverordening kan kap van gezonde waardevolle bomen als deze, alleen gebeuren als voldoende naar alternatieven is gekeken. Dit lijkt hier niet het geval te zijn. De effecten op flora en fauna zijn evenmin deugdelijk onderzocht. Willen B&W alsnog extern onderzoek doen naar mogelijke natuurschade door de kap? Wethouder Jakobs zegt dat de kapvergunning is verleend conform de Bomenverordening. Kap van gezonde bomen is hier toegestaan, omdat de onafhankelijke bomencommissie concludeert dat de kap noodzakelijk is voor de doorsteek ten behoeve van de nieuwbouw van de school en er geen haalbaar alternatief is.
De bomenanalyse en ecologische quick scan bij de aanvraag wezen uit dat door aanleg en gebruik van de doorsteek de wortels van beide eiken onherstelbaar beschadigd zouden raken, met risico op instabiliteit en gevaarzetting. Wel wordt de verplichte herplanting
2
uitgevoerd. Het maatschappelijk belang van onderwijs weegt zwaarder dan het behoud van de bomen. GroenLinks ziet dat de vleermuizen beperkt zijn onderzocht in de quick scan. Vindt hier nog nader onderzoek naar plaats? Wethouder Jakobs zal daar schriftelijk op terugkomen. 4. Spreekrecht niet-geagendeerde onderwerpen De heer Dillerop (inwoner) is boos en bezorgd tegelijk. In 2018 kreeg hij een arbeidsconflict met zijn werkgever over zijn onveilige en ongezonde werkplek. Dit werd niet opgelost, waarna hij zich ziek meldde. Het UWV veranderde de oorzaak naar fictief, waarna een jarenlang welles-nietesspel volgde. Inspreker werd doorgestuurd naar Sedna, Menso en De Toegang met steeds nul op het rekest, terwijl zijn bestaanszekerheid op de tocht stond. Meermaals zocht hij contact met de wethouder, het UWV en de burgemeester, maar geen van hen pakte de verantwoordelijkheid. Ondanks dat hij medisch gezond is verklaard, belandde hij uiteindelijk in de WIA. Recent kreeg hij, nota bene als slachtoffer, een brief van het CAK om een eigen bijdrage te betalen voor hulp. Hierdoor is zijn vertrouwen in de overheid totaal verdwenen.
Hoe kan een arbeidsconflict leiden tot een medisch UWV-dossier? Waarom grijpt de gemeente niet in wanneer landelijke instanties burgers klemzetten? Hoeveel inwoners van Emmen zitten in dezelfde situatie? Waar schiet de gemeente zelf tekort met haar eigen hulpinstanties? Wanneer kiest zij echt voor haar zorgplicht richting de burgers? Zij moet toch een voorbeeldfunctie nemen in de menselijke maat? De heer Dillerop geeft het signaal af om niet weg te kijken en de inwoners serieus te nemen zodat niemand meer tussen wal en schip kan vallen. Hopelijk lijkt dit tot zelfreflectie en verbetering bij de gemeente voor het herstel van vertrouwen in overheidsinstanties. 50PLUS informeert waar inspreker de meeste ondersteuning had willen zien door de gemeente. De heer Dillerop ontvangt de vragen vanuit de commissie graag schriftelijk, want hij is emotioneel niet in staat om ze ter vergadering te beantwoorden. Voorzitter De Jonge stelt voor, de inspreektekst te delen met de raadscommissie, zodat zij eventuele vragen kan stellen aan inspreker. De heer Ten Velde (inwoner) vindt de verdubbeling van de N862 geldverspilling. Beter is de dorpsborden te herplaatsen naar de goede plek: ten noorden bij de A37 en elders in de gemeente. Herstel aan de Dordseburg, Derksweg, Dordsedijk en De Jongestraat de kruispunten met stoplichten en verwijder de rotondes/ovondes: rechte wegen maken het veiliger.
Maak aan de zuidkant van De Jongestraat een fietspad en ten zuiden van de A37 een dubbele spoorlijn Hoogeveen-Nieuw Amsterdam-Klazienaveen-Meppen. Dit alles is nodig, omdat de gemeente rond Klazienaveen veel infrastructuur naar de gallemiezen heeft geholpen. Bovendien zijn de discotheken, die inspreker in zijn jeugd bezocht, allemaal kapotgemaakt door de politiek: doodzonde voor de huidige jeugd. Wakker Emmen hoorde dat de gemeente in Klazienaveen veel slechte dingen zou hebben gedaan. Wat vindt de heer Ten Velde van de centrumvernieuwing in dat dorp? De heer Ten Velde heeft daar een rondleiding gehad en folders gezien. Hij vindt dit maar niets: er komen allerlei betonbakken en stalen objecten. Dit past niet bij het dorp. Er moeten bloembakken en bomen komen. De omgeving moet natuurlijker worden, de steenkleur in het centrum moet uniform rood worden en de noordkant moet geschikt worden voor het snelverkeer. 5.
Bespreken C-stukken: n.v.t.
6. Bespreken B-stukken 6A. Opvang Oekraïense ontheemden in het pand Nieuw-Amsterdamsestraat 40 te Emmen Eerste termijn Wakker Emmen memoreert hoe de gemeente in 2022 in een sneltreinvaart drie opvanglocaties inrichtte voor Oekraïense ontheemden. Helaas zijn deze nog steeds nodig in een verschrikkelijke
3
oorlog die voortduurt. Hierdoor moet de opvang aan de Weerdingerstraat vanwege een herontwikkeling worden verplaatst naar het voormalige Ericssonpand, een volledig logische keuze qua beschikbaarheid, (parkeer)ruimte, akkoord van de verhuurder en volledige garantstelling van het Rijk voor de verbouwkosten. Welke buurtbewoners zijn geïnformeerd? Was de onrust te voorkomen? Klopt het dat de Delft- en Rietlanden niet zijn uitgenodigd voor de informatiebijeenkomst van 15 december? Het draagvlak voor de nieuwe opvangplek bleek daar gelukkig vrij groot, maar men wilde wel steeds goed geïnformeerd blijven. Voor omwonenden met twijfels over de nieuwe locatie is het idee ze uit te nodigen voor een bezichtiging. Een bewoner aan het Waanderveld benoemde onlangs per brief enkele zorgpunten over de verkeersveiligheid. Dit gezien de combinatie van het bouwverkeer met het logistieke verkeer van het nabijgelegen distributiecentrum en de spoeduitrit van de ambulance. Ook de verlichting van voet- en fietspaden naar/van omliggende wijken werd genoemd.
Wordt hier goed naar gekeken, met mogelijk latere maatregelen? Wat betekent de verhuizing voor Oekraïense kinderen van 0-12 jaar, die nu veelal op een basisschool rond de Weerdingerstraat zitten? Moeten zij straks van school veranderen? Bij het laatste: is hun nieuwe schoolroute wel veilig genoeg? Heeft de verhuizing ook gevolgen voor basisscholen in de Delft- en Rietlanden en Bargeres qua leerlingenprognoses en onderwijsaanbod? Graag nog een toezegging van de wethouder dat de tijdelijke opvang na de huurperiode niet wordt omgezet naar een nieuwe tijdelijke/permanente bewoning voor andere vluchtelingen of statushouders. PvdA benoemt iets wat weinigen vóór februari 2022 konden bedenken: een grootschalige oorlog op Europees grondgebied door de Russische agressor. Nederland en ook Emmen opende zijn deuren voor ontheemde Oekraïners. De fractie vindt de voorgestelde verhuizing van de opvang, vanwege de herontwikkeling van de Oude Ambachtsschool voor woningbouw, prima. Het doet de PvdA deugd dat er genoeg draagvlak is rond de nieuwe opvanglocatie, los van zorgen over de verkeerssituatie en openbare verlichting. Onder omwonenden leven zorgen over de periode na afloop van het driejarige huurcontract. Graag een bevestiging van de wethouder van zijn toezegging dat de nieuwe opvang uitsluitend voor Oekraïners wordt bestemd.
Rond bijna vanzelfsprekende bondgenoten en de afwezigheid van oorlog op het Europese continent is van alles aan het schuiven. Machtsvertoon, spierballentaal en met olie doordrenkte dollarbiljetten lijken het nieuwe normaal te worden. Emmen kan zich openstellen en hulp bieden, zoals aan Oekraïense ontheemden, en moet dat blijven doen. CDA heeft geen bedenkingen tegen de verplaatsing van de Oekraïnersopvang naar de Nieuw-Amsterdamsestraat, zeker niet omdat de nieuwe woningen op de plek van de Oude Ambachtsschool belangrijk zijn voor de vele woningzoekenden. Enkele mensen hadden beter geïnformeerd willen worden, zonder overigens te zeggen dat het college tekortgeschoten was in de voorlichting. De fractie vraagt B&W de inwoners naar behoefte maximaal te informeren. VVD staat positief tegenover de verplaatsing van de huidige opvang aan de Weerdingerstraat, in verband met de herontwikkeling voor woningbouw, naar het oude Ericssonpand. Ondanks de beperkte financiële risico’s wil de fractie graag de omvang hiervan weten bij voortijdige beëindiging van de opvang.
Wordt bij de inrichting en het gebruik expliciet gekeken naar de verkeerssituatie en openbare verlichting in en rondom de nieuwe locatie, ook naar aanvullende maatregelen? Tijdens de inloop- en informatiebijeenkomst bleek er draagvlak te zijn bij omwonenden voor de nieuwe opvang, maar wel onder de garantie dat die tijdelijk is. Kan het college dit toezeggen? SP wil zorgdragen voor mensen in nood die vanwege oorlog naar Nederland komen, zoals de Oekraïense ontheemden aan de Weerdingerstraat. Staat de fabriekshal achter het Ericssonpand leeg? Zo ja, is die in te richten voor sport-, spel- en onderwijsvoorzieningen voor de Oekraïense
4
kinderen? Kunnen zij op dezelfde school blijven? Wat zijn de reacties van omringende bedrijven en inwoners over dit voorstel? Naast de informatiebrief was er een informatieavond. Kan de gemeente hun zorgen wegnemen door meer informatiebijeenkomsten houden, ook voor de Delft- en Rietlanden en Bargeres? Gaan B&W eventuele maatregelen tijdig met hen communiceren? Graag had de SP al een collegebrief gehad over de informatieavond, dan had zij daarop al kunnen reageren. ChristenUnie erkent de gemeentelijke opvangverantwoordelijkheid voor het bieden van goede en veilig opvang van vluchtelingen. Oekraïners hebben rust en stabiliteit nodig om te bouwen aan herstel en perspectief. Bij de verplaatsing naar de Nieuw-Amsterdamsestraat staan medemenselijkheid en naastenliefde centraal. Die locatie moet voldoende leefbaar-, zelfstandig- en bereikbaarheid en privacy bieden. Hoe gaat de omgeving bijdragen aan het welzijn en de integratie van de Oekraïners? Een pand op een bedrijventerrein is niet ideaal: hoe gaan B&W zorgen voor een goede leefbaarheid? Wie gaat de schoolgaande kinderen begeleiden? Dit geeft immers impact op naburige scholen en op de kinderen zelf.
Hoe kijken de omwonenden van de NieuwAmsterdamsestraat naar de nieuwe opvang? Worden hun zorgen serieus genomen? De fractie hoopt op goede communicatie, heldere afspraken en duidelijke zichtbaarheid van de gemeente: essentieel voor behoud van het bestaande draagvlak. Hoe gaan B&W om met de impact op het verkeer, ook dat van winkelpubliek richting de Rietlanden. Vooralsnog staat de fractie positief in dit voorstel, los van gestelde vragen. Hart voor Emmen ziet dat het college de 400 Oekraïners per januari 2027 wil verplaatsen van de Weerdinger- naar de Nieuw-Amsterdamsestraat. De fractie begrijpt dat vluchtenden voor oorlog een veilig plek nodig hebben, maar de raad moet ook kijken naar risico’s, die er op meerdere punten zijn. Volgens B&W betaalt het Rijk alle kosten, maar die zijn gebaseerd op de tijdelijke regeling. Stopt of past men de regeling aan, kan de rekening alsnog bij Emmen terechtkomen. Het huurcontract kan pas vanaf medio 2028 worden opgezegd met een opzegtermijn van zes maanden, waardoor de gemeente tot en met 2028 vastzit aan de maandhuur ad 120.000 euro, ook als de opvang eerder niet langer nodig is. Blijft het Rijk dan garant staan? Wie betaalt de huur in de periode dat het pand in de oorspronkelijke staat wordt teruggebracht? Dit maakt het besluit risicovol en vraagt om enige terughoudendheid. Het pand moet in acht maanden worden verbouwd.
Wat als deze planning niet wordt gehaald? 400 opvangplekken hebben ook op de nieuwe locatie impact op het verkeer en het veiligheidsgevoel; bovendien is niet duidelijk of deze alleen voor Oekraïners blijft bestemd. Nood- of crisisopvang is alleen mogelijk met instemming van de raad. Omwonenden zijn vooraf geïnformeerd, desondanks is er reële zorg en weerstand onder hen. Hart voor Emmen ziet ook het risico van precedentwerking van Emmen als vaste partner in grootschalige opvang. D66 vindt de herontwikkeling voor woningbouw van de Oude Ambachtsschool een goede onderbouwing voor de logische en noodzakelijke verplaatsing van deze opvang. Er is ook geen alternatief. Fracties wijzen terecht op reacties van omwonenden, maar hoe hebben de Oekraïners zelf dit nieuws ervaren? Hoe staat het met de voorzieningen op de nieuwe locatie en erbuiten? De meesten van hen willen graag werken en bijdragen aan de maatschappij. De extra parkeerplaatsen bij Station Zuid is al een positief punt. Heeft de omgeving nog meer te bieden? Hoe hebben omwonenden daar gereageerd? D66 stelt voor, deze omwonenden in gesprek te laten gaan met de inwoners rond de Weerdingerstraat, die van de huidige opvang geen overlast ervaren. GroenLinks is trots op de Emmense inzet voor de opvang van Oekraïners, die in 2022 te maken kregen met de nachtmerrie van de Russische invasie.
De afgelopen jaren vonden 400 ontheemden een plek aan de Weerdingerstraat, per 2027 te verplaatsen naar de Nieuw-Amsterdamsestraat. Is de verbouwplanning van acht maanden reëel, om een extra verhuizing te voorkomen? De huur loopt tot eind 2028, een jaar minder dan de huurtermijn van drie jaar. Naast eventuele kosten is het vooral
5
voor de Oekraïners onwenselijk om dan weer te verhuizen, vanwege het grote belang van stabiliteit. Hopelijk is de oorlog al eerder afgelopen; de realiteit is dat het einde nog lang niet in zicht is. Bovendien kan een deel van de mensen niet meer terug omdat hun geboorteplek Russisch is geworden. Welke visie heeft het college op de duurzame opvang en huisvesting voor deze Oekraïners? 50PLUS staat positief tegenover dit voorstel om tijdig voor vervangende opvang te zorgen voor Oekraïense ontheemden. Dit zorgt voor ruimte voor woningbouwontwikkeling aan de Weerdingerstraat, hard nodig in deze gemeente. De gekozen nieuwe locatie lijkt zeer geschikt en positief dat het Rijk de financiële risico’s volledig afdekt. De fractie sluit zich aan bij de vele goede vragen van de andere fracties. Reactie college Wethouder Wanders benadrukt allereerst de wettelijke gemeentetaak tot opvang van Oekraïense ontheemden, geschraagd door rechterlijke uitspraken – los van dat het college hier volledig achter staat. De suggestie van bedrijfseconomische afwegingen is dus niet aan de orde. Het college concentreert zich nu op de 1.000 bedden voor Oekraïners. Qua Drentse opgave had dit 1.200 moeten zijn, maar Emmen zat al met de vervanging op de locatie Weerdingerstraat.
Er is overlegd met het ministerie over de transitiekosten voor het Ericssonpand; hieraan zit de eis van drie jaar huur, anders moeten de transitiekosten deels terugbetaald worden. Voordeel is ook dat locaties die al langer in gebruik zijn, de ruimte geven om als gemeente zelf keuzes tot sluitingen te maken als er hopelijk later minder opvang nodig zal zijn. De genoemde risico’s zijn beperkt, maar de noodzaak tot opvang blijft overeind. De verwachting is namelijk dat meer dan de helft van de Oekraïners niet zal terugkeren na de oorlog, omdat de jongeren onder hen hier al een toekomst aan het opbouwen zijn. Op het moment dat er een andere regeling (flexibele doelgroepen) van kracht is, worden de huurkosten vergoed. Anders is er ruimte in de rijksvergoeding voor de transitiekosten voor 2026; ook is die al aangevraagd voor de terugbouwkosten. Er zit altijd een spanning tussen het aantal bedden en de beschikbare ruimte en kwaliteit. Vanwege het belang van zelfstandigheid voor Oekraïners (zelf koken en boodschappen doen) ontbreken centrale voorzieningen in het Ericssonpand. 70% van hen werkt, dus in die zin denken B&W een volwaardige opvang te kunnen bieden, ook qua privacy. 30 Oekraïense kinderen zijn in de basisschoolleeftijd; van hen gaan er 15 naar het Expertisecentrum Anderstaligen (ECA), de rest gaat naar een basisschool.
Hun ouders mogen die zelf kiezen, tegelijkertijd is het maandelijks gaan en komen van mensen. Dus het is slecht inschatten wat de verhuizing effectief betekent. De 15 ECA-kinderen zullen na de maximale periode van een jaar hoe dan ook een andere school moeten kiezen. Wakker Emmen wijst erop dat de naburige scholen daar wel van op de hoogte moeten zijn. Wethouder Wanders zegt dat dat in 2022 al aan de orde was: ook toen verspreidden de kinderen zich al snel over het stadsonderwijs, zelfs naar Bargeres. De te verhuizen Oekraïners zijn tegelijk met de omwonenden geïnformeerd: uit hun vragen kwamen niet heel veel bijzonderheden boven, dus ook geen onrust. Wel waren zij blij dat zij ook op de nieuwe plek een veilig onderkomen krijgen met hun gezin. ChristenUnie hoort dat 15 kinderen naar school moeten en 15 naar het ECA, maar alle 30 moeten wel begeleid worden. Hoe wordt met hen omgegaan, mede in het kader van de integratie? Wethouder Wanders antwoordt dat er woonbegeleiding op de locatie is. Maar de 15 schoolgangers is een heel beperkte groep. Sommige ouders kiezen misschien niet voor een andere school, anderen wel. Ook is onbekend hoe zij naar school gaan: met de auto of fiets of lopend. Wakker Emmen vindt dat de kinderen gezien hun situatie zeer gebaat zijn bij een vaste leerplek. De gemeente moet hen goed in beeld houden en proberen hen op dezelfde school te houden.
Wethouder Wanders noemt de keuzevrijheid van hun ouders qua onderwijs binnen de Nederlandse leerplicht. De gemeente kan dus niet meer doen dan hen wijzen op andere opties. Op de informatieavond waren veel fracties aanwezig, want dit is genoegzaam bekendgemaakt, ook
6
richting de raad. De meeste direct omwonenden van het Waanderveld – overigens geen bedrijventerrein, maar een woon-werkgebied – wilden weten hoe ze hun nieuwe buurtgenoten konden opnemen qua werk, Nederlandse gebruiken, omgang met kinderen, de nieuwjaarsborrel etc. De locatiemanager heeft deze ideeën al uitgewisseld. Alleen de direct omwonenden wordt een bezichtiging ter plekke aangeboden. Dit ook regelen voor de verder gelegen drie wijken, zou te veel impact hebben op de rust en privacy van de Oekraïners. Verder is er een telefoonnummer beschikbaar voor meldingen of vragen. Richting omwonenden en het bedrijf achter het Ericssonpand heeft de wethouder toegezegd de verkeersafwikkeling optimaal in te gaan richten. Daar zat een volcontinubedrijf met meer verkeersbewegingen van 400 ontheemden; anderzijds is de omgeving de laatste periode inderdaad wat gewijzigd. Eerder heeft het college al klip en klaar gemeld dat in het Ericssonpand alleen Oekraïners worden opvangen, geen andere doelgroepen. Hart voor Emmen vraagt of dit een toezegging was van het college. Wethouder Wanders bevestigt dit. De gemeente koopt op dit moment voor de opvanglocaties huisartszorg in bij De Basis, omdat de druk op de Emmense huisartsen groot is. Ook psychische zorgvraagstukken nemen toe, omdat steeds meer Oekraïners langer met oorlogstrauma’s kampen.
Hier is de gemeente zich nog op aan het beraden, net als op de volgende fase als het gaat om zorgverzekeringen en reguliere huisartsenzorg. Tweede termijn Wakker Emmen is blij met de beantwoording van de wethouder. PvdA dankt de wethouder voor de complete beantwoording en is daar content mee. VVD heeft gemerkt dat er behoefte is aan meer bekendheid rond informatieavonden. Wellicht zijn die structureel op de gemeentelijke website te plaatsen? ChristenUnie is positief over dit voorstel. Reactie college Wethouder Wanders geeft aan dat ook de raad indertijd plus de direct omwonenden en de EOP‘s zijn geïnformeerd over de gehouden informatieavond. Daarnaast is de reguliere publiekscommunicatie opgestart. Uit reacties op social media is genoegzaam bekend dat het college het voornemen had tot verhuizing naar de nieuwe locatie. Voorzitter Wittendorp stelt vast dat dit raadsvoorstel als A-stuk naar de raad gaat. 7.
Bespreken A-stukken: n.v.t.
8. 8A.
Onderwerpen ter bespreking: Raadsbrief – Beantwoording schriftelijke vragen artikel 71 RvO inzake distributiecentrum Bellstraat 10 (op verzoek van de fractie Hart voor Emmen) Eerste termijn insprekers Mevrouw Deeten(Cliëntenraad Participatiewet) maakt zich al langere tijd zorgen over hoe de gemeente denkt over het creëren van werkplekken. Ondanks het ‘Verder Samen’-beleid is er nog steeds weinig begrip voor de betekenis van bestaanszekerheid. De kloof wordt niet opgelost met de werkgelegenheid in distributiecentra. Indertijd werd triomfantelijk gesproken over 300-400 banen, zonder aandacht voor de banen. De feiten zijn bekend bij de Arbeidsinspectie, het FNV en Follow The Money: distributiecentra slokken miljoenen vierkante meters landschap op, maar beloftes over werkgelegenheid berusten op drijfzand. Op 80% van de 180 locaties waren er handhavingsmaatregelen door de Arbeidsinpectie. Op 28 locaties werd het werk zelfs meteen stilgelegd vanwege acuut gevaar: val- en aarijdgevaar, onveilige stellingen en fysiek te zwaar werk.
7
Commentaar [D.P.1]: GRIFFIE, graag de spelling controleren
Dit wordt voor 80% door uitzendkrachten uitgevoerd, waarvan de helft arbeidsmigranten, en vaak onder erbarmelijke omstandigheden waar werkgevers misbruik van maken. Uitzendkrachten hebben weinig rechten en veel ploegendiensten in avond en nacht. Dit biedt geen enkele bestaanszekerheid, alleen flexibiliteit voor de werkgever met weinig verantwoordelijkheid. Jongeren kunnen zo geen (zelfstandig) huis kopen of huren in het middensegment, zodat de kostendelersnorm toeslaat met alle gevolgen van dien. Distributieondernemers investeren liever in hun eigen logistieke efficiency dan in scholing, BBL-trajecten of toekomstige banen met goede contracten. Kortom: aan de raad de keuze. Hart voor Emmen hoort inspreekster de motivering voor dit agendapunt kracht bij zetten. Is de Cliëntenraad betrokken is geweest bij de hoeveelheid arbeidsplaatsen die zij vertegenwoordigt? Mevrouw Deeten heeft wel informatie ontvangen en zelf opgezocht wat dit project de gemeente zou brengen, vooral omdat veel minima in het distributiecentrum zouden gaan werken. De Cliëntenraad is hier formeel niet bij betrokken, daar het ook niet haar taak is. Eerste termijn raadscommissie Hart voor Emmen stelt dat de schade voor Oranjedorp niet meer is terug te draaien, maar wil de bestuurlijke lessen over dit onderwerp niettemin ter bespreking inbrengen.
Niet als herhaling, maar om vast te stellen of de raad nog grip heeft op alles wat rond het project Bellstraat gebeurt. Wakker Emmen betoogt dat het college zich terecht heeft gebaseerd op aannames van de ontwikkelaar. Dit maakt het lastig dit project te toetsen. B&W hebben erkend dat de informatievoorziening beter had gekund en excuses aangeboden. Wakker Emmen verwacht dat de communicatie in toekomstige dossiers zal verbeteren. Na uitvoerige bespreking in meerdere commissie- en raadsvergaderingen was de collegereactie kritisch en weloverwogen, zij het niet naar ieders verwachting. Dat de huidige beantwoording kort en bondig was, vindt de fractie voldoende. PvdA kan zich prima vinden in de lijn van het college dat het uitblijven van werkgelegenheid op de projectlocatie samenhangt met economische en geopolitieke aspecten en niet met de gemeentelijke inzet. De eerdere verwachtingen waren gebaseerd op ervaringen met vergelijkbare projecten. Dat die tegenvallen, is teleurstellend maar verklaarbaar. De fractie waardeert de reflectie van B&W op de communicatie naar raad en inwoners en steunt de zorgvuldige aanpak van het archeologische onderzoek. Alles overziend kan de PvdA zich vinden in de koers van het college. D66 houdt voor dat inwoners van Oranjedorp zich niet serieus genomen voelen.
Hoe kijkt de PvdA naar hoe die inwoners zich voelen ten opzichte van hoe het college hierop reflecteert? PvdA begrijpt dat zij zich onterecht bejegend voelen met zo’n grote ontwikkeling in de nabijheid. Deze gevoelens leven ook rond andere projecten, maar in de communicatie naar inwoners hebben B&W voldoende gedaan en zij hebben zich gereflecteerd op waar het mis is gegaan en waar het beter kon. Dit vindt de PvdA voor dit moment voldoende. CDA leest dat het college maar kort ingaat op de onderbouwing van de honderden banen. Gezien de grootte van het pand was die verwachting ook niet zo raar. Wel mist ook het CDA de onderbouwing. Over informatievoorziening en verwachtingsmanagement: dat het pand een tijdlang leegstaat, is sec geen reden om de raad en inwoners informatie te verstrekken. Daar het een buitengewoon traject is geweest, is te begrijpen dat er geen blauwdruk was voor de communicatie. Los daarvan moet de raad wel op de hoogte worden gehouden, juist gezien deze bijzondere ontwikkeling. Wanneer en hoe dat moet, blijft lastig. Eerder heeft het college erkend dat de communicatie beter had gekund en heeft zich daarvoor verexcuseerd. Dit is voor de fractie voldoende. VVD meent dat de handelswijze inzake het distributiecentrum te wensen overlaat. Het zou volgens het college werkgelegenheid en economische meerwaarde opleveren. Teleurstellend dat dit te wijten
8
Commentaar [D.P.2]: idem
is aan onvoorspelbare geopolitieke spanningen en turbulente wereldhandel. Hiermee lijken B&W wat voorbij te gaan aan de vraag welke maatregelen of andere keuzes dit resultaat wellicht hadden kunnen voorkomen. SP ziet dit dossier raken aan de betrouwbaarheid van bestuur, de informatiepositie van de raad en het vertrouwen van inwoners. Goed dat het college hierop wordt aangesproken. Dat het distributiecentrum nog steeds leegstaat en nul arbeidsplaatsen oplevert, is een enorme tegenvaller. Toch blijven B&W wijzen naar externe factoren: te makkelijk. Welke verantwoordelijkheid nemen zij zelf, na honderden arbeidsplaatsen te hebben beloofd? Men blijft vaag over de aannames indertijd en toetsing aan de lokale arbeidsmarkt. Daarmee lijkt de raad vooral te zijn meegenomen in een wensverhaal in plaats van een reële analyse: dit is bestuurlijk onverantwoordelijk. Bovendien presenteert het college ook nu geen concreet plan van aanpak, tijdpad of leegstandscenario’s, de raad moet het doen met algemeenheden rond dit omvangrijke project met forse ruimtelijke impact. Zo kan de raad haar controlerende rol niet waarmaken. Het college erkent dat zaken beter hadden gekund, maar echte zelfreflectie ontbreekt.
Wat betekent dit voor toekomstige grote projecten? Welke lessen zijn geleerd over verwachtingsmanagement, communicatie en risicoafweging? Zonder lessons learned is het wachten op nieuwe teleurstellingen. Bij de pingoruïnes is hetzelfde patroon. Procedurele uitleg zonder duidelijkheid of concreetheid: dat voedt onzekerheid en wantrouwen. De SP verwacht van B&W meer dan een verklaring achteraf: namelijk verantwoordelijkheid, transparantie en regie. Dat is geen luxe, maar een minimale basis voor goed bestuur in Emmen. ChristenUnie ziet dat indertijd geschermd werd met groei van banen en economie, een toverformule die te mooi bleek om waar te zijn. De onderliggende aannames lijken niet te kloppen of moeilijk te achterhalen, noch achteraf toetsbaar. De fractie is zelden overtuigd van die toverformule. Tegenvallende banengroei betekent anderzijds ook niet meteen een flop. De gemeente heeft nog flinke stappen te zetten richting een open overheid, tegelijk is de informatie via raadsbrieven de afgelopen periode wel verbeterd. Voorkomen moet worden dat informatievoorziening op het detailniveau van individuele casuïstiek komt: dat is gewoon niet mogelijk in een grote gemeente als Emmen. De raad moet meer kijken naar de gevolgen gemeentebreed: de totale leegstand, het meerjarenverloop, landelijke trends, potentie, beschikbare kavels.
B&W wijzen terecht op eerdere reflectie, wat gepaard ging met een motie van treurnis in april 2024. In dit dossier is veel niet goed gegaan, maar dit hoeft niet elke keer weer worden opgerakeld. Hart voor Emmen stelt erg veel vragen, vaak heel technisch van aard, die de organisatie veel tijd kosten. Dit leidt zelden tot voldoening, blijft haperen en lijkt op een onverzadigbare informatiebehoefte. Maar waar leiden al die vragen die feitelijk toe? Dit laatste geldt ook voor dit agendapunt. D66 begrijpt deze agendering wel. Het besluit is indertijd genomen, er zijn excuses gemaakt, maar dit dossier heeft heel veel pijn gedaan en de vrij summiere beantwoording zet weinig kracht bij. De onderbouwing voor de werkgelegenheid was summier. Het klinkt wat vrijblijvend om te zeggen dat die banen ‘er naar verwachting nog wel komen’. D66 wil meer concrete informatie over tijdpad en aantal – los van het arboverhaal van inspreekster waar nu nog niet op vooruitgelopen kan worden. Wat gebeurt er in de tussentijd en wat doet de gemeente om dit werkgelegenheidsdoel te realiseren? De inwoners voelen zich bij de neus genomen. Hoe verloopt het communicatietraject met hen vanuit de gemeente in de komende periode? De reacties waren eerder al fel, dus had D66 verwacht dat B&W hier de kans hadden opgepakt via een concretere beantwoording dan nu het geval is.
GroenLinks vindt dat niet elke casus tot in detail is te behandelen, maar hier is zo veel misgegaan dat de herhaaldelijke aandacht wel terecht is. In april 2025 stelde de fractie al vragen over het uitblijven van resultaten rond de megadistributiedoos. Toen zouden er nog geïnteresseerde huurpartijen zijn, maar de huidige onderbouwing van externe factoren is toch wat makkelijk en
9
twijfelachtig. Economisch gaat het niet zo heel erg slecht met Nederland. Wat zijn de Emmense factoren die meespelen in het feit dat het misging met dit project? GroenLinks onderschrijft de conclusie van Hart voor Emmen over het ontbreken van concrete aannames, risico’s en onzekerheden. Waren de verwachtingen rond informatievoorziening en verwachtingsmanagement naïef? Dat weet de fractie niet. Het zou het college sieren als het zelfreflectie had gehad, bijvoorbeeld de bestuurlijke les op te pakken om raad en inwoners beter mee te nemen en krachtig op te treden in het onderzoek naar mogelijke pingoruïnes, ook nu belangrijke archeologische schatten verloren zijn gegaan. 50PLUS ziet dat de werkgelegenheid ruim onder de verwachtingen (300-400 banen) blijft. Dit is onvoldoende onderbouwd en nauwelijks toetsbaar gebleken. Het college had hier terughoudender over moeten zijn. De informatievoorziening richting de raad en inwoners is onvoldoende geweest: de verwachtingen waren te optimistisch en onzekerheden onvoldoende benoemd. De gemaakte excuses van B&W waren een hele stap: dit heeft veel van het verkeerde besluit goedgemaakt. Hopelijk leidt dit in de toekomst tot verbetering en wordt niet meer dezelfde fout gemaakt. Reactie indiener Hart voor Emmen dankt de fracties voor hun inbreng. De vragen en reacties variëren, maar Hart voor Emmen houdt zorgen voor de toekomst.
Men wil de commissie alert houden dat dit project nog niet afgelopen is en het college nogmaals oproepen om de inwoners en de raad beter bij dit dossier te betrekken. De fractie zal het onderzoek naar de pingoruïnes scherp in de gaten houden. Voorzitter De Jonge stelt vast dat dit onderwerp in voldoende mate is besproken. 9. Vaststellen verslag vorige vergadering 9A. Vaststellen notulen raadscommissie Samenleving van 2 december 2025 Voorzitter De Jonge stelt vast dat de notulen van 2 december 2025 ongewijzigd worden goedgekeurd, onder dankzegging aan de notulist. 10. Ingekomen stukken vanuit het college/presidium D66 verwijst bij stuk 10A naar zijn eerdere vragen over discriminatie en racisme. Er is een lokale aanpak ontwikkeld. In de collegebrief ontbreekt de interpretatie van de cijfers, de urgentie mist ook. Waarom wordt vooral ingezet op scholen en jongeren? D66 wil dat B&W de raad meer betrekken bij de voorbereiding, uitvoering en jaarlijkse evaluatie om iets van dit onderwerp te vinden. Hoe denkt het college hierover? Wethouder Wanders dankt D66 voor de getoonde betrokkenheid. Het meer betrekken kan bij voorkeur via een raadsinformatiebijeenoomst, om dieper in te gaan op de huidige uitvoeringspraktijk, de cijfers, de meldingen en de uitvoering in 2026. De prioriteit ligt bij jongeren, conform die in de Strategienota en Beleidskader Sociaal Domein.
Tegelijk dateert de startnotitie van de lokale discriminatieaanpak nog van juni 2023. Het Rijk voert op dit moment de landelijke stelselherziening qua meldpunten door. Als die besluitvorming erdoor is, is dat een mooi moment voor bespreking in de raadsinformatiebijeenkomst. D66 gaat het niet alleen om het opdoen van kennis, maar ook om te worden meegenomen in de meningsvorming. Dit raakt fundamentele vragen over gelijkwaardigheid. Komt die ruimte er voor de raad? Wethouder Wanders denkt dat een informatiebijeenkomst de vraag van verdere betrokkenheid oproept om een en ander een vervolg te geven. 11.
Overige ingekomen stukken: n.v.t.
12. Sluiting Voorzitter De Jonge sluit de vergadering om 21.22 uur onder dankzegging.
10